BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH

PHẠM VĂN DŨNG

MỘT SỐ GIẢI PHÁP QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG
ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN DẠY TIẾNG ANH
TẠI CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
HUYỆN QUẢNG XƯƠNG, TỈNH THANH HÓA

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC


2

NGHỆ AN - 2013


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH

PHẠM VĂN DŨNG

MỘT SỐ GIẢI PHÁP QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG
ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN DẠY TIẾNG ANH
TẠI CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
HUYỆN QUẢNG XƯƠNG, TỈNH THANH HÓA

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số : 60.14.05


Xin chân thành cảm ơn!
Nghệ An, tháng 10 năm 2013

Phạm Văn Dũng


MỤC LỤC
Trang
MỞ ĐẦU.............................................................................................................10
1. Lý do chọn đề tài.....................................................................................10
2. Mục đích nghiên cứu...............................................................................12
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu......................................................13
4. Giả thuyết khoa học.................................................................................13
5. Nhiệm vụ và phạm vi nghiên cứu...........................................................13
6. Phương pháp nghiên cứu..........................................................................14
7. Dự kiến những đóng góp của đề tài......................................................15
8. Cấu trúc luận văn.....................................................................................15
Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG
ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN DẠY TIẾNG ANH TẠI CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC
CƠ SỞ................................................................................................................16
1.1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề...................................................................16
1.2. Những khái niệm chủ yếu được sử dụng trong luận văn................21
1.3. Những yêu cầu chủ yếu đối với giáo viên THCS..............................32
1.4. Một số vấn đề lí luận liên quan đến đề tài.....................................39
1.5. Cơ sở pháp lý của đề tài......................................................................43
Kết luận chương 1........................................................................................45
Chương 2
THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN DẠY
TIẾNG ANH TẠI CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ

:

Ban chấp hành

CB

:

Cán bộ

CBQL

:

Cán bộ quản lý

CCNN

:

Công chức Nhà nước

CNH-HĐH

:

Công nghiệp hóa - Hiện đại hóa

CCGD


:

Khoa học công nghệ

KHTN

:

Khoa học tự nhiên

KHXH

:

Khoa học xã hội

QLGD

:

Quản lý giáo dục

NXB

:

Nhà xuất bản

NQ


:

Trung học chuyên nghiệp

UBND

:

Uỷ ban nhân dân

SKKN

:

Sáng kiến kinh nghiệm

XHHT

:

Xã hội học tập


DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ, BẢNG
Trang
Sơ đồ:
Sơ đồ 1.1. Các chức năng quản lý và hệ thống thông tin............................27
Bảng 2.1. Quy mô trường, lớp, học sinh năm học 2012-2013......................49
Bảng 2.2. Số liệu GV giỏi (2008 - 2012)........................................................51
Bảng 2.3. Chất lượng Văn hoá (Tỷ lệ %)......................................................52

trọng trong chiến lược phát triển kinh tế-xã hội của nhiều quốc gia.
Đề án “Dạy và học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân giai
đoạn 2008 - 2020” được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số
1400/QĐ-TTg ngày 30/9/2008 đã nêu rất rõ vai trò của chất lượng đội ngũ
giáo viên Ngoại ngữ trong việc nâng cao chất lượng dạy và học. Đề án cũng
đã định ra khung tham chiếu chung Châu Âu về ngôn ngữ, xác định chuẩn
năng lực Giáo viên dạy ngoại ngữ các cấp học, ngành học từ đó yêu cầu cao
về năng lực, chất lượng đội ngũ giáo viên thực hiện chương trình giảng dạy
ngoại ngữ giai đoạn từ 2008 - 2020.
Tuy nhiên, việc dạy học ngoại ngữ ở Việt Nam từ trước đến nay còn
nhiều bất cập, đòi hỏi phải có một chiến lược ngoại ngữ phù hợp. Đặc biệt từ
sau năm 1990, khi đất nước ta bước vào thời kỳ đổi mới, thời kỳ hội nhập


12
kinh tế thế giới thì tiếng Anh là môn ngoại ngữ được sử dụng rộng rãi trong
giao tiếp quốc tế và là môn học chính được tổ chức dạy học trong các nhà
trường. Một trong những yếu tố quyết định sự thành công của Chiến lược dạy
học ngoại ngữ là đội ngũ giáo viên ngoại ngữ.
Nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên tiếng Anh phổ thông là một
trong những yếu tố căn bản nhằm khắc phục tình trạng bất cập hiện nay.
Trong những năm qua, giáo dục Tỉnh Thanh Hóa nói chung, huyện
Quảng Xương nói riêng có những bước phát triển đáng kể cả về quy mô và
chất lượng, đặc biệt là chất lượng dạy và học Tiếng Anh trong các trường phổ
thông. Nhiều giải pháp đã được xây dựng và áp dụng trong công tác quản lý
nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên đã góp phần từng bước nâng cao
chất lượng đội ngũ, cải thiện chất lượng hiệu quả giảng dạy ngoại ngữ trong
các nhà trường. Tuy nhiên vẫn còn nhiều hạn chế bất cập trong việc quản lý,
bồi dưỡng nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên Tiếng Anh nói chung và
giáo viên Tiếng Anh trong các trường THCS nói riêng. Một trong những

dạy tiếng Anh tại các trường THCS.
5.2. Tìm hiểu thực trạng chất lượng đội ngũ giáo viên dạy tiếng Anh tại
các trường THCS và thực trạng quản lý chất lượng đội ngũ giáo viên dạy
tiếng Anh tại các trường THCS Huyện Quảng Xương, tỉnh Thanh Hóa từ
trước 2012.
5.3. Đề xuất một số giải pháp quản lý chất lượng đội ngũ giáo viên dạy
tiếng Anh tại các trường THCS Huyện Quảng Xương, tỉnh Thanh Hóa giai
đoạn 2013-2018.
5.4. Khảo sát tính khả thi của các giải pháp đề xuất.
5.5. Giới hạn và phạm vi nghiên cứu
- Tiếp cận chất lượng giáo viên tiếng Anh THCS trên cơ sở các yếu tố
về số lượng giáo viên, cơ cấu, phẩm chất và năng lực; xem xét, đánh giá


14
những yếu tố đó trên cơ sở nhiệm vụ, chức năng và quyền hạn của giáo viên
trong giảng dạy và quản lý chất lượng đội ngũ của nhà trường.
- Đội ngũ giáo viên dạy tiếng Anh tại các trường THCS trên địa bàn
Huyện Quảng Xương.
6. Phương pháp nghiên cứu
Trên cơ sở vận dụng quan điểm duy vật lịch sử và phương pháp luận
duy vật biện chứng của Chủ nghĩa Mác-Lênin, trong luận văn này chúng tôi
phối hợp sử dụng một số phương pháp nghiên cứu chủ yếu dưới đây:
6.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận:
Các phương pháp phân tích - tổng hợp, so sánh, khái quát hóa lý thuyết
từ các công trình nghiên cứu, các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước,
của ngành GD&ĐT, các tài liệu, giáo trình, sách chuyên và thông tin chính
thống trên mạng Internet có liên quan đến vấn đề nghiên cứu.
6.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn:
- Phương pháp điều tra xã hội học.

7.4. Đề xuất một số kết luận nghiên cứu và một số kiến nghị cần thiết
cho các cơ quan, ban ngành có liên quan.
8. Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu, phần kết luận và tài liệu tham khảo, luận văn gồm
có ba chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý chất lượng đội ngũ giáo viên dạy
tiếng Anh tại các trường trung học cơ sở.
Chương 2: Thực trạng quản lý chất lượng đội ngũ giáo viên dạy tiếng
Anh tại các trường THCS ở Huyện Quảng Xương, tỉnh Thanh Hóa.
Chương 3: Một số giải pháp quản lý chất lượng đội ngũ giáo viên dạy
tiếng Anh tại các trường THCS ở Huyện Quảng Xương, tỉnh Thanh Hóa.


16
Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG
ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN DẠY TIẾNG ANH TẠI CÁC TRƯỜNG
TRUNG HỌC CƠ SỞ
1.1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
Nghiên cứu về việc quản lý chất lượng đội ngũ giáo viên là một vấn
đề hết sức quan trọng và cấp thiết đối với sự nghiệp giáo dục trong giai đoạn
hiện nay, không chỉ riêng ở Việt Nam ta mà cả ở nước ngoài, trong đó có
nhiều nước có nền giáo dục phát triển như Hoa Kỳ, Úc, Thụy Điển, Anh hay
Singapo,... đã có nhiều công trình nghiên cứu có liên quan đến vấn đề quản
lý đội ngũ và quản lý chất lượng giáo viên trong và ngoài nước được công
bố như:
- Tham luận “Phát triển nguồn nhân lực thông qua giáo dục và tiền
lương của giáo viên” của tiến sĩ (TS) Kent Fransworth.
- Đề án “Kế hoạch tổng thể về việc nâng cao chuyên môn giảng viên
trong tiến trình phát triển tại trường đại học Tomball” của TS Judy Murray,

triển đội ngũ giáo viên.
Các tài liệu thể hiện rất rõ quan điểm của các tác giả về vị trí, vai trò,
nhiệm vụ và đạo đức của nhà giáo. Điều này có liên quan khá tốt với việc
tăng cường công tác quản lý, chỉ đạo nhằm nâng cao nhận thức về nghề
nghiệp cho giáo viên THCS.
Khi bàn về vai trò, năng lực của người giáo viên trong sự nghiệp giáo
dục, Thủ tướng Phạm Văn Đồng viết: "Thầy giáo là nhân vật trọng tâm trong
nhà trường, là người quyết định đào tạo nên những con người-con người mới
xã hội chủ nghĩa. Vậy thầy giáo phải không ngừng vươn lên, rèn luyện tu


18
dưỡng về mọi mặt để thực sự xứng đáng là người người thầy giáo xã hội chủ
nghĩa".Đồng thời Thủ tướng còn chỉ ra rằng:"Vấn đề lớn nhất trong giáo dục
của chúng ta hiện nay là tạo điều kiện thuận lợi nhất để đội ngũ giáo viên dần
trở thành một đội quân đủ năng lực, đủ tư cách để làm tròn sứ mạng của mình".
Chăm lo xây dựng, quản lý và nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên là
nhiệm vụ trọng tâm và ưu tiên hàng đầu trong công tác quản lý của nhà
trường. Người cán bộ quản lý trường học nhận thức được vai trò của công tác
này, đầu tư công sức, trí tuệ cho công tác này sẽ thu được chất lượng giáo dục
cao. Nghị quyết Trung ương II (khoá VIII) của Đảng đưa ra quan điểm chỉ
đạo "giáo dục là quốc sách hàng đầu"; pháp luật nước ta đã quy định địa vị
pháp lí của nhà giáo [13]
Điều 70 của Bộ luật Giáo dục năm 2005 quy định tiêu chuẩn một nhà
giáo như sau [23]:
+ Phẩm chất, đạo đức, tư tưởng tốt;
+ Đạt trình độ chuẩn được đào tạo về chuyên môn nghiệp vụ;
+ Đủ sức khoẻ theo yêu cầu của nghề nghiệp.
Các tác giả PGS.TS Nguyễn Ngọc Hợi, PGS.TS Phạm Minh Hùng,
PGS.TS Thái Văn Thành trong các công trình nghiên cứu của mình đã nêu

Bậc 5 [12].
Trong quy định về chuẩn nghề nghiệp giáo viên trung học cơ sở, giáo
viên trung học phổ thông ban hành kèm theo Thông tư số 30/2009/TTBGDĐT ngày 22 tháng 10 năm 2009 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo
đã quy định rất cụ thể về chuẩn nghề nghiệp giáo viên THCS, giáo viên
THPT và hướng dẫn chi tiết việc đánh giá, phân loại giáo viên hàng năm theo
chuẩn nghề nghiệp này.
- Đã có nhiều luận văn thạc sĩ, công trình nghiên cứu liên quan đến lĩnh
vực quản lý đội ngũ, tiêu biểu như:


20
Luận văn thạc sĩ “Thực trạng và biện pháp quản lý đội ngũ giáo viên
THCS ở huyện Đầm Dơi, tỉnh Cà Mau” của tác giả Nguyễn Thanh Dân năm
2010 đã đề xuất được các biện pháp quản lý đội ngũ giáo viên phù hợp, khả
thi góp phần nâng cao chất lượng và hiệu quả giảng dạy của đội ngũ giáo viên
trung học cơ sở;
Luận văn thạc sĩ ““Một số giải pháp quản lý nâng cao chất lượng đội
ngũ giáo viên dạy tiếng Anh tại các trường THPT tỉnh Thanh Hóa”” của
tác giả Nguyễn Anh Tuấn năm 2010; “Các giải pháp xây dựng, phát triển
đội ngũ giáo viên và CBQL trường THPT tỉnh Quảng Nam giai đoạn 2006
- 2010” của tác giả Phạm Đình Ly...đã đề ra được những giải pháp trong công
tác xây dựng và phát triển đội ngũ giáo viên bậc trung học phổ thông. Luận
văn thạc sĩ " Những giải pháp quản lý nâng cao chất lượng đội ngũ giáo
viên THCS Huyện Quỳnh Lưu, Nghệ An" của tác giả Nguyễn Thị Phương
(2010) đã đưa ra những giải pháp hiệu quả trong việc quản lý nâng cao chất
lượng đội ngũ giáo viên THCS ở huyện Quỳnh Lưu, Tỉnh Nghệ An. Luận văn
thạc sĩ "Một số giải pháp quản lý nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ giáo
viên THCS huyện Thường Xuân, Tỉnh Thanh Hóa " của tác giả Hoàng Sỹ
Hùng (2008);
- Hội thảo toàn quốc “QLGD còn hạn chế - thực trạng và giải pháp”

công tác điều hành xã hội thì quản lý cũng vậy, tức cũng là một hệ thống.
Theo quan điểm này thì quản lý một đơn vị, một lớp học với tư cách là một hệ
thống xã hội, là khoa học và nghệ thuật tác động vào hệ thống, vào từng thành
tố của hệ thống bằng các phương pháp thích hợp nhằm đạt được các mục tiêu
đề ra trong quá trình hoạt động: “Quản lý là sự tác động có tổ chức, có định
hướng của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý nhằm sử dụng hiệu quả nhất
tiềm năng, các cơ hội của hệ thống để đạt được mục tiêu đặt ra trong điều
kiện biến đổi của môi trường” [9].


22
Theo Từ điển Bách khoa Việt Nam: “Quản lý là chức năng và hoạt
động của hệ thống có tổ chức thuộc các giới khác nhau (sinh học,kỹ thuật,
xã hội), bảo đảm giữ gìn một cơ cấu ổn định nhất định, duy trì sự hoạt động
tối ưu và bảo đảm thực hiện những chương trình và mục tiêu của hệ thống
đó” [37].
Theo tác giả Nguyễn Bá Sơn: “Quản lý là sự tác động có hướng đích
của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý và khách thể quản lý bằng một hệ
thống các giải pháp nhằm thay đổi trạng thái của đối tượng quản lý, đưa hệ
thống tiếp cận mục tiêu cuối cùng, phục vụ cho lợi ích của con người.”
Theo tác giả Trần Kiểm: “Quản lý là những tác động của chủ thể quản lý
trong việc huy động, phát huy, kết hợp, sử dụng, điều chỉnh, điều phối các
nguồn lực (nhân lực, tài lực, vật lực) trong và ngoài tổ chức (chủ yếu là nội lực)
một cách tối ưu nhằm đạt mục đích của tổ chức với hiệu quả cao nhất.” [21].
Nói chung, các khái niệm quản lý trên tuy có khác nhau, nhưng có
chung những dấu hiệu chủ yếu sau:
- Đối tượng tác động của quản lý là một hệ thống hoàn chỉnh. Nó được
cấu tạo liên kết hữu cơ từ nhiều yếu tố, theo một quy luật nhất định; phù hợp
với điều kiện, hoàn cảnh khách quan.
- Hệ thống quản lý gồm hai phân hệ. Đó là sự liên kết hữu cơ giữa chủ

1.2.1.3. Khái niệm quản lí giáo dục
Ở cấp vĩ mô (quản lý một nền giáo dục): "Quản lý giáo dục được hiểu
là những tác động tự giác (có ý thức, có mục đích, có kế hoạch, có hệ thống,
hợp quy luật) của chủ thể quản lý đến tất cả các mắt xích của hệ thống (từ cấp
cao nhất đến các cơ sở giáo dục là nhà trường) nhằm thực hiện có chất lượng


24
và hiệu quả mục tiêu phát triển giáo dục, đào tạo thế hệ trẻ mà xã hội đặt ra
cho ngành Giáo dục" [20].
Ở cấp vi mô (quản lý một nhà trường): "quản lý giáo dục được hiểu là
hệ thống những tác động tự giác có ý thức, có mục đích, có kế hoạch, có hệ
thống, hợp quy luật của chủ thể quản lý đến tập thể giáo viên, công nhân viên,
tập thể học sinh, cha mẹ học sinh và các lực lượng xã hội trong và ngoài nhà
trường nhằm thực hiện có chất lượng và hiệu quả mục tiêu giáo dục của nhà
trường" [20].
Từ những khái niệm nêu trên về quản lý giáo dục ta thấy bản chất đặc
thù của hoạt động quản lý giáo dục chính là sự hoạt động có mục đích, có hệ
thống, có kế hoạch, có ý thức của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý theo
những quy luật khách quan nhằm đưa hoạt động sư phạm của hệ thống giáo
dục đạt tới kết quả mong muốn.
Trong các nhà trường nói chung, nhà trường THCS nói riêng, các
hoạt động chủ yếu là: hoạt động dạy - học, các hoạt động phục vụ hoạt
động dạy - học như tổ chức nhân lực, huy động sử dụng nguồn lực và xây
dựng các mối quan hệ. Do đó quản lý trường học nói chung, trường THCS
nói riêng là quản lý một quá trình gồm một số bộ phận là: dạy - học, tổ
chức nhân lực, vật lực và các mối quan hệ, trong đó lấy quá trình dạy học
là trọng tâm. Đặc biệt, quản lý nhà trường là thực hiện đường lối giáo dục
của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình, tức là đưa nhà trường vận
hành theo nguyên lý giáo dục, để tiến tới mục tiêu giáo dục, mục tiêu đào

Lập kế hoạch là quá trình thiết lập các mục tiêu của hệ thống, các hoạt
động và các điều kiện đảm bảo thực hiện được các mục tiêu đó. Kế hoạch là
nền tảng của quản lý:
+ Xác định chức năng, nhiệm vụ và các công việc của đơn vị.