bậ c Tiể u học

Đề tà i : Mộ t số phương pháp để dạy tố t mô n Mỹ thuật



PHẦN MỘT:

MỞ ĐẦU

II/ LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Từ xưa cha ông đã nói “ Ăn vóc học hay”. Câu nói này chính là sự đúc kết
khoa học và thực tiễn. Đối tượng mà chúng ta nói ở đây là học sinh tiểu học . ở
các em sẽ có sự tăng trưởng và phát triển về thể lực, để có được thể lực tốt thì
mỗi bản thân phải tự ăn và tự ăn đủ chất. Để có sự phát triển về tâm lý các em
phải tự học, tự đọc được nội dung và phương pháp. Chính vì vậy mà có người nói:
“Học sinh tiểu học muốn cái gì ?( trí tuệ, tình cảm, ý chí…) thì phải tự làm, tự học
để có được cái đó.
Hầu hết các dự báo về tương lai đều cho biết sẽ có một cuộc cách mạng về
giáo dục, thứ công nghệ đào luyện con người cho thế kỷ XXI. Đào tạo ra những
con người biết tự mình tìm tòi và khám phá, tiến tới mỗi người phải biết tự thiết
kế bản thân.
Điều 2 luật phổ cập giáo dục tiểu học qui đònh giáo dục tiểu học là bậc tiểu
học nền tảng của hệ thống giáo dục quốc dân, có nhiệm vụ xây dựng và phát
triển tình cảm đạo đức, trí tuệ, thẩm mỹ và thể chất của trẻ em nhằm hình thành
cơ sở ban đầu cho sự phát triển toàn diện nhân cách con người Việt Nam xã hội
chủ nghóa. Tính nhân văn được thể hiện rõ trước hết ở mục tiêu phổ cập và phát
triển ở bậc học từ năm 1994. phần lớn giáo viên chính thức từa nhận quan điểm
coi học sinh là trung tâm, cũng từ đó nhiều cuộc hội thảo, nhiều bài giảng, bài
viết về đổi mới phương pháp dạy học ở tiểu học được ra đời.
Đổi mới phương pháp dạy học là đề tài nghiên cứu khoa học giáo dục mà

là “ mỹ thuật”.
II/ MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
Dựa trên việc tìm hiểu thực trạng của việc giảng dạy và học tập mơn Mĩ thuật
hiện nay, người viết có một số đề xuất về việc giảng dạy, để giờ Mĩ thuật thực sự
hấp dẫn, có tính nghệ thuật nhằm kích thích hứng thú học tập của học sinh thơng
qua việc tổ chức dạy và học của học sinh.

Giáo dục và rèn luyện cho trẻ yêu thích học môn mỹ thuật nhằm cho trẻ
phát triển hoàn thiện các kiến thức về tài, đức, mó, dục. Trong đó “Mỹ” là môn
học trừu tượng không phải ai cũng cảm nhận đúng cái đẹp. Cho nên việc trang
bò cho các em hiểu đúng nghóa về môn Mỹ thuật là phải rèn luyện cho mình một
kiến thức thẩm mỹ.
III. ĐỐI TƯNG, PHẠM VI NGHIÊN CỨU

- Chương trình Mĩ thuật, phương pháp dạy Mĩ thuật
- Học sinh của trường tiểu học Kim Đồng
VI. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU
Hệ thống hoá một số vấn đề lý luận của đề tài:
Khái niệm mĩ thuật là gì, vai trò và đặc điểm hứng thú, các yếu tố tâm lý ảnh
hưởng đến mơn học.
Khảo sát thực trạng học môn Mĩ thuật của học sinh các lớp trong Trường tiểu
Kim Đồng- TP Đơng Hà.
Đề xuất một số biện pháp nhằm nâng cao tính sáng tạo trong dạy học mơn Mĩ
thuật cho học sinh góp phần nâng cao chất lượng cho mơn học Mĩ thuật và nâng cao
tính thẩm mĩ cho học sinh
V. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
1. Phương pháp nghiên cứu tài liệu.


Người thực hiện : Nguyễn Thị Huế - Trường tiểu học Kim Đồng

mặt quan trọng bò giảm sút so với trước “. Con người được đào tạo thường thiếu
năng động , chậm thích nghi với nền kinh tế – xã hội đang đổi mới. Nghò quyết
đang đề ra nhằm xác đònh lại mục tiêu, thiết kế lại chương trình, kế hoạch, nội
dung, phương pháp giáo dục hiện đại để bồi dưỡng học sinh năng lực tư duy, sáng
tạo, năng động khi giải quyết vấn đề.
Mó thuật là bộ môn rất cần thiết đối với học sinh bậc tiểu học , nó cung
cấp cho các em hiểu những hiểu biết cơ bản về cái đẹp trong cuộc sống mà con
người có thể tác động đến và điều khiển chúng phục vụ lợi ích cho mình. Ngoài ra
các em còn trang bò những kiến thức cơ bản nhất về nghệ thuật tạo hình. Trên cơ
sở đó biết vận dụng vào cuộc sống hàng ngày, góp phần vào mục tiêu đào tạo con
người trong thời đại mới.
II. CƠ SỞ LÍ LUẬN
1.Tính giáo dục:

Người thực hiện : Nguyễn Thị Huế - Trường tiểu học Kim Đồng


bậ c Tiể u học

Đề tà i : Mộ t số phương pháp để dạy tố t mô n Mỹ thuật



Giáo dục và rèn luyện cho trẻ yêu thích học môn mỹ thuật nhằm cho trẻ
phát triển hoàn thiện các kiến thức về tài, đức, mó, dục. Trong đó “Mỹ” là môn
học trừu tượng không phải ai cũng cảm nhận đúng cái đẹp. Cho nên việc trang bò
cho các em hiểu đúng nghóa về môn Mỹ thuật là phải rèn luyện cho mình một
kiến thức thẩm mỹ.
2. Vai trò:
Vai trò của môn mỹ thuật trong đời sống hết sức quan trọng thế hệ trẻ



Người thực hiện : Nguyễn Thị Huế - Trường tiểu học Kim Đồng


bậ c Tiể u học

Đề tà i : Mộ t số phương pháp để dạy tố t mô n Mỹ thuật



Thò hiếu thẫm mỹ cũng là một trong những yếu tố hợp thành tính đa
dạng hóa, giúp trẻ có cách nhìn chính xác nhận biết một sự vật, hiện tượng khách
quan chủ thể bằng nhiều tác động kép thông qua đó tạo chất xám cho não bộ hình
thành phát triển rèn cho mình tính tỉ mỉ, cần cù, sáng tạo nhận xét đánh giá màu
sắc thiên nhiên qua không gian thời gian phù hợp với chức năng thẫm mỹ.
Nhu cầu thò hiếu còn giúp các em nhìn sâu trạng thái của mọi vật
thường xuyên và hướng chúng theo ý riêng của mình.

III. CƠ SỞ THỰC TIỄN
Xuất phát từ sự say mê cái đẹp trong hội họa cái đẹp trong tâm hồn của
mỗi con người, trong tự nhiên ngoài xã hội. Như từng vò ngọt của quả, vò thơm của
hoa, vò men nồng say của muôn vàng cái đẹp. Của những nghệ thuật độc đáo của
các nước có nền văn minh sớm từ lâu đời trên thế giới đã trở thành thần tượng ăn
sâu vào tiềm thức của tôi như các bức tượng được truyền từ đời này sang đời khác
về tên tuổi của các nhà mỹ thuật lừng danh “chân dung nàng Mô-na li - da”của
LêôNơVanh -xi từ năm 1452-1520”.
Và chưa kể đến một số nhà điêu khắc vó đại tên tuổi sáng chói muôn đời “
tượng đá Đa-vít của Mi-ken-lăng-giơ”và nền văn minh của nền văn minh Đại
Việt thời Lý,Trần. Chùa một cột thời Lý đánh dấu một bước lớn về nền hội họa

người Việt đã để lại đồ đá, đồ đồng và nét điêu khắc trên chúng. Trống đồng
Đông Sơn đánh giá một dấu ấn nền văn minh của nước ta trong lòch sử. Dưới thời
Lý kiến trúc chùa “ Một Cột”là tiêu biểu nghệ thuật độc đáo của nước ta thời bấy
giờ. Thời Trần phát huy và nối tiếp thời Lý phát triễn mỹ thuật tạo hình trên phật
di đà khoáng đạt về phong cách khỏe khoắn về đường nét. Yếu tố tạo nên nét đặt
trưng là sự giao lưu văn hóa rộng rãi
Kiến trúc cung đình thành “Thăng Long”, cung điện hay tháp chùa “
Phổ Minh”ở Nam Đònh. Thời nhà Nguyễn xây dựng cố đô Huế với kiến trúc, điêu
khắc nghệ thuật thật tinh xảo độc đáo do bàn tay người Việt làm ra.
Ngay cả các công trình, cung đình, khách sạn, biệt thự cũng như ngành
hội họa, trang trí mang đậm nét nghệ thuật đã tô luyện mở ra một trang sử mới
của thời đại mới. Thời đại mỹ thuật kết hợp với mỹ học “di zai”đã thâm nhập vào
cuộc sống mọi người mọi nhà.
Phát huy nền mỹ thuật nước nhà và tìm hiểu tinh hoa thế giới mục đích
đưa nền mỹ thuật nước ta ngày càng lớn mạnh đáp ứng được sự quan tâm và
mong muốn của Đảng nhà nước và nguyện vọng của Bác Hồ kính yêu.
CHƯƠNG II.

THỰC TRẠNG CỦA ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU

I.KHÁI QT PHẠM VI NGHIÊN CỨU
- Chương trình Mĩ thuật, phương pháp dạy Mĩ Thuật, cách thức tổ chức giờ học
Mĩ thuật
- Giáo viên, học sinh của một số trường tiểu học trong địa bàn TP
- Học sinh Trường Tiểu học Kim Đồng
II. THỰC TRẠNG CỦA ĐỀ TÀI
Hiện nay môn Mỹ thuật trong các nhà trường phổ thông chỉ dạy một tiết trên
tuần đó là phần thời gian qúa ít không đủ cho các em tìm tòi tiếp thu và phát huy
được khả năng vẽ sáng tạo của mình. Phần lớn trong các tiết mỹ thuật là sự sao
chép theo mẫu vẽ sẵn bên cạnh trang sách đã được in sẵn một cách máy móc mà

môn này.
+ Tự học và tự rèn thêm ở nhà giúp các em sẽ nâng cao kiến thức.

III. NGUN NHÂN CỦA THỰC TRẠNG
Qua thăm dò ý kiến của một số giáo viên thì nhiều giáo viên chưa chú trọng dạy
Mĩ thuật vì mơn học này chưa được đưa vào nội dung các đề kiểm tra, đánh giá.
Qua việc tìm hiểu giáo án, dự giờ mơn Mĩ thuật của một số đồng nghiệp chúng
tơi thấy nhiều giáo viên chưa nắm chắc phương pháp dạy. Trong Mĩ thuật giờ nhiều
giáo viên chỉ chú trọng cho học sinh tự tìm hiểu và tự thực hành là chính mà ít chú ý
đến việc rèn luyện cho học sinh kỹ năng của mơn học.
Khâu chuẩn bị của giáo viên khơng được chu đáo. Giáo viên khơng nghiên cứu
kĩ các thể loại trong mơn Mĩ thuật.
Những ngun nhân trên đã ảnh hưởng tốt hơn tới chất lượng giờ Mĩ thuật ở
tiểu học, khơng kích thích được hứng thú học tập của học sinh.
CHƯƠNG III.

BIỆN PHÁP THỰC HIỆN

I.CƠ SỞ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP

Người thực hiện : Nguyễn Thị Huế - Trường tiểu học Kim Đồng


bậ c Tiể u học

Đề tà i : Mộ t số phương pháp để dạy tố t mô n Mỹ thuật



Để giúp học sinh có hứng thú học tập trong Mĩ thuật , góp phần nâng cao chất

em bài vẽ tự do là bài thể hiện ước mơ của các em. Có em thì đơn giản có em thì
phức tạp, đường nét phóng khoáng không bò một sự ràng buộc nào, chính vì vậy

Người thực hiện : Nguyễn Thị Huế - Trường tiểu học Kim Đồng


bậ c Tiể u học

Đề tà i : Mộ t số phương pháp để dạy tố t mô n Mỹ thuật



đây là bài vẽ mà các em có dòp thể hiện tài năng của mình bằng tình cảm riêng
biệt phong phú đa dạng. Có thể cho các em đi một số nơi để tìm cái đẹp thiên
nhiên để vẽ.
c/ Thường thức mỹ thuật:
Khi vẽ tranh đề tài và tự do các em đã khẳng đònh được mình có năng
khiếu hay không nhưng không vì vậy mà đâm ra tự ti, chán nản mà phải tự rèn
luyện và nghó rằng “Cần cù bù thông minh”, dù khó nhưng với sự cần cù mày mò
tìm kiếm và rèn luyện thì sẽ có tiến bộ.Qua một bức tranh vẽ của các họa só như:
“Em Thúy”, “Thôn nữ” của Nguyễn Đức Hùng các em thấy sự sáng tạo của nó
không chỉ ở những nhân tài. Những người có năng khiếu đặc biệt mà là tìm ẩn
trong mỗi cá nhân khi gặp thuận lợi sẽ bộc lộ và phát triển. Xem tranh giúp các
em nhìn nhận bức tranh của các họa só về bố cục đường nét phong cách của nhân
vật qua thời gian không gian về tối sáng đậm nhạt của chúng tạo cho người xem
một cảm giác hồn nhiên tươi trẻ, yêu đời lãng mạn trong cuộc sống.Từ đó các em
có cơ sở tích luỹ thêm kinh nghiệm cho mình.

d/ Vẽ trang trí:
Ở bậc tiểu học trang trí là phần học nhiều và được quan tâm nhất, một

tiết dạy học nói chung tiết dạy mỹ thuật nói riêng nhưng sử dụng như thế nào để
có hiệu qủa thì chưa được quan tâm.
Trong bài dạy mỹ thuật ngoài phương pháp đặc trưng cần phối hợp các
phương pháp một cách nhuần nhuyễn, nhòp nhàng và đồng bộ. Người giáo viên
phải luôn sáng tạo, linh hoạt, vận dụng các phương pháp phát huy tính tích cực
của học sinh.
a/ Phương pháp thảo luận nhóm:
Phương pháp này rất tối ưu mà lâu nay trong nhà trường chỉ chú trọng
trong các môn tự nhiên xã hội, sức khỏe, đạo đức…
Môn mỹ thuật nếu các bạn hướng cho học sinh thảo luận nhóm thì điều thú vò bất
ngờ sẽ đem đến cho các bạn.Có thể cho các em tổ chức nhóm 2, nhóm 4, 8…theo
sự hướng dẫn của giáo viên, phần chủ đạo tìm hiểu sẽ là học sinh nhận xét không
phải đại diện nhóm mà là trả lời cá nhân. Các em sẽ học tập lẫn nhau trong lúc
thảo luận vì mỗi bộ óc có một chủ quan khách thể riêng, nên sự nhận xét của các
em sẽ có nhiều điều bất ngờ. Và chính sự bất ngờ ấy là sự sáng tạo của các em.
Phương pháp này thường sử dụng nhận xét phát thảo chọn họa tiết ước lượng,
sáng tối đậm nhạt.
b/ Phương pháp quan sát:
Nhằm tập cho các em thói quen quan sát làm giàu vốn biểu tượng kinh
nghiệm sống của các em đó là tiền đề của tranh đề tài, tranh tự do được phong
phú đa dạng và sinh động từ những yêu cầu thường xuyên giúp các em có thói
quen quan sát hình thành trong trí nhớ vốn kiến thức giúp học sinh nhìn thấy cái
hiện thực trong thiên nhiên, trong xã hội sau đó thể hiện chung trong bài vẽ của
mình mang vẻ độc đáo riêng biệt.
Phương pháp này có thể tổ chức cho lớp tham quan, dã ngoại, ngắm cảnh (nếu có
điều kiện thì đưa hoạt động này vào những tiết ngoại khóa)
c/ Phương pháp trực quan:
Trong tiết dạy phương pháp trực quan là phương pháp thường xuyên, là
nghệ thuật thò giác giúp các em cảm thụ cái đẹp bằng mắt. Do đó người dạy mỹ
thuật không thể thiếu đồ dùng trực quan. Có thể là tranh ảnh mẫu thực hoặc đồ

mẫu đến vẽ tranh hoặc vẽ trang trí thì phương pháp thực hành được áp dụng chủ
yếu. Đó là thông tin hai chiều mà ta có thể nói là thông tin ngược vì nó giúp cho
người học thể hiện tài năng và sự tiếp thu của mình trong quá trình học. Người
dạy cũng từ đó mà rút kinh nghiệm về bài dạy có hiệu quả hơn qua quá trình
đánh giá chấm bài của các em.
3/ Nghệ thuật dạy môn mỹ thuật:
Nghệ thuật trong giảng dạy là tính sáng tạo của giáo viên. Nghệ thuật
dạy mỹ thuật bao hàm rộng hơn vì vậy nó không thể thiếu được trong các bài dạy:
trang trí, tự do, xem tranh… Nghệ thuật trang trí nói chung, tạo hình nói riêng đối
với người dạy học phải nghiên cứu kỹ càng nắm vững những kiến thức cơ bản
phát huy và nâng cao năng lực sáng tạo phù hợp với tính dân tộc, hiện đại với tình
cảm nguyện vọng quần chúng thưởng thức
Nghệ thuật được áp dụng trong các bài dạy ở bậc tiểu học là trau dồi cho các em
vốn kiến thức sơ đẳng nhằm làm quen với cái đẹp trong nghệ thuật
Tùy từng tình huống mà ta có thể áp dụng theo đối tượng cho phù hợp với sự nhận
biết của lứa tuổi.
− Màu sắc: Nghệ thuật màu sắc trong hội họa của lứa tuổi tiểu học là ưa màu,
vì vậy trong các bài ve õ của các em đều mang đậm tính màu sắc, màu rực rỡ, màu
tươi.
− Giáo viên cần giúp các em sử dụng màu như thế nào cho phù hợp.
Thông qua màu sắc còn thể hiện tình cảm nội tâm tư tưởng tình cảm của mỗi
người.
Cho các em biết cách sử dụng màu sẵn.


Người thực hiện : Nguyễn Thị Huế - Trường tiểu học Kim Đồng


bậ c Tiể u học


trọng nên cũng dần có hiệu quả trong nhà trường. Năng lực sáng tạo của nhiều
giáo viên có nhiều tiến bộ. Học sinh yêu thích môn học này nhưng với mức đôï
chưa cao. Tôi tin rằng thời gian tới đây có lẽ môn nghệ thuật này sẽ phát triển
mạnh đó là tìm năng của thế hệ trẻ về sau.
Một số trường tiểu học ở thành phố Đơng Hà, đã có giáo viên dạy chuyên
môn mỹ thuật. Tôi mong rằng cac ù giáo viên đảm trách môn học này việc dạy
ngày càng sâu hơn nhằm nâng kiến thức và phát huy hết nhân tài ở thế hệ trẻ.
Hiện nay đa số học sinh rất thích giờ học mỹ thuật các bài vẽ có tiến bộ
rõ rệt.
Trong các đợt vẽ tranh phát động của ngành học sinh có phần tự tin,
mạnh dạn, phấn khởi mỗi em vẽ một bức tranh tự do về ước mơ tương lai của

Người thực hiện : Nguyễn Thị Huế - Trường tiểu học Kim Đồng


bậ c Tiể u học

Đề tà i : Mộ t số phương pháp để dạy tố t mô n Mỹ thuật



nhân loại. Ta càng khẳng đònh môn mỹ thuật ngang tầm với các môn học trong
nhà trường hiện nay.
II/ BÀI HỌC KINH NGHIỆM
Trong quá trình dạy học môn mỹ thuật tôi đã rút ra một số kinh nghiệm trong
việc giảng dạy sau:
- Chuẩn bò đồ dùng dạy học:
Sưu tầm tranh, phân loại tranh, các vật mẫu, đồ dùng thật.
− Quan sát tham quan dã ngoại ngắm phong cảnh thật. Học sinh tự làm đồ
dùng trong tiết học…

Người thực hiện : Nguyễn Thị Huế - Trường tiểu học Kim Đồng


bậ c Tiể u học

Đề tà i : Mộ t số phương pháp để dạy tố t mô n Mỹ thuật



Đơng Hà ngày 10 tháng 04 năm 2010
Người thực hiện

Nguyễn Thị Huế

TÀI LIỆU THAM KHẢO

- Sách Mĩ thuật các lớp bậc Tiểu học
- Sách Giáo viên Mĩ thuật các lớp bậc Tiểu học
- Tài liệu dạy Lớp 4 theo chương trình Tiểu học mới
- Tài liệu đổi mới phương pháp dạy học ở Tiểu học
- Phương pháp nghiên cứu khoa học giáo dục
- Tài liệu tập huấn thay sách giáo khoa mơn Mĩ thuật bậc THCS


Người thực hiện : Nguyễn Thị Huế - Trường tiểu học Kim Đồng