TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ
KHOA KINH TẾ - QUẢN TRỊ KINH DOANH
----------
LÝ THỊ NGỌC ĐIỀU
PHÂN TÍCH HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG CỦA
HỘ SẢN XUẤT TẠI NGÂN HÀNG
NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG
THÔN VIỆT NAM CHI NHÁNH HUYỆN
GIỒNG RIỀNG - TỈNH KIÊN GIANG
LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Ngành Tài chính - Ngân hàng
Mã số ngành: 52340201
Tháng 11 Năm 2014
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ
KHOA KINH TẾ - QUẢN TRỊ KINH DOANH
----------
LÝ THỊ NGỌC ĐIỀU
MSSV: 4117145
PHÂN TÍCH HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG CỦA
HỘ SẢN XUẤT TẠI NGÂN HÀNG
NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG
THÔN VIỆT NAM CHI NHÁNH HUYỆN
GIỒNG RIỀNG - TỈNH KIÊN GIANG
Cuối lời, em xin kính chúc quý thầy cô trường Đại học Cần Thơ, Ban
lãnh đạo và quý cô chú, anh chị trong chi nhánh Ngân hàng luôn dồi dào sức
khỏe và công tác tốt.
Xin chân thành cảm ơn!
Cần Thơ, Ngày 10 tháng 12 năm 2014
Sinh viên thực hiện
Lý Thị Ngọc Điều
TRANG CAM KẾT
Tôi xin cam kết luận văn này được hoàn thành dựa trên các kết quả
nghiên cứu của tôi và kết quả nghiên cứu này chưa được dùng cho bất cứ luận
văn cùng cấp nào khác.
Cần Thơ, ngày 10 tháng 12 năm 2014
Sinh viên thực hiện
Lý Thị Ngọc Điều
ii
NHẬN XÉT CỦA CƠ QUAN THỰC TẬP
.....................................................................................................................
.....................................................................................................................
.....................................................................................................................
.....................................................................................................................
.....................................................................................................................
.....................................................................................................................
.....................................................................................................................
1.3.3 Đối tượng nghiên cứu ............................................................................... 2
CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ......... 3
2.1 Cơ sở lý luận ................................................................................................ 3
2.1.1 Một số khái niệm ...................................................................................... 3
2.1.2 Phân loại tín dụng ..................................................................................... 3
2.1.3 Nguyên tắc tín dụng .................................................................................. 4
2.1.4 Điều kiện cấp tín dụng .............................................................................. 5
2.1.5 Vai trò của tín dụng trong nông nghiệp .................................................... 5
2.1.6 Một số chỉ tiêu đánh giá hoạt động tín dụng hộ sản xuất ......................... 6
2.1.7 Các tỷ số đánh giá hoạt động tín dụng của ngân hàng ............................. 8
2.2 Phương pháp nghiên cứu ............................................................................. 9
2.2.1 Phương pháp thu thập số liệu.................................................................... 9
2.2.2 Phương pháp phân tích số liệu .................................................................. 9
CHƯƠNG 3: TỔNG QUAN VỀ NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT
TRIỂN NÔNG THÔN CHI NHÁNH HUYỆN GIỒNG RIỀNG, TỈNH KIÊN
GIANG............................................................................................................. 12
3.1 Tổng quan về huyện Giồng Riềng ............................................................. 12
3.1.1 Điều kiện tự nhiên................................................................................... 12
3.1.2 Tình hình kinh tế - xã hội ....................................................................... 12
3.2 Khái quát về NHNO&PTNT chi nhánh huyện Giồng Riềng, tỉnh Kiên
Giang ................................................................................................................ 13
3.2.1 Lịch sử hình thành .................................................................................. 13
3.2.2 Cơ cấu tổ chức ........................................................................................ 13
3.2.3 Nhiệm vụ và chức năng của từng bộ phận.............................................. 14
iv
3.2.4 Các hoạt động chính của Ngân hàng ...................................................... 15
3.2.5 Một số quy định về chính sách tín dụng tại Ngân hàng ......................... 16
5.1.2 Thủ tục vay vốn còn khá rườm rà ........................................................... 63
5.1.3 Tỷ lệ HSX sử dụng vốn chưa đúng mục đích vẫn còn khá nhiều .......... 63
5.2 Một số giải pháp nâng cao kết quả hoạt động tín dụng hộ sản xuất tại Ngân
hàng ................................................................................................................. 63
v
5.2.1 Giải pháp nâng cao vốn huy động .......................................................... 63
5.2.2 Giải pháp hoàn thiện thủ tục cho vay ..................................................... 64
5.2.3 Giải pháp tăng cường công tác giám sát sau cho vay ............................. 64
5.2.4 Giải pháp giúp HSX tiếp cận được nguồn vốn vay ................................ 65
CHƯƠNG 6: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ................................................... 66
6.1 Kết luận ...................................................................................................... 66
6.2 Kiến nghị.................................................................................................... 66
6.2.1 Đối với chính quyền địa phương ............................................................ 66
6.2.2 Đối với NHNO&PTNT cấp trên .............................................................. 67
TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................................... 68
vi
DANH SÁCH BẢNG
Trang
Bảng 3.1 Kết quả hoạt động kinh doanh của NHNO&PTNT huyện
Giồng Riềng giai đoạn 2011 - 2013 .................................................................. 18
Bảng 3.2: Kết quả hoạt động kinh doanh của NHNO&PTNT huyện
Giồng Riềng giai đoạn 6 tháng đầu năm 2012, 2013, 2014 ............................. 19
Bảng 4.1: Tình hình nguồn vốn của NHNO&PTNT huyện Giồng Riềng
giai đoạn 2011 - 2013 ....................................................................................... 22
Bảng 4.14: Doanh số thu nợ HSX theo mục đích sử dụng tại
NHNO&PTNT huyện Giồng Riềng giai đoạn 6 tháng đầu năm 2012,
2013, 2014 ........................................................................................................ 45
Bảng 4.15: Dư nợ HSX theo mục đích sử dụng tại NHNO&PTNT
huyện Giồng Riềng giai đoạn 2011 – 2013 ...................................................... 45
Bảng 4.16: Dư nợ HSX theo mục đích sử dụng tại NHNO&PTNT
huyện Giồng Riềng giai đoạn 6 tháng đầu năm 2012, 2013, 2014................... 46
Bảng 4.17: Nợ xấu HSX theo mục đích sử dụng tại NHNO&PTNT
huyện Giồng Riềng giai đoạn 2011 – 2013 ...................................................... 46
Bảng 4.18: Nợ xấu HSX theo mục đích sử dụng tại NHNO&PTNT
huyện Giồng Riềng giai đoạn 6 tháng đầu năm 2012, 2013, 2014................... 47
Bảng 4.19: Các chỉ tiêu đánh giá hoạt động tín dụng HSX tại NHNO &
PTNT huyện Giồng Riềng giai đoạn 2011- 2013 ............................................. 59
Bảng 4.20: Các chỉ tiêu đánh giá hoạt động tín dụng HSX tại NHNO &
PTNT huyện Giồng Riềng giai đoạn 6 tháng đầu năm 2012, 2013,
2014 .................................................................................................................. 60
viii
DANH SÁCH HÌNH
Trang
Hình 3.1 Sơ đồ cơ cấu tổ chức của NH ............................................................ 14
Hình 4.1 Cơ cấu nguồn vốn của NHNO&PTNT huyện Giồng Riềng
giai đoạn năm 2011 – 2013 ............................................................................... 23
Hình 4.2 Cơ cấu nguồn vốn của NHNO&PTNT huyện Giồng Riềng
giai đoạn 6 tháng đầu năm 2012, 2013, 2014 ................................................... 23
Hình 4.3 Tình hình vốn huy động của NHNO&PTNT huyện Giồng
Riềng giai đoạn năm 2011 – 2013 .................................................................... 27
Hình 4.4 Tình hình vốn huy động của NHNO&PTNT huyện Giồng
Hình 4.18 Dư nợ HSX theo mục đích sử dụng tại NHNO&PTNT
huyện Giồng Riềng giai đoạn 6 tháng đầu năm 2012, 2013, 2014................... 56
Hình 4.19 Nợ xấu HSX theo mục đích sử dụng tại NHN&PTNT
Giồng Riềng giai đoạn 2011 - 2013 .................................................................. 56
Hình 4.20 Nợ xấu HSX theo mục đích sử dụng tại NHN&PTNT
Giồng Riềng giai đoạn 6 tháng đầu năm 2012, 2013, 2014 ............................. 58
x
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
NH
:
Ngân hàng
NHTM
:
Ngân hàng thương mại
NHCT
:
Ngân hàng cấp trên
ĐVT
:
Đơn vị tính
NHNO & PTNT
:
Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn
HSX
:
Hộ sản xuất
SXNN
:
Sản xuất nông nghiệp
NHNN
:
Ngân hàng nhà nước
cho lĩnh vực này là rất cần thiết đối với nhà nông và hộ kinh doanh nông
nghiệp ở Việt Nam. Tuy nhiên các hộ gia đình nước ta đa số là những hộ sản
xuất nhỏ lẻ chỉ có một khoản vốn nhất định. Chính vì thế mà vấn đề thiếu vốn
luôn xảy ra đối với họ.
Giồng Riềng là huyện thuần nông của tỉnh Kiên Giang, nằm ở phía Tây
sông Hậu, có hệ thống các kênh rạch chằng chịt và được nạo vét tương đối
hoàn chỉnh, đảm bảo giao thông đi lại vận chuyển hàng hóa và đủ nước tưới
tiêu phục vụ sản xuất nông nghiệp. Nhờ vào đó Giồng Riềng được xem là
huyện trọng điểm sản xuất lúa hàng hóa với năng suất bình quân hàng năm
6,11 canh tác và sản lượng 693.000 tấn lúa/ năm, đứng thứ nhì tỉnh Kiên
Giang. Tuy nhiên, sản xuất nông nghiệp là ngành thường gặp nhiều rủi ro do
thiên tai, lũ lụt và giá cả nông sản. Và việc áp dụng kỹ thuật mới vào sản xuất,
đầu tư phát triển nhiều ngành nghề, làm giàu cho chính mình và tạo nhiều của
cải vật chất cho xã hội cũng gặp nhiều trở ngại. Vì thế, để thực hiện được mục
tiêu đó đòi hỏi phải có một nguồn vốn rất lớn, nguồn vốn này đối với đa số hộ
sản xuất nông nghiệp không thể tự đáp ứng được mà phải có sự cho vay hỗ trợ
từ nhiều nguồn. Nếu như trước đây, hầu hết các hộ dân do thiếu vốn phải đi
vay vốn bên ngoài với lãi suất rất cao thì nay với sự phát triển NHNO & PTNT
rộng khắp của mạng lưới các người dân đã có thể dễ dàng tiếp cận và bổ sung
nguồn vốn cho mình.
Vì vậy, vấn đề đáp ứng vốn cho việc phát triển nông nghiệp nông thôn là
một trong những mục tiêu ưu tiên hàng đầu được Nhà nước đặc biệt quan tâm,
nhất là vốn để hỗ trợ nông dân phát triển sản xuất. Nhận thức được tầm quan
trọng và yêu cầu cấp thiết của thực tiễn. Với mong muốn tìm hiểu vấn đề trong
thời gian thực tập tại chi nhánh Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông
thôn huyện Giồng Riềng, tỉnh Kiên Giang là cơ hội để tác giả nhìn nhận vấn
đề một cách thực tế hơn. Vì vậy, tác giả đã chọn đề tài "Phân tích hoạt động
tín dụng của hộ sản xuất tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông
1
Tín dụng cho vay hộ sản xuất là hình thức cho vay của Ngân hàng nông
nghiệp đối với hộ sản xuất nhằm hỗ trợ vốn cho các hộ có nhu cầu trong việc
mua giống, phân bón, cải tạo vườn tạp, dụng cụ sản xuất..v.v.. và các hộ sản
xuất kinh doanh có nhu cầu về vốn”. (Nguyễn Văn Ngân, 2008, trang 6)
2.1.2 Phân loại tín dụng
Phân loại tín dụng là việc sắp xếp các khoản cho vay theo từng nhóm dựa
trên một số tiêu thức nhất định. Việc phân loại tín dụng có cơ sở khoa học là
3
tiền đề thiết lập các quy trình hoạt động tín dụng thích hợp và nâng cao chất
lượng quản trị rủi ro tín dụng. Phân loại tín dụng dựa vào các căn cứ sau:
Căn cứ vào thời hạn tín dụng:
- Tín dụng ngắn hạn: là những khoản vay có thời hạn đến 1 năm, thường
được sử dụng để cho vay bổ sung thiếu hụt tạm thời vốn lưu động và phục vụ
cho nhu cầu sinh hoạt của cá nhân.
- Tín dụng trung hạn: là những khoản vay có thời hạn trên 1 năm đến 5
năm; được cung cấp để mua sắm tài sản cố định, cải tiến và đổi mới kỹ thuật,
mở rộng và xây dựng các công trình nhỏ có thời gian thu hồi vốn nhanh.
- Tín dụng dài hạn: là những khoản vay có thời hạn trên 5 năm. Loại tín
dụng này được sử dụng để cung cấp vốn cho xây dựng cơ bản, cải tiến và mở
rộng sản xuất với quy mô lớn
Căn cứ vào mục đích sử dụng vốn
- Tín dụng sản xuất và lưu thông hàng hóa: là loại cấp phát tín dụng cho
các doanh nghiệp và các chủ thể kinh tế khác tiến hành sản xuất và lưu thông
hàng hóa.
- Tín dụng tiêu dùng: là hình thức cấp phát tín dụng cho cá nhân để đáp
ứng nhu cầu tiêu dùng.
- Tín dụng học tập: là hình thức cấp phát tín dụng để phục vụ việc học
- Có khả năng tài chính đảm bảo trả nợ trong thời hạn cam kết.
- Có dự án đầu tư, phương án sản xuất, kinh doanh, dịch vụ khả thi và có
hiệu quả, hoặc có dự án đầu tư, phương án phục vụ đời sống khả thi và phù
hợp với qui định của pháp luật.
- Thực hiện quy định về đảm bảo tiền vay theo quy định của Chính phủ
và hướng dẫn của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam. (Thái Văn Đại, 2012, trang
40)
2.1.5 Vai trò của tín dụng trong nông nghiệp
Tín dụng thực sự là một đòn bẩy kích thích các ngành kinh tế phát triển
không những ở thành thị mà còn cả ở nông thôn, nhất là trong lĩnh vực sản
xuất nông nghiệp ở nông thôn. Sau đây là một số vai trò của cho vay trong
nông nghiệp:
- Là hoạt động cầu nối giữa người thừa vốn và người thiếu vốn, nhằm
giúp vốn trong sản xuất được điều hòa và luân chuyển tốt. Nhờ có hoạt động
này mà những hộ thiếu vốn trong sản xuất có thể tiếp cận được nguồn vốn để
phục vụ cho sản xuất và tái sản xuất như: con giống, cây trồng, phân bón, thức
ăn, máy móc, đất canh tác, nhân công. Để nền nông nghiệp thực sự phát triển
nhanh và bền vững thì việc cho vay nông nghiệp không chỉ đơn thuần là tạo
nguồn vốn để người dân trang trải các chi phí sản xuất mà nó còn là công cụ
giúp cho việc mở rộng quy mô sản xuất, việc áp dụng các mô hình sản xuất
5
tiên tiến, khoa học công nghệ vào nông nghiệp được diễn ra dễ dàng và thuận
tiện hơn. Góp phần chuyển dịch cơ cấu trong nông nghiệp.
- Tín dụng đã góp phần tận dụng, khai thác mọi tiềm năng về đất đai, lao
động và tài nguyên thiên nhiên. Từ đó tạo ra các ngành nghề mới, tạo ra nhiều
hàng hóa cung cấp cho nền kinh tế, tạo thêm công ăn việc làm cho người lao
động ở nông thôn.
Căn cứ theo quyết định 493/2005/QĐ-NHNN 22/4/2005 và quyết định
sửa đổi bổ sung số 18/2007/QĐ-NHNN của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước
Việt Nam, nợ xấu là các khoản nợ thuộc các nhóm 3, 4 và 5. Tỷ lệ trích lập dự
phòng cụ thể đối với năm nhóm nợ như sau: Nhóm 1: 0%, Nhóm 2: 5%,
Nhóm 3: 20%, Nhóm 4: 50%, Nhóm 5: 100%. Trong đó:
Nhóm 1 (Nợ đủ tiêu chuẩn) bao gồm:
Các khoản nợ trong hạn mà Ngân hàng đánh giá là có khả năng
thu hồi đầy đủ cả gốc và lãi đúng thời hạn.
Các khoản dư nợ quá hạn dưới 10 ngày và tổ chức tín dụng đánh
giá là có khả năng thu hồi đầy đủ gốc và lãi bị quá hạn và thu hồi đầy đủ gốc
và lãi đúng thời hạn còn lại.
Các khoản nợ được phân loại vào nhóm 1 theo quy định (khoản
2 điều 6 QĐ 18/2007/QĐ-NHNN).
Nhóm 2 (Nợ cần chú ý) bao gồm:
Các khoản nợ quá hạn từ 10 ngày đến 90 ngày.
Các khoản nợ điều chỉnh kỳ hạn trả nợ lần đầu (đối với khách
hàng là doanh nghiệp, tổ chức thì tổ chức tín dụng phải có hồ sơ đánh giá
khách hàng về khả năng trả nợ đầy đủ nợ gốc và lãi đúng kỳ hạn được điều
chỉnh lần đầu).
Các khoản nợ được phân loại vào nhóm 2 theo quy định (khoản
2 điều 6 QĐ 18/2007/QĐ-NHNN).
Nhóm 3 (Nợ dưới tiêu chuẩn).
Các khoản nợ quá hạn từ 91 ngày đến 180 ngày.
Các khoản nợ cơ cấu lại thời hạn trả nợ lần đầu quá hạn dưới 10
ngày, trừ các khoản nợ điều chỉnh kỳ hạn trả nợ lần đầu tiên phân loại vào
nhóm 2 theo quy định.
Các khoản nợ được miễn giảm lãi do khách hàng không đủ khả
năng trả lãi đầy đủ theo hợp đồng tín dụng.
Các khoản nợ được phân loại vào nhóm 3 theo quy định (khoản
2.1.7.1 Dư nợ trên vốn huy động
(2.1)
Chỉ tiêu này lớn thể hiện khả năng tranh thủ vốn huy động, nếu chỉ tiêu
này lớn hơn 1 thì ngân hàng chưa thực hiện tốt việc huy động vốn, vốn huy
động tham gia vào cho vay ít tại địa phương, khả năng huy động vốn của ngân
hàng chưa tốt, nếu chỉ tiêu này nhỏ hơn 1 thì ngân hàng chưa sử dụng hiệu quả
toàn bộ nguồn vốn huy động, gây lãng phí.
2.1.7.2 Dư nợ trên tổng nguồn vốn
(2.2)
8
Là chỉ số tính toán hiệu quả hoạt động tín dụng của 1 đồng vốn của ngân
hàng. Chỉ số này giúp các nhà phân tích xác định quy mô hoạt động của ngân
hàng.
2.1.7.3 Hệ số thu nợ
(2.3)
Chỉ tiêu này thường được sử dụng để đáng giá hiệu quả sử dụng vốn của
ngân hàng, nó thể hiện khả năng thu nợ của ngân hàng hay khả năng trả nợ của
khách hàng trong một kỳ. Hệ số thu nợ càng lớn thì càng tốt.
2.1.7.4 Nợ xấu trên dư nợ
(2.4)
Chỉ tiêu đo lường chất lượng nghiệp vụ tín dụng của ngân hàng. Những
ngân hàng có chỉ số thấp có nghĩa là chất lượng tín dụng ngày càng cao.
2.1.7.5 Vòng quay vốn tín dụng
(2.5)
Chỉ tiêu đo lường tốc độ di chuyển vốn tín dụng của ngân hàng, phản ánh
số vốn đầu tư được vay vòng nhanh hay chậm trong một thời gian nhất định. .
Nếu số lần vòng quay vốn tín dụng càng cao thì hiệu quả sử dụng vốn càng
tượng phân tích cụ thể mà ta sẽ chọn chỉ tiêu gốc thích hợp.
Hình thức so sánh số tuyệt đối: nhằm phản ánh quy mô, khối
lượng của đối tượng phân tích, được thể hiện bằng một con số tuyệt đối cụ thể
kèm theo đại lượng. Áp dụng phương pháp này nhằm phản ánh thực trạng hoạt
động tín dụng hộ sản xuất của năm thực hiện so với năm gốc, cụ thể là so sánh
sự tăng giảm về các khoản mục trong hoạt động tín dụng hộ sản xuất của năm
2012 so với năm 2011 (năm 2011 được chọn là năm gốc trong trường hợp
này) và năm 2013 so với năm 2012 (năm 2012 được chọn là năm gốc trong
trường hợp này).
Công thức:
Tăng giảm (+), giảm (-) tuyệt đối = Số liệu kỳ phân tích - Số liệu kỳ gốc
(2.7)
Hình thức so sánh số tương đối: nhằm phản ánh phần trăm
thay đổi của đối tượng phân tích so với chỉ tiêu cơ sở, hay nói cách khác hơn
là phương pháp này sẽ đo lường mức độ tăng giảm của đối tượng phân tích
nhằm thể hiện tốc độ tăng trưởng của đối tượng phân tích. Kết quả tính theo
phương pháp này sẽ có đơn vị là %. Phương pháp này cũng nhằm thực hiện
mục tiêu 1 và mục tiêu 2.
Công thức:
(2.8)
Phương pháp phân tích tỷ trọng:
+ Xem xét cơ cấu, tính tỷ trọng của các khoản mục hoạt động tín dụng hộ
sản xuất. Từ đó nhìn tổng thể vị thế của Ngân hàng so với các NHTM khác về
10
chất lượng hoạt động tín dụng hộ sản xuất trong 3 năm 2011 – 2013 và 6 tháng
đầu năm 2014.
+ Ngoài ra đề tài còn sử dụng đồ thị, biểu bảng để thể hiện những biến động
mô hình lúa – màu, mô hình trồng măng tre, mô hình nuôi tôm càng xanh,…
Ngoài ra, nông dân trên địa bàn huyện còn có nhiều mô hình sản xuất kết hợp
làm dịch vụ khác đem lại hiệu quả kinh tế cao như: làm dịch vụ máy cày, máy
xới, máy suốt, lò sấy lúa, máy gặt đập liên hợp, kinh doanh vật tư nông
nghiệp. Những năm gần đây, Đảng và Nhà nước có nhiều chủ trương chính
sách kích cầu thúc đẩy SXNN phát triển toàn diện, cơ cấu nông nghiệp chuyển
dịch đúng hướng.
Bên cạnh SXNN, Huyện còn phát triển các loại hình sản xuất tiểu thủ
công nghiệp quy mô vừa và nhỏ tại hộ gia đình. Toàn huyện hiện có khoảng
2.089 cơ sở loại này, giải quyết việc làm thường xuyên cho gần 4.366 lao
động tại địa phương. Việc thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia về xây
dựng nông thôn mới, tính đến giữa năm 2013 Huyện có một số xã như: Hòa
12
Copyright: Tài liệu đại học ©