i
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
LƯƠNG TÚ VY
MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN
ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN Ở
TRƯỜNG CAO ĐẲNG CÔNG NGHỆ THỦ ĐỨC
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
Nghệ An – 2013
ii
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
LƯƠNG TÚ VY
MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN
ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN Ở
TRƯỜNG CAO ĐẲNG CÔNG NGHỆ THỦ ĐỨC
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
Chuyên ngành Quản lý giáo dục
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU...........................................................................................................1
1. Lý do chọn đề tài...........................................................................................1
2. Mục đích nghiên cứu.....................................................................................3
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu...............................................................3
4. Giả thiết khoa học..........................................................................................3
5. Nhiệm vụ nghiên cứu....................................................................................3
6. Phương pháp nghiên cứu...............................................................................3
7. Đóng góp mới của luận văn...........................................................................4
8. Cấu trúc của luận văn....................................................................................4
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIẢNG
VIÊN TRONG CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG..............................................5
1.1. Sơ lược về lịch sử nghiên cứu vấn đề.........................................................5
1.2. Các khái niệm cơ bản của đề tài.................................................................8
1.3. Những yêu cầu về cơ bản đối với đội ngũ giảng viên ở các trường Cao
đẳng.................................................................................................................13
1.4. Công tác phát triển đội ngũ giảng viên tại các trường Cao đẳng.............19
Kết luận chương 1...........................................................................................26
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN
CỦA TRƯỜNG CAO ĐẲNG CÔNG NGHỆ THỦ ĐỨC.........................27
2.1. Khái quát về quá trình nghiên cứu thực trạng..........................................27
2.2. Giới thiệu về trường Cao đẳng Công nghệ Thủ Đức...............................28
2.3. Thực trạng đội ngũ giảng viên ở trường Cao đẳng Công nghệ Thủ
Đức..................................................................................................................35
2.4. Thực trạng công tác phát triển đội ngũ giảng viên ở trường Cao đẳng
Công nghệ Thủ Đức........................................................................................47
2.5. Đánh giá chung về thực trạng phát triển đội ngũ giảng viên ở trường Cao
đẳng Công nghệ Thủ Đức................................................................................64
Cán bộ quản lý
GD&ĐT
Giáo dục và Đào tạo
GV
Giảng viên
NV
Nhân viên
TP.HCM
Thành phố Hồ Chí Minh
DANH MỤC CÁC BẢNG, SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ
BẢNG SỐ LIỆU
Bảng 2.1: Đội ngũ giảng viên cơ hữu phân theo khoa, bộ môn
Bảng 2.2: Đội ngũ giảng viên thỉnh giảng phân theo khoa
Bảng 2.3: Đội ngũ giảng viên phân theo độ tuổi
Bảng 2.4: Thống kê trình độ chuyên môn của giảng viên
Bảng 2.5: Thực trạng biến động số lượng GV trường từ năm 2009 – 2012
Bảng 2.6: Trình độ lý luận chính trị của đội ngũ đảng viên
Bảng 2.7: Tổng hợp ý kiến đánh giá của sinh viên về chất lượng đội ngũ
giảng viên nhà trường
Bảng 2.8: Kết quả khảo sát thực trạng công tác quy hoạch phát triển đội ngũ
và khu vực. Trong bối cảnh đó, phát triển nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu
phát triển của đất nước là nhu cầu cấp thiết, đã được Đảng và Nhà nước giao
trách nhiệm cho các trường Cao đẳng, Đại học. Để hoàn thành tốt nhiệm vụ
cao cả này, các trường Cao đẳng, Đại học phải có kế hoạch đổi mới quản lý
giáo dục, phát triển đội ngũ giảng viên, nâng cao chất lượng giảng dạy, đầu tư
cơ sở vật chất, trang bị thiết bị dạy và học… trong đó phát triển đội ngũ giảng
viên chính là yếu tố quan trọng, quyết định chất lượng, uy tín và sự phát triển
bền vững trong tương lai của các cơ sở giáo dục.
Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI khẳng định “Đổi mới căn
bản, toàn diện nền giáo dục Việt Nam theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa,
xã hội hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế, trong đó, đổi mới cơ chế quản
lý giáo dục, phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục là khâu
then chốt” và “Giáo dục và đào tạo có sứ mệnh nâng cao dân trí, phát triển
nguồn nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, góp phần quan trọng xây dựng đất
nước, xây dựng nền văn hóa và con người Việt Nam”. Trong Chiến lược phát
triển giáo dục 2011 – 2020 của Thủ tướng chính phủ (Ban hành kèm theo
quyết định số 711/QĐ-TTg ngày 13/6/2012) đã xác định giải pháp phát triển
đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục là giải pháp then chốt, trong đó
nêu rõ “Chuẩn hoá trong đào tạo, tuyển chọn, sử dụng và đánh giá nhà giáo
và cán bộ quản lý giáo dục. Chú trọng nâng cao đạo đức nghề nghiệp, tác
phong và tư cách của đội ngũ nhà giáo để làm gương cho học sinh sinh viên”.
2
Bên cạnh đó, Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM đang xây dựng đề án “Kế
hoạch thực hiện chương trình nâng cao chất lượng giáo dục Đại học, Cao
đẳng, Trung cấp chuyên nghiệp trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh giai
đoạn 2011 – 2015”.
Trường Cao đẳng Công nghệ Thủ Đức được thành lập theo quyết định số
nhà trường trong giai đoạn tới.
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu: Vấn đề phát triển đội ngũ giảng viên ở các
trường Cao đẳng.
3.2. Đối tượng nghiên cứu: Giải pháp phát triển đội ngũ giảng viên ở
trường Cao đẳng Công nghệ Thủ Đức.
4. Giả thuyết khoa học
Nếu đề xuất và thực hiện được một số giải pháp có cơ sở khoa học, có
tính khả thi thì đội ngũ giảng viên ở trường Cao đẳng Công nghệ Thủ Đức sẽ
phát triển hiệu quả hơn.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1. Nghiên cứu cơ sở lý luận về phát triển đội ngũ giảng viên ở các
trường Cao đẳng.
5.2. Nghiên cứu thực trạng phát triển đội ngũ giảng viên ở trường Cao
đẳng Công nghệ Thủ Đức.
5.3. Đề xuất và thăm dò tính cần thiết, khả thi của các giải pháp phát triển
đội ngũ giảng viên ở trường Cao đẳng Công nghệ Thủ Đức.
6. Phương pháp nghiên cứu
Để thực hiện nghiên cứu, trong đề tài có sử dụng các phương pháp chủ
yếu như sau:
6.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
4
Phương pháp phân tích – tổng hợp tài liệu; phân loại – hệ thống hóa các
tài liệu lý luận có liên quan để xây dựng cơ sở lý luận của đề tài.
6.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
Nhóm phương pháp này nhằm xây dựng cơ sở thực tiễn của đề tài, bao
gồm:
Trong giai đoạn nào, ở bất cứ tổ chức nào, nguồn nhân lực luôn được
xem là một yếu tố quan trọng nhất tạo nên sự thành công và sự khác biệt giữa
tổ chức này với tổ chức khác. Con người chính là thứ tài sản quý giá nhất. Từ
thực tiễn phát triển kỳ diệu của các quốc gia không có nguồn tài nguyên dồi
dào như Nhật Bản và Singapore cho thấy yếu tố quan trọng nhất đó chính là
con người.
Hiện nay, trong thời kỳ toàn cầu hóa, cuộc cách mạng khoa học – công
nghệ đã và đang phát triển mạnh mẽ và liên tục. Tốc độ phát triển ngày càng
gia tăng và sự cạnh tranh giữa các quốc gia ngày càng quyết liệt. Do đó, sự
phát triển của khoa học – công nghệ đòi hỏi ngành giáo dục trong thế kỷ XXI
phải thực hiện được sứ mệnh nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng
nhân tài nhằm cung cấp nguồn nhân lực có đủ trình độ cao, kỹ năng tốt nhằm
đáp ứng các yêu cầu phát triển của các quốc gia trên thế giới cũng như đáp
ứng nhu cầu phát triển của thế giới.
Do đó, giáo dục trở thành nhiệm vụ được quan tâm và đầu tư hàng đầu ở
một số nước trên thế giới, cụ thể như:
Nhật Bản đã áp dụng mô hình đào tạo và tuyển dụng giáo viên,
chương trình đào tạo giáo viên được thiết kế bao gồm ba phần là giáo dục đại
cương, giáo dục chuyên ngành và giáo dục nghề nghiệp giáo viên (nội dung
chính để cấp chứng chỉ giáo viên). Các loại chứng chỉ giáo viên và tiêu chuẩn
cấp chứng chỉ giáo viên được thể hiện như sau:
6
Trình
môn giảng
nghề
đến môn hoặc nghề
nghiệp
giảng
nghiệp
Có bằng thạc sĩ
41
8
34
Có bằng cử nhân
41
8
10
Có bằng cao
31
4
2
đẳng
Có bằng thạc sĩ
31
20
32
Có bằng cử nhân
31
20
8
Có bằng cao
21
10
34
10
27
4
0
cao trung
mẫu giáo
Chứng chỉ hạng hai
đẳng
Ghi chú:
- Giáo viên chuyển cấp từ hạng hai lên hạng nhất cần có 3 năm kinh
nghiệm giảng dạy và tích lũy 45 tín chỉ.
- Giáo viên chuyển cấp từ hạng nhất lên hạng cao cấp cần có 5 năm kinh
nghiệm giảng dạy và tích lũy 15 tín chỉ.
- Giáo viên các trường đặc biệt cần có 13 – 47 tín chỉ cho các môn giáo
dục đặc biệt ở phổ thông.
Tại Trung Quốc, Chính phủ Trung Quốc đặt ra chiến lược “làm cho
đất nước giàu mạnh thông qua khoa học và giáo dục” như nhà kiến trúc sư
7
8
Bên cạnh đó, nhiều học viên Cao học chuyên ngành Quản lý giáo dục
trường Đại học Vinh đã chọn đề tài nghiên cứu về các giải pháp phát triển đội
ngũ giảng viên tại các trường Cao đẳng, Đại học làm luận văn tốt nghiệp, cụ
thể như:
- Một số giải pháp phát triển đội ngũ giảng viên ở trường Cao đẳng Kinh
tế Thành phố Hồ Chí Minh – Luận văn Thạc sĩ Khoa học giáo dục của tác giả
Phạm Vũ Điềm, trường Đại học Vinh năm 2012;
- Một số giải pháp phát triển đội ngũ giảng viên trường Đại học Y Khoa
Phạm Ngọc Thạch giai đoạn 2011 – 2015 – Luận văn Thạc sĩ Khoa học giáo
dục của tác giả Nguyễn Ngọc Hà, trường Đại học Vinh năm 2012;
- Một số giải pháp phát triển đội ngũ giảng viên trường Cao đẳng Kỹ
thuật Cao Thắng Thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn 2011 – 2015 – Luận văn
Thạc sĩ Khoa học giáo dục của tác giả Nguyễn Công Thành, trường Đại học
Vinh năm 2012;
- Một số giải pháp phát triển đội ngũ giảng viên trường Cao đẳng Ngô
Gia Tự Bắc Giang giai đoạn 2011 – 2020 – Luận văn Thạc sĩ Khoa học giáo
dục của tác giả Lê Thị Thu Hồng, trường Đại học Vinh năm 2011.
Tuy nhiên, chưa có công trình nào tập trung nghiên cứu, phân tích và xây
dựng giải pháp phát triển đội ngũ giảng viên tại trường Cao đẳng Công nghệ
Thủ Đức đáp ứng yêu cầu phát triển của nhà trường trong giai đoạn hiện nay.
9
1.2. Các khái niệm cơ bản của đề tài
1.2.1. Giảng viên và đội ngũ giảng viên
1.2.1.1.Giảng viên
Theo từ điển tiếng Việt phổ thông [17,347], giảng viên là tên gọi chung
- Các nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật.
Nhà giáo có những quyền sau đây:
- Được giảng dạy theo chuyên ngành đào tạo;
- Được đào tạo nâng cao trình độ, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ;
- Được hợp đồng thỉnh giảng và nghiên cứu khoa học tại các trường, cơ
sở giáo dục khác và cơ sở nghiên cứu khoa học với điều kiện bảo đảm thực
hiện đầy đủ nhiệm vụ nơi mình công tác;
- Được bảo vệ nhân phẩm, danh dự;
- Được nghỉ hè, nghỉ Tết âm lịch, nghỉ học kỳ theo quy định của Bộ
trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo và các ngày nghỉ khác theo quy định của Bộ
luật lao động.
Như vậy, giảng viên là nhà giáo làm công tác giảng dạy ở các cơ sở giáo
dục đại học và các trường cao đẳng.
1.2.1.2. Đội ngũ giảng viên
Theo từ điển tiếng Việt phổ thông [17,302], đội ngũ là khối đông người
được tập hợp và tổ chức thành lực lượng chiến đấu, là tập hợp gồm một số
đông người cùng chức năng hoặc nghề nghiệp, thành một lực lượng. Ví dụ:
đội ngũ những người viết văn trẻ, đội ngũ nhà giáo…
Trong lĩnh vực giáo dục, đội ngũ được hiểu là tập thể những người có
cùng chức năng, nhiệm vụ, để phân biệt với những tập thể khác trong hệ
thống giáo dục. Ví dụ như: đội ngũ giảng viên, đội ngũ cán bộ quản lý, đội
ngũ nhân viên…
Như vậy, đội ngũ giảng viên là tập thể những người có cùng chức năng,
nghề nghiệp (nghề dạy học), cùng một nhiệm vụ là thực hiện các mục tiêu
11
giáo dục đã đặt ra cho tập thể đó (cơ sở giáo dục đại học, trường cao đẳng
nghề), làm việc theo kế hoạch chung và theo quy định của pháp luật.
giảng viên đó đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu, đảm bảo về chất lượng theo
quy định, yêu nghề, có phẩm chất đạo đức, có năng lực chuyên môn nhằm
đáp ứng nhu cầu phát triển của các trường Đại học, Cao đẳng trong thời kỳ
hội nhập và phát triển.
Nhà quản lý thực hiện công tác phát triển đội ngũ giảng viên chính là
thực hiện các chức năng quản lý trong mặt công tác này:
- Lập kế hoạch phát triển đội ngũ giảng viên.
- Tổ chức thực hiện kế hoạch phát triển đội ngũ giảng viên.
- Chỉ đạo thực hiện kế hoạch phát triển đội ngũ giảng viên.
- Kiểm tra, đánh giá việc thực hiện kế hoạch phát triển đội ngũ giảng
viên.
Vì thế, nội dung của công tác phát triển đội ngũ giảng viên chính là:
- Lập kế hoạch phát triển đội ngũ giảng viên.
- Tuyển dụng giảng viên.
- Phân công, bố trí công việc cho đội ngũ giảng viên.
- Bồi dưỡng, đào tạo cho đội ngũ giảng viên.
- Kiểm tra, đánh giá, sàng lọc đội ngũ giảng viên.
- Thực hiện chế độ thi đua, khen thưởng cho đội ngũ giảng viên.
1.2.3. Giải pháp và giải pháp phát triển đội ngũ giảng viên
1.2.3.1. Giải pháp
Theo tiếng Việt phổ thông [17,344], giải pháp là phương pháp giải quyết
một vấn đề cụ thể nào đó.
Trong lĩnh vực kinh tế, để nâng cao chất lượng phục vụ khách hàng cũng
như tiết kiệm thời gian và đem lại hiệu quả cao nhất, các công ty đã nghiên
cứu và đưa ra các giải pháp như: giải pháp thanh toán điện tử, giải pháp
thương mại điện tử, giải pháp cổng thông tin điện tử…
13
Đội ngũ giảng viên đóng vai trò quan trọng trong hệ thống giáo dục,
người giảng viên chính là yếu tố quyết định chất lượng và hiệu quả giáo dục.
Trong xã hội nông nghiệp truyền thống, quan niệm Quân – Sư – Phụ đã thể
hiện vị trí rất quan trọng của người thầy trong đời sống xã hội. Bất cứ cá nhân
nào muốn trưởng thành và thành đạt đều phải cần đến sự dạy bảo và chỉ dẫn
của người thầy. Ông cha ta có câu: “Không thầy đố mày làm nên”, “Muốn con
hay chữ phải yêu lấy thầy”. Không chỉ trong hoạt động dạy học, người thầy
còn có vị trí, vai trò cực kỳ quan trọng trong đời sống văn hóa, tinh thần của
mỗi làng xã.
Tuy nhiên, với sự phát triển mạnh mẽ của các cuộc cách mạng khoa học
– công nghệ trong xã hội hiện đại, vị trí vai trò của người giảng viên có những
thay đổi cơ bản và to lớn. Cơ cấu đội ngũ giảng viên đa dạng về loại hình và
trình độ đào tạo. Người giảng viên không đóng vị trí trung tâm trong quá trình
dạy học mà chuyển vị trí đó sang người học. Vai trò của người giảng viên
không chỉ là truyền đạt các kiến thức đã có mà là tổ chức, hướng dẫn, điều
khiển các hoạt động giáo dục và dạy học với mục đích hình thành nhân cách
con người và đáp ứng các yêu cầu trong thời kỳ xã hội phát triển và hội nhập.
Như vậy, đầu tiên vai trò của người giảng viên phải kể đến đó là một
người thầy, một nhà giáo dục. Ở vai trò này, người giảng viên phải có trình
độ, kiến thức chuyên môn và kỹ năng dạy học để hướng dẫn, truyền đạt kiến
thức cho sinh viên. Thứ hai, vai trò của người giảng viên là một nhà nghiên
cứu khoa học. Người giảng viên phải nghiên cứu, tìm ra lời giải về các vấn đề
tự nhiên, xã hội cũng như ứng dụng các công trình nghiên cứu của mình vào
thực tiễn nhằm nâng cao hiệu quả công việc. Cuối cùng, người giảng viên còn
là nhà hoạt động xã hội. Người giảng viên phải biết sử dụng kiến thức của
mình để tham gia, đóng góp vào xã hội thông qua các hoạt động như tư vấn
15
nhân cách con người, đáp ứng những yêu cầu của xã hội trong từng giai đoạn
phát triển cụ thể của lịch sử.
1.3.3. Yêu cầu về số lượng, cơ cấu đội ngũ giảng viên ở các trường Cao
đẳng
Theo điều lệ trường Cao đẳng [3,5], điều kiện thành lập trường Cao đẳng
là: Có đội ngũ giảng viên và cán bộ quản lý đủ về số lượng, đồng bộ về cơ
cấu, phù hợp với ngành nghề đào tạo, đạt tiêu chuẩn về phẩm chất và trình độ
đào tạo, bảo đảm thực hiện mục tiêu, chương trình giáo dục, trung bình không
quá 30 sinh viên / 1 giảng viên.
Theo Chiến lược phát triển giáo dục 2011 – 2020 của Thủ tướng Chính
phủ, một trong những giải pháp phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý
giáo dục là: Đảm bảo từng bước có đủ giáo viên thực hiện giáo dục toàn diện
theo chương trình giáo dục mầm non và phổ thông, dạy học 2 buổi/ngày, giáo
viên dạy ngoại ngữ, giáo viên tư vấn học đường và hướng nghiệp, giáo viên
giáo dục đặc biệt và giáo viên giáo dục thường xuyên.
Như vậy, tại các trường Cao đẳng, Đại học, số lượng giảng viên phải
đảm bảo đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu, trong đó trung bình không quá 30
sinh viên / 1 giảng viên.
1.3.4. Yêu cầu về chất lượng đội ngũ giảng viên ở các trường Cao đẳng
Theo điều lệ trường Cao đẳng [3,16], giảng viên phải đảm bảo các tiêu
chuẩn sau:
- Giảng viên trường cao đẳng phải có phẩm chất, đạo đức, tư tưởng tốt;
có trình độ chuyên môn, sức khoẻ tốt, lý lịch bản thân rõ ràng.
- Giảng viên các trường cao đẳng phải có trình độ từ đại học trở lên phù
hợp với các môn học của ngành đào tạo. Ưu tiên tuyển chọn sinh viên tốt
nghiệp đại học loại khá, giỏi và người có trình độ đại học, thạc sĩ, tiến sĩ có
kinh nghiệm hoạt động thực tiễn, có nguyện vọng trở thành giảng viên.
Copyright: Tài liệu đại học ©