Khóa luận tốt nghiệp

Phạm Thị Thuý Vân

Trường đại học sư phạm Hà Nội 2
Khoa Ngữ văn

Phạm Thị Thuý Vân

Thế giới nhân vật trong truyện ngắn
của măcxim gorki
Khoá luận tốt nghiệp đại học

Chuyên ngành: Văn học nước ngoài
Người hướng dẫn khoa học
T.s. Vũ Công Hảo

Hà Nội - 2007

Lớp K29A - Ngữ Văn

1


Khóa luận tốt nghiệp

Phạm Thị Thuý Vân

Trường đại học sư phạm Hà Nội 2
Khoa Ngữ văn



tháng

năm 2007

Người viết khoá luận

Phạm Thị Thuý Vân

Lớp K29A - Ngữ Văn

3


Khóa luận tốt nghiệp

Phạm Thị Thuý Vân

Lời cam đoan
Xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả
nghiên cứu trong khoá luận chưa từng được công bố trong các công trình nghiên cứu
khác. Nếu sai tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm!

Lớp K29A - Ngữ Văn

4


Khóa luận tốt nghiệp



Lớp K29A - Ngữ Văn

5


Khóa luận tốt nghiệp

Phạm Thị Thuý Vân

2.1.2. Ngôi kể .......................................................................................................50
2.1.3. Giọng điệu kể chuyện ......................................................................... 55
2.2. Khắc họa nhân vật qua nghệ thuật tả ......................................................... 62
2.2.1. Khái niệm............................................................................................ 62
2.2.2. Tả ngoại hình ...................................................................................... 62
2.2.3. Tả hành động ...................................................................................... 65
2.2.4. Tả tâm trạng ........................................................................................ 66
2.3. Nghệ thuật khắc họa nhân vật qua đối thoại và độc thoại ......................... 68
2.3.1. Đối thoại ............................................................................................. 68
2.3.2. Độc thoại nội tâm................................................................................ 73
2.4. Khắc họa nhân vật qua nghệ thuật xây dựng kết cấu truyện ..................... 75
2.4.1. Khái niệm............................................................................................ 75
2.4.2. Tổ chức cốt truyện .............................................................................. 76
2.4.3. Xây dựng nhân vật trong mối quan hệ tương phản, đối lập ................ 77
2.4.4. Xây dựng các tình huống truyện độc đáo ........................................... 78
kết luận

81

Thư mục tài liệu tham khảo

đời. Từ đó cất tiếng ngợi ca, tôn vinh vai trò, khả năng kì diệu của con người,
hướng con người tới cuộc cách mạng tự giải phóng mình. Với hơn bốn mươi năm
lao động nghệ thuật cần mẫn và gắn bó với cuộc đấu tranh sôi nổi của quần
chúng nhân dân trong buổi giao thời đầy biến động, M.Gorki đã để lại một di sản
văn học phong phú và độc đáo. Nó không chỉ phản ánh được đời sống của nhân
dân Nga, tâm hồn người Nga trong thời khắc ba đào của lịch sử mà còn thể

Lớp K29A - Ngữ Văn

7


Khóa luận tốt nghiệp

Phạm Thị Thuý Vân

hiện được tài năng của một nghệ sĩ lớn, một nhân cách vĩ đại của một người con
tiên tiến của đại dương nhân dân lao động Nga.
Trong giai đoạn lịch sử đang chuyển mình sang giai đoạn cách mạng vô
sản, M.Gorki bước lên văn đàn và trở thành một thiên tài nghệ thuật của thế kỷ
XX, là con chim báo bão của cách mạng Nga, đem ngòi bút công khai và
trực tiếp phục vụ sự nghiệp đấu tranh của giai cấp vô sản [5,237].
Tài năng của ông được thể hiện trên nhiều lĩnh vực: thơ, tiểu thuyết, kịch,
trường ca đặc biệt là truyện ngắn. Đây là thể loại chiếm ưu thế về số lượng
cũng như chất lượng trong sáng tác của Gorki những năm 90 [1,514]. Trong
khuôn khổ của khoá luận, người viết chỉ tìm hiểu một khía cạnh trong truyện
ngắn của ông đó là sự thể hiện phong phú, độc đáo của thế giới nhân vật. Bởi tìm
hiểu nhân vật cũng là hướng tới khám phá chiều sâu của tác phẩm. Từ chiều sâu
đó chúng ta sẽ thấy được cái nhìn của nhà văn những năm về cuộc đời và con
người. Như vậy với tính chất là một công cụ, nhân vật bao giờ cũng là chía khoá

viết rất muốn có sự tìm hiểu sâu sắc về tác giả này để phục vụ tốt hơn cho công
việc.
Cùng với lòng kính trọng trước một đại biểu vĩ đại nhất của nền văn học
hiện thực Xã hội chủ nghĩa và nhân dân lao động Nga - Xô Viết, yêu thích các
truyện ngắn của M.Gorki và các lý do trên, người viết thực hiện đề tài:Thế giới
nhân vật trong truyện ngắn của Măcxim Gorki với mong muốn đóng góp
thêm một tài liệu khoa học nghiên cứu về truyện ngắn nói riêng và sáng tác của
M.Gorki nói chung, giúp người đọc có cái nhìn sâu sắc và toàn diện hơn về con
người cũng như truyện ngắn Gorki.

2. Lịch sử vấn đề.
Ngay từ những ngày đầu xuất hiện trên văn đàn, M.Gorki đã tạo được một
sự chú ý đặc biệt trong các nhà văn và các nhà phê bình, uận nổi tiếng của Nga
đương thời. Họ coi ông là một hiện tượng đặc biệt, một nhà văn xuất thân từ nông
dân, hơn nữa lại từ tầng lớp dưới đáy của xã hội.

Lớp K29A - Ngữ Văn

9


Khóa luận tốt nghiệp

Phạm Thị Thuý Vân

Từ sau khi truyện ngắn Makar Tsuđra được đăng trên báo Kapkaz năm
1892, bút danh Măcxim Gorki đã khẳng định được vị trí trên văn đàn. Các sáng
tác của Gorki sau đó nhanh chóng được công chúng hoan nghênh đón đọc, nhất
là những người lao động. Sáng tác của ông có ảnh hưởng mạnh mẽ đến phong
trào công nhân trong nước. Không phải ngẫu nhiên mà giai cấp công nhân lao

phân tích khá sâu sắc về nguyên nhân tính thành tựu cũng như sự xâm nhập rất
mực hài hoà của hai khuynh hướng lãng mạn và hiện thực trong truyện ngắn của
nhà văn. Những phân tích phát hiện của tác giả đã có tác dụng gợi mở cho người
viết trong quá trình thực hiện đề tài.
ở Việt Nam, số lượng công trình, bài viết về M.Gorki và sự nghiệp sáng tác
của ông khá phong phú, từ sách nghiên cứu đến các bài viết đăng trên tạp chí.
Trong Giáo trình lịch sử Văn học Nga do Đỗ Hồng Chung chủ biên, các
tác giả trình bày một cách khá toàn diện tiểu sử, sự nghiệp, những ảnh hưởng đến
sáng tác của Gorki qua từng giai đoạn. Tác giả cũng đã chỉ ra những đặc điểm
chung trong các sáng tác hiện thực và lãng mạn của Gorki về cả nội dung và hình
thức nghệ thuật. Một số nhân vật trong các truyện ngắn đã được phân tích làm rõ
cho các luận điểm khi bàn về đề tài, cảm hứng, chủ đề của truyện ngắn M.Gorki.
Nói đến nhân vật trong các sáng tác lãng mạn của Gorki, các tác giả có nhận xét:
Trong các sáng tác thuộc khuynh hướng lãng mạn của M.Gorki nổi bật lên hình
tượng con người tràn đầy ý chí tự do, bất khuất chiến đấu và chiến thắng và hình
tượng con người đó ngày càng vươn lên cao lớn rực rỡ có sức truyền cảm mạnh
mẽ [1,517].
Tác giả Đỗ Xuân Hà trong Măcxim Gorki - Essenin - Aitmatov Ostrovxki khi viết về M.Gorki đã phân tích một số truyện ngắn của ông, từ đó
chỉ ra đề tài, ý nghĩa của tác phẩm. Một số kiểu nhân vật cũng đã được tác giả
khái quát từ đó như: người du thử du thực, người công nhân vô sản mới. Theo tác
giả: Sự quan tâm của M.Gorki đối với những người du thủ du thực trong các
truyện ngắn những năm 90, đối với những người tự tách mình ra khỏi môi trường
của mình hoặc mâu thuẫn sâu sắc với nó, trong các vở kịch, tiểu thuyết sau này

Lớp K29A - Ngữ Văn

11


Khóa luận tốt nghiệp



Khóa luận tốt nghiệp

Phạm Thị Thuý Vân

Bên cạnh các công trình nghiên cứu trên còn rất nhiều tác phẩm nghiên
cứu, phê bình khác về sáng tác của M.Gorki như Để tìm hiểu M.Gorki của Tử
Ngọc; Nguyễn Hải Hà với Văn học Nga - Sự thật và cái đẹp; Lưu Đức Trung
với Tác gia, tác phẩm văn học nước ngoài trong nhà trường; Nguyễn Kim
Đính với Măcxim Gorki Hầu hết các tác giả đều cung cấp những hiểu biết về
cuộc đời sự nghiệp của M.Gorki, những đề tài chủ yếu trong sáng tác của ông đặc
biệt là truyện ngắn qua các giai đoạn lịch sử, thể hiện những chuyển biến trong
quan điểm và ngòi bút sáng tác của ông. Một số bài viết của các tác giả được
đăng trên tạp chí đặc biệt trong dịp kỷ niệm 110 năm năm sinh M.Gorki (1868 1978): Lịch sử - nhân dân - con người trong sáng tác của M.Gorki của
Nguyễn Kim Đính; Gorki sống mãi của Nguyễn Khánh Toàn; Gorki yêu sâu
sắc con người mới, cuộc sống mới của Nguyễn Xuân Sanh đã khẳng định vị
trí và vai trò đặc biệt to lớn của M.Gorki trong nền văn học dân tộc Nga và trào
lưu văn học hiện thực Xã hội chủ nghĩa nói riêng, trong đời sống mới văn học thế
giới nói chung.
Như vậy trên cơ sở khảo sát nghiên cứu chúng tôi thấy các nhà nghiên cứu
trên thế giới và Việt Nam đều viết về truyện ngắn của M.Gorki với cảm hứng
chung là ngợi ca thiên tài nghệ thuật này. Các nhân vật trong truyện ngắn của
ông đã được nhắc đến trong khi phân tích tác phẩm nhằm làm sáng rõ cho tư
tưởng, đề tài sáng tác của nhà văn tuy nhiên còn lẻ tẻ, chưa mang tính khái quát
và hệ thống. Vì vậy người viết khoá luận trên cơ sở kế thừa những thành quả
nghiên cứu của các tác giả thuộc thế hệ đi trước và những phát hiện riêng của cá
nhân sẽ tiếp tục đi sâu để tìm hiểu sự biểu hiện đa dạng của thế giới nhân vật
trong truyện ngắn của M.Gorki.


Trong khi tiến hành thực hiện khoá luận người viết có sử dụng một số
phương pháp nghiên cứu chủ yếu sau:
- Phương pháp tiếp cận hệ thống.
- Phương pháp khảo sát phân tích văn bản
- Phương pháp thống kê phân loại.
- Phương pháp lịch sử cụ thể.
Ngoài ra người viết còn sử dụng một số phương pháp phụ trợ khác.

Lớp K29A - Ngữ Văn

14


Khóa luận tốt nghiệp

Phạm Thị Thuý Vân

5. Đóng góp của đề tài.
Với kết quả nghiên cứu của đề tài người viết mong muốn khoá luận sẽ góp
phần bổ sung, cung cấp thêm một tài liệu khoa học có ích cho việc nghiên cứu
các sáng tác nói chung và truyện ngắn của M.Gorki nói riêng, góp phần vào việc
phục vụ cho công tác nghiên cứu giảng dạy về tác giả nổi tiếng này trong nhà
trường phổ thông được tốt hơn. Người viết cũng hy vọng khoá luận sẽ giúp người
đọc có thêm một cách nhìn mới, sâu sắc và toàn diện hơn về thiên tài truyện ngắn
M.Gorki.

6. Cấu trúc của khoá luận.
Ngoài phần Mở đầu và Kết luận, khoá luận gồm 2 chương.
Chương 1: Thế giới nhân vật trong các truyện ngắn của M.Gorki.
Chương 2: Nghệ thuật khắc hoạ nhân vật trong các truyện ngắn của M.G.

Trong Từ điển văn học, Nxb Khoa học xã hội, Hà Nội, 1984, tr.186:
Nhân vật là yếu tố cơ bản nhất trong tác phẩm văn học, là tiêu điểm để bộc lộ
chủ đề, tư tưởng chủ đề và đến lượt mình nó lại được các yếu tố có tính hình thức
của tác phẩm tập trung khắc hoạ. Nhân vật do dó là nơi tập trung giá trị tư
tưởng nghệ thuật của tác phẩm văn học.

Lớp K29A - Ngữ Văn

16


Khóa luận tốt nghiệp

Phạm Thị Thuý Vân

Lại Nguyên Ân trong 150 thuật ngữ văn học, Nxb Đại học quốc gia, Ha
Nội, 2004, tr.241 đưa ra định nghĩa về nhân vật văn học: Là Hình tượng về con
người, một trong những dấu hiệu về sự tồn tại toàn vẹn của con người trong nghệ
thuật ngôn từ. Bên cạnh đó, nhân vật văn học có khi là các con vật, các loài cây,
các sinh thể hoang đường được gán cho những đặc điểm giống với con người.
Như vậy có thể nói khái niệm nhân vật được các sách đưa ra tương đối đầy
đủ thống nhất. Đó là đối tượng - con người được miêu tả trong tác phẩm, là tiêu
điểm để bộc lộ chủ đề tư tưởng, là nơi tập trung giá trị của tác phẩm văn học.
Nhân vật văn học là một hiện tượng hết sức đa dạng, các nhân vật thành
công thường là những sáng tạo độc đáo, không lặp lại. Tuy nhiên trong các nhân
vật, xét về nội dung, cấu trúc chức năng có thể thấy nhiều hiện tượng lặp lại tạo
thành các loại nhân vật.
Xét từ góc độ nội dung tư tưởng có thể chia nhân vật thành nhiều loại.
Nhân vật chính diện (nhân vật tích cực) và nhân vật phản diện (nhân vật tiêu
cực).

là chỉ để kiếm sống, cũng không phải là giúp tâm hồn thảnh thơi cũng không
phải để làm nên một tấm gương phản ánh thụ động cuộc sống. Những mục đích
ấy theo ông không xứng đáng với văn học. Trong hoàn cảnh xã hội Nga những
năm cuối thế kỷ XIX, khi mà cả khối đông quần chúng từng chịu bao cay đắng
dưới chế độ Nga hoàng đang trăn trở chuyển mình, thức tỉnh thì mục đích của
văn học là: Phải gióng lên tiếng chuông náo động lay chuyển tất cả, thúc đẩy
xông lên phía trước. Văn học phải làm bùng lên cơn bão táp của những xúc cảm
và niềm khát khao cuộc đời chân chính đến mức cuồng nhiệt. Phải làm cho ý
thức về sai lầm, về nỗi hổ thẹn, về quá khứ trở nên thật rõ rệt. Phải làm cho sự
ghê tởm hiện tại trở thành nỗi đau đến sục sôi, sâu sắc và khát vọng tương lai
thành nỗi nhức nhối say mê. (Hà Thị Hoà - Chân dung các nhà văn thế giới).
Với khát vọng nghệ thuật đó, với những trải nghiệm của bản thân trong trường
đời giữa thời kỳ đen tối của lịch sử, ngòi bút của Gorki vừa cày xới trên những
cánh đồng hiện thực, khám phá và thể hiện chân thực cuộc sống, số phận của
những người dân lao động Nga trong tất cả những điều kiện khủng khiếp, những
mâu thuẫn gay gắt của xã hội; vừa viết nên những khúc ca ca ngợi tự do và ánh
sáng - những bài ca dấy lên niềm hứng khởi mãnh liệt trong nhân dân đặc biệt

Lớp K29A - Ngữ Văn

18


Khóa luận tốt nghiệp

Phạm Thị Thuý Vân

trong lớp người trẻ tuổi về một tương lai tươi sáng được tạo nên từ lao động và
đấu tranh.
Sự phân chia các truyện ngắn của ông thành hai khuynh hướng chính:


Phạm Thị Thuý Vân

Một tuổi thơ côi cút và đầy nước mắt, mười tuổi Gorki đã bị đẩy ra ngoài
đời, tự lực kiếm sống vất vả, gian khổ bằng nhiều nghề: bới rác, đi ở, bẫy chim,
phụ bếp, khuôn vác Lớn lên và trưởng thành từ trường đại học cuộc đời, những
cuộc hành trình trên khắp đất nước để thực hiện khát vọng tìm hiểu Tôi đang
sống ở đâu, nhân dân quanh tôi là những người như thế nào đã tạo cho M. Gorki
có điều kiện chung tay kề vai với quần chúng Nga lao khổ nhất, có dịp tiếp xúc
với nhiều người thuộc bậc thang xã hội, nhiều người khác nhau với những tính
cách, số phận rất đa dạng.
Vốn sống, vốn hiểu biết thực tế một cách trực tiếp đó là nguồn tư liệu,
những điều đã gặp trong cuộc sống là nguồn cảm hứng cho những sáng tác hiện
thực của ông. Với khát vọng Tôi muốn kể ra cho tất cả những gì làm tôi đau
lòng, làm tôi vui mừng, tôi muốn kể ra để cắt bỏ gánh nặng (Hà Thị Hoà - Chân
dung các nhà văn thế giới), M. Gorki đã xây dựng nên trong tác phẩm của mình
những nhân vật - những con người gắn với hiện thực cuộc sống thông qua những
số phận, những cảnh đời để phản ánh bức tranh xã hội đương thời ngột ngạt, tù
túng, đầy rẫy những mâu thuẫn, gay gắt.
1.2.1. Nhân vật con người nhỏ bé.
Con người nhỏ bé đó là tầng lớp người dưới đáy xã hội, là sản phẩm
đồng thời cũng là nạn nhân của một xã hội mà chủ nghĩa tư bản đang phát triển
lấn át chế độ phong kiến với sức vươn dậy mãnh liệt của uy lực đồng tiền. Nó
dồn đẩy con người tới tình trạng cùng cực, thậm chí bị tha hoá cả về thể xác lẫn
tinh thần.
Có thể nói không phải đến M. Gorki những nhật vật con người nhỏ bé
mới xuất hiện trong tác phẩm văn học mà từ giai đoạn trước đó, trong sáng tác
của các nhà văn hiện thực phê phán kiểu nhân vật này đã xuất hiện khá phổ biến.
Tuy nhiên trong các sáng tác của mình Gorki không chỉ xây dựng nhân vật này


người họ, đặc biệt là khả năng đấu tranh để cải tạo hoàn cảnh sống, cải tạo đời
mình. Đó mới chính là điều lôi cuốn sự chú ý của ông Mặc dù họ bị xô đẩy tới
tận đáy cuộc đời, tưởng như bị cái nghèo đói làm cho tê liệt nhưng trong họ khao
khát được sống tự do và cùng với nó là ý thức đấu tranh phản kháng Gorki đã

Lớp K29A - Ngữ Văn

21


Khóa luận tốt nghiệp

Phạm Thị Thuý Vân

thổi vào linh hồn họ, những con người nhỏ bé một sức sống mới (Hà Thị Hoà Chân dung các nhà văn thế giới). Ông thực sự đã trở thành nhà văn của những
kẻ chân đất.
Chủ nghĩa hiện thực chỉ ra rằng tính cách con người là sản phẩm của hoàn
cảnh môi trường sống. Một môi trường sống vô nhân đạo, vô nghĩa có thể tàn
phá, huỷ hoại nhân tính con người, làm con người tha hoá, thui chột những mầm
mống tốt đẹp, bóp nghẹt ước mơ, lý tưởng, đẻ ra những quái thai của thời đại.
Môi trường sống ngột ngạt, yếm khí ở khu nhà trọ của những người dưới đáy đã
tạo ra một Raxkônhikôp với hệ thống lý thuyết siêu nhân cực đoan (Tội ác và
trừng phạt - Đôxtôiepxki). Môi trường hào nhoáng giả dối của xã hội thượng lưu
đã biến một Raxtinhăc trong sáng nhân hậu thành kẻ lọc lừa tàn nhẫn (Tấn trò
đời - Banzăc)
Kế thừa quan niệm của các nhà văn hiện thực, Gorki luôn đặt các nhân vật
của mình trong các mối quan hệ xã hội. Dù yêu quý đến tôn sùng con người
nhưng M. Gorki không bao giờ ảo tưởng về nó. Nhà văn không ngần ngại chỉ ra
rằng hiện thực cuộc sống đương thời đã tàn phá dữ dội bản chất tốt đẹp của con
người.

của mình cho những ông chủ Tư sản với cái giá rẻ mạt để mưu sinh, hay đẩy họ
ra ngoài rìa cuộc sống thành những kẻ du thủ du thực, những tên lưu mạnh,
những cô gái giang hồ
Những người lao động làm thuê trong truyện ngắn của M. Gorki luôn phải
là làm việc trong một điều kiện khổ sở và nôn mửa. Đó dường như không
phải làm việc mà là lao động khổ sai. Hai mươi sáu người thợ làm bánh mì trong
Hai mươi sáu và một là hai mươi sáu cỗ máy sống bị nhốt trong hầm nhà ẩm
ướt, nơi nhào bột từ sáng đến tối làm bánh bơ và bánh mì khô. Cuộc sống của họ
khép kín trong bốn bức tường loang lổ vết bẩn và vệt mối với nhịp điệu buồn
tẻ, đơn điệu đến mức mỗi người đều biết rõ những nếp nhăn trên mặt bạn,
luôn im lặng nếu không chửi mắng nhau. Đôi lúc những tiếng hát được cất lên
giữa chốn tối tăm và tẻ ngắt ấy nhưng đó không phải là tiếng hát của niềm hứng
khởi, nhiệt tình mà họ mượn lời người khác để hát lên nỗi đau xót âm thầm của
mình, hát lên nỗi buồn của những người sống thiếu ánh sáng mặt trời, nỗi buồn
của những kẻ nô lệ. Là những người lao động tự do nhưng thực ra trong những

Lớp K29A - Ngữ Văn

23


Khóa luận tốt nghiệp

Phạm Thị Thuý Vân

điều kiện làm việc đó họ không có gì khác với những tù nhân, quanh năm suốt
tháng như những cỗ máy sống kiếm lợi nhuận cho những ông chủ tư sản. Trên
cánh đồng muối, cuộc sống của những người đang bán sức lao động để tồn tại
cũng không hơn gì. Họ phải làm việc dưới cái nắng gay gắt của miền biển, trên
lớp bùn pha muối sền sệt và rát bỏng. Những người làm công gò lưng tôm đờ


Viết về cuộc sống của những người lao động làm thuê, M.Gorki đã thể
hiện sự thâm nhập rất sâu vào thực tế, quan sát và thấu hiểu cặn kẽ số phận, cuộc
đời của những con người phải bán tự do, bán sức lao động một cách rẻ mạt để
sinh tồn. Đó là bức tranh hiện thực đầy u ám về một lớp người trong xã hội Nga
đương thời, luôn luôn phải đối diện với một sự thực nhìn mãi cũng chẳng có gì
có thể nhen nhúm lại niềm hy vọng kiếm được việc làm đã tắt ngúm từ lâu
(Êmiliên Pilai). M.Gorki - con người đã từng phải lăn lộn qua bao trường đại học
cuộc đời để trưởng thành và đứng vững, hơn ai hết là người có thể thấu hiểu và
thể hiện hiện thực ấy một cách chính xác và sinh động nhất.
Bên cạnh những người lao động làm thuê, trong số những nhân vật thuộc
kiểu những con người nhỏ bé, M.Gorki cũng đặc biệt quan tâm tới những
người du thủ du thực và những nhân vật này đã trở thành một trong những hình
tượng trung tâm đặc sắc trong các truyện ngắn thời kỳ đầu của ông. Tận mắt
chứng kiến cảnh những đoàn người nông dân đói khổ đi từ miền trung tâm nước
Nga về các tỉnh miền Nam để kiếm sống trong cuộc hành trình trên những nẻo
đường của nước Nga mênh mông, thậm chí gia nhập cùng đoàn người ấy, Gorki
đã có cho mình vốn hiểu biết phong phú về tính cách, số phận đa dạng của những
con người đó để đưa vào các sáng tác của mình. Không phải ngẫu nhiên mà
những tuyển tập truyện ngắn đầu tiên của Gorki được xuất bản ở nước ngoài với
đầu đề Những kẻ lang thang, Những người khốn khổ và công chúng độc giả
cũng như giới phê bình thừa nhận rằng: hình ảnh người du thủ du thực là một
thành công rất lớn của Gorki. Theo Gorki trong hoàn cảnh những quan hệ
phong kiến đang sụp đổ và những quan hệ xã hội tư bản cũng không lấy gì làm
tốt hơn đang được sắp đặt thì những hình thức tự tách mình ra khỏi môi trường
sống với những lề thói tập quán hủ lậu, mà lối sống du thủ du thực là một trong

Lớp K29A - Ngữ Văn

25