Một số biện pháp quản lý hoạt động bồi
dưỡng Hiệu trưởng tiểu học của trường
Cao đẳng sư phạm Tiền Giang
Nguễyn Văn Mỹ Danh

LỜI CẢM ƠN
* * * * * * * * * * * *
Luận văn nầy được hoàn thành nhờ sự động viên, giúp đở, cộng tác và
hướng dẫn tận tình của quý thầy cô giáo tham gia giảng dạy lớp Cao học Quản
lý Giáo dục khóa 14, của quý thầy cô ở Phòng Khoa học Công nghệ – Sau Đại
học trường Đại học Sư phạm thành phố Hồ Chí Minh, của Ban Giám đốc Sở
Giáo dục – Đào tạo tỉnh Tiền Giang, của quý thầy cô ở các Phòng, Ban chuyên
môn Sở Giáo dục – Đào tạo, của các Phòng Giáo dục – Đào tạo trong tỉnh, của
Ban Giám hiệu và quý thầy cô ở các Khoa, Phòng và Tổ chuyên môn của
trường Cao đẳng Sư phạm Tiền Giang và trường Đại học Tiền Giang, của các
bạn đồng nghiệp và học viên các lớp bồi dưỡng Hiệu trưởng Tiểu học khóa 17,
18, 19 và khóa 20. Tác giả xin được bày tỏ lòng biết ơn đến quý thầy cô đã
động viên, giúp đở, cộng tác để tác giả hoàn thành luận văn.
Đặc biệt, tác giả mong muốn bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc gởi đến cô giáo
– Tiến só TRẦN THỊ QUỐC MINH – người đã tận tâm chỉ bảo, giúp đở và

1.2.3 Kế hoạch dạy học bồi dưỡng Hiệu trưởng tiểu học 31
1.2.4 Quản lý hoạt động bồi dưỡng Hiệu trưởng tiểu học 31
Chương 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỢNG HIỆU TRƯỞNG
TIỂU HỌC CỦA TRƯỜNG CAO ĐẲNG SƯ PHẠM TIỀN GIANG
2.1 Khái quát về quá trình điều tra thực trạng 33
2.1.1 Mục đích khảo sát 33
2.1.2 Nội dung khảo sát 33
2.1.3 Đối tượng khảo sát 34
2.1.4 Thời gian khảo sát 34
2.1.5 Phương pháp khảo sát
2.2 Kết quả khảo sát và phân tích kết quả: 34
2.2.1 Khái quát về tình hình giáo dục Tiền Giang 34
2.2.2 Tình hình giáo dục tiểu học của Tiền Giang 36
2.2.3 Việc tổ chức thực hiện các hoạt động bồi dưỡng HT trường tiểu học theo
chương trình của Bộ GD & ĐT 38
Chương 3
: MỘT SỐ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỢNG
HIỆU TRƯỞNG TIỂU HỌC CỦA TRƯỜNG CAO ĐẲNG SƯ PHẠM TIỀN
GIANG
3.1 Cơ sở đề ra biện pháp 56
3.2 Nội dung các biện pháp 57 3.2.1 Nhóm biện pháp về tổ chức thực hiện nội dung, chương trình, cách đánh
giá 57
3.2.2 Nhóm biện pháp chỉ đạo đổi mới phương pháp giảng dạy 61
3.2.3 Nhóm biện pháp điều kiện 64
3.2.4 Các biện pháp khác 67
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 69
TÀI LIỆU THAM KHẢO

QĐ Quyết đònh
UBND Ủy ban nhân dân
TW Trung ương
THCS Trung học cơ sở DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 2.1: Tình hình đạt chuẩn và trên chuẩn của giáo viên và cán
bộ quản lý tiểu học (Tính đến đầu năm học 2004 – 2005)
Bảng 2.2: Số lượng cán bộ quản lý tiểu học được bồi dưỡng
Bảng 2.3: Bảng phân phối số tiết
Bảng 2.4: Phân tích mức độ thích học và lý do thích học của học
viên
Bảng 2.5: Mức độ thích hợp của các loại hình đánh giá
Bảng 2.6: Kết quả đánh giá đề tài tiểu luận tốt nghiệp
Bảng 2.7: Kết quả tốt nghiệp
Bảng 3.1: Kết quả đánh giá học phần 2 bằng hình thức mới
Bảng 3.2: Thống kê khảo sát số tài liệu học viên phải sử dụng để
làm bài học phần 2. 7

ngày 15 tháng 12 năm 1997.
Việc thực hiện chương trình bồi dưỡng hiệu trưởng tiểu học rất được
các cơ sở giáo dục có chức năng bồi dưỡng cán bộ quản lý quan tâm. Đã có
nhiều cuộc hội thảo bàn về chương trình bồi dưỡng cán bộ quản lý các hệ được
tổ chức ở Thành phố Hồ Chí Minh, Tiền Giang, Lạng Sơn, Hà Nội
Các cuộc hội thảo chỉ đề cập chung những vấn đề như: mô hình trường,
khoa bồi dưỡng cán bộ quản lý, chế độ chính sách, việc thực hiện khung chương
trình bồi dưỡng cán bộ quản lý chung cho các hệ mầm non, tiểu học, và THCS
chưa đi sâu vào phân tích tính đặc thù của mỗi đòa phương khi thực hiện chương
trình cũng như các biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng cán bộ quản lý.
Ở Tiền Giang, ngoài việc tổ chức hội thảo, chưa có ai đứng ra tổng kết,
rút kinh nghiệm việc thực hiện chương trình bồi dưỡng nầy.
Chương trình bồi dưỡng Hiệu trưởng tiểu học theo Quyết đònh số
4195/1997/QĐ – BGD & ĐT ngày 15 tháng 12 năm 1997 của Bộ Giáo dục và
Đào tạo đã được trường Cao đẳng sư phạm Tiền Giang triển khai thực hiện từ
năm học 2000 – 2001. Đến năm học 2004 – 2005 nhà trường đã mở được ba
khóa bồi dưỡng Hiệu trưởng tiểu học theo chương trình nầy cho gần 200 học

viên. Kết quả thực hiện chương trình nầy trong thời gian qua như thế nào?
Những việc làm được và chưa làm được là những việc gì? Các biện pháp quản
lý việc thực hiện chương trình đã áp dụng và sẽ áp dụng trong thời gian tới ra
sao? … Đây là vấn đề cần được nghiên cứu. Bản thân tôi được nhà trường phân
công chòu trách nhiệm chính về mặt chuyên môn trong việc tổ chức thực hiện
chương trình và trực tiếp tham gia giảng dạy một số chuyên đề trong chương
trình. Vì những lý do khách quan và chủ quan nêu trên thôi thúc tôi chọn đề tài
“Một số biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng Hiệu trưởng tiểu học của
trường Cao đẳng sư phạm Tiền Giang” để nghiên cứu.
2. Mục đích nghiên cứu:
Tìm hiểu thực trạng quản lý việc thực hiện chương trình bồi dưỡng hiệu
trưởng tiểu học và đềà xuất những biện pháp cải tiến công tác quản lý việc thực

-Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng hiệu trưởng tiểu
học của trường Cao đẳng sư phạm Tiền Giang từ nay đến năm 2010.
7. Phương pháp nghiên cứu:
7.1 Phương pháp nghiên cứu lý luận để xây dựng cơ sở lý luận của đề tài.

7.2 Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn:
7.2.1 Điều tra bằng phiếu:
a. Điều tra thăm dò để thăm dò ý kiến của các chuyên gia, của các
nhà quản lý.
b. Điều tra bằng phiếu câu hỏi đóng: Tìm hiểu hiệu quả của các
biện pháp quản lý và nguyên nhân ảnh hưởng đến quá trình thực hiện chương
trình bồi dưỡng.
7.2.2 Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động: Tìm hiểu kết quả
đào tạo và nội dung đào tạo đã thể hiện qua các sản phẩm còn lưu giữ (Tiểu
luận, phiếu điểm, …)
7.3 Thử nghiệm sư phạm các biện pháp đề xuất.
7.4 Thống kê toán học để xử lý các kết quả điều tra được.
Các phương pháp được sử dụng phối hợp với nhau để thu thập thông tin,
đối chiếu thực trạng và kiểm nghiệm các giải pháp đề xuất.
8. Đóng góp mới của đề tài:
-Đánh giá thực trạng hoạt động bồi dưỡng Hiệu trưởng Tiểu học ở đòa
bàn tỉnh Tiền Giang theo chương trình bồi dưỡng Hiệu trưởng Tiểu học theo
quyết đònh số 4195/1997/QĐ – BGD-ĐT ngày 15/12/1997 của Bộ trưởng Bộ
Giáo dục và Đào tạo.
-Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng Hiệu trưởng Tiểu
học.


còn nhiều vấn đề chưa được các tác giả đề cập đến như:
-Chương trình bồi dưỡng Hiệu trưởng tiểu học theo quyết đònh số
4195/1997/QĐ-BGD-ĐT của Bộ GD-ĐT được triển khai thực hiện như thế nào
và kết quả ra sao?
-Trách nhiệm của cơ sở đào tạo, bồi dưỡng CBQL trường tiểu học ở đòa
phương trong việc quản lý các hoạt động bồi dưỡng như thế nào chưa được phân
tích chi tiết.
Đó là những vấn đề chưa được đề cập trong các công trình nghiên cứu
trước đây tạo ra điểm trống “về vấn đề quản lý hoạt động bồi dưỡng Hiệu
trưởng trường tiểu học” cần được nghiên cứu nhằm góp phần vào việc phục vụ
sự nghiệp giáo dục – đào tạo ở đòa phương.
1.2 Cơ sở lý luận của vấn đề nghiên cứu:
1.2.1 Một số khái niệm cơ bản:
1.2.1.1 Quản lý (QL) là gì? QL là một hiện tượng xã hội xuất hiện cùng
lúc với con người. Nó được biểu hiện trong mối quan hệ giữa người và người.
Có nhiều đònh nghóa khác nhau về quản lý tùy quan điểm, tùy góc độ nghiên
cứu. Có thể nêu một số đònh nghóa tiêu biểu như sau:
+ Theo lý thuyết thông tin thì “QL là quá trình xử lý thông tin”.

+ Theo lý thuyết hành vi (Behaviourism) thì “QL là hoàn thành công
việc thông qua con người”.
+ Theo F. Taylor thì “QL là biết được chính xác điều bạn muốn người
khác làm, và sau đó hiểu được rằng họ đã hoàn thành công việc một cách tốt
nhất và rẻ nhất.” [11, tr.89]
+ Koontz và O’ Donnell trong tác phẩm “Những vấn đề cốt yếu của
quản lý” thì nêu: “Có lẽ không có lónh vực hoạt động nào của con người quan
trọng hơn là công việc QL, bởi vì mọi nhà quản trò ở mọi cấp độ và trong mọi cơ
sở đều có một nhiệm vụ cơ bản là thiết kế và duy trì một môi trường mà trong
đó các cá nhân làm việc với nhau trong các nhóm có thể hoàn thành các nhiệm
vụ và các mục tiêu đã đònh” [22, tr.19].

+ Chỉ đạo: Chức năng thứ ba trong quá trình QL. Chức năng nầy cùng
với chức năng tổ chức giúp hiện thực hóa mục tiêu của tổ chức. Đó là quá trình
chủ thể QL tác động làm ảnh hưởng tới hành vi, thái độ của khách thể QL nhằm
đạt được các mục tiêu với kết quả tốt đẹp nhất trên cơ sở mọi người tích cực, tự
giác, mang hết khả năng làm việc. Do vậy chức năng chỉ đạo là cơ sở phát huy
các động lực cho việc thực hiện các mục tiêu QL.
+ Kiểm tra: QL mà không kiểm tra coi như không QL gì cả. Đây là
chức năng cuối cùng của quá trình QL. Kiểm tra là quá trình đánh giá và điều

chỉnh nhằm đảm bảo cho các hoạt động đạt tới mục tiêu của tổ chức. Kiểm tra
giúp cho người QL biết được mọi người thực hiện các nhiệm vụ với mức độ tốt
xấu như thế nào, đồng thời cũng cho biết các quyết đònh QL ban hành có phù
hợp với thực tế hay không để có cơ sở điều chỉnh các hoạt động, có các tác
động giúp đở, đôn đốc, nhắc nhở, thúc đẩy các cá nhân, các tập thể hoàn thành
mục tiêu QL. Với ý nghóa như thế, chức năng kiểm tra vừa là chức năng cuối
cùng vừa là tiền đề cho một quá trình QL mới tiếp theo.
1.2.1.2 Quản lý giáo dục (QLGD) – Quản lý trường học:
* Quản lý giáo dục: Giáo dục và QLGD tồn tại song hành. QLGD là
hoạt động có ý thức của con người nhằm mong muốn đạt được mục đích của
mình. Giống như khái niệm “Quản lý” trình bày ở trên, khái niệm “Quản lý giáo
dục” cũng có nhiều quan niệm khác nhau. Khái niệm “Quản lý giáo dục” cũng
được xem xét ở các cấp độ khác nhau: Cấp độ vó mô và cấp độ vi mô.
+ Theo Từ điển Giáo dục học, QLGD (nghóa rộng) là thực hiện việc
quản lý trong lónh vực giáo dục. QLGD (nghóa hẹp) là quản lý giáo dục thế hệ
trẻ, giáo dục nhà trường, giáo dục trong hệ thống giáo dục quốc dân.
+ Theo TS Trần Kiểm trong “Khoa học quản lý giáo dục – Một số vấn
đề lý luận và thực tiễn” thì khái niệm QLGD được hiểu ở hai cấp độ: Cấp độ vó
mô và cấp độ vi mô:
Ở cấp vó mô:
-“QLGD được hiểu là những tác động tự giác (có ý thức, có mục đích,

+ Nhà lý luận về QLGD Xô-viết M. Mechiti Zade nêu: QL nhà trường
là “tập hợp những biện pháp nhằm bảo đảm sự vận hành bình thường của cơ
quan trong hệ thống nhà trường, bảo đảm sự tiếp tục phát triển và mở rộng cả
về mặt số lượng cũng như chất lượng của hệ thống nhà trường.”
+ TS Trần Kiểm thì cho rằng thuật ngữ “QL trường học” thì đồng nghóa
với khái niệm QLGD ở cấp độ vi mô. Đó chính là những tác động QL diễn ra
trong phạm vi nhà trường [24, tr. 38]
+ GS Viện só Phạm Minh Hạc thì cho rằng “Quản lý giáo dục hay quản
lý trường học là hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch, hợp quy
luật của chủ thể QL nhằm làm cho hệ giáo dục vận hành theo đường lối và
nguyên tắc giáo dục của Đảng, thực hiện được các tính chất của nhà trường
XHCN Việt Nam, mà tiêu điểm hội tụ là quá trình dạy học – giáo dục thế hệ
trẻ, đưa hệ giáo dục đến mục tiêu dự kiến, tiến lên trạng thái mới về chất.”
[32, tr.17].
Từ các phát biểu trên, chúng ta có thể hiểu: Bản chất của QL trường
học là QL quá trình dạy học – giáo dục thế hệ trẻ. Vì vậy QL nhà trường thực
chất là QL quá trình lao động sư phạm của người thầy, hoạt động học tập và rèn
luyện của trò. Bên cạnh đó QL nhà trường còn bao gồm việc QL nhiều công
việc khác có liên quan đến họat động dạy học – giáo dục trong nhà trường như:
QL nhân sự, QL tài chính, QL cơ sở vật chất kỹ thuật của trường, QL việc chăm
lo đời sống vật chất và tinh thần của đội ngũ cán bộ, giáo viên, công nhân viên
của trường, .v.v

1.2.1.3 Cán bộ quản lý trường tiểu học
:
* Cán bộ quản lý (CBQL):
Khái niệm “Cán bộ quản lý” là chỉ những người mà hoạt động nghề
nghiệp của họ hoàn toàn hay chủ yếu gắn với việc thực hiện chức năng về quản
lý; là người điều hành, hướng dẫn và tổ chức thực hiện những quyết đònh của
CBLĐ. Họ được trao quyền đánh giá một cách độc lập, chỉ đạo hoạt động, công

trường tiểu học. Hiệu trưởng và các phó Hiệu trưởng phải được đào tạo, bồi
dưỡng về nghiệp vụ QL trường học và phải được cấp có thẩm quyền bổ nhiệm
và công nhận.
Để làm tốt vai trò cốt cán ấy, người CBQL trường tiểu học phải am
hiểu các nguyên tắc QL trường học, và phải có những yêu cầu cơ bản về hệ
thống phẩm chất và năng lực. Trong bài nói chuyện với CBQLGD tại trường
CBQLGD – ĐT Trung ương tại Hà Nội, Phó Chủ tòch nước Nguyễn Thò Bình đã
nêu một số yêu cầu cơ bản đối với người CBQLGD nói chung và CBQL trường
học nói riêng như sau:
-Phải có trình độ chính trò
-Phải là người giỏi về chuyên môn
-Phải có nghệ thuật quản lý
-Phải hiểu rõ những đặc trưng bản chất của nhà trường, phải nhận thức
một cách đầy đủ mục tiêu lâu dài có tính chiến lược của hệ thống giáo dục quốc

dân, đồng thời phải hình dung cụ thể các mục tiêu trước mắt của ngành học, của
cấp học và phải luôn luôn gắn việc thực hiện mục tiêu đó với việc thực hiện các
mục tiêu phát triển kinh tế xã hội của đòa phương.
Về hệ thống phẩm chất và hệ thống năng lực của người CBQL trường
học thì Hội nghò bàn về “Mô hình người Hiệu trưởng Việt Nam” tổ chức tại
Thái Bình vào năm 1983 đã tổng kết như sau:
+ Hệ thống phẩm chất
:
- Giác ngộ chính trò, nhiệt tình cách mạng, có trình độ lý luận Mác
– Lê-nin.
- Tận tụy, gương mẫu trong công tác và trong sinh hoạt.
- Có sức khỏe tốt.
- Kiên trì thực hiện “Giáo dục toàn diện”.
- Là nhà giáo dục tốt, là người gương mẫu trong tập thể sư phạm.
- Hiểu rõ điều kiện, hoàn cảnh của cấp dưới, hòa mình với tập thể,

đối với các trường ở các cấp học khác do Bộ trưởng Bộ GD&ĐT quy đònh; đối
với cơ sở dạy nghề do Thủ trưởng cơ quan quản lý nhà nước về dạy nghề quy
đònh.”

Điều lệ trường tiểu học ban hành theo quyết đònh số 22/2000/QĐ-
BGD&ĐT ngày 11/7/2000 quy đònh về Hiệu trưởng trường tiểu học như sau:
“Điều 18: Hiệu trưởng
1. HT trường tiểu học là người chòu trách nhiệm QL các hoạt động của
nhà trường, do Chủ tòch UBND cấp huyện bổ nhiệm đối với trường công lập,
bán công, công nhận đối với trường dân lập, theo đề nghò của Trưởng phòng GD
& ĐT.
HT trường tiểu học được bổ nhiệm theo nhiệm kỳ 5 năm và không quá
2 nhiệm kỳ liên tục tại cùng một trường.
2. HT trường tiểu học phải là giáo viên có thời gian dạy học ít nhất 5
năm (không kể thời gian tập sự) ở bậc tiểu học hoặc bậc học cao hơn và được
tín nhiệm về chính trò, đạo đức và chuyên môn, có năng lực QL trường học, có
sức khỏe.
3. HT trường tiểu học có những nhiệm vụ và quyền hạn sau đây:
a)-Xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch năm học;
b)-Tổ chức bộ máy của trường; thành lập và cử tổ trưởng các tổ chuyên
môn, tổ hành chánh – quản trò; thành lập và cử chủ tòch các hội đồng trong nhà trường.
c)-Phân công, quản lý, kiểm tra công tác của giáo viên, nhân viên; đề
nghò với Trưởng phòng Giáo dục và Đào tạo về quyết đònh tuyển dụng, thuyên
chuyển, đề bạt giáo viên, nhân viên của trường; khen thưởng, thi hành kỷ luật
đối với GV, nhân viên theo quy đònh của Nhà nước;
d)-QL hành chánh, tài chánh, tài sản của nhà trường;
đ)-Tổ chức thực hiện Quy chế dân chủ trong nhà trường;

e)-QL học sinh và các hoạt động của học sinh do nhà trường tổ chức;
thu nhận học sinh vào học, giới thiệu học sinh chuyển trường; quyết đònh khen