B
TR
NG
GIÁO D C VÀ ÀO T O
I H C KINH T THÀNH PH
H
CHÍ MINH
*******
BÙI THUÝ H NG
NÂNG CAO N NG L C C NH TRANH
C A CÔNG TY C
PH N XU T NH P KH U
Y T DOMESCO
N N M 2020
LU N V N TH C S KINH T
TP. H Chí Minh Năm 2013
NG
IH
NG D N KHOA H C: TS. T TH KI U AN
TP. H Chí Minh Năm 2013
L I CAM OAN
Tôi xin cam đoan lu n v n “Nâng cao n ng l c c nh tranh c a Công ty
C Ph n Xu t Nh p Kh u Y T Domesco đ n n m 2020” này là công trình
nghiên c u c a riêng tôi.
Các s li u đ
ch a t ng đ
c s d ng trung th c và k t qu nêu trong lu n v n này
c công b trong b t k công trình nào khác.
Thành Ph H Chí Minh, ngày 11 tháng 11 n m 2013
M CL C
Trang ph bìa
L i cam đoan
M cl c
NG VI MÔ .......................................................................................... 12
1.3.3 MÔI TR
NG N I B
........................................................................................ 17
1.3.3.1 Các y u t môi tr
ng n i b ................................................................ 17
1.3.3.2 Chu i giá tr và n ng l c lõi c a doanh nghi p .................................... 18
1.4 KINH NGHI M T NG C
NG N NG L C C NH TRANH C A M T S
CÔNG TY D
C ......................................................................................... 21
C TRONG N
1.4.1 CÔNG TY C PH N D
C PH M IMEXPHARM .................................................... 21
1.4.2 CÔNG TY C PH N D
C H U GIANG ................................................................ 23
N N NG L C C NH TRANH C A CÔNG
TY C PH N XU T NH P KH U Y T DOMESCO...................................................... 33
2.2.1 PHÂN TệCH MÔI TR
NG V MÔ ......................................................................... 33
2.2.2 PHÂN TệCH MÔI TR
NG VI MÔ ......................................................................... 38
2.2.3 PHÂN TệCH MÔI TR
NG BÊN TRONG
................................................................ 48
2.2.3.1 Phân tích các ngu n l c ....................................................................... 48
2.2.3.2 Phân tích chu i giá tr và n ng l c lõi c a Domesco ......................... 60
ÁNH GIÁ CHUNG
...................................................................................................... 68
NG
2 ...................................................................................................70
TÓM T T CH
CH
3.2 M T S GI I PHÁP NÂNG CAO N NG L C C NH TRANH C A CÔNG TY
C PH N XU T NH P KH U Y T DOMESCO
3.2.1 NÂNG CAO HI U QU HO T
NG TÀI CHÍNH
N 2020......................................... 73
.................................................... 73
3.2.2 DUY TRÌ VÀ PHÁT TRI N TH
MARKETING
NG HI U THÔNG QUA NHÓM GI I PHÁP
............................................................................................................... 75
3.2.3
I M I, HOÀN THI N CÔNG TÁC BÁN HÀNG ..................................................... 83
3.2.4
I M I CÔNG NGH
TÓM T T CH
NG
GMP: Good Manufacturing Pratice, th c hành t t s n xu t
GPP: Good Pharmacy Pratice, th c hành t t qu n lý nhà thu c
GPs: Good Practices, B tiêu chu n th c hành t t c a B Y T
GSP: Good Stock Pratice, th c hành t t b o qu n
IMP: Công ty C Ph n D
c Ph m Imexpharm
ISO: International Organization for Standardization, T ch c Tiêu chu n hoá Qu c t
MR: Modified release, phóng thích có ki m soát
OHSAS: Occupational Health and Safty Assessment Series, H th ng an toàn và
qu n lý s c kh e ngh nghi p
OTC: Over the counter, thu c không kê toa
SR: Sustained release, phóng thích ch m
TNHH: Trách nhi m h u h n
WHO: World Health Organization, T ch c Y T Th Gi i
DANH M C B NG BI U
B NG 1.1. MA TR N HÌNH NH C NH TRANH .................................................... 15
B NG 1.2. MA TR N
ÁNH GIÁ CÁC Y U T BÊN NGOÀI ........................... 16
B NG 1.3. MA TR N ÁNH GIÁ CÁC Y U T BÊN TRONG ............................. 19
B NG 2.1. DOANH THU THEO NHÓM HÀNG ................................................................ 30
B NG 2.2. DOANH THU VÀ TH PH N N M 2012 C A DHG, DMC, IMP ............ 40
B NG 2.3. TH TR
C VI T NAM CÓ DOANH THU CAO
NH T N M 2012 ....................................................................................................................... 40
1
PH N M
U
1. Lý do ch n đ tài:
C nh tranh là xu h
ng chung c a m i n n kinh t . Nó nh h
ng t i t t c
các l nh v c, các thành ph n kinh t và các doanh nghi p. Ngày nay, h u h t các
qu c gia đ u th a nh n trong m i ho t đ ng đ u ph i c nh tranh, xem c nh tranh
không nh ng là môi tr
ng và đ ng l c c a s phát tri n, thúc đ y s n xu t kinh
doanh, t ng n ng su t lao đ ng, t ng hi u qu , mà còn là y u t quan tr ng làm lành
m nh hoá các quan h kinh t -chính tr -xã h i.
Các doanh nghi p mu n t n t i trong th tr
ng ph i luôn v n đ ng, bi n đ i
N ng l c c nh tranh c a ngành d
c p đ phân lo i ngành d
c Vi t Nam còn th p, đang
c p đ 2,5 – 3 theo
c c a WHO. C p đ cao nh t theo phân lo i này là 4
(s n xu t đ
c nguyên li u và phát minh thu c m i), ngành d
s n xu t đ
c thu c g c, xu t kh u đ
cm ts d
c Vi t Nam ch m i
c ph m, đa s ph i nh p kh u.
Khi chính th c gia nh p WTO, vi c gi m thu su t thu nh p kh u m t s dòng
thu s là thách th c cho các doanh nghi p s n xu t d
vi c c nh tranh v i thu c nh p kh u t n
c ph m trong n
c trong
góc đ doanh nghi p d
c ph m, c nh tranh s là đi u ki n thu n l i
đ doanh nghi p t kh ng đ nh v trí c a mình trên th tr
thân đ v
ng, t hoàn thi n b n
n lên dành u th so v i các đ i th c nh tranh khác. Doanh nghi p nào
hi u bi t đ i th , bi t tho mãn t t h n các nhu c u và th hi u khách hàng so v i
đ i th c nh tranh, bi t dành th ch đ ng v i ng
t n d ng đ
i cung c p các ngu n hàng và
c l i th c nh tranh doanh nghi p đó s t n t i, ng
không có ti m l c c nh tranh ho c không “nuôi d
s th t b i.
c l i doanh nghi p
ng” ti m l c c nh tranh t t y u
i v i công ty C Ph n Xu t Nh p Kh u Y T Domesco c ng v y, cho
dù hi n t i s n ph m c a công ty đã có m t v trí khá n đ nh trên th tr
it
3.1.
ng nghiên c u đ tài:
N ng l c c nh tranh và các y u t
nh h
ng đ n n ng l c c nh tranh c a
công ty C Ph n Xu t Nh p Kh u Y T Domesco.
3.2.
Ph m vi nghiên c u đ tài:
Ph m vi v không gian:
Nghiên c u ho t đ ng kinh doanh ngành d
c ph m Công ty C Ph n Xu t
Nh p Kh u Y T Domesco, t p trung đánh giá n ng l c c nh tranh doanh nghi p và
các đ i th c nh tranh trên l nh v c kinh doanh d
c ph m Vi t Nam.
Ph m vi v th i gian:
Phân tích th c tr ng ho t đ ng kinh doanh qua 4 n m (2010-2013) và đ
xu t các gi i pháp nâng cao n ng l c c nh tranh c a công ty C Ph n Xu t Nh p
Kh u Y T Domesco đ n n m 2020.
ch nhà thu c t nhân; đ xây d ng ma tr n đánh giá các y u t bên ngoài (EFE),
ma tr n đánh giá các y u t bên trong (IFE) và ma tr n hình nh c nh tranh; phân
4
tích n ng l c c nh tranh c a công ty C Ph n Xu t Nh p Kh u Y T Domesco.
Ph n gi i pháp đ
c th c hi n d a vào k t qu phân tích th c tr ng n ng l c c nh
tranh, m c tiêu, đ nh h
ng phát tri n công ty và ngành d
c, t đó ki n ngh gi i
pháp nâng cao n ng l c c nh tranh cho công ty.
5. N i dung nghiên c u:
K t c u lu n v n nh sau:
Ph n m đ u
Ch
ng 1: C s lý lu n v n ng l c c nh tranh.
Ch
ng 2: Phân tích th c tr ng n ng l c c nh tranh c a công ty C Ph n Xu t
i các góc
đ khác nhau:
Kinh t h c đ nh ngh a r ng c nh tranh là s tranh giành th tr
ng đ tiêu
th s n ph m gi a các nhà doanh nghi p (Paul A. Samuelson and William D.
Nordhaus, 2002).
C nh tranh là ho t đ ng ganh đua gi a nh ng ng
các th
i s n xu t hàng hoá, gi a
ng nhân, các nhà kinh doanh trong n n kinh t th tr
ng, chi ph i
quan h cung c u, nh m giành các đi u ki n s n xu t tiêu th th tr
ng có
l i nh t (T đi n Bách Khoa Vi t Nam, 2011).
Hay c nh tranh là giành l y th ph n, là tìm ki m l i nhu n cao h n m c l i
nhu n trung bình mà doanh nghi p đang có. K t qu quá trình c nh tranh là
s bình quân hoá l i nhu n trong ngành và theo đó giá c có th gi m đi.
Hi n nay c nh tranh là h p tác đan xen nhau, nh ng xu th chính là h p tác
(Michael E. Porter, 1990).
C nh tranh là đ ng l c thúc đ y ti n b khoa h c – công ngh và phát tri n
đua gi a các ch th có cùng m c đích ph i đ t đ
c, x y ra trong m t môi tr
ng
c th , có nh ng ràng bu c chung; di n ra trong kho ng th i gian và không gian
xác đ nh”
1.1.2. N ng l c c nh tranh
Th i k đ u nh ng n m 90, v n ch a có m t đ nh ngh a nào v n ng l c c nh tranh
đ
c th a nh n m t cách ph bi n (Michael E. Porter, 1990). Nguyên nhân d n đ n
nhi u cách hi u khác nhau v n ng l c c nh tranh do quan ni m khác nhau, nh :
N ng l c c nh tranh là n ng l c c a m t doanh nghi p, ho c m t ngành,
m t qu c gia không b doanh nghi p khác, ngành khác đánh b i v n ng l c
kinh t (Goode, 2003).
N ng l c c nh tranh ít nhi u ch phù h p
c nd
i
c p đ doanh nghi p vì ranh gi i
đây r t rõ ràng, n u công ty không bù đ p n i chi phí thì hi n t i
ho c sau này s ph i t b kinh doanh ho c phá s n (Krugman, 1994).
N ng l c c nh tranh ch có ngh a khi xem xét
các ch t l
ng phi giá c khác (WEF, 2002).
7
Nh n th y n ng l c c nh tranh v c b n là m t khái ni m
m c doanh
nghi p. Xét cho cùng, n ng l c c nh tranh c a doanh nghi p do s c c nh tranh c a
s n ph m và d ch v mà doanh nghi p đó đ a ra th tr
ng quy t đ nh. M t doanh
nghi p có n ng l c c nh tranh n u có th s n xu t các s n ph m d ch v ch t l
cao và chi phí th p h n đ i th c nh tranh
trong n
ng
c và qu c t . N ng l c c nh
tranh đ ng ngh a v i k t qu l i nhu n dài h n và kh n ng c a nó đ b i hoàn cho
ng
i lao đ ng, t o thu nh p cho các ch s h u.
Nói chung, ta có th khái quát: “N ng l c c nh tranh c a doanh nghi p là
ng đ n vi c t o ra s khác bi t. B n y u t
này s giúp doanh nghi p t o ra giá tr cao h n thông qua vi c h th p chi phí
hay t o s khác bi t v s n ph m so v i các đ i th . T đó, doanh nghi p có th
làm t t h n đ i th và có l i th c nh tranh.
T đó ta có th hi u l i th c nh tranh là cái làm cho doanh nghi p ho c
ngành s n xu t nào đó có đ
c các u th v
t tr i so v i đ i th c nh tranh, đ
c
8
s d ng đ n m b t c h i, giành th ng l i tr
c đ i th .
1.2. Các tiêu chí đánh giá n ng l c c nh tranh c a doanh nghi p
N m nhóm y u t th hi n n ng l c c nh tranh g m: n ng l c qu n lý (tri t
lý kinh doanh, nghi p v qu n lý), ch t l
h
ng nhân l c, n ng l c marketing (đ nh
ng khách hàng, phát tri n s n ph m, ti p th , phát tri n th tr
ng, t ng n ng su t, h giá thành, nâng cao ch t
ng s n ph m. Công ngh còn tác đ ng đ n t ch c s n xu t, đ n trình đ t đ ng
hoá c a doanh nghi p. Công ngh thân thi n môi tr
ng là xu th và t o ra l i th
c nh tranh cho doanh nghi p.
Trình đ lao đ ng
Con ng
i là y u t quan tr ng quy t đ nh đ n s t n t i, phát tri n c a
doanh nghi p. Trình đ , ch t l
ng c a đ i ng lao đ ng nh h
ng đ n ch t l
ng
c a s n ph m d ch v mà doanh nghi p đang cung c p. Con ng
i ph i có trình đ ,
cùng v i lòng h ng say làm vi c thì m i ti p c n, v n hành đ
c nh ng máy móc
i, ph i trao quy n ch đ ng
c c c u t ch c đ đ linh ho t, thích nghi cao
v i s thay đ i.
N ng l c tài chính
M t doanh nghi p mu n c nh tranh đ
c tr
c h t ph i có đ n ng l c v
tài chính. Tình hình tài chính c a doanh nghi p th hi n s c m nh c a doanh
nghi p trong c nh tranh. N u không có ngu n v n d i dào thì h n ch r t l n t i
k t qu ho t đ ng c a doanh nghi p... Trong th c t không có doanh nghi p nào
có th t có đ v n đ tri n khai t t c các m t trong ho t đ ng s n xu t kinh
doanh c a mình. Vì v y, đi u quan tr ng nh t là doanh nghi p có k ho ch huy
đ ng v n phù h p và ph i có chi n l
c đa d ng hóa ngu n cung v n.
N ng l c marketing
H th ng bán hàng và các ho t đ ng Marketing đ a s n ph m đ n v i
khách hàng, tho mãn t t nh t nhu c u c a khách hàng. Ch t l
khách hàng góp ph n không nh t i vi c nâng cao ch t l
ng ph c v
ng s n ph m d ch v .
Giá bán s n ph m, d ch v c ng là m t ch tiêu dùng đ đánh giá n ng l c
c nh tranh c a doanh nghi p. M t doanh nghi p có n ng l c c nh tranh t t là
doanh nghi p bi t ho t đ ng, bi t t ch c s n xu t kinh doanh t t, gi m thi u
chi phí, do v y giá bán s n ph m, d ch v h mà v n có lãi. Ng
c l i, c ng
trong đi u ki n nh v y n u doanh nghi p t ch c ho t đ ng không t t, giá bán
s n ph m, d ch v cao s làm gi m n ng l c c nh tranh c a doanh nghi p.
Ti m l c vô hình, th
Th
ng hi u
ng hi u và uy tín s n ph m chính là s t ng h p các thu c tính c a s n
ph m nh ch t l
ng s n ph m, l i ích, m u mã và d ch v c a s n ph m. Th
ng
hi u không nh ng là d u hi u đ nh n bi t và phân bi t s n ph m c a doanh
nghi p này v i s n ph m c a doanh nghi p khác, mà nó còn là tài s n r t có giá tr
c a doanh nghi p, là uy tín và th hi n ni m tin c a ng
ph m, t đó nâng cao đ
i tiêu dùng đ i v i s n
c n ng l c c nh tranh c a s n ph m, d ch v c a doanh
doanh nghi p tr l i câu h i: Doanh nghi p đang tr c di n v i nh ng gì? Nh m
giúp doanh nghi p có nh ng quy t đ nh phù h p. Hay nói cách khác, m c đích
c a vi c nghiên c u môi tr
ng v mô là nh m phát tri n m t danh m c có gi i
h n nh ng c h i mang l i l i ích cho doanh nghi p, c ng nh các m i đe d a
c a môi tr
ng mà doanh nghi p c n ph i né tránh. Các y u t môi tr
ng v
mô g m có:
Y u t kinh t
ây là nhóm các y u t
nh h
ng quan tr ng đ n thách th c và ràng bu c,
nh ng đ ng th i l i là ngu n khai thác các c
y u t kinh t ch y u nh h
h i đ i v i doanh nghi p. Các
ng đ n ho t đ ng doanh nghi p bao g m: t l
ng c a n n kinh t , lãi su t, t su t h i đoái và t l l m phát.
doanh nghi p. B t k s thay đ i nào c a các giá tr này đ u nh h
qu chi n l
ng đ n hi u
c kinh doanh c a doanh nghi p. Do v y, doanh nghi p c n ph i
phân tích chúng đ t n d ng các c h i và gi m các nguy c .
Y u t t nhiên
Bao g m các y u t liên quan đ n đ a lý, môi tr
nguyên… Các y u t đ a lý t nhiên có nh h
ng thiên nhiên, khí h u, tài
ng đ n ho t đ ng s n xu t kinh
12
doanh c a doanh nghi p. Các ho t đ ng s n xu t, khai thác tài nguyên c a con
ng
i đã làm thay đ i và khan hi m ngu n tài nguyên. Do v y, ho t đ ng c a
doanh nghi p c n chú tr ng đ n vi c b o v môi tr
ng, không làm ô nhi m,
m t cân b ng sinh thái, lãng phí tài nguyên.
Y u t công ngh và k thu t
13
Hình 1.1. Mô hình n m áp l c c nh tranh c a Michael E. Porter
(Ngu n: Michael E. Porter, 1980)
i th c nh tranh trong ngành
i th c nh tranh là nh ng đ i th kinh doanh m t hàng/ d ch v cùng lo i
v i doanh nghi p. Tính ch t c nh tranh trong ngành t ng hay gi m tu thu c vào
quy mô th tr
ng, s t ng tr
ng c a ngành và m c đ đ u t c a đ i th c nh
tranh. Phân tích đ i th c nh tranh g m các công vi c: nh n di n, phân lo i, thu
th p đánh giá thông tin v đ i th c nh tranh, d đoán nh ng ph n ng c a đ i th
c nh tranh… đ đ i phó v i đ i th c nh tranh.
i th ti m n ng
Là nh ng đ i th có kh n ng tham gia th tr
ng ngành trong t
ng lai đ
hình thành đ i th c nh tranh m i, giành th ph n, gia t ng áp l c c nh tranh, làm
gi m l i nhu n doanh nghi p. Vì v y ph i phân tích các đ i th ti m n này, nh m
đánh giá nh ng nguy c do h gây ra cho doanh nghi p.
14
t t h n. Do đó doanh nghi p c n nghiên c u k khách hàng c a mình.
Nhà cung c p
Nhà cung c p là nh ng cá nhân ho c t ch c (doanh nghi p, công ty) cung
c p các ngu n l c (s n ph m, d ch v , nguyên v t li u…) c n thi t cho ho t đ ng
c a doanh nghi p. Nhà cung c p có th t o ra các c h i cho doanh nghi p khi
gi m giá bán, t ng ch t l
ng s n ph m… ng
cho doanh nghi p nh không đ m b o ch t l
c l i c ng có th gây ra nguy c
ng, ngu n cung ng…Vì v y, nhà
cung c p có tác đ ng r t l n đ n ho t đ ng c a doanh nghi p trong ngành.
Bên c nh đánh giá v th c a doanh nghi p trong ngành so v i đ i th b ng
đ nh tính, ng
doanh nghi p đ
i ta s d ng ma tr n hình nh c nh tranh đ so sánh tr c ti p gi a
c nghiên c u v i các đ i th c nh tranh.
* Ma tr n hình nh c nh tranh
N mb
B
c xây d ng ma tr n hình nh c nh tranh:
c 1: L p m t danh m c 10-20 y u t có nh h
xác đ nh t ng s đi m c a ma tr n hình nh c nh tranh cho t ng doanh nghi p so
sánh. (Fred R.David, 2006).
B ng 1.1. Ma tr n hình nh c nh tranh
Stt
Y ut
M c
đ quan
tr ng
1
….
2
….
Doanh nghi p
i m
i m
Doanh nghi p
i m
phân
quan
Nh n xét, công c đánh giá b ng ma tr n hình nh c nh tranh doanh nghi p
giúp các doanh nghi p đánh giá đ
c n ng l c c nh tranh c a mình trong m i
t
ng quan so sánh v i các đ i th c nh tranh trên th tr
đ
c nh ng l i th c b n nh m nâng cao n ng l c c nh tranh c a doanh nghi p
trên th tr
ng m c tiêu, t đó tìm ra
ng.
Sau khi xác đ nh l i th c a doanh nghi p so v i các đ i th c nh tranh
chính trong ngành qua ma tr n hình nh c nh tranh, ng
giá các y u t bên ngoài đ đ nh l
i ta s d ng ma tr n đánh
ng các c h i và nguy c c a doanh nghi p.
16
c 5: C ng t ng s đi m v t m
quan tr ng cho m i bi n s đ xác đ nh t ng s đi m quan tr ng cho doanh
nghi p.
T ng s đi m cao nh t mà m t doanh nghi p có th có là 4.0, cho th y ph n
ng t t v i môi tr
y u v i môi tr
ng bên ngoài và th p nh t là 1.0 cho th y ph n ng ph n ng
ng bên ngoài. T ng s đi m quan tr ng trung bình là 2.5 (Fred
R.David, 2006).
B ng 1.2. Ma tr n đánh giá các y u t bên ngoài
Stt
Y u t bên ngoài ch y u
1
……….
2
………
M c quan
Phân