SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM - CHUYÊN ĐỀ

MỤC LỤC

Trang

ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Lý do chọn đề tài:
1.1. Cơ sở lý luận
1.2. Cơ sở thực tiễn
2. Phạm vi đề tài:
GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
NỘI DUNG VÀ GIẢI PHÁP QUẢN LÝ
CỦA HIỆU TRƯỞNG VỚI ĐƠN VỊ TỔ CHUYÊN MÔN
1. Các giải pháp chỉ đạo tổng thể của Hiệu trưởng với đơn vị tổ:
1.1. Lập và công bố kế hoạch
1.2. Triển khai kế hoạch vào thực tiễn
1.3. Tổng kết và rút kinh nghiệm
2. Các nội dung và giải pháp chỉ đạo cụ thể:
2.1. Chỉ đạo việc xây dựng kế hoạch hoạt động của tổ chuyên môn:
2.1.1. Hoạt động quản lý chung của Hiệu trưởng
2.1.2. Xác định nhiệm vụ của tổ trưởng
2.2. Chỉ đạo nội dung sinh hoạt tổ định kỳ:
2.2.1. Tổ chức nội dung hành chính
2.2.2. Tổ chức nội dung chuyên môn
2.3. Chỉ đạo hoạt động các chuyên đề:
2.3.1. Thực hiện công tác chuẩn bị
2.3.2. Thực hiện chỉ đạo hội thảo
2.3.3. Xác định nhiệm vụ của tổ trưởng
2.4. Tổ chức hội giảng, thi giáo viên dạy giỏi cấp trường:
2.4.1. Hoạt động của Hiệu trưởng

MỘT SỐ KINH NGHIỆM QUẢN LÝ TỔ CHUYÊN MÔN CỦA
HIỆU TRƯỞNG Ở TRƯỜNG THPT TAM GIANG
ĐẶT VẤN ĐỀ
Công tác chuyên môn là hoạt động quan trọng, chủ yếu, quyết định sự tồn tại và phát triển của
nhà trường. Tổ chuyên môn là một bộ phận cấu thành, nơi thực thi trực tiếp nhiệm vụ dạy học và
giáo dục học sinh. Một nhà trường chỉ có thể thay đổi, phát triển bằng chính nội lực của mình.
Đối với trường THPT, động lực quan trọng để phát triển chính là do yếu tố tăng trưởng chất
lượng giáo dục của đơn vị tổ quyết định. Nhưng trong thực tế, vì nhiều lý do khách quan và chủ
quan, nên công tác này chưa được quan tâm đúng mức, chính vì vậy hoạt động của tổ chuyên
môn không thực sự phát huy hết sức mạnh nội lực vốn có của mình để tạo ra sự thay đổi mạnh
mẽ về chất lượng dạy học.
Sự thật nội dung của đề tài là rất lớn, đòi hỏi sự nghiên cứu công phu và trên thực tế, chưa có
những nghiên cứu cụ thể cho cấp THPT. Một số đề tài mới xuất hiện gần đây hầu hết viết về
quản lý cấp Tiểu học, một cấp học có đặc điểm rất khác biệt với cấp THPT. Trong khuôn khổ cho
phép của một sáng kiến kinh nghiệm, chúng tôi chỉ xin trình bày một số kinh nghiệm về những
giải pháp cơ bản và nhấn mạnh làm rõ một giải pháp về quy trình chỉ đạo thực tiễn của Hiệu
trưởng nhà trường với tổ nhóm chuyên môn.
1. Lý do chọn đề tài:
1.1. Cơ sở lý luận:
Điều 16-Điều lệ trường trung học cơ sở, trường trung học phổ thông và trường phổ thông có
nhiều cấp học ban hành kèm theo Thông tư số: 12/2011/TT-BGDĐT ngày 28/3/2011 của Bộ
trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định về cơ cấu tổ chức, nhiệm vụ và hoạt động của tổ
chuyên môn như sau:
- Về cơ cấu tổ chức: Hiệu trưởng, các Phó Hiệu trưởng, giáo viên, viên chức làm công tác thư
viện, thiết bị giáo dục, cán bộ làm công tác tư vấn cho học sinh của trường trung học được tổ


chức thành tổ chuyên môn theo môn học, nhóm môn học hoặc nhóm các hoạt động ở từng cấp
học THCS, THPT. Mỗi tổ chuyên môn có tổ trưởng, từ 1 đến 2 tổ phó chịu sự quản lý chỉ đạo của
Hiệu trưởng, do Hiệu trưởng bổ nhiệm trên cơ sở giới thiệu của tổ chuyên môn và giao nhiệm vụ

đích trong mọi nội dung quản lý trong đó có nội dung quản lý tổ chuyên môn.
Với tư cách là một Hiệu trưởng, xuất phát từ cơ sở lý luận và thực tiễn nêu trên, tôi chọn đề
tài “Một số kinh nghiệm quản lý tổ chuyên môn của Hiệu trưởng ở trường THPT Tam
Giang” để trao đổi, chia sẻ, nhằm mục đích không ngừng nâng cao chất lượng dạy học ở bậc
THPT.
2. Phạm vi đề tài:
Trên cơ sở nghiên cứu về cơ cấu tổ chức, nhiệm vụ và hoạt động của tổ chuyên môn, Sáng kiến
kinh nghiệm đề xuất một số kinh nghiệm về các giải pháp chỉ đạo thực tiễn của Hiệu trưởng đối
với tổ chuyên môn mà bản thân người viết đã thực hiện trong các năm từ 2010 đến nay ở trường
THPT Tam Giang.
GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
NỘI DUNG VÀ GIẢI PHÁP QUẢN LÝ
CỦA HIỆU TRƯỞNG VỚI ĐƠN VỊ TỔ CHUYÊN MÔN


1. Các giải pháp chỉ đạo tổng thể của Hiệu trưởng với đơn vị tổ:
1.1. Lập và công bố kế hoạch:
Căn cứ chức năng lãnh đạo toàn diện và lập kế hoạch quản lý tổng thể, Hiệu trưởng là người
trực tiếp xây dựng kế hoạch chỉ đạo hoạt động tổ chuyên môn như một nội dung trọng yếu. Yêu
cầu kế hoạch phải đạt bao gồm:
- Các nội dung cụ thể định hướng mục tiêu, nội dung, phương pháp cho từng mặt hoạt động.
- Người chỉ đạo trực tiếp, gián tiếp và trách nhiệm của người chỉ đạo. Đối tượng quản lý bao
gồm: Hiệu trưởng với vai trò tổng quản lý các đơn vị tổ. Tổ trưởng, người luôn đóng vai trò chủ
đạo trong quá trình hoạt động của một đơn vị và Phó hiệu trưởng được ủy quyền quản lý chỉ đạo
từng nội dung công việc, giám sát hoạt động của một số tổ nhất định.
- Các mốc thời gian nghiệm thu sản phẩm công việc (từng phần và hoàn thiện).
- Cơ chế thực hiện bao gồm các căn cứ văn bản chỉ đạo, nhân lực, cơ sở vật chất và kinh phí
thực hiện.
Có 2 loại kế hoạch cần được phân biệt :
- Kế hoạch định kỳ: Sinh hoạt tổ nhóm chuyên môn trong các tuần lễ theo quy định.

2. Các nội dung và giải pháp chỉ đạo cụ thể:
2.1. Chỉ đạo việc xây dựng kế hoạch hoạt động của tổ chuyên môn:


2.1.1. Hoạt động quản lý chung của Hiệu trưởng:
- Hướng dẫn mẫu viết kế hoạch, các yêu cầu về hình thức nội dung.
- Quán triệt cho các tổ trưởng về nguyên tắc xây dựng kế hoạch: Kế hoạch chuyên môn là
chương trình hành động của tổ chuyên môn trong trường học. Với tư cách là bộ phận trong kế
hoạch tổng thể năm học của nhà trường, kế hoạch tổ chuyên môn phải đạt được những yêu cầu
sau đây:
+ Phải thể hiện và cụ thể hóa được định hướng của nhà trường về hoạt động chuyên môn.
+ Phải đảm bảo tính khả thi trên cơ sở các mục tiêu đề xuất và điều kiện phù hợp về nguồn nhân
lực, vật lực, tài lực nhằm phát huy tối đa năng lực của từng thành viên trong tổ.
+ Phải cụ thể rõ ràng về các mục tiêu phấn đấu, thời gian thực hiện, người phụ trách… được tập
thể tổ nhất trí cao.
- Thống nhất lịch duyệt và phê chuẩn kế hoạch để nó có hiệu lực thi hành.
2.1.2. Xác định nhiệm vụ của tổ trưởng:
Kế hoạch hoạt động của tổ chuyên môn xây dựng phải thể hiện các nội dung cơ bản sau:
- Đặc điểm tình hình tổ khi bước vào năm học.
- Công việc được giao và chỉ tiêu phấn đấu của tổ, nhóm bộ môn và từng giáo viên trên các mặt:
Chất lượng đại trà bộ môn trong các kỳ học, lên lớp, tốt nghiệp? Chất lượng được giao về hoạt
động mũi nhọn? Chất lượng lớp chủ nhiệm? Số đề tài sáng kiến kinh nghiệm? Chỉ tiêu về hồ sơ?
Về các danh hiệu thi đua…
- Biện pháp và phương hướng hoạt động thể hiện cụ thể theo thời gian hàng tuần, hàng tháng
đối với tổ chuyên môn.
Tổ chức hội nghị thông qua kế hoạch và ký duyệt:
- Sau khi các đơn vị tổ hoàn thiện báo cáo được xây dựng từ tổ, Hiệu trưởng tổ chức hội nghị
báo cáo kế hoạch của các đơn vị tổ trong hội nghị cán bộ chủ chốt để tham gia đóng góp thêm ý
kiến và chốt thống nhất kế hoạch.
- Hiệu trưởng ký duyệt với tổ trưởng và văn bản đó được chính thức ban hành và có hiệu lực.

- Hội thảo ngắn về tình huống sư phạm trong giảng dạy và chủ nhiệm (nếu có).
Lưu ý: Do dung lượng thời gian ngắn, người tổ trưởng phải bố trí được nội dung phù hợp cho 03
tuần sinh hoạt. Về nội dung hội thảo, không nhất thiết phải là vấn đề lớn mà có thể chỉ là một chi
tiết rất nhỏ cần khắc phục được đưa ra mà thôi.
2.3. Chỉ đạo hoạt động các chuyên đề:
2.3.1. Thực hiện công tác chuẩn bị:
- Hiệu trưởng làm kế hoạch thực hiện hội thảo chuyên đề của trường trên các căn cứ chỉ đạo của
Sở Giáo dục và Đào tạo.
- Hiệu trưởng tiến hành cuộc họp với các Phó hiệu trưởng, tổ trưởng và các cốt cán chuyên môn
để bàn thống nhất kế hoạch chi tiết, phân công các bộ phận phụ trách chuẩn bị cho hội thảo.
Công việc chuẩn bị gồm: nội dung, hình thức, con người (nhà trường, khách mời), điều kiện hỗ
trợ,... theo từng cung đoạn thời gian tương ứng với các chuyên đề.
- Hiệu trưởng thông báo kế hoạch thực hiện của trường trên các phương tiện thông tin (bảng kế
hoạch, website của nhà trường).
2.3.2. Thực hiện chỉ đạo hội thảo:
- Phát tài liệu cho đại biểu tham dự hội thảo.
- Nêu lý do hội thảo, chương trình làm việc của hội thảo.
- Trình bày báo cáo phần lý thuyết đã xây dựng.
- Tổ chức tham dự phần thực hành minh họa (nếu có).
- Tổ chức thảo luận.
- Kết luận của Hiệu trưởng.
Những công việc trên tổ trưởng sẽ chủ trì trên cơ sở có sự chỉ đạo và hỗ trợ của Ban giám hiệu.
Về nhân sự tham gia quản lý là các tổ phó, nhóm trưởng.
2.3.3. Xác định nhiệm vụ của tổ trưởng:
- Tham mưu những nội dung chuyên đề cần thiết để đưa vào chương trình hội thảo.
- Tổ trưởng chuyên môn họp tổ để thống nhất giao giáo viên thực hiện phần lý thuyết và minh
họa. Giáo viên nhận việc nghiên cứu chọn bài, tuần trong phân phối chương trình. Sau đó, báo
cáo lại cho tổ trưởng.
- Chỉ đạo hỗ trợ xây dựng chuyên đề báo cáo cho nhân sự được lựa chọn. Chuẩn bị các điều
kiện thực hành khác.

- Nội dung, hình thức bồi dưỡng bao gồm các hình thức:
+ Thường xuyên, tại chỗ: Thăm lớp, dự giờ; thao giảng, hội giảng, thi giáo viên giỏi; tổ chức các
chuyên đề thiết thực.
+ Không thường xuyên: Tham gia các lớp/khóa đào tạo bồi dưỡng; tự bồi dưỡng...
- Cung cấp các điều kiện về văn bản, cơ sở vật chất, cơ chế thực hiện…
- Tổ chức đánh giá, rút kinh nghiệm công tác bồi dưỡng.
Ø Xác định nhiệm vụ của tổ trưởng:
- Xây dựng kế hoạch áp dụng trong đơn vị tổ: Xác định đối tượng, nội dung hình thức bồi dưỡng
phù hợp với điều kiện tổ.
- Thực hiện giao khoán cho nhóm, cá nhân các nội dung bồi dưỡng cụ thể và nghiệm thu theo
lịch thời gian quy định.
- Đề xuất với Hiệu trưởng về các nội dung nhân sự cần tham gia trong các chương trình bồi
dưỡng không thường xuyên.
2.5.2. Quản lý sáng kiến kinh nghiệm:
Ø Chỉ đạo của Hiệu trưởng với đơn vị tổ:
- Xây dựng kế hoạch nghiên cứu khoa học trong năm học và dài kỳ.
- Xác định các đề tài cần thiết ứng dụng thực tế tại trường. Ưu tiên các đề tài tháo gỡ vấn đề mà
trường đang bức xúc. Thống kê số lượng đề tài cần có giao cho các đơn vị tổ chuyên môn.
- Cung cấp phương pháp viết Sáng kiến kinh nghiệm cho tổ trưởng và giáo viên toàn trường.
- Hỗ trợ các điều kiện: tư liệu, thời gian khảo sát, kinh phí… trong quá trình thực thi theo đề xuất
của đơn vị tổ.
- Tổ chức đánh giá kết quả của Hội đồng khoa học trường và báo cáo kết quả, giới thiệu những
Sáng kiến kinh nghiệm tốt lên Hội đồng khoa học cấp trên xem xét, công nhận.
- Tổng kết đánh giá quá trình, thông báo kết quả Sáng kiến kinh nghiệm và khen thưởng; đồng
thời triển khai, phổ biến áp dụng các Sáng kiến kinh nghiệm.
Ø Xác định nhiệm vụ của tổ trưởng:
- Nhận kế hoạch chung và xây dựng chương trình của đơn vị tổ. Đề xuất báo cáo những kiến
nghị của đơn vị tổ yêu cầu trợ giúp.
- Xác định các đề tài cho giáo viên lựa chọn, đăng ký đề tài để viết thông qua hội thảo của tổ.
Chú trọng giải pháp cho nhóm tác giả cùng thực hiện.

tổ trưởng thực thi nhiệm vụ.
- Điều động tham dự nhiều hoạt động thực tiễn ngoài nhà trường trên các lĩnh vực quản lý xã hội,
đặc biệt các hoạt động mang tính chất quản lý giáo dục do Sở Giáo dục và Đào tạo tổ chức.
- Tạo điều kiện cho các tổ trưởng có năng lực tham gia các lớp quản lý ngắn ngày.
2.7.2. Hỗ trợ đào tạo nâng chuẩn đào tạo và chuẩn nghề nghiệp của giáo viên:
Để giải pháp này đạt hiệu quả, người Hiệu trưởng cần thực hiện:
- Tuyên truyền, giáo dục nhận thức cho giáo viên về yêu cầu đổi mới của giáo dục, trong đó nhấn
mạnh yêu cầu về chuẩn giáo viên bậc THPT của Bộ GD&ĐT.
- Lựa chọn đối tượng để cử đi đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ. Có kế hoạch thực hiện phù
hợp để ổn định chuyên môn của nhà trường.
- Xây dựng trong Quy chế chi tiêu nội bộ cơ quan những nội dung hỗ trợ kinh phí cụ thể cho các
cá nhân tham gia đào tạo, bồi dưỡng.
2.7.3. Liên kết sinh hoạt chuyên môn với nguồn ngoài:
- Nguồn ngoài được xác định là các tư liệu sách báo, mạng intenet, tổ chuyên môn ngoài trường
và các chuyên viên bộ môn của Sở.
- Hiệu trưởng cần chú trọng đầu tư kinh phí trang bị đủ tư liệu sách báo, xây dựng hệ thống máy
vi tính kết nối mạng internet cáp quang đủ mạnh để khai thác tư liệu phục vụ dạy học.
- Cử giáo viên tham gia các sinh hoạt cụm chuyên môn và giao lưu với các chuyên viên bộ môn
để học hỏi kinh nghiệm.


2.7.4. Tăng cường kinh phí, điều kiện cơ sở vật chất, phát huy ứng dụng công nghệ thông
tin:
- Hiệu trưởng lấy nguyên tắc tập trung tất cả cho chuyên môn, coi giải pháp đầu tư kinh phí cho
chuyên môn là giải pháp ưu tiên. Từ đó lập kế hoạch cân đối kinh phí trong đó có căn cứ theo
yêu cầu của tổ chuyên môn để quyết định đầu tư.
- Nội dung đầu tư kinh phí tập trung theo các ưu tiên thứ tự là: cơ sở vật chất thiết bị, ưu tiên cho
công nghệ thông tin; khen thưởng; hỗ trợ các hoạt động sinh hoạt chuyên môn (trong đó có các
hoạt động ngoại khóa với học sinh mà tổ đề xuất)…
2.7.5. Phát huy hiệu quả của công tác thi đua: