Website: Email : Tel : 0918.775.368
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
KHOA KINH TẾ VÀ KINH DOANH QUỐC TẾ
BỘ MÔN KINH DOANH QUỐC TẾ
CHUYÊN ĐỀ THỰC TẬP TỐT NGHIỆP
Đề tài: Hoàn thiện công tác quản lý hoạt động nhập khẩu máy
móc, thiết bị tại tổng công ty Giao Nhận Kho Vận Ngoại Thương
Họ tên sinh viên: Nguyễn Thị Lụa
Chuyên nghành: Kinh Doanh Quốc Tế
Lớp: Kinh Doanh Quốc Tế A
Khóa: 46
Hệ: Chính quy
Giảng viên hướng dẫn: Ts. Nguyễn Anh Minh
HÀ NỘI, NĂM 2008
Chuyên đề tốt nghiệp GVHD: TS. Nguyễn Anh Minh
Lời mở đầu
1. Lý do chọn đề tài
Trong những năm gần đây, khi mà xu hướng thương mại hóa toàn cầu hóa đang diễn ra
nhanh chóng, và Việt Nam cũng đang nằm trong lộ trình hội nhập và mở cửa nền kinh tế
thị trường với việc gia nhập rất nhiều khối kinh tế và thương mại như ASEAN,AFAT,
APEC, và mới đây nhất là WTO. Sự kiện gia nhập WTO là sự kiện rất quan trọng trong
tiến trình hội nhập của Việt Nam , về các lĩnh vực.
Sự kiện Việt Nam gia nhập WTO đã tác động mạnh mẽ tới đời sống kinh tế Việt Nam.
Sau khi gia nhập Việt Nam sẽ phải mở cửa rất nhiều lĩnh vực, trong đó có giao nhận,
xuất nhập khẩu. VIETRANS là công ty chuyên kinh doanh xuất nhập khẩu và giao nhận
vận tải và đang phấn đấu để mở rộng trở thành một tập đoàn đa ngành nghề đa lĩnh vực
như: bất động sản, xây dựng, sản xuất, thủy điện, giao nhận, xuất nhập khẩu , vận tải,
chuyển phát nhanh.
Phòng xuất nhập khẩu của VIETRANS giữ chức năng thực hiện hoạt động kinh doanh
xuất nhập khẩu cho tập đoàn, trong đó nhập khẩu chiếm một tỷ lệ lớn. Tuy là phòng
chức năng mới được thành lập nhưng đã và đang ngày càng đóng góp không nhỏ vào
1.1.1. Nhập khẩu và vai trò của nhập khẩu trong nền kinh tế
1.1.1.1. Khái niệm nhập khẩu
Khái niệm: Nhập khẩu là một bộ phận của thương mại quốc tế, là hoạt động kinh doanh
trên phạm vi quốc tế. Đối với doanh nghiệp nhập khẩu là hoạt động mua hàng hóa từ thị
trường nước ngoài về trong nước nhằm mục đích sản xuất kinh doanh và nhằm tìm kiếm
lợi nhuận
Nhập khẩu là phương thức thâm nhập thị trường nước ngoài phổ biến, đặc biệt là ở
giai đoạn đầu của thâm nhập thị trường. Để thực hoạt động nhập khẩu tốt doanh nghiệp
nhập khẩu doanh nghiệp sẽ phải am hiểu về đối tác, giá cả, thị trường trong và ngoài
nước, phương thức mua bán hàng hóa quốc tế liên quan đến loại hàng hóa mà doanh
nghiệp nhập khẩu đồng thời phải có kế hoạch nhập khẩu phù hợp với biến động của thị
trường trong nước và quốc tế.
1.1.1.2. Vai trò của nhập khẩu đối với doanh nghiệp
Giúp doanh nghiệp chủ động được nguồn hàng trong sản xuất kinh doanh. Đối với
doanh nghiệp sản xuất kinh doanh mà các sản phẩm trong nước không sản xuất được
hoặc có sản xuất nhưng không đủ nhu cầu trong nước thì doanh nghiệp buộc phải nhập
khẩu từ nước ngoài. Thị trường nước ngoài với nguồn hàng phong phú, đa dạng cả về
chất lượng và mẫu mã sẽ giúp cho doanh nghiệp thoải mái nhập khẩu cho kế hoạch sản
xuất doanh mà không lo thiếu hàng hoặc không đạt chuẩn như mong muốn đáp ứng các
nhu cầu khác nhau của doanh nghiệp.
Nhập khẩu còn giúp doanh nghiệp có cơ hội tiệp cận với nguồn hàng rẻ hơn trong nước.
Đối với các mặt hàng không có thế mạnh của Việt Nam thì không những chủng loại chất
lượng không đảm bảo mà sản phẩm có giá rất cao so với sản phẩm tương tự ở thị trường
nước ngoài. Tìm được nguồn hàng hóa rẻ hơn là cơ hội giúp doanh nghiệp tăng cường
cạnh tranh nhờ cắt giảm được chi phí.
Nguyễn Thị Lụa – CQ463542 – lớp KDQT 46A – Khoa Kinh Tế & Kinh Doanh Quốc Tế
4
Chuyên đề tốt nghiệp GVHD: TS. Nguyễn Anh Minh
Tóm lại, nhập khẩu hàng hóa giúp cho theo đuổi mục tiêu 5 đúng của doanh nghiệp là:
đúng sản phẩm, đúng nguồn, đúng giá, đúng thời gian, đúng khối lượng. Trong đó, đúng
thế giới, tạo mối liên kết chắt chẽ hơn với hệ thống kinh tế quốc tế
1.1.2. Các hình thức nhập khẩu
1.1.2.1. Nhập khẩu ủy thác
Khái niệm: Nhập khẩu ủy thác là hoạt động nhập khẩu của một doanh nghiệp trong nước
bằng cách ủy thác cho một doanh nghiệp khác có chức năng giao dịch ngoại thương trực
tiếp tiến hành nhập khẩu hàng hóa theo yêu cầu của mình
Khi tiến hành nhập khẩu ủy thác doanh nghiệp nhận ủy thác phải lập hai hợp đồng là
hợp đồng nhận ủy thác và hợp đồng mua bán hàng hóa. Trong đó hợp đồng nhận ủy thác
là hợp đồng thể hiện mối quan hệ giữa doanh nghiệp ủy thác và doanh nghiệp nhận ủy
thác. Còn hợp đồng mua bán hàng hóa do doanh nghiệp nhận ủy thác đứng ra ký kết hợp
đồng với đối tác nước ngoài
Bên nhận ủy thác sẽ tiến hành giao dịch đàm phán với bên xuất khẩu để làm thủ tục
nhập khẩu theo yêu cầu của bên ủy thác và nhận lại một khoản phí nhất định gọi là phí
ủy thác.
Doanh nghiệp nhận ủy thác sẽ không phải bỏ vốn, không xin hạn nghạch, không phải
nghiên cứu thị trường tiêu thụ hàng hóa nhập khẩu. Doanh nghiệp chỉ có giao dịch, ký
hợp đồng, và làm thủ tục nhập khẩu hàng hóa, thay mặt bên ủy thác khiếu nại đòi bồi
thường nếu có
Đây là hình thức chịu ít rủi ro nên thông thường lợi nhuận với các doanh nghiệp nhận
ủy thác là không cao.
1.1.2.2. Nhập khẩu tự doanh
Khái niệm: Là hoạt động nhập khẩu độc lập của doanh nghiêp xuất nhập khẩu trực tiếp.
doanh nghiệp sẽ đại diện chính mình tham gia vào các hoạt động nhập khẩu và không
thông qua một bên thứ ba làm trung gian.
Khi tiến hành nhập khẩu tự doanh doanh nghiệp sẽ phải tiến hành toàn bộ các hoạt
Nguyễn Thị Lụa – CQ463542 – lớp KDQT 46A – Khoa Kinh Tế & Kinh Doanh Quốc Tế
6
Chuyên đề tốt nghiệp GVHD: TS. Nguyễn Anh Minh
động của việc nhập khẩu như: nghiên cứu thị trường trong và ngoài nước, tính toán chi
phí, lập phương án kinh doanh và nhập khẩu, bỏ vốn ra kinh doanh tiến hành giao dịch
Cân bằng về điều kiện giao hàng: nếu xuất theo giá CIF thì nhập cũng theo giá
CIF,xuất hàng theo điều kiện FOB thì nhập hàng cũng theo điều kiện FOB đây là điều
kiện đảm bảo cân bằng về nghĩa vụ các bên tham gia.
Đây là phương thức mua bán không sử dụng tiền tệ làm trung gian, được áp dụng
trong trường hợp các công ty là bạn hàng uy tín, các công ty con trong hệ thống công ty
mẹ, các sản phẩm theo mùa vụ, gia công xuất nhập khẩu.. hoác các bên thiếu ngoại tệ,
hàng hóa không được hóa, hàng tồn kho, hoặc bị chính phủ các quốc gia thắt chặt về
ngoại tệ
1.1.2.5. Tạm nhập tái xuất
Khái niệm: là hoạt động nhập khẩu hàng hóa vào trong nước không phải để tiêu thụ mà
là để xuất sang nước thứ ba, nhằm mục đích thu lợi nhuận và hàng hóa nhập khẩu không
được phép chế biến tại nước tái xuất
Doanh nghiêp vừa tiến hành nhập khẩu vừa tiến hành xuất khẩu nhằm thu được lợi
nhuận từ dịch vụ đó
Dịch vụ ở đây không đơn thuần là dịch vụ mua chỗ có và bán lại chỗ cần mà còn là
toàn bộ các hoạt động tiếp thị, tìm nguồn hàng, xây dựng thương hiệu, nhập xuất hàng
hóa….
Doanh nghiệp sẽ phải tiến hành hai hợp đồng là hợp đồng xuất khẩu và hợp đồng nhập
khẩu mà không phải chịu thuế xuất nhập khẩu đối với mặt hàng kinh doanh mà chịu chỉ
chịu thuế doanh thu. Thuế nhập khẩu sẽ do doanh nghiệp ủy thác nhập khẩu chịu
1.1.2.6 Nhập khẩu đấu thầu
Khái niệm: là phương thức giao dịch đặc biệt trong đó người mua công bố trước yêu cầu
hàng hóa và dịch vụ đi kèm theo các điều kiện mua bán để nhiều người cạnh tranh với
nhau dành quyền cung cấp hàng hóa và dịch vụ đó qua việc người mua trao hợp đồng
cho người cung cấp có giá cả và điều kiện hợp lý nhất.
Nguyễn Thị Lụa – CQ463542 – lớp KDQT 46A – Khoa Kinh Tế & Kinh Doanh Quốc Tế
8
Chuyên đề tốt nghiệp GVHD: TS. Nguyễn Anh Minh
Đây là phương thức mua hàng chỉ có một người mua nhưng lại có nhiều người bán
cạnh tranh nhau cung cấp hàng hóa cho nhà nhập khẩu
thường chính sách thương mại quốc tế sẽ có xu hướng bảo vệ nền sản xuất trong nước.
được thể hiện bởi hai quan điểm sau:
Tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp xuất khẩu hàng hóa, mở rộng thị trường
ra nước ngoài. Các quốc gia tạo điều kiện xuất khẩu sẽ tạo một lượng hàng hóa phong
phú, và hành lang pháp lý thông thoang, thuận tiện để cho các doanh nghiệp nhập khẩu
tiến hành hoạt động nhập khẩu hàng hóa được thuận tiện
Bảo vệ thị trường nội địa, thông thường các chính phủ sẽ có các rào cản thương mại
thuế quan lẫn phi thuế quan để hạn chế nhập khẩu các mặt hàng gây tổn hại cho các
doanh nghiệp sản xuất trong nước. Một số các hàng hóa nhập khẩu liên quan đến các
công nghệ mới sẽ được khuyến khích, còn một số hàng hóa sẽ bị hạn chế nhập khẩu
bằng các công cụ như: rào cản kỹ thuật, hạn nghạch, thuế….
Một trong các công cụ mạnh nhất là thuế, nó ảnh hưởng đến phương thức mua sắm
hàng hóa, việc lựa chọn các mặt hàng kinh doanh, lợi nhuận của doanh nghiêp. Các quy
đinh về nhập khẩu tác động đến hàng loạt các nghiệp vụ khi nhập khẩu hàng hóa ví dụ
như: các giấy phép, kê khai hải quan, thủ tục thanh toán….nó tác động đến thời gian tiến
độ nhập khẩu, và mất một lượng chi phí nhất định mà các doanh nghiệp cần phải tính
toán để có kế hoạch phù hợp.
* Môi trường văn hóa
Văn hóa là phạm trù để chỉ các giá trị đạo đức tín ngưỡng, thái độ niềm tin của một cộng
đồng nhất định.
Khi tiến hành nhập khẩu, các hàng hóa phải phù hợp với văn hóa trong nước vì nó
quyết định đến thị hiếu, thẩm mỹ, phương thức mua sắm của khách hàng. Còn đối với
các đối tác cung cấp hàng, việc tìm hiều văn hóa giúp ta đàm phán mua hàng một cách
dễ dàng, tránh các xung đột về văn hóa. Đồng thời qua văn hóa giúp ta biết được đạo
đức kinh doanh, uy tín của đối tác giúp giảm thiểu rủi ro trong buôn bán.
Nguyễn Thị Lụa – CQ463542 – lớp KDQT 46A – Khoa Kinh Tế & Kinh Doanh Quốc Tế
10
Chuyên đề tốt nghiệp GVHD: TS. Nguyễn Anh Minh
1.1.3.2. Các yếu tố bên trong doanh nghiệp
* Nguồn lực tài chính
khác như rủi ro trong quá trình nhập khẩu hàng hóa. Còn chủ thể của hoạt động nhập
khẩu thường là các trưởng phòng xuất nhập khẩu, giám đốc hoặc trưởng phòng kinh
doanh.
1.2.1.2. Vai trò của hoạt động quản lý nhập khẩu đối với doanh nghiệp
Quản lý nhập khẩu giúp nâng cao hiệu quả nhập khẩu, giảm các chi phí phát sinh không
đáng có nhờ dự đoán, theo dõi và có các động tác để tránh được các rủi ro xuất hiện
trong quá trình nhập khẩu; quản lý nhập khẩu còn giúp tìm ra quy trình nhập khẩu hiệu
quả tránh những hoạt động thừa, tăng cường phối hợp trong nhập khẩu điều này cũng
làm giảm chi phí và tiền bạc. Giảm chi phí là một nhân tố quan trọng giúp doanh nghiệp
giảm giá thành sản phẩm qua đó tối đa hóa doanh thu và tăng năng lực cạnh tranh cho
doanh nghiệp.
Quản lý nhập khẩu còn giúp nắm bắt tận dụng cơ hội kinh doanh nhờ đảm bảo nhập
khẩu được hàng hóa đúng chủng loại, số lượng, đảm bảo thời gian và tiến độ nhập khẩu
theo như kế hoạch, chiến lược kinh doanh của công ty để nắm bắt và tận dụng cơ hội
kinh doanh.
Hoạt động quản lý nhập khẩu tốt còn giúp định hướng hoạt động nhập khẩu vào thực
hiện mục tiêu của doanh nghiệp và tránh cho hoạt động nhập khẩu đi lệch hướng chiến
lược chung mà công ty đề ra.
1.2.2. Nội dung của hoạt động quản lý nhập khẩu của doanh nghiệp
1.2.2.1. Quản lý các giai đoạn của nhập khẩu
Các bước từ giai đoạn đầu tiên cho đến khi tiến hành giao dịch với các nhà cung cấp, đối
với doanh nghiệp sản xuất và kinh doanh nhập khẩu có khác nhau.
Đối với doanh nghiệp sản xuất, các sản phẩm nhập khẩu là nguyên liệu cho sản xuất,
doanh nghiệp đã biết trước sản phẩm, khách hành, và kế hạch sản xuất kinh doanh. Nên
Nguyễn Thị Lụa – CQ463542 – lớp KDQT 46A – Khoa Kinh Tế & Kinh Doanh Quốc Tế
12
Chuyên đề tốt nghiệp GVHD: TS. Nguyễn Anh Minh
giai đoạn đầu tiên chỉ cần dựa vào kết hoạch sản xuất của công ty để xác định nhu cầu,
tìm kiếm nhà cung cấp, và lựa chọn phương án mua hàng thíc hợp.Còn đối với một
doanh nghiệp kinh doanh xuất nhập khẩu việc xác định nhu cầu nhập khẩu thông thường
Tìm nguồn
cung cấp
Đàm phán, ký kết hợp đồng
ngoại thương
Theo dõi và thực hiện hợp
đồng
Thanh lý hợp đồng
Chuyên đề tốt nghiệp GVHD: TS. Nguyễn Anh Minh
thế giới, nguồn cung ứng, khả năng sản xuất, các dịch vụ đi kèm: bảo hành sửa chữa, các
thiết bị thay thế
o Nghiên cứu kỹ chu kỳ kinh tế, chu kỳ sống của sản phẩm, các giai đoạn như:
thậm nhập, phát triển , bão hòa, thoái trào. Mỗi thị trường thì có một đặc trưng về chu kỳ
sản phẩm ta cần phải nắm bắt để xác định thời điểm kinh doanh.
o Nghiên cứu kỹ thị trường kinh doanh: doanh nghiệp phải nghiên cứu kỹ về
chính sách luật pháp. Thương mại, điều kiện tín dụng và tiền tệ, điều kiện vận tải và chi
phí, dung lượng thị trường, tập quán, thị hiếu tiêu dùng, các kênh tiêu thụ, các biến động
giá cả
o Thu thập các thông tin về bạn hàng kinh doanh, các thông tin chủ yếu về bạn
hàng cần phải thu thập là:
o Tình hình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, lĩnh vực và phạm vi kinh
doanh.
o Kết quả kinh doanh trong các năm gần đây
o Khách hàng có khả năng cung cấp hàng hóa lâu dai, thường xuyên, kịp thời, các
chủng loại sản phẩm có phong phú hay không
o Khả năng về vốn, cơ sở vật chất kỹ thuật của doanh nghiệp
o Thái độ và quan điểm kinh doanh của doanh nghiệp: chiếm lĩnh thị trường, độc
quyền, hay những quan điểm về mua bán với bạn hàng
o Uy tín của doanh nghiệp đối tác trong kinh doanh
* Lập phương án nhập khẩu hàng hóa
Đây là kết quả của quá trình nghiên cứu thị trường, từ
và xác định thời điểm kinh doanh mặt hàng cho thích
hợp.
Đối với phân tích
thông tin về giá cả thì cũng cần thu thập thông tin qua
Nguyễn Thị Lụa – CQ463542 – lớp KDQT 46A – Khoa Kinh Tế & Kinh Doanh Quốc Tế
15
Chuyên đề tốt nghiệp GVHD: TS. Nguyễn Anh Minh
nhiều kênh khác nhau. Chọn lọc và phân tích xu thế
giá cả của cả thị trường trong nước và quốc tế để xem
có nên tiếp tục phương án hay không, nên điều chỉnh
cho phù hợp hay dùng phương án thay thế
Từ chu kỳ sống của sản phẩm kết hợp với xu hướng
về giá của sản phẩm trong nước và quốc tế doanh
nghiệp hoạch định thời cơ kinh doanh và những điều
kiện cần thiết để tiến hành kinh doanh. Xác định
được thời cơ kinh doanh đánh dấu doanh nghiệp đã
xác tận dụng được cơ hội kinh doanh và đã hoàn tất
công tác chuẩn bị như vốn, kênh phân phối, nhân sự
và một số các trang thiết bị khác phục vụ cho hoạt
động kinh doanh để bắt tay vào khai thác thị trường
Đặt ra mục tiêu kinh doanh
Lợi nhuận luôn là mục tiêu dài hạn của doanh nghiệp.
Tuy nhiên trong những giai đoạn nhất định mục tiêu
kinh doanh phải cụ thể hơn ví dụ như: chiếm lĩnh thị
trường, cạnh tranh thăm dò đối thủ, giành giật khách
hàng……. Mục tiêu kinh doanh của một phương án
kinh doanh là thước đo sự thất bại hay thành công
của một phương án kinh doanh
Mục tiêu kinh doanh
trong ngắn hạn và trong dài hạn có thể khác nhau
phương thường tính trong kinh doanh nhập khẩu là:
vân tải , bảo hiểm, kho bãi, giá hàng hóa….
Nguyễn Thị Lụa – CQ463542 – lớp KDQT 46A – Khoa Kinh Tế & Kinh Doanh Quốc Tế
17
Chuyên đề tốt nghiệp GVHD: TS. Nguyễn Anh Minh
Chỉ tiêu về lợi nhuận
là kết quả của doanh thu trừ cho chi phí. Một phương
án kinh doanh sẽ phải thể hiên được các chỉ tiêu về
lơi nhuân như: tỷ suất lợi nhuận, tỷ suất doanh lợi,
tổn lợi nhuận……
Ngoài ra doanh
nghiệp cũng phải đề cập đến một số chỉ tiêu khác là:
tỷ suất hoàn vốn nội bộ(IRR), giá trị hiện tại
ròng( NPV), giá trị tương lai(FV), thời điểm hòa vốn,
điểm hòa vốn, tốc độ quay vòng vốn.
* Giao dịch đàm phán, và ký kết hợp đồng
Giao dịch
Thông thường thì giao dịch thường trải qua những
bước sau: hỏi hàng, chào hàng, hoàn chào hàng, chấp
nhận, đặt hàng, xác nhận.
Hỏi hàng: đây là khâu đầu tiên của giao dịch tồn tại
dưới dạng thư do 1 bên gửi cho bên kia để thu thập
thông tin về giá, sản phẩm, điều kiện thanh toán,
cung cách giao hàng… thông thường do bên mua gửi
cho bên bán, tuy nhiên cũng có thể ngược lại trong
trường hợp muốn tham gia khảo giá của đối thủ cạnh
tranh, của thị trường.
Chào hàng: là một văn bản có thể do bên bán hoặc
bên mua phát ra để đề nghị giao dịch với các thông
tin về sản phẩm tương tự như hỏi hàng nhưng cụ thể
Thông thường trước khi đàm phán doanh nghiệp sẽ
phải dự thảo tất cả các điều khoản của hợp đồng và
Nguyễn Thị Lụa – CQ463542 – lớp KDQT 46A – Khoa Kinh Tế & Kinh Doanh Quốc Tế
19
Chuyên đề tốt nghiệp GVHD: TS. Nguyễn Anh Minh
trên cơ sở điều khoản hợp đồng hai bên sẽ tiến hành
thống nhất các điều khoản để đi đến kí kết hợp đồng
Nội dung của các cuộc đàm phán: tên hàng, phẩm
chất, số lượng, bao bì đóng gói, giao hàng, giá
cả,thanh toán, bảo hiểm, bảo hành, khiếu nại, phạt và
bồi thường, trọng tài, bất khả kháng.
Thông thường đàm phán có rất nhiều
hình thức: Giao dịch đàm phán qua
thư,giao dịch đàm phán qua điện thoại,giao
dịch đàm phán bằng gắp gỡ trực tiếp
Mỗi một hình thức đàm phán có những ưu
nhược điểm khác nhau vì vậy doanh
nghiệp sẽ phải có sự lựa chọn phù hợp. Và
để đạt được mục đích cao nhất của đàm
phán doanh nghiệp cần phải chuẩn bị tốt
các mặt sau:
- Thời gian và địa điểm đàm phán
- Nhân sự cho đàm phán
- Văn hóa trọng đàm phán
- Chiến thuật chiến lược trong đàm phán
- Các kỹ thuât đàm phán: mở đầu, kết thúc, kỹ thuật đặt vấn đề chuyển vấn đề, kỹ
thuật lập luận, kỹ thuật chứng minh, bác bỏ ,vô hiệu hóa …
Việc chuẩn bị tốt cho đàm phán có ý nghĩa
quan trọng trong việc đảm bảo đàm phán
diễn ra suôn sẻ, giành thắng lợi trong đàm