1
Một số biện pháp quản lý hoạt động giáo dục hướng
nghiệp cho học sinh trường THPT Dân lập
Lômônôxốp huyện Từ Liêm, Hà Nội

Võ Thị Mai Hiền

Trường Đại học Giáo dục
Luận văn Thạc sĩ chuyên ngành Quản lý giáo dục; Mã số: 60 14 05
Người hướng dẫn : PGS.TS. Hà Nhật Thăng
Năm bảo vệ: 2008

Abstract. Trình bày cơ sở lý luận về quản lý hoạt động giáo dục hướng nghiệp
(GDHN) cho học sinh trung học phổ thông (THPT): nêu lên một số khái niệm cơ bản về
GDHN, quản lý, các biện pháp quản lý hoạt động GDHN, đặc điểm của loại hình
trường dân lập cũng như mục tiêu, nội dung của quản lý hoạt động GDHN đối với giáo
dục THPT. Giới thiệu sơ lược về trường THPT dân lập Lômônôxốp huyện Từ Liêm, Hà
Nội: quá trình hình thành và phát triển của nhà trường, nhiệm vụ đào tạo, những thành
tích và vấn đề còn tồn tại trong công tác đào tạo. Sau đó, phân tích, đánh giá thực trạng
quản lý hoạt động GDHN cho học sinh tại trường. Đề xuất một số biện pháp nhằm quản
lý hoạt động GDHN cho học sinh trường THPT Dân lập Mikhain Vaxilêvich
Lômônôxốp, huyện Từ Liêm, Hà Nội như: đổi mới công tác lập kế hoạch và công tác
kiểm tra của ban giám hiệu nhà trường nhằm đáp ứng được nhu cầu học tập của học
sinh trong trường và nhu cầu nhân lực của các doanh nghiệp trên địa bàn nơi trường
đóng, đổi mới công tác đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ dạy hướng nghiệp cho cán bộ
quản lý và giáo viên của nhà trường, tăng cường sự chỉ đạo, kiểm tra và quản lý của nhà
nước đối với trường THPT về công tác GDHN

Keywords. Giáo dục hướng nghiệp; Hà Nội; Quản lý giáo dục; Trường trung học phổ
thông

cho nhân dân. Coi trọng công tác hướng nghiệp và phân luồng cho học sinh trung học,
chuẩn bị cho thanh, thiếu niên đi vào lao động nghề nghiệp phù hợp với sự chuyển dịch
cơ cấu kinh tế trong cả nước và từng địa phương. Nhanh chóng hiện đại hóa một số
trường dạy nghề, tăng tỷ lệ đào tạo trong toàn bộ lao động xã hội, khuyến khích phát
triển hệ thống trường lớp dạy nghề, dân lập, tư thục trang bị cho thanh niên những kiến
thức sản xuất, kỹ năng lao động và năng lực tiếp thu công nghệ mới, để tạo việc làm,
chủ động tìm kiếm cơ hội lập thân, lập nghiệp”.
Khi cả nước đang trên con đường công nghiệp hóa, hiện đại hóa, cả thế giới đã
và đang bước vào nền kinh tế tri thức, sự chuyên môn hóa trong sản xuất ngày càng ở
trình độ cao thì rất cần nguồn lao động có trình độ, có năng lực, đáp ứng yêu cầu của
toàn xã hội. Để đáp ứng yêu cầu đó thì hệ thống giáo dục, đặc biệt là giáo dục ở bậc
Trung học phổ thông cần giúp các em có định hướng nghề nghiệp rõ ràng, chính xác
phù hợp với khả năng, sở thích của bản thân và phù hợp với yêu cầu của xã hội. Nhằm
tránh tình trạng đào tạo lệch lạc, tránh lãng phí trong đào tạo, đồng thời nâng cao năng
suất lao động. Chính vì vậy hệ thống giáo dục của nước ta đã và đang có sự phân luồng
học sinh, bắt đầu quan tâm đến hướng nghiệp cho học sinh THPT, nhất là ở những lớp
cuối cấp.
Ở trường Trung học phổ thông Dân lập Lômônôxốp hiện nay, giáo dục hướng nghiệp
cũng đã được quan tâm và đã thu được một số kết quả nhất định, nhưng nhìn chung vẫn còn
nhiều hạn chế, vì vậy giáo dục hướng nghiệp của trường chưa đạt kết quả cao.
Để góp phần nâng cao chất lượng quản lý giáo dục hướng nghiệp của trường, vì
vậy chúng tôi chọn đề tài “Một số biện pháp quản lý hoạt động giáo dục hướng
nghiệp cho học sinh trường THPT Dân lập Lômônôxốp huyện Từ Liêm, Hà Nội ”
làm đề tài luận văn tốt nghiệp cao học.
2. Mục tiêu nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận giáo dục hướng nghiệp và quản lý giáo dục hướng
nghiệp, tìm hiểu thực trạng công tác quản lý hoạt động giáo dục hướng nghiệp cho học
sinh Trung học phổ thông ở huyện Từ Liêm, đề xuất những biện pháp quản lý hoạt động
giáo dục hướng nghiệp trong các trường trung học phổ thông, trong đó có trường THPT
Dân lập Lômônôxốp

Một trong những nguyên nhân cơ bản là do công tác quản lý hoạt động giáo dục
hướng nghiệp chưa được quan tâm đúng mức. Nếu xây dựng được hệ thống các biện pháp
quản lý giáo dục hướng nghiệp trong trường có tính khả thi phù hợp với quy luật, phù hợp
với thực tế thì sẽ nâng cao được hiệu quả công tác giáo dục hướng nghiệp cho các em.
7. Phƣơng pháp nghiên cứu
Tác giả luận văn sử dụng 3 nhóm phương pháp nghiên cứu chủ yếu:
7.1. Phương pháp nghiên cứu lý thuyết
+ Phân tích, tổng hợp và hệ thống hóa những vấn đề lý luận liên quan đến đề tài.
7.2. Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
+ Điều tra bằng phiếu hỏi.
+ Phương pháp trò chuyện, phỏng vấn.
+ Quan sát, dự giờ các sinh hoạt thực tế, sinh hoạt hướng nghiệp.
7.3. Nhóm phương pháp bổ trợ khác
+ Xử lý số liệu theo phương pháp thống kê toán học.
+ Tổ chức khảo nghiệm.

4
8. Điểm mới của đề tài:
- Về lý luận: Luận văn xác định những yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động
giáo dục hướng nghiệp đối với học sinh Trung học phổ thông. Trên cơ sở đó đề xuất
những biện pháp quản lý giáo dục hướng nghiệp trong hoàn cảnh hiện nay.
- Về thực tiễn: Khảo sát đánh giá thực trạng quản lý hoạt động giáo dục hướng
nghiệp cho học sinh trường Trung học phổ thông Dân lập Lômônôxốp, tìm nguyên nhân
hạn chế quản lý hoạt động giáo dục hướng nghiệp.
9. Cấu trúc luận văn:
Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục luận văn
được trình bày trong 3 chương:
Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động hướng nghiệp cho học sinh trung
học phổ thông.
Chƣơng 2: Thực trạng quản lý hoạt động giáo dục hướng nghiệp cho học sinh

5
1.1.5. Quản lý nhà trường
Nhà trường là một thể chế xã hội hoàn chỉnh, một cơ quan giáo dục chuyên biệt
thực hiện chức năng giáo dục - đào tạo của Nhà nước và của cộng đồng xã hội, chuẩn bị
cho thế hệ trẻ bước vào cuộc sống. Quản lý nhà trường là một phạm vi cụ thể của quản
lý hệ thống giáo dục.
Trường học là một hệ thống thành tố của hệ thống giáo dục, nên quản lý nhà
trường cũng được hiểu như là một bộ phận của quản lý giáo dục.
1.1.6. Quản lý hoạt động giáo dục hướng nghiệp
Quản lý hoạt động giáo dục hướng nghiệp là nhiệm vụ của nhà quản lý giáo dục
trong các trường phổ thông. Người quản lý phải xác định chính xác mục tiêu, nhiệm vụ,
hình thức của giáo dục hướng nghiệp .
Để quản lý hoạt động giáo dục hướng nghiệp , người quản lý phải xây dựng kế
hoạch, tổ chức bộ máy, điều hành các hoạt động giáo dục hướng nghiệp và cuối cùng là
kiểm tra đánh giá việc thực hiện kế hoạch và kết quả của hoạt động giáo dục hướng
nghiệp . Sau một chu kỳ quản lý, người quản lý phải tổng kết rút kinh nghiệm để tổ
chức hoạt đồng này ngày càng tốt hơn.
1.1.7. Biện pháp quản lý hoạt động giáo dục hướng nghiệp
Từ các khái niệm ở trên, chúng ta có thể hiểu “Biện pháp quản lý hoạt động giáo
dục hướng nghiệp” là cách mà người quản lý tổ chức thực hiện, điều hành các hoạt động
nhằm đạt được mục tiêu, mục đích của việc xây dựng kế hoạch hoạt động hướng nghiệp
của trường để nâng cao chất lượng dạy và học theo hướng đi lên trong mối hỗ trợ, bổ sung
cho nhau tạo nên một hệ thống nhất bền vững. Để đi đến mục đích cuối cùng là phân luồng
học sinh sau bậc học và đáp ứng được yêu cầu phát triển của xã hội
1.2. Đặc điểm của loại hình trường dân lập
Thực hiện chủ trường của Đảng về đổi mới hệ thống trường lớp và tạo cơ sở
pháp lý cho các trường ngoài công lập phát triển, tại Điều 48 Luật giáo dục năm 2005

1.4. Mục tiêu, nội dung của quản lý hoạt động giáo dục hƣớng nghiệp đối với giáo
dục Trung học phổ thông
1.4.1. Mục tiêu quản lý hoạt động giáo dục hướng nghiệp
Hướng nghiệp và dạy nghề là một trong những mục tiêu chính của cấp THPT.
Đồng thời giáo dục hướng nghiệp một mặt là tư vấn nghề nghiệp cho học sinh, mặt khác
là giáo dục lòng yêu nghề và có thể thử sức với nghề nghiệp mà học sinh dự định lựa
chọn. Chính điều này nên mục tiêu của quản lý hoạt động giáo dục hướng nghiệp là
quản lý chương trình phù hợp với học sinh phổ thông, chương trình lâu dài liên thông
giữa khối THPT và chi tiết, đồng thời phải có đội ngũ giáo viên có tinh thần trách nhiệm
cao, tận tụy với công việc, hiểu biết xã hội sâu rộng thì mới có thể đạt được kết quả cao
trong công tác quản lý.
1.4.2. Nội dung quản lý hoạt động giáo dục hướng nghiệp hiện nay trong trường
Trung học phổ thông
Công tác quản lý hoạt động giáo dục hướng nghiệp ở trường phổ thông gồm
những nội dung sau:
(1) Xây dựng được kế hoạch giáo dục hướng nghiệp:
Mục tiêu của giáo dục hướng nghiệp được xác định trên cơ sở nhiệm vụ giáo dục
hướng nghiệp trong nhà trường phổ thông và được cụ thể hóa theo đặc điểm của địa
phương và đặc điểm lứa tuổi, cấp học. Việc thiết kế các công việc cần làm để thực hiện các
mục tiêu hướng nghiệp căn cứ vào các hoạt động cơ bản của nhà trường là hoạt động dạy
học và các hoạt động ngoại khóa khác nhau. Việc xây dựng kế hoạch nhân sự của công tác
này được làm cùng với kế hoạch dạy học, trong kế hoạch cần xác định rõ các điều kiện cơ
sở vật chất và tài chính cần có cho công tác giáo dục hướng nghiệp
(2) Tổ chức, chỉ đạo và điều hành hoạt động giáo dục hướng nghiệp:
Công tác này thường được tiến hành thông qua các mặt sau: Hướng nghiệp qua hoạt
động dạy học và các môn học văn hóa, hướng nghiệp qua các môn kỹ thuật, dạy nghề phổ
thông, qua các buổi sinh hoạt hướng nghiệp, qua tổ chưc lao động, qua các buổi tham quan
học tập tại các cơ sở kinh doanh, sản xuất và hướng nghiệp qua hoạt động giáo dục khác.
(3) Kiểm tra đánh giá:
Người quản lý phải kiểm tra việc thực hiện kế hoạch hướng nghiệp và kết quả

2
gồm 120 phòng học chuẩn, phòng truyền thống, phòng thư viện,
phòng thí nghiệm Hóa – Sinh, phòng thực hành Vật lý – Công nghệ, 03 phòng máy tính
(80 máy), phòng đa năng, nhà giáo dục thể chất Khu hiệu bộ gồm 14 phòng làm việc,
phòng Hội đồng giáo viên, phòng Hội trường.
2.1.2. Nhiệm vụ đào tạo
Với mục tiêu giáo dục học sinh phát triển toàn diện, nhà trường đào tạo học sinh
chất lượng cao nắm chắc kiến thức cơ bản của chương trình do Bộ giáo dục và Đào tạo
và tăng cường học thêm các môn Toán, Lý, Hóa, Văn – Tiếng Việt, Ngoại ngữ….ban
hành nhằm cung cấp học sinh lớp 10 cho các lớp Chuyên của trường Đại học Quốc gia
Hà Nội, Đại học Sư phạm Hà Nội, Trường Chu Văn An, Amsterdam…cũng như các
trường khác trên đại bàn thành phố Hà Nội và các trường Đại học, Cao đẳng, Trung học
chuyên nghiệp
Ngoài ra trường cũng mở các lớp Bóng rổ, võ Karatedo, khiêu vũ, thể dục thẩm mỹ…
2.1.3. Thành tích đạt được
Từ năm 1992-2007 qua 15 khóa học, nhà trường đã đào tạo được 2854 học sinh
có bằng tú tài và 4399 học sinh tốt nghiệp THCS. Tỷ lệ tốt nghiệp phổ thông là 99-
100%, ở THPT có 60% đỗ Cao đẳng và Đại học, ở THCS có 40% vượt qua các kỳ thi
vào các lớp chuyên của ĐHQGHN, ĐHSPHN Học sinh của trường đã đạt nhiều giải

8
Quốc tế, Quốc gia, Thành Phố, Quận về HS giỏi các môn văn hóa, văn nghệ và thể dục
thể thao Trường đã được nhận bằng khen của UBND thành phố ; bằng khen của Bộ
GD&ĐT, bằng khen của Thành phố ; các giấy khen của sở GD&ĐT Hà Nội; giấy khen
của trường Đại học Ngoại ngữ - Đại học Quốc gia Hà Nội; giấy khen của UBND Quận
Cầu Giấy & 2006-2007 được UBND Thành phố Hà Nội tặng Danh hiệu tập thể lao
động xuất sắc.
2.1.4. Những vấn đề khó khăn
Bên cạnh những thành tựu nhà trường còn gặp nhiều khó khăn như: Vì là trường
dân lập nên học sinh trong trường có cả học sinh nội thành và ngoại thành, thành phần

Các khái niệm nghề
Học sinh
nam
Học sinh
nữ
Tổng số
SL
%
SL
%
SL
%
Nghề nghiệp là một việc làm hợp quy định
của pháp luật
0
0
0
0
0
0

9
Nghề nghiệp là một công việc chuyên môn
theo sở trường hoặc theo sự phân công lao
động xã hội
3
1,0
6
2,0
9

đúng và hiểu tương đối chính xác là khá cao. Đây là một điều đáng ghi nhận bởi đó là
dấu hiệu tốt, tuy nhiên con số này thực sự chưa làm nhà trường yên tâm chúng ta cần
quan tâm đầu tư và có trách nhiệm hơn nữa với công tác giáo dục hướng nghiệp của
trường. Trước tiên cần giúp các em hiểu đúng khái niệm nghề nghiệp, thấy được vai trò
tầm quan trọng của công tác giáo dục hướng nghiệp sau đó mới trang bị cho các em
kiến thức về nghề nghiệp để các em có cơ sở vững chắc lựa chọn nghề nghiệp trong
tương lai một cách chính xác.
2.2.1.2. Nhận thức của học sinh về giáo dục hướng nghiệp:
Tìm hiểu mức độ quan tâm nghề nghiệp của học sinh ở trường, chúng tôi thu
được kết quả như sau:

Bảng 2.2: Sự quan tâm lựa chọn nghề của học sinh Học sinh
Mức độ
Rất quan tâm
Quan tâm
Chƣa quan tâm
Số lƣợng
%
Số lƣợng
%
Số lƣợng
%
Lớp 10
30
10%
55
18.3%

cho mình sau khi tốt nghiệp trung học phổ thông thì việc nhận thức về giáo dục hướng
nghiệp càng lớn.

10
Bảng 2.3: Sự mong muốn đƣợc trang bị thêm kiến thức về nghề nghiệp

Học sinh
Mức độ
Rất muốn
Bình thƣờng
Không muốn
Số lƣợng
%
Số lƣợng
%
Số lƣợng
%
Lớp 10
55
55%
25
25%
20
20%
Lớp 11
63
63%
26
26%
11

lao động của xã hội trong giai đoạn hiện nay
Nhận thức về nghề của học sinh THPT là vô cũng quan trọng. Nếu các em nhận
thức sâu rộng, đa dạng, phong phú về các nghề trong xã hội thì các em sẽ có sự lựa chọn
nhiều hơn khi quyết định lựa chọn nghề nghiệp ngược lại nếu sự nhận thức về nghề
nghèo nàn thì sự lựa chọn của các em rất hạn chế.
Tìm hiểu thực trạng nhận thức của học sinh trong trường về các nghề trong xã
hội, về thị trường lao động của xã hội trong giai đoạn hiện nay chúng tôi đã thu được
kết quả như sau:
Bảng 2.4: Những hiểu biết về nghề và nhu cầu lao động mà xã hội đang cần

Biết
Nghề
Lớp 10
Lớp 11
Lớp 12
Tổng số
SL
%
SL
%
SL
%
SL
%
Những nghề em
biết
Từ 1 đến 5 nghề
57
57
21

21
21
56
18.7
Kỹ sư nông nghiệp
53
53
76
76
80
80
209
69.7
Thợ cơ khí
89
89
88
88
91
91
268
89.3
Nghề truyền thống
57
57
52
52
60
60
169

chọn nghề nghiệp của học sinh phổ thông cũng vậy, nó không chỉ đơn thuần là những
mong muốn chủ quan của cá nhân mà còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác như thu
nhập, sự đánh giá của xã hội, do điều kiện làm việc, do thị trường lao động và cả sự tác
động của gia đình, nhà trường và cả xã hội…. Tìm hiểu những cơ sở để lựa chọn nghề
nghiệp của học sinh chúng tôi đã đưa ra phiếu điều tra đến học sinh và mỗi em được
chọn 03 yếu tố và đã thu được kết quả như sau:
Bảng 2.5: Những yếu tố có ảnh hƣởng lớn đến chọn nghề của học sinh TT
Yếu tố có ảnh hƣởng
Lớp 10
Lớp 11
Lớp 12
Tổng
số
SL
%
SL
%
SL
%
SL
%
1.
Nghề có thu nhập cao
84
28
92
30.6

6.3
12
4
53
17.6
5.
Phù hợp với sở thích của bản thân
78
26
88
29.3
94
31.3
250
86.3
6.
Do gia đình và người thân khuyên bảo
34
11.3
36
12
28
9.3
98
32.6
7.
Do thị trường lao động đang cần
62
20.6
40

hưởng như sau:
Bảng 2.6: Các yếu tố ảnh hƣởng đến việc chọn nghề của học sinh TT
Các yếu tố
Mức độ ảnh hƣởng %
Mức 1
Mức 2
Mức 3
SL
%
SL
%
SL
%
1
Nhu cầu đòi hỏi của nguồn nhân lực khi nền
kinh tế- xã hội phát triển
35
87.5
5
12.5
0
0
2
Sự quan tâm của lãnh đạo nhà trường
34
85
6

chọn nghề của học sinh
18
45
22
55
0
0

Qua bảng số liệu trên chúng tôi có nhận xét: đa số cán bộ, giáo viên đều đồng
tình với chúng tôi về các yếu tố có ảnh hưởng đến việc chọn nghề của học sinh đặc biệt
là các yếu tố sau:
- Đa số cán bộ, giáo viên đều nhận thức rằng khi nền kinh tế xã hội phát triển thì
nhu cầu đòi hỏi nguồn nhân lực sẽ rất cao và sẽ ảnh hưởng tới vấn đề chọn nghề của học
sinh. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều ý kiến cho rằng việc chọn nghề còn phụ thuộc nhiều vào
các yếu tố truyền thống gia đình, ý nguyện của cha mẹ học sinh và sở thích của học
sinh.
- Có đến 85% ý kiến được khảo sát cho rằng sự quan tâm của lãnh đạo nhà
trường là rất ảnh hưởng đến sự lựa chọn nghề nghiệp của học sinh vì nếu lãnh đạo nhà
trường quan tâm đến hoạt động giáo dục hướng nghiệp cho học sinh thì hoạt động này
sẽ đạt kết quả cao.
- Yếu tố ảnh hưởng của đội ngũ giáo viên làm hướng nghiệp có đến 70% ý kiến
đánh giá là rất ảnh hưởng đến việc chọn nghề của học sinh; 30% đánh giá là có ảnh

13
hưởng và không có ý kiến nào cho rằng không ảnh hưởng. Điều này minh chứng rằng
hoạt động giáo dục hướng nghiệp cho học sinh phổ thông tùy thuộc vào năng lực, vào
trách nhiệm, vào nhiệt tình của đội ngũ giáo viên đảm nhiệm công việc này. Đây cũng
là vấn đề cần quan tâm của Ban giám hiệu trong công tác bồi dưỡng giáo viên làm
nhiệm vụ hướng nghiệp.
Qua phân tích trên chúng tôi nhận thấy có một bộ phận không nhỏ của cán bộ

35
5
25
2
Những yêu cầu, kỹ năng của nghề
6
30
6
30
8
40
3
Những điều kiện để làm nghề (sức khỏe,
giới tính )
4
20
6
30
10
50
4
Thu nhập về kinh tế của nghề
16
80
4
20
0
0
5
Khả năng thành đạt và phát triển của nghề

phát triển.
2.3.2. Thực trạng của xây dựng mục tiêu, nội dung quản lý giáo dục hướng nghiệp
Thực trạng về xây dựng mục tiêu, nội dung quản lý giáo dục hướng nghiệp tại
trường THPT Dân lập Lômônôxôp cũng chịu ảnh hưởng chung của xã hội. Cụ thể:
2.3.2.1. Về mục tiêu
Mục tiêu của quản lý hoạt động giáo dục hướng nghiệp là quản lý chương trình
và quản lý nhân sự. Tuy đã thực hiện nghiêm túc và đầy đủ nhưng công tác quản lý kết
quả đạt được chưa cao do có nhiều yếu tố khách quan ảnh hưởng đến, chúng tôi sẽ trình
bày phần sau.
2.3.2.2. Về nội dung:
* Xây dựng kế hoạch giáo dục hướng nghiệp:
Về kế hoạch giảng dạy: Ban giám hiệu nhà trường kết hợp với Ban giám đốc
Trung tâm KTTH-HN số 5 cùng thảo luận và nhất trí kế hoạch dạy học và các hoạt động
cơ bản để thực hiện mục tiêu hướng nghiệp cho học sinh nhà trường.
Về nhân sự: Việc xây dựng nhân sự cho công tác này cũng được xây dựng cùng
với kế hoạch giảng dạy, nhà trường thành lập Ban hướng nghiệp. Còn giáo viên giảng
dạy trực tiếp do bên Trung tâm KTTH-HN số 5 đảm nhiệm.
Trong nhiều năm qua nhà trường luôn luôn thực hiện nghiêm túc chương trình do
Bộ giáo dục - Đào tạo quy định và thực hiện tốt kế hoạch đã đề ra từ đầu năm học.
* Về mặt tổ chức, chỉ đạo và điều hành:
Từ nhiều năm nay nhà trường liên kết với Trung tâm Kỹ thuật tổng hợp –
Hướng nghiệp số 5 tổ chức các lớp học về hoạt động giáo dục hướng nghiệp nhằm giúp
học sinh nhận thức về các ngành nghề trong xã hội từ đó học sinh có thái độ đúng đắn
và tích cực đối với hoạt động này.
Nhà trường đảm nhiệm toàn bộ về mặt tổ chức, chỉ đạo và điều hành và mời giáo
viên của Trung tâm KTTH-HN số 5 sang giảng dạy. Số giáo viên này tuy không được
đào tạo chính quy nhưng Trung tâm liên tục cập nhật tài liệu về giáo dục hướng nghiệp
để giáo viên nghiên cứu, đồng thời cũng tạo điều kiện cho các giáo viên được đi thực tế
và có những buổi thảo luận về các chủ đề trong chương trình quy định của Bộ giáo dục-
Đào tạo nên số giáo viên này ít nhiều cũng có kinh nghiệm giảng dạy môn này. Tuy

học sinh trƣờng trong những năm vừa qua
2.5.1. Các kết quả đạt được
Nhìn chung hoạt động giáo dục hướng nghiệp của trường đã đạt được một số kết
quả nhất định. Số lượng học sinh khối 12 thi đỗ đại học, cao đẳng ngày càng tăng đáp
ứng được nguyện vọng của phụ huynh và học sinh. Theo số liệu báo cáo từ các giáo
viên chủ nhiệm khối 12 năm học 2004-2005 có 60,5% học sinh đỗ đại học, cao đẳng;
năm 2005-2006 có 61,1% học sinh vào học các trường đại học, cao đẳng; năm 2006-
2007 số học sinh đỗ đại học, cao đẳng là 61,9%. Để có được tỷ lệ ngày càng tăng này là
nhờ Ban giám hiệu và các cán bộ quản lý hoạt động giáo dục hướng nghiệp nhà trường
nhắc nhở giáo viên chủ nhiệm lớp 12 và các giáo viên được phân công làm công tác
hướng nghiệp có lời khuyên cụ thể đến từng học sinh với sức học của em đó thì nên thi
vào trường nào thì phù hợp với sức học và năng lực của mình. Với những lời khuyên đó
có lớp đỗ vào các trường đại học và cao đẳng 100%. Với kết quả tốt đẹp đó đã tạo cho
học sinh tinh thần phấn chấn hơn và đã có chuyển biến nhẹ về nhận thức của bộ môn
giáo dục hướng nghiệp.
Về giáo viên chuyên trách giảng dạy bộ môn này cũng tự trang bị thêm kiến
thức, cố gắng tổ chức các hoạt động cho các em, tìm kiếm thêm thông tin về thế giới
nghề nghiệp để giới thiệu cho học sinh mình.
2.5.2. Những mặt còn yếu

16
Nhà trường đã thực hiện nghiêm túc các nội dung hoạt động giáo dục hướng
nghiệp nhưng kết quả đạt được vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu của nền kinh tế – xã hội
do còn một số thiếu sót sau:
- Nhận thức của ngành giáo dục, của một số cán bộ quản lý giáo dục, của một số
giáo viên và cộng đồng chưa cao;
- Nghiệp vụ về công tác hướng nghiệp của giáo viên chưa đạt yêu cầu, giáo viên

trƣờng Trung học phổ thông hiện nay
3.3.1. Biện pháp đẩy mạnh công tác tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức của cán
bộ, giáo viên và phụ huynh học sinh về giáo dục hướng nghiệp
* Mục đích:
Như chúng ta đã phân tích ở chương II, một trong những nguyên nhân sâu xa dẫn đến
sự giảm sút về công tác hướng nghiệp là sự nhận thức trong cán bộ giáo viên, cha mẹ học
sinh và toàn xã hội về vai trò, ý nghĩa, tầm quan trọng của hướng nghiệp đối với học sinh phổ
thông nói chung và học sinh trung học phổ thông nói riêng. Công tác hướng nghiệp là của

17
toàn xã hội, do vậy vấn đề truyên truyền ở đây phải nhằm nâng cao nhận thức của toàn xã
hội, làm cho các cấp, các ngành, mọi gia đình và mỗi học sinh nhận thức rõ vai trò của nguồn
nhân lực đối với việc phát triển kinh tế- xã hội.
* Nội dung và cách thức thực hiện:
Việc đẩy mạnh công tác tuyên truyền này được thực hiện thông qua một số giải
pháp sau:
3.3.1.1. Tuyên truyền rộng rãi trong nhân dân về công tác hướng nghiệp
Công tác tuyên truyền được thực hiện sâu rộng trên các phương tiện thông tin đại chúng
(như báo hình, báo viết, báo nói) nhằm giải toả về mặt tâm lí cho các bậc phụ huynh chỉ mong
muốn con mình đi vào đại học bất luận với năng lực và điều kiện như thế nào.
Song song với công tác tuyên truyền phải chú ý đến nội dung là cần khai thác để
có đầy đủ thông tin về các lĩnh vực nghề nghiệp, điều kiện làm việc, hướng và tiềm
năng phát triển kinh tế của địa phương .
3.3.1.2. Đối với ngành giáo dục đào tạo
* Với Sở Giáo dục - Đào tạo Hà Nội
- Sở giáo dục và đào tạo phối hợp với các nhà trường trung học phổ thông để mở
các hội nghị mở rộng về chuyên đề hướng nghiệp cho học sinh phổ thông (mời các
ngành, các cấp, đoàn thể và lãnh đạo địa phương tham gia)
- Sở Giáo dục - Đào tạo trực tiếp chỉ đạo các trường trung học phổ thông đưa nội
dung giáo dục hướng nghiệp vào nội dung hoạt động ngoài giờ lên lớp của học sinh (điều này

thị trường lao động và đánh giá năng lực bản thân, hướng dẫn học sinh lựa chọn nghề
nghiệp hoặc lựa chọn trường học, ngành học phù hợp với năng lực cá nhân và theo yêu
cầu của xã hội.
Các trường trung học cơ sở, trung học phổ thông và trung tâm kỹ thật tổng hợp
– hướng nghiệp báo cáo và đề xuất với cấp ủy đảng và chính quyền địa phương kế
hoạch khuyến khích các tổ chức xã hội, các danh nghiệp, các cá nhân có điều kiện hỗ
trợ hoặc tham gia trực tiếp vào giáo dục hướng nghiệp cho học sinh.
Tóm lại: Hướng nghiệp có tính xã hội rất cao do vậy phải tuyên truyền sao cho
huy động được sức mạnh tổng hợp của các lực lượng xã hội, đi theo phương châm Nhà
nước và nhân dân, Trung ương và địa phương cùng làm.
3.3.2. Biện pháp đổi mới công tác lập kế hoạch và công tác kiểm tra của ban giám
hiệu nhà trường
* Mục đích:
Công tác lập kế hoạch và công tác kiểm tra nội dung cực kì quan trọng trong nhà
trường bởi vì giúp học sinh có thái độ tích cực trong học tập và giúp Ban giám hiệu
đánh giá đúng được hiệu quả dạy học của giáo viêngiáo viên. Chính vì vậy chỉ có kế
hoạch đúng đắn, tập hợp đủ dữ kiện cần thiết có tính khả thi cao mới đảm bảo cho việc
thực hiện thành công.
* Nội dung và cách thức thực hiện:
Để có một bản kế hoạch như vậy, cán bộ chuyên trách phải lập kế hoạch thực
hiện nhiệm vụ giáo dục hướng nghiệp của nhà trường cần thực hiện và đảm bảo đầy đủ
quy trình sau:
- Nghiên cứu các văn bản hướng dẫn của cấp trên (Bộ Giáo dục - Đào tạo, Sở Giáo
dục - Đào tạo, Trung tâm lao động - hướng nghiệp ) cùng các Thông tư, Chỉ thị thực hiện
nhiệm vụ năm học để có định hướng rõ ràng về thực hiện nhiệm vụ trong trường.
- Lên bản kế hoạch dự kiến mang tính chất dự thảo xin ý kiến lãnh đạo Trung
tâm và lấy ý kiến của Ban giám hiệu để xếp lịch học, môn học. Kế hoạch phải toàn diện
về tổ chức thực hiện, chú ý kế hoạch tài chính, nhân sự (phân công giáo viên) và chuẩn
bị cơ sở vật chất.
- Công tác kiểm tra là công việc không thể thiếu của người lãnh đạo. Qua kiểm

- Thứ hai: Thời lượng dành cho giáo dục hướng nghiệp không nhiều
- Thứ ba: Cơ sở vật chất còn nhiều thiếu thốn.
Đội ngũ cán bộ quản lý cũng không được "đào tạo chuyên trách", để làm quản lý
việc giáo dục hướng nghiệp mà vừa làm vừa học, vừa mày mò, rút kinh nghiệm, nên
không tránh khỏi vấp váp sai lầm.
Để khắc phục những tồn tại, bất cập trên theo chúng tôi nên đề ra các giải pháp
đồng bộ sau:
- Trước hết phải đào tạo được đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên "chuyên" cho
giáo dục hướng nghiệp cần bồi dưỡng thường xuyên, sát thực và hiệu quả cho những
người làm công tác này, mặt khác cần tăng số giờ bắt buộc học hướng nghiệp trong
chương trình và coi việc học hướng nghiệp là môn bắt buộc đối với học sinh trung học
phổ thông. Phải đầu tư đủ cơ sở vật chất cần thiết phục vụ giáo dục hướng nghiệp.
Ngoài ra cũng nên tổ chức các kỳ thi giáo viên giỏi môn Giáo dục hướng nghiệp hoặc tổ
chức các hội thảo về giáo dục hướng nghiệp để các giáo viên có thể học hỏi đồng
nghiệp những kinh nghiệm sao cho tốt hơn.
3.3.4. Biện pháp tăng cường sự chỉ đạo, kiểm tra và quản lý Nhà nước đối với các
Trường trung học phổ thông về công tác giáo dục hướng nghiệp
* Mục đích:
Trong công tác quản lý hoạt động giáo dục hướng nghiệp thì sự chỉ đạo, kiểm tra
và quản lý nhà nước là giúp nhà trường đi đúng hướng và có sự thống nhất giữa các
trường theo một mục đích chung. Đây cũng là một trong những biện pháp hữu hiệu nhất
để giúp thực hiện tốt công tác hướng nghiệp cho học sinh trong nhà trường trung học
phổ thông, bởi nhà trường giữ vai trò chủ đạo trong công tác này, ngoài ra tăng cường
chỉ đạo, kiểm tra và quản lý của Nhà nước, các cấp Quận, huyện với các nhà trường phổ
thông giúp nhà trường thực hiện tốt chức năng nhiệm vụ của mình.
* Nội dung và cách thức thực hiện:

20
Tăng cường sự chỉ đạo của các cấp uỷ, chính quyền địa phương và ngành giáo
dục, theo chúng tôi là giúp cho nhà trường trung học phổ thông thấy rõ nhiệm vụ giáo

Trong điều kiện thực tế hiện nay, đối với các trường trung học phổ thông nói
chung, trung học phổ thông dân lập Lômônôxốp nói riêng cần tiến hành công tác xã hội
hoá công tác giáo dục hướng nghiệp bằng các biện pháp sau:
- Thứ nhất: Huy động sự tham gia của các doanh nghiệp trên địa bàn, cung cấp
sách vở, tài liệu cho thầy và trò, tổ chức tiếp nhận học sinh đến tham quan học tập về
hoạt động sản xuất, kinh doanh đối với doanh nghiệp.
- Thứ hai: Huy động sự tham gia các trường Đại học, Cao đẳng, Trung học
chuyên nghiệp có thể thiệu về trường mình, và các ngành nghề đào tạo trong trường,
- Thứ ba: Nên có sự vào cuộc, cùng tham gia tuyên truyền của các phương tiện
thông tin đại chúng, bằng các bài viết, các tiểu phẩm truyền hình tác động đến học
sinh phụ huynh học sinh giúp các em học sinh và phụ huynh chọn nghề đúng năng lực
của các em và điều kiện, hoàn cảnh của gia đình.

21
- Thứ tư: Nên tổ chức các buổi sinh hoạt ngoại khoá có mời các doanh nhân giỏi,
người thành đạt đặc biệt là những người từng học ở địa phương, ở trường đến nói chuyện về
việc chọn nghề và các yếu tố của việc thành công trong nghề để học sinh suy nghĩ.
Tóm lại: Xã hội hoá giáo dục hướng nghiệp tại các trường Trung học phổ thông
và việc làm vô cùng cần thiết và có thể tiến hành đạt kết quả bằng nhiều biện pháp với
cố gắng của cán bộ giáo viên trong nhà trường.
3.3.6. Biện pháp tăng cường cơ sở vật chất
* Mục đích:
Mục đích của biện pháp này là nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động
giáo dục hướng nghiệp. Khi có cơ sở vật chất tốt sẽ tăng cường phương tiện, thiết bị dạy
học qua đó học sinh sẽ tiếp cận với các thông tin về thế giới nghề nghiệp và từ đó hình
thành xu thế nghề nghiệp ở mỗi em.
* Nội dung và cách thức thực hiện:
Các trường THPT nói chung và trường THPT dân lập Lômônôxốp nói riêng thì
hầu như chưa trường nào có phòng dành cho Sinh hoạt hướng nghiệp. Để hoạt động
giáo dục hướng nghiệp càng ngày càng thiết thực và hiệu quả thì các trường phổ thông

22
+ Cán bộ quản lý gồm 10 người.
- Ban giám hiệu trường THPT Lômônôxốp: 3 người.
- Ban giám đốc Trung tâm kỹ thuật tổng hợp - Hướng nghiệp nghề số 5: 3 Người.
+ Giáo viên 35 người
- Giáo viên trường THPT: 20 người
- Giáo viên Trung tâm KTTH - HN : 15 người
Tổng số phiếu phát ra là 45 và chúng tôi đã thu về được 43 phiếu các ý kiến trả
lời qua phiếu hỏi và tổng hợp qua bảng dưới đây:
Bảng 3: Kết quả khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp TT
Các nhóm biện pháp
Mức độ cần thiết (%)
Tính khả thi (%)
Rất
cần
thiết
Cần
thiết
Không
cần
thiết
Rất
khả
thi
Khả
thi
Không

và quản lý của Nhà nước
81,4
18,6
0
74,4
18,6
7
5
Đẩy mạnh xã hội hoá GD
93
17
0
83,7
16,3
0
6
Tăng cường cơ sở vật chất
86
14
0
76,7
23,3
0

Nhận xét chung:
Qua bảng thống kê cho thấy phần lớn các ý kiến của cán bộ quản lý và giáo viên
trong nhà trường và Trung tâm đều nhất trí với các biện pháp mà chúng tôi đưa ra và
đều được đánh giá về mức độ cần thiết và tính khả thi cao. Trong đó mỗi nhóm biện
pháp được thể hiện bằng kết quả điều tra cụ thể như sau:
Biện pháp thứ nhất: Làm chuyển biến nhận thức

nghiệp thì mọi hoạt động giáo dục hướng nghiệp của trường mới thực sự có kết quả và
đạt kết quả cao KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
1. Kết luận
Xuất phát từ yêu cầu thực tế công tác giáo dục hướng nghiệp cho học sinh tại
trường THPT Dân Lập Lômônôxốp. Chúng tôi đã nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn
của hoạt động dạy hướng nghiệp, cơ sở lý luận của công tác quản lý hoạt động giáo dục
hướng nghiệp. Chúng tôi cũng đã nghiên cứu một cách nghiêm túc các chủ trương chính
sách, các chỉ thị, nghị quyết của Đảng, Chính phủ Bộ GD - ĐT, Thành uỷ Hà Nội, của
Sở Giáo dục - Đào tạo Hà Nội về công tác hướng nghiệp. Trên cơ sở đó, chúng tôi đã
nêu lên một số yếu tố ảnh hưởng đến kết quả giáo dục hướng nghiệp ở các trường
THPT và Trung tâm KTTH - HN. Đồng thời chúng tôi tiến hành đánh giá thực trạng
công tác quản lý hoạt động giáo dục hướng nghiệp ở trường THPT. Từ đó tìm ra các
biện pháp quản lý tốt hoạt động hoạt động giáo dục hướng nghiệp tại trường THPT Dân
Lập Lômônôxốp góp phần vào việc giáo dục toàn diện và hình thành nhân cách cho học
sinh, chuẩn bị tiền đề cho các em lựa chọn đúng con đường học lên hoặc đi vào cuộc
sống lao động.
Trên cơ sở lý luận và thực tiễn được nghiên cứu, bằng các phương pháp điều tra
khảo sát, toạ đàm với cán bộ quản lý, giáo viên trường phổ thông và Trung tâm, Chúng
tôi thấy rằng để nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động giáo dục hướng nghiệp cho học
sinh ở THPT Dân Lập Lômônôxốp ở huyện Từ Liêm - Hà Nội cần áp dụng đồng bộ các
biện pháp sau:
- Biện pháp đẩy mạnh công tác tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức của cán
bộ, giáo viên và phụ huynh học sinh về giáo dục hướng nghiệp.
- Biện pháp đổi mới công tác lập kế hoạch và công tác kiểm tra của BGH nhà trường.
- Biện pháp đổi mới công tác đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ dạy hướng nghiệp
cho cán bộ quản lý và giáo viên của nhà trường
- Biện pháp tăng cường sự chỉ đạo, kiểm tra và quản lý Nhà nước đối với các

hướng nghiệp và thực hiện nhiệm vụ này một cách hiệu quả hơn, phù hợp hơn.
Bộ Giáo dục và Đào tạo nên coi Hoạt động giáo dục hướng nghiệp là một môn bắt buộc
trong chương trình như môn: Công nghệ, Kỹ thuật, Thể dục , có kiểm tra, điểm trung
bình môn và xếp loại.
Bộ Giáo dục và Đào tạo cần nhanh chóng xây dựng chuyên ngành Giáo dục
hướng nghiệp tại các trường Đại học Sư phạm trong cả nước để đào tạo các chuyên gia
về lĩnh vực này cung ứng nguồn nhân lực cho các trường phổ thông và các Trung tâm
KTTH - HN
Nâng lên một mức cao hơn vai trò và trách nhiệm của cán bộ quản lý giáo dục tại
các trường phổ thông nhằm đẩy mạnh hoạt động giáo dục hướng nghiệp góp phần nâng cao
chất lượng nguồn nhân lực phục vụ sự công nghiệp hóa- hiện đại hóa đất nước.
2.2. Với Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội
Đối với thành phố và Sở Giáo dục - Đào tạo Hà Nội, thành phố cần dành đủ chi
đầu phí đầu tư xây dựng, cấp trang thiết bị, duy trì hoạt động tốt cơ sở vật chất của các
Trung tâm kỹ thuật tổng hợp - Hướng nghiệp - Dạy nghề; cơ chế khuyến khích các
doanh nghiệp, các nhà đầu tư, nhà hảo tâm trợ góp công của hỗ trợ trung tâm và nhà
trường cũng như ngành giáo dục thực hiện tốt công tác hướng nghiệp cho học sinh phổ

25
thông đồng thời cơ chế khuyến khích các doanh nghiệp tiếp nhận học sinh sau khi học
và đào tạo nghề và làm việc tại doanh nghiệp.
Sở Giáo dục - Đào tạo nên tổ chức nhiều hơn nữa về các ngày “hội” hướng nghiệp và
có thể bắt đầu từ trước khi vào năm học mới hoặc trong học kỳ I để phụ huynh học sinh có
thời gian xem xét năng lực của con em mình để chọn nghề cho phù hợp.
Sở Giáo dục - Đào tạo có sự kiểm tra thường xuyên, chặt chẽ và có phương
hướng chỉ đạo đến từng trường phổ thông để trên cơ sở đó các nhà quản lý sẽ tìm ra
được những biện pháp mới phù hợp với cơ sở giáo dục của mình.
Đưa kết quả dạy hướng nghiệp thành một tiêu chí đánh giá thi đua của các
trường, các trung tâm, quận huyện. Thường xuyên kiển tra đôn đốc các cơ sở giáo dục
thực hiện tốt nội dung chương trình sinh hoạt hướng nghiệp, đồng thời có kế hoạch tổ