Phân chia nguồn thu giữa các cấp ngân sách ở địa phương là công việc có ý
nghĩa hết sức quan trong quản lý ngân sách nhà nước. Phân giao nguồn thu cụ thể
cho từng địa phương cho phép định lượng được các khoản thu của từng địa phương
trên địa bàn chình quyến địa phương quản lý, từ đó có thể dự đoán được khả năng
tự đáp ứng được nhu cầu chi tiêu của cấp ngân sách và phần còn thiếu mà ngân
sách cấp trên phải chi điều tiết bổ sung nhằm bảo đảm khả năng cấp phát chi trả,
thanh toán của cấp ngân sách đó hoặc phần còn thừa có thể điều hòa cho các địa
phương khác hoặc cho ngân sách cấp trên để đảm bảo khả năng thanh toán , chi trả
của từng cấp ngân sách cũng như của toàn bộ hệ thống ngân sách. Vấn đề này được
quy định cụ thể tại chương III luật ngân sách nhà nước 2002.
Trước hết, việc phân chia nguồn thu giữa các cấp ngân sách ở địa phương
được thực hiện theo nguyên tắc :” Ngân sách địa phương được phân cấp nguồn thu
bảo đảm chủ động trong thực hiện những nhiệm vụ được giao; tăng cường nguồn
lực cho ngân sách xã. Hội đồng nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương
(gọi chung là cấp tỉnh) quyết định việc phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi giữa ngân
sách các cấp chính quyền địa phương phù hợp với phân cấp quản lý kinh tế - xã hội,
quốc phòng, an ninh và trình độ quản lý của mỗi cấp trên địa bàn;”( điểm c khoản 2
điều 4 luật Ngân sách nhà nước 2002)
Quy định này đã khắc phục được nhược điểm của Luật ngân sách nhà nước
1996( sửa đổi bổ sung 1998) trong việc phân phối thu giữa các cấp ngân sách ở địa
phương. Luật cũ phân định cụ thể chi tiết nguồn thu thống nhất cho từng cấp ngân
sách ở tất cả các địa phương. Quy định vậy là không phù hợp. Mỗi địa phương có
đặc thù riêng dẫn đến nguồn lực, yêu cầu và khả năng quản lý khác nhau từ đó vai
trò, vị trí của ngân sách các cấp huyện(quận, thị xã), xã ( phường, thị trấn) ở từng
tỉnh, thành phố không giống nhau. Phân giao nguồn thu giống nhau cho các cấp
ngân sách ở các địa phương khác nhau với những đặc thù khác nhau sẽ dẫn đến
những ách tắc trong khẩu tổ chức để thực hiện nhiệm vụ thu này. Quy định này
cũng trao quyền cho hội đồng nhân dân từng tỉnh quyết định phân giao nguồn thu
cho từng cấp ngân sách huyện và xã thuộc địa phương mình. Tuy nhiên, quyết định
của hội đồng nhân dân tỉnh không thể tùy tiện mà phải dựa vào những nguyên tắc
pháp lý được quy định tại khoản 1 điều 34 luật ngân sách nhà nước 2002.

gắn trách nhiệm quản lý trực tiếp của các cấp chính quyền địa phương.
Nếu địa phương quản lý tốt sẽ có nhiều nguồn thu này, nếu quản lý yếu
kém thì nguồn thu NSĐP giảm.
- đồng thời cho địa phương hưởng toàn bộ nguồn thu này để khuyến khích
địa phương chăm lo phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng ở địa phương.
Chính quyền địa phương hơn ai hết là những người nắm bắt nhanh nhạy
tình hình và những chuyển biến trong mọi lĩnh vực nói chung và lĩnh vực
đất đai nói riêng. Do vậy quy định ngân sách địa phương được hưởng
100% nguồn thu này đảm bảo tính tự chủ cho ngân sách địa phương.
Có thể thấy rằng ngân sách địa phương mặc dù không đóng vai trò
chủ đạo trong hệ thống ngân sách nhưng lại có vai trò quan trọng trong
việc thực thi các nhiệm vụ chính trị, kinh tế, văn hóa xã hội trên địa bàn
mình quản lý. Vì vậy, việc phân giao nguồn thu cho địa phương làm việc
làm cần thiết để địa phương chủ động lên kế hoạch thu nhằm hình thành
nên quỹ ngân sách của địa phương để kịp thời thực hiện các nhiệm vụ chi
đã được giao phó.