Thủ tục phân tích tại công ty Ernst & Young GVHD:TS Phan Đức Dũng
SVTH:Lê Thị Thùy Linh Trang 1
MỞ ĐẦU
Thủ tục phân tích tại công ty Ernst & Young GVHD:TS Phan Đức Dũng
Thủ tục phân tích tại công ty Ernst & Young GVHD:TS Phan Đức Dũng
SVTH:Lê Thị Thùy Linh Trang 3
Bên cạnh đó, chuẩn mực kiểm toán Việt Nam VSA 520 “ Quy trình
phân tích” ra đời đã tạo cơ sở pháp lý cho kiểm toán viên Việt Nam mạnh dạn
áp dụng thủ tục phân tích trong quy trình kiểm toán của mình.
Trong quá trình thực tập tại công ty kiểm toán Ernst & Young, em nhận
thấy thủ tục phân tích được áp dụng rộng rãi và mang lại hiệu quả cao trong
quy trình kiểm toán từ giai đoạn lập kế hoạch, giai đoạn thực hiện và giai
đoạn hoàn thành kiểm toán. Do đó em chọn đề tài này với mong muốn có một
hiểu biết sâu sắc hơn về việc áp dụng thủ tục phân tích trong kiểm toán báo
cáo tài chính.
Mục tiêu của đề tài:
Thủ tục phân tích: khái niệm, kỹ thuật phân tích, trình tự áp dụng và vai
trò của thủ tục phân tích.
Thủ tục phân tích áp dụng tại công ty kiểm toán Ernst & Young : kỹ
thuật phân tích, trình tự áp dụng.
Minh họa bằng hồ sơ kiểm toán của khách hàng cụ thể.
Nhận xét, đánh giá và kiến nghị cần thiết.
Phương pháp nghiên cứu:
Thu thập và nghiên cứu tài liệu.
Kết hợp trao đổi với kiểm toán viên và quan sát cách thực hiện
Tham gia thực hiện kiểm toán các khách hàng của Công ty kiểm toán
Ernst & Young.
Phạm vi của đề tài:
Do hạn chế về thời gian thực tập, em xin trình bày thủ tục phân tích
SVTH:Lê Thị Thùy Linh Trang 5
1.1Ernst & Young toàn cầu:
1.1.1Lịch sử hình thành và phát triển của Ernst & Young:
Hiện tại, với hơn 300.000 nhân viên, hơn 700 văn phòng tại 140 quốc
gia, Ernst & Young (EY) là một trong bốn công ty kiểm toán và tư vấn tài
chính lớn nhất thế giới. Quá trình hình thành của công ty diễn ra từ thế kỷ 19
và gắn liền với 2 nhân vật: Alwin Charles Ernst và Arthur Young.
Arthur Young: thành lập công ty kế toán Stuart & Young năm 1894.
Mười hai năm sau, tách riêng ra thành công ty Arthur Young & Company.
Alwin Charles Ernst cùng anh trai là Theodore Ernst lập công ty kế
toán Ernst & Ernst năm 1903.
Qua gần một thế kỷ hoạt động, Ernst & Ernst liên tục phát triển, sáp
nhập với nhiều công ty lớn khác. Năm 1944, Clarkson Gordon & Company,
một công ty kế toán ở Canada thành lập từ năm 1864, trở thành một thành
viên của Arthur Young & Company. Năm 1979 Ernst & Ernst sáp nhập với
một công ty Anh là Whinney, Murray & Company để thành công ty hợp danh
Ernst & Whinney. Năm 1989, Ernst & Whinney và Arthur Young hợp nhất
trên toàn cầu để trở thành Ernst & Young.
1.1.2Các khách hàng chủ yếu của công ty:
Ernst & Young có một lực lượng khách hàng đông đảo, phần lớn là
những công ty có tên tuổi hoạt động ở nhiều lĩnh vực như: Ngân hàng, thương
mại, sản xuất, bảo hiểm, viễn thông, công nghiệp, xây dựng, dầu khí, nhà
- Dịch vụ Kế toán
- Tư vấn và hỗ trợ về kế toán
Các dịch vụ về thuế
Thủ tục phân tích tại công ty Ernst & Young GVHD:TS Phan Đức Dũng
SVTH:Lê Thị Thùy Linh Trang 7
Ernst & Young chuyên cung cấp các dịch vụ về thuế và liên quan đến
thuế nhằm đáp ứng mọi nhu cầu của khách hàng.
Các dịch vụ về thuế bao gồm:
- Chiến lược tham gia thị trường, lập cơ cấu đầu tư
- Tuân thủ các quy định về thuế: lập cơ cấu thuế hiệu quả; kiến nghị giảm
thuế với cơ quan thuế
- Cơ cấu thuế thu nhập cá nhân và thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế gián thu-
Tư vấn về các cơ hội giảm thiểu tiền thuế
- Làm việc với các cơ quan thuế
Dịch vụ tư vấn doanh nghiệp
Bộ phận tư vấn doanh nghiệp của Ernst & Young chuyên cung cấp các
dịch vụ thương mại và tài chính cho các khách hàng mà hầu hết là những đơn
vị có vốn đầu tư nước ngoài. Mục tiêu của Ernst & Young là giúp cho khách
hàng đảm bảo việc kinh doanh luôn đạt hiệu quả cao và tuân thủ pháp luật.
Các dịch vụ tư vấn doanh nghiệp của Ernst & Young bao gồm:
- Đánh giá sơ bộ tình hình tài chính
- Tái cơ cấu doanh nghiệp, đánh giá sự phù hợp và hiệu quả
- Tư vấn quản lý, bao gồm phân tích chẩn đoán, lập chiến lược kinh doanh,
xây dựng ngân sách kinh doanh
CEO
Staff
Giám đốc
TAS
ADMIN
TAX
Partner
FC Partner Partner
Senior manager
Senior 1, 2, 3
Staff 1, 2
Senior manager
Senior manager
Senior 1, 2, 3
Senior 1, 2, 3
Staff 1, 2
Staff 1, 2
Staff
Manager
Theo chân các nhà đầu tư quốc tế đến Việt Nam, Ernst & Young đã xác
định mục tiêu của mình tại Việt Nam là luôn cố gắng hết mình để cung cấp
những dịch vụ tư vấn và hỗ trợ tuân thủ pháp luật với tiêu chuẩn chất lượng
cao nhất cho khách hàng quốc tế trong thời gian đầu, song song đó là hòa
nhập vào sự phát triển lâu dài tại Việt Nam qua công tác phục vụ khối lượng
khách hàng ngày càng tăng.
Ernst & Young luôn phấn đấu hỗ trợ khách hàng của mình hoàn thành
những kế hoạch đã đề ra, đồng thời đáp ứng được nguyện vọng phát triển của
chính nhân viên và của chính công ty.
Thủ tục phân tích tại công ty Ernst & Young GVHD:TS Phan Đức Dũng
SVTH:Lê Thị Thùy Linh Trang 10
CHƯƠNG 2
-------------------------------------------------------------------------------------------
CƠ SỞ LÝ LUẬN
tài chính, kiểm toán viên phải thực hiện quy trình phân tích hoặc kiểm tra chi
tiết hoặc kết hợp cả hai”.
Thủ tục phân tích cung cấp những bằng chứng kiểm toán đáng tin cậy:
Trường hợp sau khi áp dụng thủ tục phân tích, không phát hiện được bất kỳ
Thủ tục phân tích tại công ty Ernst & Young GVHD:TS Phan Đức Dũng
SVTH:Lê Thị Thùy Linh Trang 12
sự chênh lệch bất thường hay mối liên hệ không hợp lý nào, kiểm toán viên
đã có được bằng chứng về sự hợp lý nói chung của khoản mục kiểm toán, từ
đó có thể giảm bớt các thử nghiệm chi tiết không cần thiết.
Phân tích còn giúp phát hiện khả năng tồn tại các sai lệch trọng yếu.
Trong giai đoạn kết thúc cuộc kiểm toán: Theo VSA 520 “ trong giai đoạn
kết thúc cuộc kiểm toán, kiểm toán viên phải áp dụng thủ tục phân tích để có
kết luận tổng quát về sự phù hợp trên các khía cạnh trọng yếu của báo cáo tài
chính với những hiểu biết của mình về tình hình kinh doanh của đơn vị”
Thủ tục phân tích giúp kiểm toán viên khẳng định lại những kết luận có
được trong suốt quá trình kiểm tra các tài khoản hoặc khoản mục trên báo cáo
tài chính.
Đồng thời, thủ tục phân tích cũng chỉ ra những điểm yêu cầu kiểm toán
viên phải thực hiện kiểm toán bổ sung
*Tóm lại, phân tích được đánh giá là một thủ tục kiểm toán có hiệu quả
vì thời gian ít, chi phí thấp, mà lại có thể cung cấp bằng chứng về sự đồng bộ,
hợp lý chung về các số liệu kế toán; đồng thời giúp đánh giá được những nét
tổng thể và không bị sa vào các nghiệp vụ cụ thể.
2.1.3Nội dung của thủ tục phân tích:
Thủ tục phân tích được áp dụng với các khoản mục gồm số lượng lớn
các nghiệp vụ và có thể dự đoán được theo thời gian, thông qua việc:
chính: Các thông tin phi tài chính là những dữ liệu kinh tế, kỹ thuật do các hệ
thống hạch toán nghiệp vụ, thống kê… cung cấp. Giữa các thông tin này và
thông tin tài chính có những quan hệ nhất định, nên kiểm toán viên có thể
phát hiện những sai sót dựa trên mối quan hệ hợp lý giữa chúng.
Trong quá trình thực hiện thủ tục phân tích, kiểm toán viên được sử
dụng nhiều phương pháp khác nhau từ việc so sánh đơn giản đến những phân
tích phức tạp đòi hỏi phải sử dụng các kỹ thuật thống kê tiên tiến. Việc lựa
chọn thủ tục phân tích, phương pháp và mức độ áp dụng tùy thuộc vào sự xét
đoán chuyên môn của kiểm toán viên.
Thủ tục phân tích tại công ty Ernst & Young GVHD:TS Phan Đức Dũng
SVTH:Lê Thị Thùy Linh Trang 14
2.1.4Các nhân tố ảnh hưởng đến thủ tục phân tích:
Hệ thống kiểm soát nội bộ đang vận hành tại công ty:
Thủ tục phân tích chỉ thực sự đáng tin cậy khi thực hiện trong một hệ
thống kiểm soát nội bộ hiệu quả. Nếu mức rủi ro tiềm tàng và rủi ro kiểm soát
cao thì việc áp dụng thủ tục phân tích để đi đến kết luận sẽ mang lại rủi ro rất
cao.
Bản chất của khoản mục cần kiểm toán:
Thủ tục phân tích áp dụng cho các khoản mục trên báo cáo kết quả hoạt
động kinh doanh thường chính xác hơn những khoản mục trên bảng cân đối
kế toán bởi các khoản mục trên bảng cân đối kế toán bị ảnh hưởng bởi nhiều
nhân tố trong đó quyết định quản lý đóng vai trò quan trọng. Ví dụ: khoản
mục hàng tồn kho, nợ phải thu, tiền… chịu ảnh hưởng bởi sự thay đổi mức
tồn kho, chính sách tín dụng, mức tồn quỹ… . Nói chung là các chính sách
của công ty nhằm phục vụ cho nhu cầu quản lý, do đó, rất khó có thể hình
có một cái nhìn tổng thể về tình hình kinh doanh của khách hàng và phân tích
rủi ro hơn là cung cấp bằng chứng về các cơ sở dẫn liệu trên báo cáo tài
chính. Do đó, thủ tục phân tích đặc biệt quan trọng trong giai đoạn lập kế
hoạch kiểm toán và trong giai đoạn hoàn thành kiểm toán nhằm giúp kiểm
toán viên thiết kế những thủ tục kiểm toán chi tiết trong chương trình kiểm
toán sau này hơn là trong giai đoạn thực hiện kiểm toán.
2.2CÁC PHƯƠNG PHÁP PHÂN TÍCH
2.2.1Phân tích tính hợp lý (phân tích dự báo):
2.2.1.1Khái niệm:
Phân tích tính hợp lý là phương pháp sử dụng kỹ thuật tính toán để ước
tính cho một số dư hay khoản mục trên báo cáo tài chính, rồi so sánh với số
liệu của đơn vị để phát hiện các chênh lệch bất thường.
2.2.1.2Phương pháp thực hiện:
Dựa vào những hiểu biết của kiểm toán viên về những thay đổi chủ yếu
trong hoạt động của khách hàng để xây dựng một ước tính phù hợp. Trên cơ
Thủ tục phân tích tại công ty Ernst & Young GVHD:TS Phan Đức Dũng
SVTH:Lê Thị Thùy Linh Trang 16
sở các dữ liệu thu thập được, kiểm toán viên sẽ tính toán các giá trị ước tính.
Có hai cách lựa chọn khi tiến hành kiểm tra tính hợp lý:
Dự đoán tổng số dư tài khoản hay khoản mục. Ví dụ: dựa vào chỉ số
tiền điện ở đầu tháng 1 và cuối tháng 12, kiểm toán viên có thể ước tính được
chi phí tiền điện trong năm.
Dự đoán thay đổi trong số dư này so với năm trước. Ví dụ: dựa vào
thay đổi số lao động và tiền lương, kiểm toán viên có thể dự đoán mức biến
động tiền lương năm nay so với năm trước.
2.2.1.3Ưu, nhược điểm:
vào tính ổn định trong hoạt động của doanh nghiệp.
2.2.2.3Ưu, nhược điểm:
Phương pháp này thực hiện khá đơn giản do chỉ tập trung vào biến
động của các khoản mục theo thời gian, đồng thời việc thu thập thông tin và
tính toán cũng ít hơn so với các thủ tục phân tích khác.
Tuy nhiên, nếu xu hướng kỳ trước không liên quan đến kỳ này thì việc
tập trung vào những biến động theo thời gian sẽ đưa đến những nhận định
không đúng đắn.
2.2.3 Phân tích tỷ suất:
2.2.3.1Khái niệm:
Phân tích tỷ suất là việc tính toán các tỷ suất ở kỳ hiện tại rồi đối chiếu
với các tỷ suất của các kỳ trước, tỷ suất của các đơn vị cùng ngành…. để tìm
hiểu về những biến động cũng như đánh giá những thay đổi trong hoạt động
của đơn vị.
Khi thực hiện kỹ thuật này, kiểm toán viên có thể sử dụng thông tin từ
khách hàng, các công ty cùng ngành và các thông tin liên quan khác. Phương
pháp này được sử dụng suốt quá trình kiểm toán của EY.
2.2.3.2Phương pháp thực hiện:
Thủ tục phân tích tại công ty Ernst & Young GVHD:TS Phan Đức Dũng
SVTH:Lê Thị Thùy Linh Trang 18
Trước hết dựa trên mối quan hệ giữa những tài khoản hay khoản mục
để tính ra tỷ suất. Sau đó so sánh tỷ suất theo thời gian hoặc giữa các công ty
để nhận diện các chênh lệch bất thường.
2.2.3.3Ưu, nhược điểm:
Đây là phương pháp phân tích đáng tin cậy vì nó phản ảnh mối quan hệ
giữa nhiều khoản mục trên báo cáo tài chính. Nó giúp kiểm toán viên đánh
Thu thập số liệu thống kê qua các năm hay các giai đoạn
Ước lượng mô hình và phân tích kết quả hồi qui nhờ vào phần mềm
toán học
Sau khi có được mô hình cụ thể, kiểm toán viên dựa vào số liệu thực tế
của năm hiện hành để ước lượng cho biến cần xác định giá trị.
So sánh giá trị ước lượng với giá trị thực tế trên sổ sách kế toán của
đơn vị.
Tìm nguyên nhân cho các sai biệt lớn nếu có.
2.2.4.3Ưu, nhược điểm:
Phân tích hồi quy tỏ ra ưu thế so với các thủ tục phân tích khác trong
trường hợp ước tính các khoản mục chịu ảnh hưởng của nhiều đại lượng biến
thiên. Và do đây là phương pháp liên quan nhiều đến toán học nên độ tin cậy
và chính xác của ước tính được xác định một cách rõ ràng.
Tuy nhiên, thủ tục phân tích này đòi hỏi một kỹ thuật phức tạp, đồng
thời phải tốn nhiều thời gian để thu thập một lượng lớn thông tin nên rất ít khi
được áp dụng.
Thủ tục phân tích tại công ty Ernst & Young GVHD:TS Phan Đức Dũng
SVTH:Lê Thị Thùy Linh Trang 20
CHƯƠNG 3
Bước 2: Đánh giá độ tin cậy của các dữ liệu được sử dụng để phân tích:
Sự độc lập và mức độ tin cậy của các thông tin thu thập ảnh hưởng trực
tiếp đến tính chính xác của dự đoán và ảnh hưởng đến chất lượng của bằng
chứng kiểm toán mà các kiểm toán viên thu thập từ thủ tục phân tích.
Bước 3: Áp dụng các phương pháp phân tích để ước lượng giá trị hay
đánh giá khả năng xảy ra sai sót của khoản mục cần kiểm toán:
Kiểm toán viên dựa vào dữ liệu đã thu thập để xây dựng giá trị ước
tính hay đánh giá rủi ro.
Bước 4: So sánh giá trị đã ước tính với giá trị trên sổ sách, ghi nhận các
chênh lệch trọng yếu:
So sánh giá trị ước tính của kiểm toán viên với số liệu thực tế của đơn
vị để phát hiện những chênh lệch bất hợp lý. Đồng thời, so sánh với
ngưỡng sai sót cho phép để biết sai lệch có trọng yếu hay không.
Dựa trên kết quả từ phân tích tổng quát về tình hình tài chính của doanh
nghiệp và các công thức của EY, kiểm toán viên quản lý cuộc kiểm toán sẽ
tính tổng sai sót cho phép TE( Tolerable Error) và ngưỡng sai sót cho phép
SAD(Nominal Amount). Công thức như sau:
Mức trọng yếu PM( Planning Materiality) = 5%Thu nhập trước thuế
TE = 50%PM
SAD= 10%TE
Thủ tục phân tích tại công ty Ernst & Young GVHD:TS Phan Đức Dũng
SVTH:Lê Thị Thùy Linh Trang 22
SAD được sử dụng để xem xét sai lệch có thể bỏ qua hay không, nếu sai lệch
là nhỏ hơn SAD thì được xem là không trọng yếu và bỏ qua.
Bước 5: Xác định những thủ tục thích hợp để điều tra nguyên nhân của
những chênh lệch trọng yếu, hay của những biến động bất thường.
- Luật pháp , các nhân tố chính trị, xã hội có liên quan
3.2.1.1.2Phương pháp phân tích:
Sau khi thu thập các thông tin trên, kiểm toán viên sẽ phân tích để biết
được ảnh hưởng của nó tới hoạt động của doanh nghiệp. Chủ yếu trong giai
đoạn này sử dụng phương pháp phân tích xu hướng, phân tích tỷ suất để phân
tích sự thay đổi của các số dư hoặc các loại hình nghiệp vụ giữa năm hiện
hành so với năm trước nhằm phát hiện các biến động bất thường.
*Quy trình phân tích tổng quát:
- Xem lại hồ sơ kiểm toán của công ty năm trước có thể giúp kiểm toán
viên cảnh giác với những sai phạm có thể xảy ra. Hồ sơ kiểm toán trong giai
đoạn tìm hiểu khách hàng năm trước sẽ cung cấp những thtông tin liên quan
và nếu thích hợp sẽ được cập nhật tiếp và mang những thông tin này qua năm
sau.
- Thảo luận : bằng cách thảo luận với khách hàng về những nhân tố ảnh
hưởng quan trọng đến công ty, chúng ta có thể hiểu được nguyên nhân của
những quyết định chính của khách hàng đang diễn ra.
- Phân tích các thông tin tài chính và cả những thông tin phi tài chính
liên quan đến hoạt động của doanh nghiệp. Công việc này giúp kiểm toán
viên có thể xác định được những khu vực có rủi ro cao và tập trung vào kiểm
tra chặt chẽ hơn hoặc những khu vực ít xảy ra rủi ro để giảm nhẹ việc kiểm
soát.
- Nguồn thông tin dữ liệu chủ yếu thông thường là báo cáo tài chính
trong nội bộ công ty và các báo cáo phân tích phục vụ cho hoạt động quản trị
của công ty. Nguồn dữ liệu trong giai đoạn lập kế hoạch thường rất rộng lớn,
vì vậy cần chọn những thông tin có ý nghĩa nhiều nhất cho sự hiểu biết của
kiểm toán viên về hoạt động của công ty. Nhằm mục đích xác định các thông
Thủ tục phân tích tại công ty Ernst & Young GVHD:TS Phan Đức Dũng
SVTH:Lê Thị Thùy Linh Trang 25
cố gắng tăng doanh thu và mở thêm nhiều chi nhánh tại các vùng ven trung
tâm thành phố Hồ Chí Minh.
Nhà cung cấp: KH1 có cùng nhà cung cấp với các siêu thị khác ở Việt
Nam. Doanh nghiệp có một bộ phận riêng biệt chuyên liên hệ với các nhà
cung cấp cho việc mua hàng tại thành phố Hồ Chí Minh. Bộ phận này chịu
trách nhiệm về cung cấp hàng hóa cho hoạt động của đơn vị.
Mục tiêu, chiến lược: Dẫn đầu trong lĩnh vực bán lẻ tại Việt Nam, dự
định tổ chức nhiều chương trình khuyến mãi trong năm tới.
3.2.1.2.2Thủ tục phân tích:
Lưu ý: Hồ sơ đang sử dụng minh họa là kiểm tra giữa niên độ.
Phương pháp phân tích: phân tích xu hướng, phân tích tỷ suất
So sánh Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh giữa năm 07 và 06
(Xem bảng 1-phần phụ lục trang 2)
Dựa vào bảng so sánh, ta thấy có một số khoản mục biến động lớn cần
chú ý như đã ghi chú là :(1), (2), (3), (4), (5), (6), (7).
Tìm hiểu nguyên nhân của những sai lệch trong yếu và đánh giá khả
năng xảy ra sai sót
Doanh thu thuần tăng 232.904.625 hay 53% so với năm ngoái chủ yếu
bởi các nguyên nhân sau:
Sự tăng doanh thu ở cả hai siêu thị Lucy and Anvy( cho tới thời điểm
kiểm tra giữa niên độ thì doanh thu Lucy tăng 16% hay 34.716.684; doanh
thu ở Anvy tăng 28% hay 54.630.628).
Ngoài ra, doanh nghiệp còn mở thêm một siêu thị Nancy trên đường X
từ tháng 11 năm 2006 .