CHUYÊN ĐỀ ÔN THI ĐẠI HỌC, CAO ĐẲNG KHỐI C
MÔN: LỊCH SỬ
- Tên chuyên đề: Những hoạt động của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc từ năm 1911 đến năm 1930
- Tên tác giả: Lương Thị Cúc
- Chức vụ: Giáo viên môn Lịch sử
- Đơn vị công tác: Trường THPT Ngô Gia Tự - Lập Thạch Vĩnh Phúc
- Đối tượng học sinh bồi dưỡng: Học sinh thi Đại Học – Cao Đẳng
- Số tiết bồi dưỡng: 10 tiết
I. Đặt vấn đề
Lịch sử là lịch sử của quần chúng nhân dân, song cá nhân, đặc biệt những nhân vật nổi tiếng
(chính diện, hay phản diện) có vai trò nhất định đối với lịch sử (thúc đẩy cản trở). Sự xuất hiện của
một số cá nhân có những khả năng, đức độ nhất định để giải quyết những nhiệm vụ của lịch sử đặt
ra cho mỗi thời đại là đều hợp quy luật. Ăng ghen khẳng định: “Tự nhiên hoàn toàn ngẫu nhiên mà
một vĩ nhân nào đó xuất hiện ở một thời đại nhất định nào đó. Nhưng nếu chúng ta phế bỏ người đó
đi thì lại xuất hiện sự đòi hỏi phải có một người khác thay thế và người thay thế đó sẽ xuất hiệnthích hợp ít hay nhiều,nhưng cuối cùng thì cũng xuất hiện”
Sự xuất hiện của Hồ Chí Minh và hoạt động của Người trong 2/3 thế kỷ XX hoàn toàn phù
hợp với quy luật lịch sử ấy. Cuộc đời và sự nghiệp của Hồ Chí Minh gắn liền với cuộc đấu tranh
của dân tộc vì độc lập tự do và tiến bộ xã hội. Suốt đời Người đã phấn đấu vì mục tiêu, lí tưởng
này.Giữa Chủ tịch Hồ Chí Minh với dân tộc, nhân dân Việt Nam có mối quan hệ chặt chẽ “Dân tộc
ta, nhân dân ta, non sông đất nước ta đã sinh ra Hồ Chí Minh,người anh hùng dân tộc vĩ đại, và
chính Người đã làm rạng rỡ dân tộc ta,nhân dân ta và non sông đất nước ta”.
II. Nội dung chuyên đề
A. Hệ thống kiến thức cơ bản trong sách giáo khoa sử dụng cho chuyên đề.
Cần lưu ý 3 nội dung kiến thứccơ bản sau;
- Quá trình tìm đường cứu nước
- Chuẩn bị tư tưởng chính trị và tổ chức cho việc thành lập Đảng.
- Trực tiếp sáng lập ra Đảng Cộng Sản Việt Nam
1. Quá trình tìm đường cứu nước.
* Hồ Chí Minh ra đời vào thời điểm lịch sử dân tộc và thế giới có những sự kiện và
chuyển biến lớn.
Đối với lịch sử dân tộc; đến cuối thế kỷ XIX, việc bình định về quân sự của thực dân
Nguyễn Ái Quốc sinh ngày 19-5-1890 taị làng Kim Liên huyện Nam Đàn tỉnh Nghệ An.
Thuở nhỏ Người có tên là Nguyễn sinh Cung lớn lên đổi là Nguyễn Tất Thành.Sinh ra trong một
gia đình nhà nho nghèo yêu nước, cha là cụ phó bảng Nguyễn sinh Sắc đã từng làm quan cho triều
đình nhà Nguyễn nhưng bị thất sủng về quê bốc thuốc cứu người. Mẹ là bà Hoàng Thị Loan một
phụ nữ tảo tần nhưng mất sớm, gia đình có bốn anh chị em, Nguyễn Ái Quốc là con thứ ba trong gia
đình. Sinh ra trong hoàn cảnh nước mất nhà tan, lại được chứng kiến sự thất bại của hàng loạt các
phong trào yêu nước, được tiếp xúc với nhiều nhà cách mạng đương thời, được sống trên mảnh đất
”Địa linh nhân kiệt” mảnh đất quê hương có truyền thống đấu tranh bất khuất kiên cường….tất cả
đã hun đúc Nguyễn Ái Quốc khiến Người sớm có lòng yêu nước và quyết chí ra đi tìm đường cứu
nước. Với lòng yêu nước tha thiết và ý trí quyết tâm cứu nước giải phóng dân tộc Người không tán
thành con đường đấu tranh cách mạng, con đường yêu nước của các bậc tiền bối đã đi qua với cụ
Phan Bội Châu người cho rằng cứu nước và nhờ Nhật Bản giúp đỡ chẳng khác nào “đưa hổ cửa
2
trước rước beo cửa sau”. Còn với cụ Phan Châu Trinh nhờ Pháp giúp đỡ chẳng khác nào” xin Pháp
rủ lòng thương” bọn đế quốc thì cùng một ruộc như nhau mà thôi…
Nhìn thấy được những hạn chế ấy Người đã quyết tâm tìm một con đường cứu nước mới
khác với các bậc tiền bối mà người đã từng rất khâm phục. Qua thực tiễn ra đi tìm đường cứu nước,
bằng những trải nghiệm cuộc sống, bằng tài năng hiếm có và chí thông minh hơn người Người đã
lãnh đạo nhân dân Việt Nam làm nên thắng lợi của cách mạng thángTám khai sinh ra nhà nước Việt
Nam Dân Chủ Cộng Hoà nhà nước công nông đầu tiên ở Đông Nam Á-sau đó Người được bầu làm
chủ tịch nước và Người luôn giữ cương vị này cho đến khi từ trần vào năm 1969.
* Quá trình Nguyễn Ái Quốc tìm đến với chủ nghĩa MáclêNin-tìm đến với con đường
giải phóng dân tộc đúng đắn nhất cách mạng nhất con đường cách mạng vô sản.
Ngày 5-6-1911 Nguyễn Ái Quốc rời tổ quốc (từ sông Lam của quê hương đi rađại dương
trên con tàu Latusơ-Tơrêvin)ra đi tìm đường cứu nước,hướng lựa chọn của Người không lần bước
theo”đường mòn lịch sử”mà đã vươn lên ngang tầm thời đại, tiếp tục theo hướng phát triển chung
của dân tộc, đất nước, nhân loại. Người tiếp thu tinh thần yêu nước của các bậc tiền bối, có ý thức
cứu nước và đi tìm con đường đấu tranh đúng đắn.Người khâm phục các cụ Phan Đình
thương tất cả những người đau khổ và nhận thức phải đoàn kết mọi dân tộc bị nô lệ trên phạm vi thế
giới để giành độc lập tự do,đó là cơ sở thực tiễn để Người tiếp thu quan điểm về giai cấp và đấu
tranh giai cấp của chủ nghĩa Máclênin sau này.
Năm 1917 giữa lúc chiến tranh thế giới I đang diễn ra ác liệt thì cuộc cách mạng XHCN
tháng Mười Nga bùng nổ, thắng lợi. Cuộc cách mạng này làm rung chuyển cả thế giới,làm thức tỉnh
các dân tộc phương Đông, làmchuyển biến tư tưởng của nhiều nhà cách mạng lớn trong đó có
Nguyễn Ái Quốc.Nguyễn Ái Quốc đã rời Luân Đôn đến Pari để sống và tìm hiểu cách mạng tháng
Mười cho thuận tiện hơn vì Pari là trung tâm chính trị của thế giới lúc bấy giờ. Tại Pháp NAQ tích
cực hoạt động trong phong trào công nhân Pháp tranh thủ sự ủng hộ của giai cấp công nhân Pháp
đối với Việt Nam.Người tham gia sáng lập” hội những người Việt Nam yêu nước tại Pháp” để vận
động kiều bào hướng về tổ quốc ủng hộ cuộc giải phóng dân tộc.Người ra nhập Đảng Xã hội
Pháp(1919) vì Người cho rằng Đảng này là đảng duy nhất lúc bấy giờ bênh vực quyền lợi cho nhân
dân các nước thuộc địa.Tháng 6-1919 thay mặt cho những người yêu nướcViệt Nam Người đã gửi
đến hội nghị VécXai (hội nghị phân chia thành quả của các nước thắng trận ngay sau khi chiến
tranh vừa kết thúc)bản yêu sách của nhân dân An Nam,tố cáo chính sách của Pháp,đòi tự do,dân
chủ,bình đẳng cho các dân tộc Đông Dương. Mặc dù bọn đế quốc không thèm đếm xỉa gì đến bản
yêu sách này nhưng nó như một quả bom chính trị tát thẳng vào chúng gây tiếng vang lớn đối với
nhân dân Việt Nam Và nhân dân các thuộc địa cuả Pháp, sau sự kiện này tên tuổi của NAQ được
bọn đế quốc chú ý nhiều hơn được quan tâm đặc biệt hơn.
Nhờ say sưa hoạt động và say sưa tìm kiếm cuối cùng Người đã gặp bản”Đề cương về vấn
đề dân tộc thuộc địa “của Lênin (7/1920) lúc mới đọc đề cương Người cảm thấy rất khó hiểu vì
Người chưa thạo tiếng Nga,có những từ rất khó dịch nhưng càng đọc, đọc càng nhiều lần Người
mới thấu giá trị của nó, khi đã hiểu Người “vui sướng đến phát khóc lên được,ngồi trong phòng
một mình mà Người muốn hét to giữa đông đảo mọi người rằng; đây là con đường giải phóng
chúng ta,đây là cái cần thiết cho chúng ta”Đề cương chỉ cho Người thấy con đường để giải phóng
dân tộc mình, con đường cách mạng vô sán. Từ đó Người quyết định đi theo Lênin, đi theo Quốc tế
thứ ba.
Tại Đại hội lần thứ XVIII của Đảng xã hội Pháp họp tại Tua(12/1920)Người đã quyết định
bỏ phiếu tán thành việc ra nhập Quốc tế thứ ba,tham gia sáng lập Đảng cộng sản Pháp, những quyết
định ấy của Người có ý nghĩa vô cùng to lớn, nó đánh dấu bước ngoặt trong cuộc đời hoạt động của
con rồng tre” để chế giễu tên vua bù nhìn Khải Định khi hắn sang Pháp. Những sách báo của Người
viết một mặt tố cáo tội ác của bọn đế quốc, nhất là đế quốc Pháp ở Đông Dương, mặt khác khích lệ
lòng yêu nước cho đồng bào, tuyên truyền chủ nghĩa Mác Lê Nin và vận động quần chúng đấu
tranh. Những sách báo ấy được các thuỷ thủ Việt Nam bí mật gửi về nước, góp phần làm thức tỉnh
và thúc đẩy đồng bào trong nước đấu tranh.
* Thời kỳ ở Liên Xô ( 1923 – 1924)
Giữa năm 1923 Nguyễn Ái Quốc bí mật rời Pháp đi Liên Xô dự Hội nghị Quốc tế nông
dân ( 10/1923). Sau đó Người lưu lại Liên Xô một thời gian, hoạt động trong Quốc tế cộng sản, học
tập thêm về lí luận của chủ nghĩa Mác Lê Nin, thực tiễn của đất nước Xô Viết sau cách mạng tháng
5
10. Trong thời gian này Người viết nhiều bài báo đăng trên tờ “Sự thật” cơ quan ngôn luận của
Đảng cộng sản Liên Xô – “ Thư tín quốc tế” của quốc tế cộng sản. Người luôn coi báo chí là một
phương tiện vũ khí tuyên truyền cách mạng. Người còn dự nhiều Hội nghị quốc tế quan trong như:
Đại hội lần thứ V của quốc tế cộng sản, các Đại hội của Quốc tế thanh niên, Quốc tế phụ nữ… tại
Đại hội Quốc tế cộng sản ( 7/1924) Người đã trình bày lập trường quan điểm của mình về vị trí
chiến lược cách mạng các nước thuộc địa, mối quan hệ giữa cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc ở
thuộc địa và cách mạng vô sản ở chính quốc… điều này chứng tỏ rằng Người đã nắm được những
luận điểm cơ bản nhất của chủ nghĩa Mac Lê Nin chiến lược cách mạng giải phóng dân tộc ở một
nước thuôc địa để rồi truyền bá vào việt Nam sau này. Nguyễn Ái Quốc có công lớn trong việc xây
dựng mối liên hệ chặt chẽ giữa cách mạng Việt Nam và cách mạng thế giới.
* Thời kỳ ở Trung Quốc ( 1924 – 1927)
Tháng 11 năm 1924 NAQ từ Liên Xô về tơí Quảng Châu Trung Quốc để tập hợp những
người yêu nước của Việt Nam, truyền bá, giáo dục cho họ chủ nghĩa Mác Lê Nin. Việc đầu tiên là
Người tìm hiểu các tổ chức cách mạng của Việt Nam ở Trung Quốc, chủ yếu là Tâm Tâm xã, một
tổ chức yêu nước hoạt động hăng say nhưng thiếu tôn chỉ mục đích rõ ràng Người đã mở lớp huấn
luyện để dạy họ học làm cách mạng, học cách hoạt động bí mật sau khi học xong phần lớn các hoc
viên đó bí mật về nước để truyền bá lí luận giải phóng dân tộc và tổ chức nhân dân. Người đã lựa
chọn giác ngộ một số thanh niên tích cực trong tổ chức Tâm Tâm xã lập ra nhóm Cộng sản đoàn
Đến cuối năm 1929, ở Việt Nam cùng một lúc có ba tổ chức cộng sản, tình hình đó làm cho
quần chúng không biết theo tổ chức nào. Vấn đề đặt ra là nên hợp nhất các tổ chức này hay cứ để
các tổ chức hoạt động riêng rẽ.
Khi ba tổ chức cộng sản ở Việt Nam ra đời, thế giới bắt đầu diễn ra cuộc khủng hoảng kinh
tế của chủ nghĩa Tư bản (1929 – 1933). Cuộc khủng hoảng này ảnh hưởng tới tất cả các nước làm
cho đời sống nhân dân càng thêm khốn khổ, nhất là nhân dân lao động ở các nước thuộc địa. Ở
Đông Dương mâu thuẫn xã hội càng gay gắt, phong trào đấu tranh của quần chúng càng cao. Yêu
cầu khách quan đòi hỏi các tổ chức cộng sản phải hợp nhất mới đủ sức lãnh đạo cách mạng. Hơn
nữa sau khi ra đời, ba tổ chức này lại nảy sinh những mâu thuẫn như tranh giành Đảng viên, tranh
giành quần chúng, tranh giành ảnh hưởng thậm chí còn bài xích lẫn nhau. Tình hình này càng kéo
dài càng bất lợi cho cách mạng. bọn đế quốc sẽ lợi dụng tình hình này để đưa tay chân vào phá hoại
phong trào đấu tranh. Được sự uỷ nhiệm của quốc tế cộng sản Nguyễn Ái Quốc đã triệu tập chủ trì
Hội nghị gồm đại biểu các tổ chức cộng sản để bàn về việc hợp nhất Đảng. Hội nghị diễn ra từ ngày
06/01 đến ngày 08/02/1930 tại Cửu Long Hương Cảng Hồng Kông Trung Quốc. Trong Hội nghị
mọi vấn đề cơ bản về đường lối chiến lược và sách lược của cách mạng đều được các đại biểu nhất
trí tán thành, chỉ riêng việc đặt tên Đảng là gay go hơn cả. Nguyễn Ái Quốc đã phân tích tình hình
phê phán những nhận thức hẹp hòi, những hoạt động riêng rẽ và chỉ ra yêu cầu cần phải hợp nhất.
Việc hợp nhất Đảng còn có thuận lợi vì các tổ chức cộng sản có cùng chung một mục đích đấu
tranh cách mạng cùng chống chung một kẻ thù, cùng theo chủ nghĩa Mac Lê Nin. Song trình độ và
uy tín cao cùng những lí luận sắc bén của NAQ đã làm cho các đại biểu sớm nhận ra lẽ phải và Hội
nghị hợp nhất đã thành công, ngày 03/02/1930 Đảng đã ra đời lấy tên là Đảng cộng sản Việt Nam,
Hội nghị hợp nhất được xem như Đại hội thành lập Đảng.
Trong hội nghị này NAQ còn thảo ra những văn kiện quan trọng và được thông qua hội nghị
như: chính cương vắn tắt, sách lược vắn tắt, điều lệ… các văn kiện trên được gọi chung là cương
lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng, cương lĩnh đã vạch ra những nét cơ bản nhất về đường lối chiến
lược và sách lược cho cách mạng Việt Nam
B. Kiến thức nâng cao
7
Mỹ mới thấm thía bài học nhớ đời: “ Ai cũng biết trong thế kỷ XX, chính vật chất là sức mạnh thời
đại chúng ta, thời đại có nhiều tên gọi: thời đại năng lượng nguyên tử, thời đại phản lực, thời đại
điều khiển học, thời đại chinh phục vũ trụ, thời đại thông tin hoá… Dù đặt tên cho thiết bị nào thì
Mỹ cũng đều có và người Việt Nam đều không có , sức mạnh duy nhất của họ là sức mạnh con
người”.
8
Trong đấu tranh dựng nước và giữ nước của dân tộc đã xuất hiện nhiều anh hùng kiệt xuất.
Nếu chỉ kể từ đầu công nguyên, đất nước ta đã sản sinh ra nhiều anh hùng, vĩ nhân, tiêu biểu là Hai
Bà Trưng (thế kỷ I), Bà Triệu (thế kỷ III), Lý Bí (thế kỷ VI), Phùng Hưng (thế kỷ VIII), Khúc Thừa
Dụ, Ngô Quyền (thế kỷ X), Lý Thương Kiệt (thế kỷ XI), Trần Hưng Đạo (thế kỷ XIII), Lê Lợi,
Nguyễn Trãi (thế kỷ XV), Nguyễn Huệ (thế kỷ XVIII), Phan Đình Phùng, Hoàng Hoa Thám, Phan
Bội Châu, Phan Chu Trinh (nửa sau thế kỷ XIX - đầu thế kỷ XX), rồi Hồ Chí Minh. Sự ra đời và
hoạt động của các anh hùng dân tộc là điều hợp quy luật phát triển lịch sử.
Các anh hùng dân tộc thường xuất hiện ở những thời điểm gay go, phức tạp nhất đối với
vận mệnh dân tộc, lúc mà quần chúng nhân dân cần có người tập hợp lãnh đạo cuộc đấu tranh tư
tưởng hành động kiên quyết sáng suốt của cá nhân, được sự ủng hộ đông đảo của quần chúng để
đưa cuộc đấu tranh đến thắng lợi. Đó là trường hợp của Nguyễn Huệ, mà Hồ Chí Minh đã khẳng
định:
“Nguyễn Huệ là kẻ phi thường,
Mấy lần đánh đuổi giặc Xiêm, giặc Tàu.
Ông đã chí cả mưu cao,
Dân ta lại biết cùng nhau một lòng.
Cho nên Tàu dẫu làm hung,
Dân ta vẫn giữ non sông nước nhà.”
Hồ chí Minh được sản sinh trong truyền thống dân tộc,kết hợp với những điều kiện cụ thể
của đất nước và quê hương, những yêu cầu của lich sử xã hội Việt Nam từ đầu thế kỷ XX.
Trước hết Nguyễn Sinh Cung - Hồ Chí Minh được sinh ra ở vùng đất Nghệ Tĩnh, nơi mà
sử ta, cho tường gốc tích nước nhà Việt Nam”.
Như vậy Hồ Chí Minh được sản sinh ra trong truyền thống dân tộc và trong thời đại mới
với những yêu cầu mới, Người không lần bước theo “ đường mòn lịch sử “ mà đã vươn lên ngang
tầm thời đại tiếp tục theo hướng phát triển chung của dân tộc, đát nước nhân loại. Chỉ lấy việc xác
định con đường cứu nước làm ví dụ Hồ Chí Minh tiếp thu tinh thần yêu nước của các bậc tiền bối
có ý thức cứu nước và đi tìm con đường đấu tranh đúng nhất. Người khâm phục các cụ Phan Đình
Phùng, Hoàng Hoa Thám… nhưng không hoàn toàn tán thành cách làm của một người nào. Người
quyết định sang phương Tây “ xem nước Pháp và các nước khác” làm như thế nào, “để trở về giúp
đồng bào chúng ta “. Trong quá trình đi tìm đường cứu nước Nguyễn Tất Thành đã đi qua, sống lao
động ở nhiều nước thuộc địa, phụ thuộc, tư bản đế quốc, đã tận mắt trông thấy cảnh khốn khổ của
nhân dân lao động bị áp bức bóc lột. Từ tình yêu thương đồng bào, Nguyễn Tất Thành yêu thương
tất cả những người đau khổ và nhận thức phải đoàn kết mọi dân tộc bị nô lệ trên phạm vi thế giới để
giành độc lập tự do. Trong quá trình này Nguyễn Tất Thành trở thành người lao động sống trong
môi trường công nhân tiếp thu chủ nghĩa Mac Lê Nin rồi trở thành người công sản, một chiến sỹ
quốc tế, đấu tranh không chỉ cho độc lập tự do của dân tộc mình mà cho cả nhân dân các nước
thuộc địa và phụ thuộc cho nhân dân lao động thế giới. Người không dừng cuộc đấu tranh ở mục
tiêu độc lập dân tộc mà tiến tới chủ nghĩa xã hội. Cho nên Hồ Chí Minh không chỉ là con đẻ của dân
tộc, giai cấp công nhân Việt Nam mà còn là sản phẩm của thời đại, của nhân dân lao động bị áp bức
trên thế giới.
2. Đóng góp của Hồ Chí Minh đối với sự phát triển của lịch sử dân
Thứ nhất: Xác định con đường đúng đắn cho cách mạng Việt Nam những vấn đề chiến
lược và sách lược cho thắng lợi của nhân dân ta và góp phần vào thắng lợi của cách mạng thế giới.
Tư tưởng chiến lược cách mạng không ngừng của Người là giải phóng dân tộc, xây dựng
chế độ dân chủ nhân dân, tiến lên chủ nghĩa xã hội. Quan điểm của Hồ Chí Minh về con đường
10
cách mạng vô sản là : muốn cứu nước và giải phóng dân tộc không có con đường nào khác ngoài
con đường cách mạng vô sản. Độc lập dân tộc mà Hồ Chí Minh đấu tranh thực hiện là độc lập hoàn
toàn độc lập thực sự, độc lập gắn với thống nhất đất nước gắn với tự do hạnh phúc của nhân dân
b.19/5/1889
c.15/9/1890
d.19/5/1980
Câu 2. Tỉnh nào dưới đây là quê hương NAQ ?
a. Quảng Trị
b. Huế
c. Nghệ An
Câu 3. Làng quê nơi NAQ sinh sống
11
d. Nghệ Tĩnh
a. Diễn Châu
b. Thanh Chương
c. Kim Liên
d. Nam Đàn
Câu 4. Tên khai sinh của Hồ Chí Minh
a. Nguyễn Tất Thành b. Nguyễn Văn Ba
b. Trí thức
Câu 8. NAQ sinh ra trong hoàn cảnh đất nước như thế nào?
a. Hoà bình
b. Bị đô hộ 1000 năm phong kiến phương Bắc
c. Bị biến thuộc địa của thực dân Pháp.
d. Bị biến thành thuộc địa của nhiều nước đế quốc
Câu 9. Nguyễn Ái Quốc ra đi tìm đường cứu nước vào thời gian nào?
a. 19/5/1890
b. 5/6/1911
c. 6/5/1911
d. 16/5/1911
Câu 10. Tên con tàu mà NAQ làm phụ bếp khi ra đi tìm đường cứu nước
a. Năm sao
b. Latusơ tơrêvin
c. Thái Dương
d. Cavin
Câu 11. Hướng ra đi tìm đường cứu nước của NAQ
a. Sang các nước phương Tây
b. Sang Nhật
c. Gửi đến Hội nghị Vecxai bản yêu sách của nhândân An Nam
d. Viết sách báo cho Đảng xã hội Pháp
Câu 15. Khi Quốc tế III thành lập ở Matxcơva(3/1919) lúc đó NAQ đang ở đâu?
a. Ở Anh
b. Ở Pháp
c. Ở Liên Xô
Quốc
12
d. Ở Trung
Câu 16. Lấy đơn vị năm làm chuẩn, từ khi Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước đến khi Bác dự Đại
hội của Đảng Xã hội Pháp ở Tua là bao nhiêu năm?
a. 10 năm
b. 11năm
c. 12 năm
d.15 năm
Câu 17. Cách mạng tháng Mười Nga thành công NAQ đã đi từ nước nào đến nước nào đế nghiên
cứu học tập cách mạng tháng Mười?
a.Từ Mĩ sang Nga
d. Năm
1925
Câu 21. Sự kiện tháng7/1924 gắn với hoạt động của NAQ ở Liên Xô đó là
a. Người dự Đại hội Quốc tế nông dân
b. Người dự Đại hội V của Quốc tế cộng sản
c.Người rời Liên Xô về Quảng Châu Trung Quốc
d. Người viết bài cho tạp chí thư tín quốc tế của Quốc tế cống sản
Câu 22. Tác dụng trong quá trình hoạt động của Nguyễn Ái Quốc từ năm1919 – 1925 là gì?
a. Quá trình chuẩn bị về tư tưởng chính trị và t/c cho sự thành lập Đảng CSVN.
b. Quá trình truyền bá chủ ngiã Mác Lê Nin vào Việt Nam.
c. Quá trình thành lập 3 tổ chức cộng sản ở Việt Nam.
d. Quá trình chuẩn bị thực hiện chủ trương “ vô sản hoá” truyền bá chủ nghĩa Mác Lê Nin
vào Việt Nam.
Câu 23. Từ năm 1920 -1925 Nguyễn Ái Quốc hoạt động chủ yếu ở những nước nào?
a. Pháp, Liên Xô, Trung Quốc
b. Pháp, Thái Lan, Trung Quốc.
c. Pháp, Liên Xô, Trung .
d. Câu a và câu c.
Câu 24. Ba tư tưởng sau đây được trình bày trong tác phẩm nào của Nguyễn Ái Quốc?
13
+ Cách mạng là sự nghiệp của quần chúng.
+ Cách mạng phải do Đảng theo chủ nghĩa Mác Lê Nin lãnh đạo.
+ Cách mạng Việt Nam phải gắn bó đoàn kết với cách mạng thế giới.
a. Tạp chí Thư tín quốc tế.
b. Bản án chế độ thực dân Pháp.
c. Đường Kách mệnh.
d. Tất cả các đáp án trên.
a. Làm CMTS dân quyền và cách mạng ruộng đát để tiến lên CNCS.
b. Thực hiện cách mạng ruộng đất cho triệt để.
c. Tịch thu hết sản nghiệp của bọn đế quốc.
d. Đánh đổ địa chủ phong kiến, làm cách mạng thổ địa sau đó làm cách mạng dân tộc.
b. Loại bài xác định mối quan hệ giữa các sự kiện, nhân vật địa danh, nhân danh.
Loại bài này đòi hỏi không chỉ biết sự kiện mà cần biết phân tích,nhận định đánh giá,rút kết
luận. Đề thi này thường có ba phần;
Phần chỉ dẫn cách trả lời.
Phần gốc gồm những câu xác định,câu bỏ lửng một đoạn hay một từ mà thí sinh phải điền
vào
Phần lựa chọn gồm một số từ câu ngắn,danh từ riêng,niên đại,số liệu…mà thí sinh phải điền
vào.
Cũng thuộc loại bài thi này,có thể có đề thi khó hơn,thí sinh phải lựa chọn và sắp xếp các dữ
kiện đã cho vào một nhóm có quan hệ với nhau.
Ví dụ:
Câu 1. Có 3cột ghi sự kiện,nhân vật và địa danh theo thứ tự A,B,C. Hãy sắp xếp các sự
kiện,nhân vật và địa danh ấy theo từng nhóm có liên quan với nhau.
A.Sự kiện
B. Nhân vật
C.Địa danh
1.Đại hội Đảng xã hội Pháp
1.Nguyễn Ái Quốc
1.Hà Nội
2.Luận cương chính trị năm 1930 2. Trần Phú
2.Yên Bái
3.Cuộc binh biến Đô Lương
3.Nguyễn Thái Học
3.Tua(Pháp)
nêu trên
Ví dụ:
Câu 1: Sắp xếp các sự kiện nhân vật niên đại tổ chức dưới đây cho khớp nhau về nội dung
và chọn trình bày mối quan hệ giữa các yếu tố kiến thức trong cùng một nhóm
15
Hội VN cách mạng Thanh niên
Quảng Châu
Đường Kách Mệnh
1930
Nguyễn Ái Quốc
Xô Viết Nghệ Tĩnh
Báo Thanh niên
Việt Nam quốc dân Đảng
Hội Phục Việt
1925
Hội Hưng Nam
Khởi nghĩa Yên Bái
Câu 5: Quá trình chuyển biến của Nguyễn Ái Quốc từ một người yêu nước truyền thống
thành một người cộng sản diễn ra như thế nào?
Câu 6: Quá trình truyền bá chủ nghĩa Mác Lê Nin về nước để chuẩn bị về tư tưởng chính trị
và tổ chức cho việc ra đời của Đảng cộng sản Việt Nam diễn ra như thế nào?
Câu 7: Tại sao lại nói Nguyễn Ái Quốc là người đã trực tiếp chuẩn bị về tư tưởng chính trị
và tổ chức cho sự ra đời của Đảng?
16
Câu 8: Nguyễn Ái Quốc có phải là người trực tiếp sáng lập ra Đảng cộng sản Việt Nam
không? tại sao?
Câu 9: Vai trò của Nguyễn Ái Quốc trong Hội nghị thành lập Đảng cộng sản Việt Nam?
Câu 10: Dựa vào những sự kiện lịch sử có chọn lọc của cách mạng Việt Nam từ đầu thế kỉ
XX đến năm 1930, em hãy phân tích vai trò của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đối với việc thành lập
Đảng cộng sản Việt Nam?
Câu 11: Hãy làm rõ công lao vĩ đại của chủ tich Hồ Chí Minh đối với cách mạng Việt Nam
từ 1920 – 1930? Theo anh (chị) công lao lớn nhất của Người là gì? Vì sao?
Câu 12: Nguyễn Ái Quốc đã để lại cho cách mạng Việt Nam một văn kiện được coi là
cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng, đúng hay sai? vì sao?
Câu 13: Nêu những hoạt động chính của Nguyễn Ái Quốc trong quá trình đi tìm đường cứu
nước và chuẩn bị để tiến tới thành lập Đảng cộng sản Việt Nam (1919 – 1930)?
Câu 14: Trình bày những hoạt động của Nguyễn Ái Quốc trong thời gian từ 1920 – 1930.
Đánh giá sự đóng góp của những hoạt động đó đối với phong trào giải phóng dân tộc Việt Nam
trong thời gian này?
Câu 15: Tóm tăt quá trình tìm đường cứu nước của Nguyễn Ái Quốc từ năm 1911 – 1920.
Nguyễn Ái Quốc đã khẳng định sự nghiệp giải phóng dân tộc Việt Nam phải đi theo con đường
nào?
Câu 16: Khi về nước những học viên dự các lớp đào tạo cán bộ do Nguyễn Ái Quốc mở tại
Quảng Châu ( 1925 – 1927) đã tuyên truyền lí luận cách mạng nào ttrong nhân dân? Lí luận đó
được trình bày trong những tài liệu nào, và có ý nghĩa gì đối với ự ra đời của Đảng cộng sản Việt
sáng tạo của học sinh, biến quá trình đào tạo của thầy thành quá trình tự đào tạo của học sinh để các
em có thể tự ứng phó với mọi tình huống và tự giải quyết các vấn đề được đặt ra.)
Giáo viên hướng dẫn học sinh làm việc và nắm chắc các sử liệu ,kiến thức cơ bản có trong
sách giáo khoa và tài liệu tham khảo,giúp các em hệ thống các tài liệu đã học thành các vấn đề để
nắm tường tận,chủ động làm chủ kiến thức,qua đó các em có khả năng ứng phó với các loại câu hỏi
bài tâp.
Giáo viên hướng dẫn các em làm bài thi theo các bước:
Hiểu kỹ đề bài; (đọc hiểu yêu cầu,nội dung cơ bản của đề bài, gạch ra tờ giấy nháp những
cụm từ quan trọng, tìm những ý chính,vấn đề chính cần quan tâm. Trên tờ giấy nháp ghi cả những
hiểu biết của mình có liên quan song chưa cần diễn đạt một cách cụ thể. Trongkiến thức ghi ra nháp
cần lựa chọn và sắp xếp các ý quan trọng nhất cần được giải quyết, từ đó tìm ra sợi chỉ chính xuyên
qua toàn bộ bài làm của mình. Cần sắp xếp các ý chính theo trình tự thời gian và tầm quan trọng để
lý giải vấn đề được đặt ra)
Thảo ra một dàn bài;
Mở bài; đặt vấn đề và giới thiệu những phần cần được giải quyết tiếp theo
Thân bài; giải quyết các tiểu mục lớn, nhỏ….
Kết luận; không phải tóm tắt những ý đã trình bày mà nêu lên các luận điểm,quan điểm….
Phải chú trọng đến cách hành văn (đúng ngữ pháp,chính tả,diễn đạt gọn,thể hiện rõ cảm
xúc…)
Giáo viên phải thường xuyên cho học sinh làm bài thi dưới nhiều hình thức (việc này BGH
trường Ngô Gia Tự đã làm rất tốt, giáo viên cũng như học sinh đều hưởng ứng nhiệt tình) qua đó
kiểm tra kiến thức cơ bản của các em xem kỹ năng phân tích đề của các em “thủng’’ chỗ nào sẽ
“vá’’lại chỗ đó. Bởi lẽ, nếu không có kỹ năng phân tích đề tốt thì cũng khó kiếm điểm tốt…
18
Giáo viên phải nhiệt tình, tỉ mỉ trong việc chấm bài,nhận xét bài làm của các em một cách kỹ
lưỡng để từ đó các em biết mình đang bị rỗng mảng kiến thức nào ….qua chấm bài nhận xét bài của
từng em các em thấy mình được quan tâm và ý thức học cũng tốt hơn.
Giáo viên cũng có những thưởng phạt nhất định để khuyến khích các em trong quá trình học
đầu tiên là biết sử,biết rồi sẽ hiểu,hiểu rồi sẽ yêu,yêu rồi sẽ say mà đã say sử rồi thì không có lý do
gì mà không học giỏi sử cả.
19
Một em học sinh đã tâm sự với tôi rằng cô à cách học sử tốt nhất là đọc nhiều chứ không phải
là học thuộc lòng. Đọc nhiều lần có thể không thuộc nhưng khi hỏi đến vấn đề gì thì phải chắc chắn
trả lời được. Tôi rất mừmg vì đã có học sinh nghĩ được như vậy.
E. Chữa một số đề cụ thể để minh hoạ cho chuyên đề:
Câu 1. Em hãy trình bày tiểu sử của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc.
Gợi ý trả lời: Nguyễn Ái Quốc sinh ngày 19-5-1890 taị làng Kim Liên huyện Nam Đàn tỉnh
Nghệ An. Thuở nhỏ Người có tên là Nguyễn sinh Cung lớn lên đổi là Nguyễn Tất Thành. Sinh ra
trong một gia đình nhà nho nghèo yêu nước, cha là cụ phó bảng Nguyễn Sinh Sắc đã từng làm quan
cho triều đình nhà Nguyễn nhưng bị thất sủng về quê bốc thuốc cứu người. Mẹ là bà Hoàng Thị
Loan một phụ nữ tảo tần nhưng mất sớm, gia đình có bốn anh chị em, Nguyễn Ái Quốc là con thứ
ba trong gia đình. Sinh ra trong hoàn cảnh nước mất nhà tan, lại được chứng kiến sự thất bại của
hàng loạt các phong trào yêu nước, được tiếp xúc với nhiều nhà cách mạng đương thời, được sống
trên mảnh đất “Địa linh nhân kiệt” mảnh đất quê hương có truyền thống đấu tranh bất khuất kiên
cường ... tất cả đã hun đúc Nguyễn Ái Quốc khiến Người sớm có lòng yêu nước và quyết chí ra đi
tìm đường cứu nước. Với lòng yêu nước tha thiết và ý trí quyết tâm cứu nước giải phóng dân tộc
Người không tán thành con đường đấu tranh cách mạng, con đường yêu nước của các bậc tiền bối
đã đi qua với cụ Phan Bội Châu người cho rằng cứu nước và nhờ Nhật Bản giúp đỡ chẳng khác nào
“đưa hổ cửa trước rước beo cửa sau”. Còn với cụ Phan Châu Trinh nhờ Pháp giúp đỡ chẳng khác
nào” xin Pháp rủ lòng thương” bọn đế quốc thì cùng một ruộc như nhau mà thôi.
Nhìn thấy được những hạn chế ấy Người đã quyết tâm tìm một con đường cứu nước mới khác với
các bậc tiền bối mà người đã từng rất khâm phục. Qua thực tiễn ra đi tìm đường cứu nước, bằng
những trải nghiệm cuộc sống, bằng tài năng hiếm có và chí thông minh hơn người Người đã lãnh
đạo nhân dân Việt Nam làm nên thắng lợi của cách mạng thángTám khai sinh ra nhà nước Việt
Nam Dân Chủ Cộng Hoà nhà nước công nông đầu tiên ở Đông Nam Á - sau đó Người được bầu
làm chủ tịch nước và Người luôn giữ cương vị này cho đến khi từ trần vào năm 1969 .
khâm
phục tinh thần yêu nước của Phan Bội Châu và Phan Châu Trinh cùng các nhà yêu nước khác ở đầu
thế kỷ XX, nhưng không đi theo con đường của họ vì Người đã nhìn thấy sự bế tắc của các con
đường cứu nước đó.
Năm 1906, Người theo cha vào Huế. Trong thời gian học ở trường tiểu học Pháp – Việt và trường
Quốc học Huế , được tiếp xúc với nền văn minh Pháp, với những khẩu hiệu “Tự do, Bình đẳng, Bác
ái”, Người rất muốn sang Pháp tìm hiểu xem những gì ẩn náu đằng sau những từ ấy.
Sau khi tham gia cuộc biểu tình chống thuế của nông dân Thừa Thiên Huế (05/1908), Người bí mật
lên đường vào Nam.Trên đường đi, Người đã dừng chân dạy học ở trường Dục Thanh (Phan Thiết),
là ngôi trường do một số nhà nho yêu nước lập ra. Đầu năm 1911, Người vào Sài Gòn tìm cơ hội đi
ra nước ngoài để “Xem xét họ làm như thế nào”, rồi trở về giúp đồng bào, giải phóng dân tộc.
Ngày 05/06/1911, trên chiếc tàu buôn Pháp La-tu-se Tơ-rê-vin, Nguyễn Tất Thành rời bến cảng
Nhà Rồng (Sài Gòn) ra đi tìm đường cứu nước.
Nguyễn Ái Quốc đã xuất hiện phù hợp với yêu cầu của lịch sử,giải quyết được yêu cầu cấp
bách của lịch sử, không lần bước theo lối mòn lịch sử đã vươn lên ngang tầm với thời đại . Mở ra
hết thắng lợi này đến thắng lợi khác cho dân tộc Việt Nam từ những quyết định đúng đắn ngay từ
đầu của mình.
Câu 3: Bối cảnh lịch sử của Việt Nam trước khi Nguyễn Ái Quốc ra đi tìm đường cứu nước?
Gợi ý trả lời;
21
Đến cuối thế kỷ XIX việc bình định về quân sự của thực dân Pháp ở Việt Nam đã căn bản
hoàn thành, chúng bắt tay vào tổ chức bộ máy thống trị và tiến hành khai thác thuộc địa với qui mô
lớn nhất là ở Đông Dương thuộc địa lớn nhất của chúng.
Sự khai thác bóc lột dã man tàn bạo của Pháp làm xuất hiện ở Việt Nam hai mâu thuẫn cơ
bản (mâu thuẫn dân tộc và mâu thuẫn giai cấp) hai mâu thuẫn này đã phát triển đến mức chín muồi,
đòi hỏi phải giải quyết và chỉ có giải quyết được nó mới mở đường cho xã hội phát triển. Hai mâu
thuẫn ấy vừa là nguồn gốc vừa là động lực làm nảy sinh và thúc đẩy mọi phong trào yêu nước
Hoàng Hoa Thám, Phan Bội Châu, Phan chu Trinh… nhưng không hoàn toàn tán thành cách làm
22
của một người nào Người quyết định sang phương tây đẻ tìm hiểu từ “tự do bình đẳng bắc ái” tìm
hiểu “xem nhân dân Pháp và các nước khác” làm như thế nào để “trở về giúp đồng bào ta”.
Ngày 8-6-1911 tàu tới Xingapo thuộc địa của Anh 14-6-1911 tới Côlômpô laị thuộc địa
của Anh. Ngày 30-6-1911 tới PoXait vẫn thuộc địa của Anh. Ngày 6-7-1911 tàu cập cảng
MacXây… đây là đất Pháp nơi đầu tiên trong đời anh thấy có những người Pháp gọi anh bằng
“ông”- Một ngày thăm phố xá anh nhận xét “Thì ra người Pháp ở bên Pháp không ác như người
Pháp ở Việt Nam” ở Pháp cũng có những người nghèo như ở Việt Nam… Sau đó anh ở Pháp một
thời gian làm nghề làm vườn…làm được một thời gian anh lại theo tàu của hãng Năm Sao chạy
vòng quanh Châu Phi đi và sống ở các chân trời khác nhau từ Địa Trung Hải qua kênh đào Xuyê, từ
biển Đỏ đến Ấn Độ Dương rồi Đại Tây Dương…anh Ba thấy rõ ở đâu nhân dân thuộc địa cũng khổ
và anh càng thấy tính cấp bách của sự phá xiềng.
Tại Mĩ-nơi sinh ra bản Tuyên ngôn Độc lập 1776 - ở đây phía sau những lời tuyên ngôn bất
hủ, phía sau tượng nữ thần tự do là những tội ác man rợ của bọn đế quốc Mĩ, anh phải thốt lên
rằng”Văn minh là như vậy đó sao” anh cũng rút ra nhận xét “tất cả bọn đế quốc đều phản động và
tàn ác như nhau”.
Tại Anh bằng thực tiễn lao động kiếm sống để tìm hiểu phong trào đấu tranh, tìm hiểu về
chủ nghĩa đế quốc bước đầu Người rút ra những kết luận những nhận thức quan trọng giúp cho việc
hình thành con đường cứu nước sau này: “Nhân dân lao động ở đâu cũng là bạn, chủ nghĩa đế quốc
ở đâu cũng là thù, chủ nghĩa đế quốc như con đỉa hai vòi một vòi hút máu nhân dân lao động ở
chính quốc một vòi hút máu nhân dân lao động ở các thuộc địa. Muốn tiêu diệt con đỉa đó chỉ có
bằng cách vô sản vô sản toàn thế giới đoàn kết lại để cắt đứt hai vòi của nó”.
Như vậy từ1911-1917 Nguyễn Ái Quốc đã bôn ba khắp hải ngoại làm đủ nghề để sống,
nhưng trong lòng vẫn luôn nung nấu một hoài bão là làm sao tìm được con đường cứu nước cứu
dân. Người được sống gần gũi những người lao động ở nhiều nước biết rõ hoàn cảnh và nguyện
vọng của họ trong cuộc đấu tranh giành độc lập. Từ tình yêu thương đồng bào Nguyễn Ái Quốc yêu
Tại Đại hội lần thứ XVIII của Đảng xã hội Pháp họp tại Tua (12/1920) Người đã quyết
định bỏ phiếu tán thành việc ra nhập Quốc tế thứ ba, tham gia sáng lập Đảng cộng sản Pháp, những
quyết định ấy của Người có ý nghĩa vô cùng to lớn, nó đánh dấu bước ngoặt trong cuộc đời hoạt
động của NAQ từ đây Người trở thành người cộng sản Việt Nam đầu tiên, Người đi từ chủ nghĩa
yêu nước truyền thống đến CNM Lênin, đi theo con đường cách mạng vô sản, Người chọn con
đường cách mạng vô sản trong đấu tranh giải phóng dân tộc, vì Người khẳng định rằng “trên thế
giới bây giờ học thuyết nhiều chủ nghĩa nhiều nhưng chủ nghĩa chân chính nhất chắc chắn nhất,
cách mệnh nhất là chủ nghĩa Lênin” và muốn cứu nước giải phóng dân tộc không có con đường nào
khác con đường cách mạng vô sản.
Như vậy NAQ là người ViệtNam đầu tiên tiếp nhận chủ nghĩa Mác Lênin, tìm thấy con
đường cách mạng đúng đắn nhất để cứu dân tộc. Có thể nói tìm được đường cứu nước là công lao to
lớn đầu tiên của NAQ đối với dân tộc đây là mốc mở đường giải quyết cuộc khủng hoảng về đường
lối giải phóng dân tộc của nhân dân Việt Nam. Nếu ông có quyết định ấy thì không có sự kiện thành
lập ĐCSVN(3/2/1930).
b. So sánh với quá trình tìm đường cứu nước của các bậc tiền bối trước đó?
Con đường cứu nước của Nguyễn Ái Quốc so với con đường cứu nước của các bậc tiền bối Phan
Bội Châu, Phan Châu Trinh ta thấy, trong cách chọn hướng đi Phan Bội Châu sang các nước
phương Đông (Nhật Bản) là nước đồng chủng đồng văn, cùng da vàng để cầu Nhật Bản giúp Việt
Nam đánh Pháp-theo Nguyễn Ái Quốc con đường đi của Phan Bội Châu khác nào đưa hổ cửa trước
rước beo cửa sau, vì Nhật Bản cũng là một tên đế quốc đang khát thuộc địa, còn Phan châu Trinh
24
cũnh sai lầm khi nhờ Pháp giúp đỡ vì nếu thực sự Pháp muốn giúp Việt Nam thì đã không vào xâm
lược nước ta. Nguyễn Ái Quốc đã khác với các bậc tiền bối là Người sang các nước phương tây,
Người nói rằng muốn bắt được hổ thì phải vào hang hổ xem hổ như thế nào, và Người đã đặt chân
lên hầu hết các nước phương tây,quan sát ,tìm hiểu và rút ra nhiều kết luận quan trọng trong quá
trình tìm đường cứu nước của mình.
Câu 5: Quátrình truyền bá chủ nghĩa Mác Lê Nin về nước để chuẩn bị về tư tưởng chính trị
và tổ chức cho việc ra đời của Đảng cộng sản Việt Nam diễn ra như thế nào?
Copyright: Tài liệu đại học ©