GA: D¹y häc chñ ®Ò tÝch hîp liªn m«n - Hãa 8

Ngày soạn: 25/9/2013
Bài 12 – Tiết 17: SỰ BIẾN ĐỔI CHẤT
I. Mục tiêu:
1. Kiến thức:
- Học sinh phân biệt được hiện tượng vật lí và hiện tượng hóa học.
- Biết vận dụng các kiến thức các môn học như: sinh học, vật lí, địa lí...để
phân biệt các hiện tượng xung quang ta là hiện tượng vật lí hay hiện
tượng hóa học.
2. Kĩ năng:
- Rèn kĩ năng làm thí nghiệm, quan sát, nhận xét hiện tượng.
- Rèn kĩ năng so sánh, tổng hợp, khái quát hóa.
- Kĩ năng vận dụng kiến thức để giải thích các hiện tượng trong đời sống.
3. Thái độ:
- Hăng say yêu thích học tập bộ môn hóa học.
- Có ý thức tìm hiểu, nghiên cứu và giải thích các hiện tượng trong đời
sống.
- Có ý thức bảo vệ môi trường.
II. Chuẩn bị:
1.
-

Chuẩn bị của GV:
Hóa chất: Muối ăn, nước, đường.
Dụng cụ: kẹp gỗ, ống nghiệm, đèn cồn
Video thí nghiệm sắt bột tác dụng với lưu huỳnh bột, video hiện tượng
thủy triều, hiện tượng băng tan.
- Máy chiếu, 4 phiếu học tập 1; 4 phiếu học tập 2; 4 bảng phụ.
Phiếu học tập 1:
Tên TN


Sơ đồ quá trình biến
đổi – yếu tố biến đổi.

N¨m häc 2013-2014


GA: D¹y häc chñ ®Ò tÝch hîp liªn m«n - Hãa 8

ăn

đến khi muối bay hơi
hết.
Phiếu học tập 2:

Tên thí nghiệm

Cách tiến hành

Hiện tượng

Nhận xét

Thí nghiệm 2: Đốt - Lấy đường vào 2
cháy đường
ống nghiệm (1) và
(2).
+ Ống nghiệm (1)
dùng để đối chiếu.
+ Đun nóng đáy

đổi như: cơm đem ủ men chuyển thành rượu, nước để trong ngăn đá

Trêng THCS Th¹ch Bµn

N¨m häc 2013-2014


GA: D¹y häc chñ ®Ò tÝch hîp liªn m«n - Hãa 8

chuyển thành nước đá...vậy sự biến đổi của các chất nói trên thuộc hiện
tượng vật lí hay hiện tượng hóa học, bài hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu.
Bài 12 – Tiết 17: SỰ BIẾN ĐỔI CHẤT
Hoạt động của GV

Hoạt động của HS

Nội dung ghi bảng

Hoạt động 1: Hiện tượng vật lí (12 phút)
GV Yêu cầu học sinh hoạt
động theo nhóm 2 bàn, thời
gian 7 phút:
+ Quan sát hình ảnh và tiến
hành làm thí nghiệm.
+ Nhận xét sự biến đổi chất
của các chất trong mỗi thí
nghiệm?
+ Hoàn thành các thông tin
vào phiếu học tập.
GV chiếu phiếu học tập và


Trêng THCS Th¹ch Bµn

Nhận xét
-Nước từ thể rắn
chuyển thành thể
lỏng, từ thể lỏng
chuyển thành thể
khí
(hơi)
và

Sơ đồ quá trình biến đổi –
yếu tố biến đổi.
Nước ↔ Nước ↔ Nước
(rắn)
(lỏng) (khí)
=>Nước chỉ biến đổi về
trạng thái.

N¨m häc 2013-2014


GA: D¹y häc chñ ®Ò tÝch hîp liªn m«n - Hãa 8

ngược lại
- Nước vẫn giữ
nguyên là nước
ban đầu.
TN2: Sự Quan sát hình vẽ -Từ thanh gỗ Thanh gỗ → bàn ghế gỗ

nguyên là muối
ăn ban đầu.

GV: Vậy qua các ví dụ
HS trả lời: Các chất chỉ
trên em có nhận xét gì về biến đổi về trạng thái,
sự biến đổi của các chất? hình dạng mà vẫn giữ
nguyên là chất ban đầu.
GV: Sự biến đổi của các
chất như trên gọi là hiện HS trả lời.
tượng vật lí. Vậy hiện
tượng vật lí là gì?
GV: Chốt kiến thức và
đưa ra khái niệm về hiện
tượng vật lí.
GV: Vận dụng kiến thức
vừa tìm hiểu, em hãy làm HS: Vận dụng kiến thức
bài tập sau:
và làm bài tập.
Bài tập 1: Hãy xác định
Trêng THCS Th¹ch Bµn

2. Nhận xét:
- Các chất vẫn giữ
nguyên là chất ban đầu.

3. Kết luận:
- Hiện tượng vật lí là
hiện tượng chất biến đổi
mà vẫn giữ nguyên là

tượng gì? Chúng ta hãy
cùng tìm hiểu phần tiếp
theo.
Hoạt động 2: Hiện tượng hóa học (12 phút)
GV: Giới thiệu các hóa
chất cần dùng trong thí
nghiệm giữa sắt bột tác
dụng với lưu huỳnh bột
=> Yêu cầu HS nhận xét
màu sắt của các hóa chất.
- Yêu cầu HS đọc cách
tiến hành thí nghiệm.
GV: Chiếu video thí
nghiệm giữa sắt bột và
lưu huỳnh bột.Yêu cầu
HS quan sát và nhận xét
hiện tượng?

Trêng THCS Th¹ch Bµn

- HS quan sát hóa chất và II. Hiện tượng hóa học:
nhận xét màu sắc của hóa 1. Thí nghiệm:
a) Thí nghiệm 1:
chất.
- Cách tiến hành:
- Hiện tượng:
- 1 HS đọc to, rõ ràng
cách tiến hành thí
nghiệm.
- HS xem video và nhận

nhận xét hiện tượng xảy ra?
+ Hoàn thiện vào phiếu
bài tập.
GV: Thu phiếu học tập
của 2 nhóm để chữa và
đối chiếu kết quả.
- Yêu cầu đại diện các
nhóm trình bày kết quả.
- Đại diện các nhóm khác
nhận xét và bổ sung.
GV: Chiếu đáp án đúng
để HS đối chiếu.

xám đen khi đun nóng.
+ Sản phẩm không bị
nam châm hút.
- HS vận dụng kiến thức
môn vật lí để giải thích:
Trong hỗn hợp ban đầu
có chứa sắt là kim loại có
từ tính -> bị nam châm
hút. Còn khi đun nóng
phản ứng đã xảy ra, sinh
ra chất mới màu xám đen
không có từ tính ->
không bị nam châm hút.
HS: Từ thí nghiệm rút ra
nhận xét.

-Nhận xét: Hỗn hợp sắt

ống nghiệm (1) và trắng chuyển dần đổi thành chất mới
Trêng THCS Th¹ch Bµn

N¨m häc 2013-2014


GA: D¹y häc chñ ®Ò tÝch hîp liªn m«n - Hãa 8

(2).
+ Ống nghiệm (1)
dùng để đối chiếu.
+ Đun nóng đáy
ống nghiệm (2).
Quan sát và nhận
xét hiện tượng.

GV: Qua các thí nghiệm
trên em có nhận xét gì về
sự biến đổi của các chất?
GV: Vậy các quá trình
biến đổi trên có phải là
hiện tượng vật lí không?
Tại sao?

thành màu đen là than và nước.
(than), đồng thời
có những giọt
nước ngưng tụ
trên thành ống
nghiệm.

Hoạt động 3: Luyện tập – củng cố (18 phút)
GV: Vận dụng các kiến
thức đã biết để làm bài
tập sau:
GV: Chiếu đề bài tập 2
lên màn hình.
Bài tập 2: Hãy cho biết
các hiện tượng dưới đây
đâu là hiện tượng vật lí,
Trêng THCS Th¹ch Bµn

N¨m häc 2013-2014


GA: D¹y häc chñ ®Ò tÝch hîp liªn m«n - Hãa 8

đâu là hiện tượng hóa
học? Giải thích?
1) Hiện tượng sấm chớp.
2) Hiện tượng thức ăn để
lâu ngày bị ôi thiu.
3) Hiện tượng thủy triều.
4) Hiện tượng băng tan.
5) Quá trình quang hợp
của cây xanh.
GV: Yêu cầu HS hoạt
động theo nhóm 2 bàn,
thời gian 5 phút. Vận
dụng các kiến thức của
các môn: vật lí, sinh học,

môn vật lí để giải thích.

- HS vận dụng kiến thức
để giải thích và xác định
loại hiện tượng.

- HS xem video và vận
dụng kiến thức các môn
địa lí và vật lí để giải
thích.

N¨m häc 2013-2014


GA: D¹y häc chñ ®Ò tÝch hîp liªn m«n - Hãa 8

và hóa học để giải thích
và xác định xem đây
thuộc loại hiện tượng gì?
GV chốt đáp án lên màn
hình.
3) Hiện tượng thủy triều:
GV: Yêu cầu HS xem
đoạn video kết hợp với
kiến thức môn vật lí và
địa lí để giải thích và xác
định loại hiện tượng?
GV: Chốt đáp án trên
màn hình.
GV: Hiện tượng thủy

để giải thích và xác định
loại hiện tượng.

- HS trả lời.

- HS trả lời.

N¨m häc 2013-2014


GA: D¹y häc chñ ®Ò tÝch hîp liªn m«n - Hãa 8

màn hình.
GV: Các hiện tượng như
băng tan hay hiện tượng
triều cường hiện nay xảy
ra ngày càng nhiều, ảnh
hưởng lớn đến đời sống
của con người và sinh vật
trên Trái Đất. Tất cả
những hiện tượng đó đều
do ảnh hưởng bởi sự biến
đổi khí hậu, hiện tượng
hiệu ứng nhà kính làm
cho Trái Đất ngày càng
nóng lên. Vậy nguyên
nhân nào khiến Trái Đất
nóng lên?
GV: Chiếu hình ảnh các
nguyên nhân chính khiến

N¨m häc 2013-2014


GA: D¹y häc chñ ®Ò tÝch hîp liªn m«n - Hãa 8

của cây xanh. Yêu cầu
học sinh vận dụng kiến
thức môn sinh học để
giải thích và xác định
loại hiện tượng?
Đáp án bảng phụ:
Hiện tượng
Hiện tượng sấm chớp

Loại hiện tượng
Hiện tượng vật lí

Giải thích
Khi hai đám mây mang điện tích
trái dấu tiến sát lại gần với nhau
sẽ xảy ra sự phóng tia lửa điện
xuống mặt đất -> đó là tia chớp.
Sự phóng tia lửa điện với nhiệt
độ cao làm dãn nở đột ngột
không khí xung quanh -> gây ra
tiếng nổ lớn gọi là sấm.
=>hiện tượng sấm chớp ko sinh

Hiện tượng thức ăn để


N¨m häc 2013-2014


GA: D¹y häc chñ ®Ò tÝch hîp liªn m«n - Hãa 8

ngừng.
=>Chỉ có sự thay đổi về trạng
Quá trình quang hợp
của cây xanh.

thái.
Hiện tượng hóa học - Dưới tác dụng của ánh sáng,
chất diệp lục cây xanh lấy khí
CO2 của không khí và nước để
tổng hợp nên tinh bột và khí oxi.
=>Hiện tượng quang hợp của cây
xanh có sinh ra chất mới là O2 và
tinh bột.

4. Hướng dẫn về nhà: (1 phút)
- Học thuộc bài.
- Làm bài tập 2, 3 – SGK trang 47.
- Học trước bài: Phản ứng hóa học.
5. Nhận xét – rút kinh nghiệm:
…………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………….

Trêng THCS Th¹ch Bµn