Website: Email : Tel (: 0918.775.368
A- Mở ĐầU
Một trong những biểu hiện mới của chủ nghĩa t bản ngày nay l sự hình th nh
và phát triển mạnh mẽ của các tổ chức xuyên quốc gia hay còn gọi là các công ty
xuyên quốc gia . Các công ty này ngày càng có vai trò quan trọng trong đời sống
kinh tế ,chính trị và xã hội .Đồng thời nó còn là lực lợng đóng góp nhiều cho xã
hội nh: tích cực trong nghiên cứu khoa học, áp dụng nhanh chóng các thành tựu
đó vào thc tiễn có hiệu quả cao , đào tạo cho xã hôi nguồn lao động tay nghề
cao ,thúc đẩy giao lu buôn bán thế giới Bên cạnh đó nó cũng tạo ra cho xã hội
rất nhiều vấn đề cần quan tâm nh : thất nghiệp xã hội tăng , phân cấp giàu nghèo
trong xã hội ngày càng rõ rệt hơn , cạn kiệt tài nguyên thiên nhiên , ô nhiễm môi
trờng ngày càng trầm trọng hơn
Do trình độ ,thời gian ,tài liệu còn thiếu nên bài viết còn có chỗ cha đợc đầy đủ
mong thầy giáo sửa chữa và chỉ bảo để các bài víêt sau của em đợc hoàn chỉnh và
tốt hơn .

1
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
B- Nội dung chính
I/ Bản chất của các tổ chức độc quyền xuyên quốc gia
1- Bản chất và đặc trng của các tổ chức độc quyền xuyên quốc gia.
Cuối thế kỷ XIX và đầu thế kỷ XX, ở các nớc t bản phát triển có thể nhận thấy
rằngnền sản xuất TBCN có phát triển rất lớn của công nghiệp và quá trình tập
trung t bản nhanh chóng vào tay các xí nghiệp ngày càng to lớn dặc biệt hơn là sự
tập trung nhiều xí nghiệp thuộc nhiều ngành với nhau .Từ đó các tổ chức này sử
dụng cơ chế độc quyền ,tức là cơ chế dựa trên giá cả độc quyền, thay cho cơ chế tự
do cạnh tranh dựa trên giá cả thị trờng để thu lợi nhuận độc quyền cao .Các tổ
chức này hoạt động vợt biên giới thì hình thành các tổ chức siêu độc quyền hay
còn gọi là các công ty xuyên quốc gia (TNC). Bớc vào thời kỳ chuyển từ xã hội
sản xuất vật chất sang xã hội phát triển thông tin thì số lợng TNC tăng và ngày
càng nhiều cùng với sự thay đổi về bản chất để phù hợp vơi tình hình mới .Khi đó

những ngời có liên quan gồm :cổ đông, ngời làm thuê, ngơì cung ứng, cộng đồng
địa phơng.
Trong tổ chức sản xuất và các hoạt động kinh tế thì chuyển từ sản xuất đại trà,
hàng loạt với số lợng lớn sang kiểu sản xuất loạt nhỏ theo đơn đặt hàng và thực
hiện một cách linh hoạt cùng với nó là sự chuyển từ các tổ chức quy mô lớn liên
kết theo chiều dọc sang liên kết theo mạng lới và theo chiều ngang giữa các đơn vị
kinh tế trong và ngoài nớc .
Các tổ chức TNC này sử dụng ngay lợi thế của mình trong các hoạt động mua
nguyên ,nhiên vật liệu cùng các yếu tố khác cần thiết cho quá trình sản xuất và
bán sản phẩm của mình với giá độc quyền nhằm thu đợc những khoản lợi nhuận
kích sù mà so với các doanh nghiệp khác thì phải mất nhiều thời gian mới có đợc
những khoản nh thế .Chúng còn sử dụng giá cả độc quyền với mục đích là để
cạnh tranh với các doanh nghiệp khác mà chúng cho là có nguy cơ làm phơng hại
tới chúng . Lúc đầu chúng sử dụng giá cả độc quyền nhỏ hơn giá trị của sản phẩm
chấp nhận lỗ một thời gian để chèn ép các đối thủ cạnh tranh của chúng .Nhiều
đối thủ của chúng không canh tranh đợc sẽ bị phá sản hoặc phải chuyển sang hoạt
động trong các nghành khác song cũng có một số ít đối thủ co thể trụ vững và phát
3
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
triển .Trong lúc nay ngời mua sẽ đợc lợi ngay sau đó chúng lại thực hiện giá cả
độc quyền cao trong khi bán các sản phẩm của mình và mua các yếu tố đầu vào
với giá độc quyền thấp nhằm thu về những khoản tiền lãi lớn để bù đắp vào cho
phần lỗ trớc đây .Phần lãi này lớn hơn phần lỗ tớc đây nhiều lần và ngời bị thiệt
chính là nguời tiêu dùng các sản phẩm đó và những ngời cung cấp nguyên liệu đầu
vào .Cùng với quá trình cạnh tranh không lành mạnh đó chúng còn tiến hành mua
lại dây truyền công nghệ với giá rẻ của các đối thủ của chúng khi họ bị phá sản
hoặc phải chuyển sang làm các công việc khác .Từ đó chúng ta thấy rằng bọn chủ
TNC thu lợi từ rất nhiều nguồn khác nhau .
TNC là các tổ chức lớn cho nó gồm có nhiều công ty con và ở nhiều nơi trên
thế giới mục dích của chúng chỉ là phân bố sao cho tổ chức sản xuất có thể thu đợc

Năm là quốc tế hoá và toàn cầu hoá hoạt động tổ chức quản lý .Trong nền
kinh tế thế giới hiện nay thì công tác này thực sự có vai trò to lớn chúng luôn
thông tin cho nhau về vốn t bản ,lao động ,thông tin và công nghệ luôn đợc kết nối
giữa các quốc gia trên thế giới với nhau vợt khỏi biên giới quốc gia về địa lý.
II/ Vai trò của các tổ chức độc quyền xuyên quốc gia.
Vơí khoảng 60.000 công ty mẹ và khoảng 500.000 công ty con các công ty
độc quyền xuyên quốc gia có vai trò đặc biệt quan trọng trong nền kinh tế thế
giới .Chúng đang kiểm soát khoảng 40% sản lợng công nghiệp , 60% về ngoai th-
ơng ,80% về kỹ thuật mới của thế giới .Các công ty này chủ yếu thuộc các nớc có
nền kinh tế phát triển nh các nớc Mỹ , Nhật Bản , các nớc EU và Liên Bang Nga .
ở đây các công ty có khả năng về vốn nguồn lực cùng với đó là công nghệ của
chúng đặc biệt tiến bộ . các TNC này chủ yếu hoạt động trong các lĩnh vực công
nghiệp chế tạo hàng xuất khẩu và các lĩnh vực hợp tác trên phạm vi rộng và có tỷ
lệ lãi cao . Nó có tấc động không chỉ đối với các quốc gia mà nó hoạt động mà nó
còn tác động tới nền kinh tế toàn cầu .
1- Thúc đẩy hoạt động thơng mại quốc tế
Một trong những vai trò nổi bật của TNC đó là thúc đẩy hoạt động thơng mại
quốc tế. Chúng đã sử dụng mọi nguồn hàng của thế giới vào giao lu buôn bán để
kiếm lời.
5