Kho¸ luËn tèt nghiÖp

Bïi ThÞ Thuú

Lời cảm ơn
Tôi xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo trong tổ Phương pháp dạy học
Ngữ văn, khoa Ngữ văn, trường Đại học sư phạm Hà Nội 2, đặc biệt là cô giáothạc sĩ Nguyễn Thị Mai Hương đã tận tình giúp đỡ, chỉ bảo trong quá trình
nghiên cứu đề tài Thơ tượng trưng, siêu thực với việc đọc hiểu văn bản Đàn
ghi ta của Lor-ca của Thanh Thảo.

Hà nội, ngày 10 tháng 5 năm 2009
Người thực hiện

Bùi Thị Thuỳ

Lời cam đoan
1


Kho¸ luËn tèt nghiÖp

Bïi ThÞ Thuú

Tôi xin cam đoan khoá luận tốt nghiệp Thơ tượng trưng, siêu thực với
việc đọc hiểu văn bản Đàn ghi ta của Lor-ca (sgk Ngữ văn 12, tập một, nxb
Giáo dục) là kết quả nghiên cứu của riêng tôi dưới sự hướng dẫn của cô giáothạc sĩ Nguyễn Mai Hương. Khoá luận này không trùng với các bài viết, công
trình nghiên cứu khác.

Hà nội, ngày 10 tháng 5 năm 2009
Người thực hiện



Đại học sư phạm

ĐHQGHN

:

Đại học Quốc gia Hà Nội

Mục lục
Trang
Mở đầu

1

1. Lý do chọn đề tài

1

2. Lịch sử vấn đề

2
3


Kho¸ luËn tèt nghiÖp

Bïi ThÞ Thuú

3. Nhiệm vụ nghiên cứu

6

1.1.1. Tiếp nhận tác phẩm văn học

6

1.1.2. Thể loại với vấn đề tiếp nhận tác phẩm văn chương

11

1.2. Cơ sở thực tiễn

16

Chương 2

18

Thơ tượng trưng, siêu thực với việc đọc - hiểu văn bản
Đàn ghi ta của Lor-ca của Thanh Thảo
2.1. Thể loại trữ tình

18

2.1.1. Quan niệm về thể loại trữ tình

18

2.1.2. Đặc trưng của tác phẩm trữ tình


2.4. Vận dụng những hiểu biết về thơ tượng trưng, siêu thực, Federico

42

García Lorca để đọc hiểu văn bản Đàn ghi ta của Lor-ca
4


Kho¸ luËn tèt nghiÖp

Bïi ThÞ Thuú

2.4.1. Đọc hiểu là gì?

42

2.4.2. Vận dụng phương pháp đọc - hiểu trong bài

43

Đàn ghi ta của Lor-ca
Chương 3: Giáo án thể nghiệm

50

Kết luận

76

Thư mục tài liệu tham khảo

nguyên nhân cơ bản là thiếu những kiến thức mĩ học để tiếp cận thơ hiện đại.
Với mục tiêu đổi mới phương pháp dạy và học, phát huy tư duy sáng tạo
và năng lực tự học của học sinh, những năm gần đây, SGK Ngữ văn được xây
dựng dựa trên nguyên tắc tích hợp ba phân môn Văn - Tiếng Việt – Làm văn của
bộ môn văn trước đây. Đọc - hiểu trở thành phương pháp được quan tâm hàng
đầu. Bên cạnh nguyên tắc tích hợp, tập thể các tác giả SGK còn lấy thể loại làm
6


Kho¸ luËn tèt nghiÖp

Bïi ThÞ Thuú

nguyên tắc tổ chức chương trình và SGK Ngữ văn. Dạy học tác phẩm văn
chương theo đặc trưng loại thể cũng được coi là con đường có nhiều ưu thế trong
việc tiếp cận tác phẩm văn chương. Lần thay đổi SGK này, một số tác phẩm văn
học sau năm 1975 được đưa vào nhà trường, chẳng hạn như bài thơ Đàn ghi ta
của Lor-ca (SGK Ngữ văn 12, tập một, Nxb GD) của Thanh Thảo. Là tác phẩm
được viết theo phong cách tượng trưng, siêu thực, Đàn ghi ta của Lor-ca đã
khiến cho giáo viên và học sinh gặp nhiều khó khăn trong việc đọc hiểu văn bản.
Văn bản Đàn ghi ta của Lor-ca có những đặc điểm khác biệt so với văn bản thơ
cổ điển và văn bản thơ lãng mạn trước đây, nên bên cạnh những kiến thức về thể
loại, giáo viên cũng cần quan tâm tới những đặc điểm của phương pháp sáng tác
tượng trưng, siêu thực để giúp học sinh đọc hiểu văn bản.
Với những lí do trên, chúng tôi lựa chọn đề tài Thơ tượng trưng, siêu
thực với việc đọc hiểu văn bản Đàn ghi ta của Lor-ca của Thanh Thảo, với hi
vọng, đưa ra một định hướng tiếp cận tác phẩm Đàn ghi ta của Lor-ca, cũng
như một số tác phẩm thơ hiện đại viết theo lối tượng trưng, siêu thực. Chúng tôi
mong muốn góp một phần nhỏ bé vào việc nâng cao chất lượng giờ dạy - học
Ngữ văn ở trường phổ thông trung học.

ó dch hai trong s ba Tuyờn ngụn ca ch ngha siờu thc v bi vit
Ch ngha siờu thc v hi ho ca Brtụng.
* Federico Garcớa Lorca :
L nh th, nh vn hoỏ li lc ca Tõy Ban Nha, song Vit Nam nhng
t liu v tỏc gi ny khụng nhiu, cú th k n:
-

Th Federico Garcớa Lorca, bn dch ca Hong Hng, s vn hoỏ Lõm
ng xut bn, cú gii thiu v cuc i, s nghip ca tỏc gi v mt s
bi th ó c dch.

- Trong Thit k bi hc ng vn 12, Nxb GD, Federico Garcớa Lorca cng
c gii thiu v cuc i v s nghip.
* Bi th n ghi ta ca Lor-ca:
- Trong Hng dn thc hin chng trỡnh sỏch giỏo khoa lp 12, Lờ
nguyờn Cn ó trỡnh by mt s quan nim m hc ca ch ngha tng
trng, siờu thc t ú lớ gii mt s hỡnh tng trong bi th.
8


Kho¸ luËn tèt nghiÖp

Bïi ThÞ Thuú

- Sách giáo viên Ngữ văn 12, tập một và Thiết kế bài học Ngữ văn 12, tập
một, Nxb GD, đã đưa ra những định hướng cơ bản để tổ chức dạy học bài
thơ.
- Văn học và tuổi trẻ, số tháng 10-2008, Nxb GD, Nguyễn thị Minh Duyên
cũng đưa ra cách cảm nhận về bài thơ Đàn ghi ta của Lor-ca như một tiếng
đàn gọi niềm đồng cảm, tri âm.

+ Vấn đề loại thể
+ Vấn đề đọc - hiểu
+ Thơ tượng trưng, siêu thực
+ các tư liệu về Federico García Lorca
+ Các tài liệu khác có liên quan đến bài thơ Đàn ghi ta của Lor-ca

5. Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp phân tích, tổng hợp
- Phương pháp so sánh, đối chiếu
- Phương pháp thể nghiệm

6. Dự kiến đóng góp
Trên cơ sở tìm hiểu các đặc điểm của thơ tượng trưng, siêu thực, phong
cách nghệ thuật của Federico García Lorca, giúp cho việc đọc hiểu văn bản
Đàn ghi ta của Lorca được tiến hành một cách thuận lợi, từ đó nâng cao chất
lượng giờ Ngữ văn ở trường phổ thông.

7. Bố cục của khoá luận
Khoá luận gồm ba phần:
- Mở đầu ( 5 trang)
- Nội dung:
+ Chương 1: Những vấn đề chung (12 trang)
+ Chương 2: Thơ tượng trưng, siêu thực với việc đọc hiểu văn bản Đàn
ghi ta của Lor-ca của Thanh Thảo (32 trang)
+ Chương 3: Giáo án thể nghiệm (27 trang)
- Kết luận (2 trang)

10



Trong bn thnh t to nờn chu k mt quỏ trỡnh sỏng tỏc v thng thc
vn hc (thi i, nh vn, tỏc phm, bn c) thỡ nh vn vi t cỏch l ch th
sỏng to, úng vai trũ quan trng nht. Mc ớch hot ng sỏng to ca nh vn
11


Kho¸ luËn tèt nghiÖp

Bïi ThÞ Thuú

là biến đổi đối tượng thẩm mĩ khách quan thành đối tượng thẩm mĩ chủ quan và
có khả năng thoả mãn, định hướng nhu cầu thẩm mĩ xã hội. Quá trình biến đổi
đó gọi là quá trình sáng tác. Để làm được điều này nhà văn phải có những phẩm
chất và năng lực đặc biệt cùng tiến trình làm việc công phu.
Phẩm chất và năng lực đòi hỏi nhà văn cần phải có là một trực giác nhạy
bén, một tâm hồn giàu cảm xúc. Họ biết mở rộng tâm hồn mình để đón đọc
những âm vang của cuộc sống bằng khả năng quan sát tinh tế. Chính nhờ quan
sát nhà văn có thể tìm hiểu bản chất của hiện thực và tích luỹ được vốn sống.
Hơn nữa, năng khiếu bẩm sinh cũng là tiền đề không thể thiếu để hình
thành một tài năng văn học, nhưng năng khiếu có thể phát triển hoặc lụi tàn.
Muốn có tài năng đích thực không phải chỉ cần một nhân tố hình thành là năng
khiếu, mà còn cần cả quá trình trau dồi, rèn luyện về mọi mặt tư tưởng, tình cảm,
bản lĩnh, nhân cách, vốn sống, vốn văn hoá, nghệ thuật viết văn v.v… Khi có
đầy đủ hai mặt năng khiếu văn chương và năng lực cảm thụ nhà văn sẽ sáng tạo
nên tác phẩm của mình. Thực tế cuộc sống được tích luỹ đã được nhà văn phản
ánh qua lăng kính chủ quan của tác giả để tạo nên tác phẩm. Vì thế giai đoạn
sáng tạo của nhà văn được khép kín trong chu trình: Cuộc sống ↔ nhà văn ↔
tác phẩm ↔ độc giả.
Tóm lại đứng trên bình diện tiếp nhận để quan sát thì con đường sáng tạo
tác phẩm của nhà văn là quá trình không kém phần gian khổ: Quan sát - ghi nhận

tác chia nhỏ, tháo gỡ tất cả những tương quan vốn không thể tách rời nhau trong
một chỉnh thể nghệ thuật để rồi ghép hợp lại. Đây là hoạt động giúp người đọc
có một cái nhìn sâu sắc về tác phẩm.
Tuy nhiên, tiến hành hoạt động phân tích không có nghĩa là phân tích tất
cả mọi yếu tố, chi tiết trong tác phẩm. Vì các chi tiết trong tác phẩm không bao
giờ có chất lượng nghệ thuật như nhau. Trong rất nhiều các chi tiết đó chỉ có một
số chi tiết thể hiện rõ giá trị nội dung và nghệ thuật của tác phẩm. Đặt trong bối
cảnh của một giờ dạy văn, việc tập trung vào một số chi tiết, hình ảnh như vậy là
vô cùng cần thiết để học sinh có thể nắm vững ý nghĩa văn bản trong một khoảng
thời gian ngắn trên lớp.

13


Kho¸ luËn tèt nghiÖp

Bïi ThÞ Thuú

Chẳng hạn như với văn bản Đàn ghi ta của Lor-ca, giáo viên cần hướng
dẫn học sinh tập trung vào hình tượng Federico García Lorca, người chiến sĩ tự
do, nhà nghệ sĩ với những cách tân nghệ thuật; hình tượng nghệ thuật cây đàn
ghi ta của Federico García Lorca. Từ đó giúp học sinh hiểu được bài thơ chính là
một bài thơ viếng vừa là một bi ca, một niềm đồng cảm tri âm của Thanh Thảo
đối với Federico García Lorca.
Như thế, đến với tác phẩm văn chương không chỉ cần một khả năng đọc
lưu loát, diễn cảm mà cần cả một hoạt động cần mẫn, tỉ mỉ để có thể cảm nhận
phong phú và sâu sắc về tác phẩm, đó là hoạt động phân tích.
c. Hoạt động cắt nghĩa
Cắt nghĩa là hoạt động làm rõ nghĩa của tác phẩm thông qua việc làm rõ ý
nghĩa của lớp ngôn từ và hình tượng trong tác phẩm. Cắt nghĩa đem lại nhận

v tỏc phm vi nhng quan nim, t tng v tiờu chun thm m m mu sc
cỏ nhõn ch ngha. Nú m ra giai on khỏch quan hoỏ ch th thm m ca cỏ
nhõn ngi c. Trng tõm ca hot ng bỡnh giỏ l cỏi mi v ni dung v
ngh thut ca tỏc phm. Cn trỏnh s bỡnh giỏ phin din, ch quan, bo th v
cng trỏnh s nhi li ý kin ỏnh giỏ ca ngi i trc mt cỏch thiu bn
sc.
Túm li, tip nhn tỏc phm vn hc bao gm mt h thng cú quan h
cht ch vi nhau: c, phõn tớch, ct ngha, bỡnh giỏ. Trỡnh t h thng ny l
mt lp trỡnh n nh. c l yờu cu bt buc tip cn tỏc phm vn hc v
nh hng cho s phõn tớch. Hot ng ct ngha xỏc nh tớnh chớnh xỏc ca
ni dung phõn tớch. Hot ng bỡnh giỏ m rng i sõu hn vo giỏ tr tỏc phm
bng s phong phỳ v y cỏ tớnh ca ngi tip nhn tỏc phm.
1.1.1.4. Nhng khú khn trong tip nhn tỏc phm vn chng
Tip nhn tỏc phm vn chng thc cht l mt quỏ trỡnh giao tip, s
giao tip gia tỏc gi vi ngi tip nhn, l mi quan h gia ngi núi v
ngi nghe, ngi vit v ngi c, ngi by t v ngi chia s, cm thụng.
Bao gi ngi vit cng mong mun ngi c hiu mỡnh, cm nhn nhng iu
mỡnh gi gm, kớ thỏc. Song trong cuc giao tip gia tỏc gi vi ngi tip nhn

15


Khoá luận tốt nghiệp

Bùi Thị Thuỳ

thụng qua tỏc phm vn chng, bờn cnh tớnh khỏch quan cn m bo thỡ
ngi c cũn gp muụn vn khú khn, cn tr khi tip nhn.
Trong quỏ trỡnh tip nhn, trc tiờn ngi c phi vt qua hng ro
khong cỏch v thi gian v khụng gian lch s. Khi tip nhn tỏc phm vn hc

sự, trữ tình và kịch. Đây cũng là quan niệm được dùng phổ biến cho tới ngày
nay.
Còn thể là phương thức tổ chức hình thức thiên về ngôn ngữ của tác phẩm.
Thể tài vô cùng phong phú như: truyện ngắn, truyện vừa, tiểu thuyết, ký, phóng
sự… Như vậy trong mỗi loại sẽ nảy sinh rất nhiều thể khác nhau.
Loại thể chỉ quy luật loại hình của tác phẩm, trong đó, một nội dung nhất
định tương ứng với một hình thức nhất định. Trong mỗi loại thể bao giờ cũng có
sự thống nhất về đề tài, chủ đề, cảm hứng, hệ thống nhân vật, hệ thống kết cấu,
lời văn. Sự thống nhất giữa các phương diện trên được quy định bởi phương thức
chiếm lĩnh đời sống. Nó ứng với hoạt động nhận thức của con người và tạo ra
một kênh giao tiếp với bạn đọc. Như vậy, nói tới thể loại là nói tới cách thức tổ
chức tác phẩm - một kiểu tái hiện đời sống theo lối gián tiếp.
1.1.2.2. Loại thể trong mối quan hệ với lịch sử văn học, phương pháp sáng
tác, thi pháp và phong cách nghệ thuật
a. Loại thể trong mối quan hệ với lịch sử văn học
Lịch sử văn học nghiên cứu về tiến trình lịch sử văn học, là các giai đoạn
phát triển của nền văn học, mỗi giai đoạn ấy mang những đặc điểm riêng về nội
dung tư tưởng, về hình thức nghệ thuật. Còn thể loại mang tính quy luật ổn định
và bền vững nhưng không hề đối lập với tiến trình văn học. Quy luật của sự phát
triển là sự cách tân có kế thừa. Chẳng hạn nhân vật trong tác phẩm tự sự dân gian
là kiểu nhân vật chức năng được xây dựng theo kiểu, loại, không tính cách,
nhưng nhân vật trong tác phẩm tự sự hiện đại đã thay đổi, có lịch sử, có số phận,
có tính cách riêng biệt, không lặp lại.
Như thế, mỗi loại hình văn học ở mỗi giai đoạn phát triển của lịch sử sẽ có
những biến đổi, những biến đổi ấy không làm thay đổi đặc trưng của loại hình ấy
nhưng nó phản ánh sự phát triển như một quy luật tất yếu của văn học. Do đó
nghiên cứu về thể loại nhất thiết phải đặt trong mối quan hệ với lịch sử văn học.
17



kể tới một số phương pháp sáng tác trong lịch sử như chủ nghĩa cổ điển, chủ
18


Kho¸ luËn tèt nghiÖp

Bïi ThÞ Thuú

nghĩa lãng mạn, chủ nghĩa hiện thực phê phán, chủ nghĩa tự nhiên, chủ nghĩa
tượng trưng, chủ nghĩa hiện thực xã hội chủ nghĩa,…
Mỗi loại hình văn học đặt trong các phương pháp sáng tác khác nhau sẽ có
những đặc điểm khác nhau. Chẳng hạn như trường hợp của hai nhà văn lớn ở
phương Tây là H.Banzăc và V.Huygô, cùng lấy nguyên mẫu từ một tên tội phạm
bị tù đày trong cuộc sống, Banzăc đã xây dựng thành nhân vật trộm cướp
Vôtơranh trong Tấn trò đời, còn Huygô lại xây dựng nên hình tượng người tù
khổ sai Giăngvangiăng trong Những người khốn khổ cả đời sống vì lẽ sống tình
thương. Có sự khác biệt đó là bởi vì Banzăc là một bậc thầy của chủ nghĩa hiện
thực cùng nguyên tắc xây dựng những nhân vật điển hình, còn Huygô lại là một
nghệ sĩ lãng mạn nổi tiếng, luôn theo đuổi và xây dựng những nhân vật lý tưởng.
Rõ ràng cùng một thể loại tự sự nhưng tự sự của phương pháp sáng tác
lãng mạn khác với tự sự của phương pháp sáng tác hiện thực phê phán cũng như
các phương pháp sáng tác khác. Đối với thể loại trữ tình cũng như vậy. Thơ ca
lãng mạn đã có nhiều khác biệt so với thơ ca cổ điển, chẳng hạn chỉ cần so sánh
Đây mùa thu tới của Xuân Diệu với chùm thơ thu của Nguyễn Khuyến đã thấy
nhiều cách tân về ngôn từ, hình ảnh, quan niệm nghệ thuật. Đối với các tác phẩm
trữ tình hiện đại, chẳng hạn như Đàn ghi ta của Lor-ca của Thanh Thảo sự khác
biệt này càng thể hiện rõ. Ở đó không chỉ tồn tại cấu trúc của mạch cảm xúc mà
còn cả một cấu trúc tự sự kết hợp với cấu trúc của một bản nhạc. Đối với những
tác phẩm này nếu chỉ máy móc vận dụng những đặc trưng của thể loại trữ tình
truyền thống thì tác phẩm sẽ trở nên lạ lẫm, khó nắm bắt. Do đó nghiên cứu tác

vật sắc nét ở cả ngoại hình và tính cách. Đối với bài thơ Đàn ghi ta của Lor-ca
bên cạnh thể loại, phương pháp sáng tác cũng cần quan tâm đến phong cách sáng
tác của Thanh Thảo và đặc biệt là phong cách sáng tác của Federico García
Lorca, người ảnh hưởng trực tiếp tới thi phẩm Đàn ghi ta của Lor-ca và các
sáng tác thơ khác của Thanh Thảo.
Như vậy, thể loại chỉ được nghiên cứu một cách đầy đủ và có ý nghĩa thật
sự khi được đặt trong mối quan hệ với các phương diện và phạm trù khác.
1.1.2.3. Tiếp nhận văn học dựa trên cơ sở đặc điểm loại hình đặt trong mối
quan hệ mật thiết với phương pháp sáng tác và các khái niệm có liên quan
20


Kho¸ luËn tèt nghiÖp

Bïi ThÞ Thuú

Có rất nhiều cách để tiếp cận tác phẩm văn học: tiếp cận theo khuynh
hướng lịch sử phát sinh, tiếp cận theo khuynh hướng chức năng - tác động, tiếp
cận theo khuynh hướng bản thể và những tim tòi về thi pháp. Trong đó tiếp cận
tác phẩm theo khuynh hướng thể loại được đánh giá là có ưu thế trong dạy học
văn. Mỗi tác phẩm văn chương đều tồn tại dưới những thể loại khác nhau tuỳ
thuộc vào sở thích, sở trường của mỗi nhà văn.
Khi tiếp cận tác phẩm văn chương theo đặc trưng thể loại, người dạy và
người học phải nắm được những lí thuyết về thể loại. Lý thuyết về thể loại sẽ ảnh
hưởng trực tiếp đến hoạt động dạy học tác phẩm trong nhà trường. Nó được sử
dụng như một công cụ để tiếp cận tác phẩm.
Tuy nhiên như mục 1.2.2 đã đề cập, nghiên cứu vấn đề loại thể phải đặt
trong mối quan hệ với các phương diện, phạm trù lí luận văn học khác, dẫu việc
nghiên cứư này chỉ dừng lại ở cấp độ quan hệ để thấy được sự tác động và ảnh
hưởng chứ không nghiên cứu mối quan hệ đồng đẳng. Đặc biệt ở những tác

nay. Song đứng trước một bài thơ được viết theo phong cách tượng trưng, siêu
thực với những hình ảnh, ngôn từ mơ hồ, khó hiểu, không chỉ học sinh mà nhiều
thầy cô giáo còn lúng túng khi hướng dẫn học sinh đọc hiểu văn bản. Do đã quá
quen với lối tư duy truyền thống mà thiếu đi những kiến thức mĩ học để tiếp cận
một bài thơ hiện đại. Xuất phát từ thực tiễn đó, việc tìm hiểu bài thơ Đàn ghi ta
của Lor-ca, của Thanh Thảo, cần dựa vào những đặc điểm của loại thể trữ tình
cùng những đặc điểm của thơ tượng trưng, siêu thực trên thế giới nói chung và
thơ tượng trưng, siêu thực của Federico García Lorca nói riêng.

CHƯƠNG 2

22


Kho¸ luËn tèt nghiÖp

Bïi ThÞ Thuú

THƠ TƯỢNG TRƯNG, SIÊU THỰC VỚI VIỆC ĐỌC - HIỂU
VĂN BẢN ĐÀN GHI TA CỦA LOR-CA CỦA THANH THẢO
2.1. Thể loại trữ tình
2.1.1. Quan niệm về thể loại trữ tình
Theo Từ điển tiếng Việt “trữ tình” có “nội dung phản ánh hiện thực bằng
cách biểu hiện những ý nghĩ, những xúc cảm, tâm trạng riêng của con người
trước cuộc sống” [11;tr 1305].
Từ điển thuật ngữ văn học quan niệm “trữ tình phản ánh đời sống bằng
cách bộc lộ trực tiếp ý thức của con người, nghĩa là con người tự cảm thấy mình
qua những ấn tượng, ý nghĩ, cảm xúc chủ quan của mình đối với thế giới và
nhân sinh”. [2; tr 373]
Như vậy thể loại trữ tình là sự bộc lộ tình cảm, cảm xúc một cách cao đẹp

vui, hạnh phúc, hi vọng hay buồn, đau khổ, tuyệt vọng…chẳng hạn nỗi buồn
thấm đẫm trong từng hình ảnh, từng câu thơ của Huy Cận ở Tràng giang :
Sóng gợn tràng giang buồn điệp điệp,
Con thuyền xuôi mái nước song song,
Thuyền về nước lại, sầu trăm ngả;
Củi một cành khô lạc mấy dòng.
Đối với Đàn ghi ta của Lor-ca người đọc có thể nhận ra tình cảm trân trọng,
ngưỡng mộ người chiến sĩ tự do, người nghệ sĩ thiên tài Federico García Lorca;
sự nuối tiếc, đau xót trước cái chết của Lor-ca và những cách tân nghệ thuật
không được tiếp tục. Những tình cảm đó không được nói ra một cách trực tiếp,
mà ẩn tàng sau lớp hình ảnh, ngôn từ, sau việc miêu tả con người và số phận của
Lor-ca.
Có thể thấy, tất cả các trạng thái cảm xúc, tình cảm trong thơ trữ tình đều vô
hình vì thế phải cắt nghĩa các hình ảnh, các cách sử dụng ngôn ngữ, biện pháp
nghệ thuật, phải dùng đến trí liên tưởng và tưởng tượng để nắm được thế giới vô
hình đó.
2.1.2.2. Nhân vật trữ tình
Trong tác phẩm trữ tình nội dung được thể hiện luôn gắn liền với nhân vật trữ
tình. Khác với nhân vật trong tác phẩm tự sự và kịch, nhân vật trữ tình thường
24


Kho¸ luËn tèt nghiÖp

Bïi ThÞ Thuú

không có lịch sử, số phận, tính cách. Nhưng nó lại được cụ thể trong giọng điệu,
cảm xúc, cách cảm, cách nghĩ.
Trong tác phẩm trữ tình thường có hai loại nhân vật:
Thứ nhất, đó là nhân vật trữ tình là chủ thể trữ tình, thường thì chỉ có một