Bài 29: QUÁ TRÌNH
HÌNH THÀNH LOÀI

GVHD: Ths. Lê Phan Quốc

Lớp Sinh 4A
Năm học 2011 - 2012


I. Hình thành loài khác khu vực địa lí
1. Hình thành loài bằng con đường cách li địa lí

Cách li địa lí là những trở ngại về mặt địa lí
như sông, núi, biển…ngăn cản các cá thể của

Cách li địa lí là

các quần thể cùng loài gặp gỡ và giao phối

gì?

với nhau.

10/29/15

Nguyễn Thị Kim Phụng

2


10/29/15



Những trở ngại này sẽ tác động đến quần thể ban
đầu như thế nào?

Do có các trở ngại về mặt địa lí, một quần thể ban đầu được chia
thành nhiều quần thể cách li với nhau.

10/29/15

Nguyễn Thị Kim Phụng

6


10/29/15

Nguyễn Thị Kim Phụng

7


Những quần thể nhỏ sống cách biệt trong các
Khi những quần thể
này cách li thì điều gì
sẽ xảy ra?

10/29/15

điều kiện môi trường khác nhau dần dần được



Nhắc lại những dấu hiệu
nào nhận biết 2 nhóm cá thể
hay quần thể cách li sinh sản
với nhau?

Cách li sinh sản có thể nhận biết được khi các quần thể khác nhau sống cùng nhau
nhưng vẫn không giao phối với nhau hoặc có giao phối với nhau nhưng không tạo ra
đời con hoặc tạo ra đời con nhưng lại bị bất thụ.

10/29/15

Nguyễn Thị Kim Phụng

11


Khi nào loài mới được hình thành?

Khi sự cách li sinh sản giữa các
quần thể xuất hiện thì loài mới được
hình thành.

10/29/15

Nguyễn Thị Kim Phụng

12



15


Loài mới

Cách li địa lí ngăn cản sự giao phối giữa các cá thể của các quần thể khác nhau duy trì và thúc đẩy sự
Cách li sinh sản

phân hóa về tần số các alen và thành phần kiểu gen của các quần thể

Quần thể ban đầu
Loài mới

Quần thể mở rộng khu phân bố

Dưới tác dụng của các nhân tố tiến hóa, mỗi quần thể tích lũy các đột

hình thành những quần thể mới,

biến khác nhau do chọn lọc tự nhiên theo các hướng khác nhau ở những

Cách li sinh sản giữa các

mỗi quần thể chiếm một khu phân

môi trường sống khác nhau Có sự khác biệt về tần số các alen và

quần thể hình thành loài



18




Ban đầu một số ít cá thể di cư tới đảo lập quần thể mới nhưng do số lượng cá thể
ít nên yếu tố ngẫu nhiên đóng vai trò quan trọng phân hóa vốn gen của quần thể
mới với vốn gen của quần thể gốc.



Chọn lọc tự nhiên, sự giao phối không ngẫu nhiên (giao phối gần) giữa các cá thể
trong quần thể nhỏ phân hóa vốn gen.



Quần đảo cách li địa lí  không bị hiện tượng di - nhập gen chi phối nên các đặc
điểm thích nghi của sinh vật đảo sẽ khó tìm thấy ở nơi nào khác trên trái đất.

10/29/15

Nguyễn Thị Kim Phụng

19


Nghiên cứu hình 29 trang 127 SGK cho biết quá trình hình thành loài mới bằng con
đường địa lí diễn ra như thế nào?


Quần đảo Galapagos

Quần đảo Galapagos nằm trên đường xích đạo trong vùng Thái bình dương, cách khoảng 950 km về phía Tây bờ biển
của Ecuador. Các đảo này không nối liền nhau, chúng nổi lên từ đáy biển là miệng núi lửa cách đây 35 triệu năm.

10/29/15

Nguyễn Thị Kim Phụng

22


Những loài nào thích hợp với hình thành loài bằng con đường
cách li địa lí?

Hình thành loài bằng con đường cách li địa lí hay xảy ra đối với các loài động
vật có khả năng phát tán mạnh.

10/29/15

Nguyễn Thị Kim Phụng

23


Quá trình hình thành loài bằng con
đường cách li địa lí thường xảy ra một
Thời gian diễn ra quá

cách chậm chạp, qua nhiều dạng trung