CHƯƠNG 2
RỦI RO TRONG THƯƠNG
MẠI QUỐC TẾ


1. Khái niệm rủi ro trong thương
mại quốc tế
 Các rủi ro cơ bản mang tính chất kinh

doanh
 Rủi ro về xung đột pháp lí, rủi ro về tập
quán kinh doanh hay rủi ro mang tính vĩ
mô do sự khác biệt giữa các quốc gia.
 Người XK phải đánh giá được các rủi ro
có thể gặp phải trong từng HĐ XNK, tùy
theo các điều kiện cụ thể.


1. Khái niệm rủi ro trong thương
mại quốc tế
 Quá trình đánh giá rủi ro trong các HĐ

XNK cần được thực hiện trong khâu đàm
phán => đưa ra các biện pháp quản trị rủi
ro phù hợp trước khi kí kết HĐ.


2. Các loại rủi ro trong thương mại
quốc tế
Rủi ro


trên thị trường.
Gồm có 3 loại rủi ro:
Rủi ro giao dịch: Ảnh hưởng tới giá trị giao dịch
các HĐ xuất nhập khẩu, các khoản đầu tư ra nước
ngoài hay các khoản thu nhập bằng ngoại tệ
Rủi ro kế toán: Rủi ro do chênh lệch trong đánh giá
ngoại tệ tại các tài khoản kế toán trên bảng cân đối
tài sản (thường xảy ra với các công ty đa quốc gia)
Rủi ro kinh tế: Rủi ro do biến động giá trị tài sản
của doanh nghiệp vì tỷ giá thay đổi


2.1 Rủi ro về tỷ giá
 Rủi ro giao dịch ảnh hưởng trực tiếp tới

dòng tiền, doanh thu, chi phí cũng như lợi
nhuận của các doanh nghiệp => là rủi ro
quan trọng nhất
 Rủi ro kế toán và rủi ro kinh tế thường
phản ánh trên sổ sách, có thể không phát
sinh tổn thất thực tế => cần quản lí chặt
chẽ.


2.2 Rủi ro sản xuất và vận tải
 Gồm 3 loại rủi ro:

Rủi ro phát sinh trong quá trình sản xuất
hàng xuất khẩu, vận chuyển và giao hàng.
- Rủi ro do điều kiện vận hành, bảo dưỡng





Rủi ro tài chính chứa đựng trong tất cả các rủi ro
khác vì các hoạt động thương mại bao gồm các
nghĩa vụ tài chính đi kèm.
Rủi ro tài chính là rủi ro đi kèm các khoản vay,
các khoản hỗ trợ tài chính mà nhà XK nhận
được.
VD: Rủi ro không hoàn trả nợ đúng hạn, rủi ro
mất tài sản đảm bảo, rủi ro bị phạt do nợ quá
hạn…


2.4 Rủi ro tài chính
 Một loại rủi ro tài chính khác thường đi

kèm hoạt động TMQT là khi nhà XK không
đánh giá chính xác rủi ro có thể gặp phải
=> chậm được thanh toán hoặc thậm chí
mất vốn đầu tư
 Rủi ro tài chính gắn với các điều kiện
thanh toán của HĐ => cần phải nghiên
cứu kĩ các điều kiện thanh toán trong hợp
đồng.


2.5 Rủi ro chính trị




Lưu ý
 Rủi ro quốc gia (country risk) gồm 2 loại

rủi ro là rủi ro chính trị (Political risk) và rủi
ro kinh tế (economic risk).
 Trong thương mại quốc tế, không xem xét
tới rủi ro kinh tế vì nó không ảnh hưởng
trực tiếp tới các hoạt động thương mại
quốc tế ở cấp độ vi mô.


Tình huống
 Tại quốc gia A, do một số vấn đề về an

ninh quốc gia, Chính phủ ra tuyên bố cấp
hạn ngạch cho mặt hàng Q theo nguyên
tắc các công ty thực hiện nhập khẩu mặt
hàng này được cấp một hạn ngạch nhập
khẩu như nhau vào đầu mỗi năm.
 Doanh nghiệp NK đang kinh doanh mặt
hàng Q cũng chịu ảnh hưởng của quy
định này và tác động trực tiếp tới hợp
đồng XNK đã kí với đối tác xuất khẩu.
 Rủi ro này là rủi ro gì?


2.6 Rủi ro kinh doanh
 Rủi ro kinh doanh bao gồm hoạt động hối


3. Quản trị rủi ro từ hoạt động
thương mại quốc tế
 Rủi ro tỷ giá:

Dự báo mức biến động tỷ giá và sử dụng
các biện pháp quản trị bên trong doanh
nghiệp và các công cụ phái sinh để phòng
ngừa rủi ro tỷ giá.
- Lưu ý: Có thể dự báo biến động tỷ giá dựa
vào các số liệu quá khứ và sử dụng các
mô hình dự báo phù hợp.
-


Quản trị rủi ro tỷ giá bằng các
biện pháp bên trong DN
 Cân đối tiền tệ (thường áp dụng tại các

công ty đa quốc gia)
 Sử dụng các hợp đồng vay ngoại tệ ngắn

hạn (Chiết khấu chứng từ hàng xuất)


Rủi ro sản xuất và vận tải
 Quản trị tốt quy trình sản xuất (bao gồm

quản trị nhân lực và công nghệ).
 Có hướng dẫn cụ thể với người mua về

…) để tránh các cú shock về văn hóa
hoặc sự bất tương xứng về thói quen tiêu
dùng.


Rủi ro chính trị
 Sử dụng các hợp đồng bảo hiểm tín dụng

xuất khẩu: Hợp đồng bảo hiểm đầu tư
(loại bảo hiểm tín dụng xuất khẩu đặc thù
cho rủi ro chinh trị)