Website: Email : Tel (: 0918.775.368
LỜI MỞ ĐẦU
Như chúng ta đã biết hiện nay nền kinh tế thế giới đang diễn ra một
cách sôi động và các quốc gia trên thế giới cũng đang nhanh chóng thực hiện
các chiến lược nhằm đưa nền kinh tế nước mình phát triển đi lên. Muốn vậy
các nước không còn con đường nào khác là phải thực hiện Công nghiệp hóa,
hiện đại hóa (CNH,HĐH). Do vậy vấn đề CNH,HĐH là một vấn đề chung,
mang tính toàn cầu và được mọi người quan tâm nghiên cứu.
Việt Nam chúng ta đi lên chủ nghĩa xã hội từ một nước nông nghiệp lạc
hậu, lại bị chiến tranh xâm lược tàn phá nặng nề, cần phải nhanh chóng vươn
lên, nắm bắt cơ hội, vượt qua thử thách, phát triển nhanh và bền vững để hội
nhập khu vực và thế giới. Muốn tiếp tục phát huy những thành tích đã đạt
được đồng thời khắc phục yếu kém, đẩy lùi nguy cơ tụt hậu kinh tế sớm đưa
đất nước ra khỏi tình trạng một nước nghèo, cải thiện đời sống người dân,
tăng cường tiềm lực quốc phòng, an ninh, củng cố vững chắc độc lập và chủ
quyền quốc gia, tạo điều kiện cho lực lượng sản xuất ra đời phù hợp với quan
hệ sản xuất mới thì không còn con đường nào khác là chúng ta phải đẩy mạnh
quá trình CNH,HĐH.
Chính vì vậy, tại đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VIII, Đảng ta đã khẳng
định: Tiếp tục sự nghiệp đổi mới, đẩy mạnh CNH,HĐH vì mục tiêu dân giàu,
nước mạnh, xã hội công bằng dân chủ, văn minh, vững bước đi lên xã hội chủ
nghĩa là nhiệm vụ trung tâm trong thời kì quá độ.
Để góp phần nghiên cứu về chiến lược CNH,HĐH, trong khuôn khổ bài
viết này em xin đề cập tới “Cơ sở lý luận triết học của chiến lược CNH,HĐH
ở Việt Nam trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội”.
Em rất mong sự góp ý của thầy cô và các bạn.

1
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
I. Chi ến lược CNH,HĐH ở Việt Nam trong thời kỳ quá độ
1. Mục tiêu của chiến lược CNH,HĐH ở Việt Nam

chuyển một bộ phận quan trọng lao động nông nghiệp sang các khu vực công
nghiệp và dịch vụ, tạo nhiều việc làm mới, nâng cao chất lượng nguồn nhân
lực, cải thiện đời sống nông dân và dân cư ở nông thôn.
b. Quan điểm của Đảng ta về chiến lược CNH,HĐH:
- CNH,HĐH phải đảm bảo giữ vững độc lập tự chủ đi đôi với mở rộng
hợp tác quốc tế, đa phương hoá, đa dạng hoá quan hệ kinh tế quốc tế đối
ngoại. Dựa vào nguồn lực trong nước là chính đi đôi với tranh thủ tối đa
nguồn lực bên ngoài trên cơ sở xây dựng một nền kinh tế mở, hội nhập với
khu vực và thế giới, hướng mạnh về xuất khẩu đồng thời thay thế nhập khẩu
bằng những sản phẩm trong nước có hiệu quả.
- CNH,HĐH là sự nghiệp của toàn dân, của mọi thành phần kinh tế
trong đó thành phần kinh tế nhà nước là chủ đạo.
- Lấy việc phát huy nguồn nhân lực con người làm yếu tố cơ bản cho
việc phát triển nhanh và bền vững. Tăng trưởng kinh tế gắn với đời sống nhân
dân, phát triển văn hoá giáo dục, thực hiện tiến bộ công bằng xã hội.
- Khoa học và công nghệ là động lực của CNH,HĐH, kết hợp công
nghiệp truyền thống với công nghiệp hiện đại. Tranh thủ đi nhanh vào công
nghiệp hiện đại ở những khâu quyết định.
- Lấy hiệu quả kinh tế - xã hội làm tiêu chuẩn cơ bản để xác định
phương án phát triển, lựa chọn dự án đầu tư và công nghệ. Đầu tư chiều sâu
để khai thác tối đa năng lực sản xuất hiện có.
- Kết hợp chặt chẽ và toàn diện phát triển kinh tế với cúng cố, tăng
cường nền quốc phòng - an ninh của đất nước.
2. Nội dung của chiến lược CNH,HĐH ở Việt Nam trong thời kỳ quá độ
a. Nội dung lâu dài của chiến lược CNH,HĐH:
- Phát triển lực lượng sản xuất - cơ sở vật chất kỹ thuật của chủ nghĩa
3
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
xã hội - trên cơ sở thực hiện cơ khí hoá nền sản xuất xã hội và áp dụng những
thành tựu khoa học - công nghệ hiện đại.

thiết, đó là đội ngũ cán bộ khoa học - công nghệ có số lương đủ lớn chất
lượng cao, đầu tư ở mức cần thiết, các chính sách kinh tế xã hội phù hợp…
Trong quá trình CNH,HĐH, người lao động - lực lượng sản xuất thứ
nhất - không những phải được nâng cao trình độ văn hoá và khoa học - công
nghệ mà còn phải được trang bị cơ sở vật chất - kỹ thuật tiên tiến. Họ vừa là
kết quả của sự phát triển lực lượng sản xuất, vừa tạo ra sự phát triển đó.
- Chuyển đổi cơ cấu kinh tế theo hướng hiện đại hoá hợp lý và hiệu quả.
Quá trình CNH,HĐH cũng là quá trình chuyển đổi cơ cấu kinh tế. Cơ
cấu của nền kinh tế quốc dân bao gồm các ngành kinh tế, các vùng kinh tế,
các thành phần kinh tế… và mối quan hệ hữu cơ giữa chúng. Trong cơ cấu
của nền kinh tế, cơ cấu các ngành kinh tế là quan trọng nhất, quyết định các
hình thức cơ cấu kinh tế khác. Cơ cấu kinh tế hợp lý là điều kiện để nền kinh
tế tăng trưởng, phát triển. Vì vậy CNH,HĐH đòi hỏi phải xây dựng cơ cấu
kinh tế hợp lý hiện đại.
Cơ cấu kinh tế hợp lý trong một nền kinh tế thị trường hiện tại đòi hỏi
công - nông nghiệp - dịch vụ phát triển mạnh mẽ, hợp lý và đồng bộ. Mạng
lưới dịch vụ với tư cách là một ngành kinh tế phát triển mới có thể phục vụ tốt
cho sự phát triển mạnh mẽ các ngành công nghiệp và nông nghiệp.
Ở nước ta, kể từ đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI đến nay, dưới ánh
sáng của đường lối đổi mới, việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế đã đạt được
những thành tựu quan trọng.
Thông qua cách mạng khoa học - công nghệ và phân công lại lao động
với những tính quy luật vốn có của nó, thích ứng với điều kiện nước ta, Đảng
ta đã xác định dược một cơ cấu kinh tế hợp lý mà “bộ xương” của nó là cơ cấu
kinh tế công - nông nghiệp - dịch vụ gắn với phân công và hợp tác quốc tế sâu
rộng. Mục tiêu phấn đấu của nước ta đến năm 2010 là tỷ trọng GDP của
5
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
nông nghiệp là 16-17% , công nghiệp 40-41%, dịch vụ 42-43%.
Chuyển dịch cơ cấu kinh tế ở nước ta trong thời kỳ quá độ lên chủ

tiêu chuẩn đáp ứng yêu cầu của công nghiệp chế biến; tăng giá trị và khối
lượng hàng xuất khẩu; tăng thêm việc làm và thu nhập cho người lao động;
phân công lại lao đông xã hội, hình thành các điểm công nghiệp gắn liền với
đô thị hoá tại chỗ, mở mang thị trường sản phẩm và dịch vụ cho công nghiệp.
Để thực hiện nhiệm vụ CNH,HĐH nông nghiệp và nông thôn cần phải
chú trọng đến các vấn đề thuỷ lợi hóa, áp dụng công nghệ tiến bộ, nhất là công
nghệ sinh học, cơ giới hoá, điện khí hoá; phát triển mạnh công, thương
nghiệp, dịch vụ, du lịch…; tăng cường xây dựng kết cấu hạ tầng…
- Phát triển công nghiệp.
Hướng ưu tiên phát triển công nghiệp là: các ngành chế biến lương
thực- thực phẩm, sản xuất hàng tiêu dùng, hàng xuất khẩu, công nghiệp điện
tử và công nghệ thông tin. Xây dựng có chọn lọc một số cơ sở công nghiệp
nặng trong những ngành trọng yếu mà nhu cầu đòi hỏi bức bách và có điều
kiện về vốn, công nghệ, thị trường để phát huy tác dụng nhanh và có hiệu quả
(năng lượng - nhiên liệu, vật liệu xây dựng, cơ khí chế tạo, đóng và sửa chữa
tàu thuỷ, luyện kim, hoá chất).
- Cải tạo mở rộng, nâng cấp và xây dựng mới có trọng điểm kết cấu hạ
tầng vật chất của nền kinh tế.
Trong cơ chế thị trường, kết cấu hạ tầng có vai trò hết sức quan trọng
đối với sự phát triển của sản xuất, kinh doanh và đời sống của dân cư. Từ một
nền kinh tế nghèo nàn, lạc hậu đi lên chủ nghĩa xã hội, kết cấu ở hạ tầng của
nền kinh tế nước ta hết sức thấp kém, không đáp ứng được yêu cầu của nền
sản xuất kinh doanh và của đời sống dân cư. Do vậy, trong những năm trước
mắt, việc xây dựng kất cấu hạ tầng của nền kinh tế được coi là một nội dung
của CNH,HĐH.
Do khả năng tài chính có hạn, trong những năm trước mắt, việc xây
7
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
dựng kết cấu hạ tầng phải tập trung vào khâu cải tạo, mở rộng, nâng cấp.Việc
xây dựng mới chỉ có mức độ và phải tập trung vào những khâu trọng điểm, có