LỜI CẢM ƠN
Tác giả xin trân trọng cảm ơn các thầy cô Trường Đại học Thủy lợi,
phòng Đào tạo đại học và sau đại học đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tác giả
hoàn thành bản luận văn này. Đặc biệt tác giả xin trân trọng cảm ơn thầy giáo
hướng dẫn – GS.TS Vũ Thanh Te đã hết lòng ủng hộ và hướng dẫn tác giả
hoàn thành luận văn.
Tác giả xin trân trọng cảm ơn các thầy cô trong hội đồng khoa học đã
đóng góp những ý kiến và lời khuyên quý giá cho bản luận văn.
Tác giả cũng xin trân trọng cảm ơn các lãnh đạo và đồng nghiệp trong
phòng Quản lý đô thị nơi tác giả công tác và các phòng ban thuộc UBND thị xã
Chí Linh, tỉnh Hải Dương đã quan tâm tạo điều kiện thuận lợi hỗ trợ, giúp đỡ
tác giả trong việc thu thập thông tin, tài liệu trong quá trình thực hiện luận văn.
Xin cảm ơn gia đình, bạn bè, đồng nghiệp đã thường xuyên chia sẻ khó
khăn và động viên tác giả trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu để có thể
hoàn thành luận văn này.
Xin trân trọng cảm ơn./.
Hà Nội, tháng 11 năm 2015
TÁC GIẢ LUẬN VĂN
Dương Thành Công
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các thông
tin, tài liệu trích dẫn trong luận văn được ghi rõ nguồn gốc, kết quả nêu trong
luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ luận văn nào
trước đây.
TÁC GIẢ LUẬN VĂN
Dương Thành Công
về Quy hoạch xây dựng trên địa bàn thị xã Chí Linh ....................................55
3.2.1. Giải pháp bổ sung, hoàn thiện cơ chế chính sách..................................55
3.3. Áp dụng vào công tác quản lý nhà nước về quy hoạch xây dựng tại
phường Sao Đỏ - thị xã Chí Linh ....................................................................76
3.3.1. Giới thiệu chung về phường Sao Đỏ, thị xã Chí Linh..........................76
DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ
Hình 1.1. Bản đồ hành chính tỉnh Hải Dương..............................................7
Hình 1.2 - Bản đồ thị xã Chí Linh.................................................................9
Hình 3.1 – Sơ đồ định hướng phát triển không gian thị xã Chí Linh......41
Hình 3.2 – Bản đồ quy hoạch hệ thống hạ tầng kỹ thuật thị xã Chí Linh46
Hình 3.3 – Vị trí phường Sao Đỏ, thị xã Chí Linh.....................................76
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
UBND:
Ủy ban nhân dân
CP:
Chính phủ
NĐ:
Nghị định
Trong những năm qua, đặc biệt là từ khi huyện Chí Linh được nâng cấp
lên đô thị loại IV và thành thị xã, thị xã Chí Linh đã có những bước phát triển
vượt bậc về kinh tế - xã hội, đã tập trung đầu tư các công trình cơ sở hạ tầng,
kiến trúc đô thị, công trình công cộng làm cho cảnh quan, kiến trúc của thị xã
ngày càng khang trang, sạch đẹp hơn.
Hiện nay, vấn đề quản lý xây dựng, nhất là quản lý về quy hoạch tại các
đô thị luôn là một vấn đề cấp thiết và thu hút được sự tham gia và quan tâm
của rất nhiều người, nhiều ngành và xã hội. Quy hoạch xây dựng là việc tổ
chức không gian của đô thị, nông thôn và khu chức năng đặc thù; tổ chức hệ
thống công trình hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội; tạo lập môi trường thích
hợp cho người dân sống tại các vùng lãnh thổ, bảo đảm kết hợp hài hòa giữa
2
lợi ích quốc gia với lợi ích cộng đồng, đáp ứng mục tiêu phát triển kinh tế - xã
hội, quốc phòng, an ninh, bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu.
Quy hoạch xây dựng được thể hiện thông qua đồ án quy hoạch xây dựng gồm
sơ đồ, bản vẽ, mô hình và thuyết minh.
Trong hệ thống quy hoạch xây dựng hiện nay bao gồm: quy hoạch
vùng, quy hoạch đô thị, quy hoạch khu chức năng đặc thù và quy hoạch nông
thôn. Đối với mỗi loại đồ án quy hoạch xây dựng đều có các cơ sở pháp lý
phục vụ cho công tác lập đồ án và quản lý thực hiện theo đồ án được phê
duyệt. Có thể dễ dàng nhận thấy được sự quan trọng của quy hoạch xây dựng
trong đầu tư xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội. Quy hoạch xây dựng tổ
chức, sắp xếp không gian lãnh thổ, là cơ sở khai thác và sử dụng hợp lý tài
nguyên thiên nhiên, đất đai và các nguồn lực phù hợp với điều kiện tự nhiên,
đặc điểm lịch sử, kinh tế - xã hội, tiến bộ khoa học và công nghệ của đất nước
trong từng giai đoạn phát triển. Quy hoạch xây dựng là cơ sở tạo lập môi
trường sống tiện nghi, an toàn và bền vững, thỏa mãn các nhu cầu vật chất và
thành tựu và chỉ rõ những mặt còn hạn chế trong công tác này để từ đó có
những giải pháp phù hợp.
- Đề xuất một số giải pháp có cơ sở khoa học, có tính khả thi cao và
phù hợp với điều kiện thực tiễn tại địa phương nhằm nâng cao hiệu quả công
tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực quy hoạch xây dựng tại thị xã Chí Linh,
tỉnh Hải Dương.
- Áp dụng vào quản lý nhà nước về quy hoạch xây dựng tại một địa
phương cụ thể (xã, phường).
7. Nội dung chính của luận văn
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận và kiến nghị, Luận văn được cấu trúc với
3 chương chính như sau:
Chương 1: Tổng quan về Quy hoạch xây dựng và công tác quản lý nhà
nước trong lĩnh vực Quy hoạch xây dựng tại thị xã Chí Linh.
Chương 2: Cơ sở khoa học trong lĩnh vực Quy hoạch xây dựng.
Chương 3: Đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả công tác quản
lý nhà nước về Quy hoạch xây dựng trên địa bàn thị xã Chí Linh.
5
CHƯƠNG 1
TỔNG QUAN VỀ QUY HOẠCH XÂY DỰNG
VÀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC TRONG LĨNH VỰC
QUY HOẠCH XÂY DỰNG TẠI THỊ XÃ CHÍ LINH
1.1. Giới thiệu chung về Quy hoạch xây dựng và đặc thù của Quy hoạch
xây dựng
1.1.1. Về Quy hoạch xây dựng
Theo Luật Xây dựng số 50/2014/QH13 ngày 18/6/2014, Quy hoạch xây
dựng là việc tổ chức không gian của đô thị, nông thôn và khu chức năng đặc
thù; tổ chức hệ thống công trình hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội; tạo lập môi
mang tính chiến lược nhưng phải đi trước một bước làm cơ sở cho đầu tư xây
dựng các công trình, chỉnh trang và phát triển đô thị…Đồng thời một trong
những giải pháp chủ yếu để quản lý xây dựng đô thị phát triển theo hướng văn
minh, hiện đại, góp phần làm tăng trưởng kinh tế, nâng cao đời sống nhân
dân, đảm bảo an ninh xã hội.
Để phát huy vai trò quan trọng của Quy hoạch xây dựng, nhiều vấn đề
được đặt ra, đòi hỏi công tác Quy hoạch xây dựng phải luôn đi trước; việc
khảo sát, điều tra cơ bản, tính toán và dự báo, thu thập thông tin phục vụ công
tác quy hoạch phải đầy đủ, khách quan, khoa học, có định hướng đúng và có
tầm nhìn, phù hợp với điều kiện tự nhiên và xã hội; đòi hỏi Nhà nước phải
bảo đảm nguồn vốn từ ngân sách và có chính sách huy động các nguồn vốn
khác đáp ứng yêu cầu của công tác Quy hoạch xây dựng.
Mặt khác, thực tế cho thấy, việc phát huy vai trò quan trọng của Quy
hoạch xây dựng phải tiến hành đồng thời với việc ngăn chặn, khắc phục tình
trạng lãng phí, thất thoát ngay trong các giai đoạn của quá trình Quy hoạch
xây dựng; ngăn chặn tình trạng lãng phí, thất thoát trong đầu tư xây dựng do
khâu quy hoạch gây ra.
7
1.2. Giới thiệu các nét khái quát về thị xã Chí Linh và công tác quản lý
nhà nước trong lĩnh vực Quy hoạch xây dựng trên địa bàn thị xã
1.2.1. Khái quát về thị xã Chí Linh
Thị xã Chí Linh nằm phía Đông Bắc tỉnh Hải Dương, cách thành phố
Hải Dương 40 km, là đô thị lớn thứ 02 của tỉnh Hải Dương.
Hình 1.1. Bản đồ hành chính tỉnh Hải Dương
Thị xã nằm trong tam giác kinh tế Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh,
trong vùng đồng bằng sông Hồng, vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ và vùng
nhiều nhân vật và sự kiện lịch sử nổi tiếng của dân tộc.
9
Hình 1.2 - Bản đồ thị xã Chí Linh
Bên cạnh đó thị xã Chí Linh còn có “Lục Đầu Giang” lừng danh với
trận Vạn Kiếp oanh liệt đánh thắng quân Nguyên Mông, di tích quan trọng
nhất là đền Kiếp Bạc, là nơi thờ Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn, nhà
quân sự, tư tưởng, chính trị lỗi lạc và là công thần của nhà Trần. Ngoài ra, các
di tích danh thắng và cảnh trí thiên nhiên như núi Nam Tào, Bắc Đẩu, sông
Lục Đầu Giang,... đã tạo thành cụm du lịch lớn của tỉnh và bước đầu đã hình
thành tuyến du lịch trọng điểm phía Bắc kết nối Hà Nội, Hải Dương, Quảng
10
Ninh (Côn Sơn - Kiếp Bạc, Yên Tử,...), hàng năm thu hút hơn 300.000 lượt
khách du lịch đến tham quan lễ hội các di tích trên địa bàn thị xã.
Theo quy hoạch vùng tỉnh Hải Dương tới 2020 tầm nhìn 2030 đã được
UBND tỉnh Hải Dương phê duyệt tại Quyết định số 3155/QĐ-UBND đã xác
định thị xã Chí Linh là đô thị loại III và trở thành thành phố thuộc tỉnh. Với
mô hình phát triển đa cực, đô thị Chí Linh được xác định là đô thị hạt nhân
trung tâm vùng Tỉnh phía Bắc, phát triển chủ đạo trên hành lang Đông - Tây
theo trục đường QL18; có chức năng là trung tâm du lịch thương mại dịch vụ,
trung tâm công nghiệp và đặc biệt là trung tâm văn hoá - du lịch - dịch vụ vui chơi giải trí tầm quốc gia, quốc tế. Trên cơ sở đó thị xã Chí Linh đã ban
hành Nghị Quyết Đại hội Đảng Bộ lần thứ XXI nhiệm kỳ 2011-2015 và
chương trình hành động số 02/CTr/ThU ngày 07/01/2011 của Ban chấp hành
Đảng bộ thị xã Chí Linh về thực hiện Nghị Quyết Đại hội Đảng bộ thị xã lần
thứ XXI, từ đó đến nay thị xã Chí Linh đã phấn đấu để cơ bản đạt tiêu chí đô
- Thông tin, báo cáo định kỳ và đột xuất về tình hình thực hiện nhiệm
vụ của UBND thị xã về hoạt động xây dựng đối với UBND tỉnh Hải Dương
và ngành dọc cấp trên;
Tuy nhiên, trên thực tế, hiệu quả quản lý nhà nước đối với việc xác
định mục tiêu, định hướng, chú ý nhiều hơn đến yếu tố thị trường để cập nhật
phục vụ việc lập quy hoạch, bổ sung và điều chỉnh quy hoạch kịp thời còn hạn
chế. Vì vậy, nhiều Quy hoạch xây dựng chưa thực sự bám sát với tình hình
thực tế, chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển trong tình hình mới gây ra thất
thoát, lãng phí, hiệu quả đầu tư cho xây dựng chưa cao.
1.3. Thực trạng công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực quy hoạch xây
dựng tại thị xã Chí Linh – những vấn đề đặt ra
1.3.1. Về cơ quan chuyên môn về xây dựng của UBND thị xã
12
Thị xã Chí Linh có 20 đơn vị hành chính, trong đó có 8 phường: Phả
Lại, Sao Đỏ, Bến Tắm, Cộng Hòa, Hoàng Tân, Văn An, Chí Minh, Thái Học
và 12 xã: Hoàng Hoa Thám, Bắc An, Hưng Đạo, Lê Lợi, Hoàng Tiến, Cổ
Thành, Văn Đức, Nhân Huệ, An Lạc, Kênh Giang, Đồng Lạc, Tân Dân. Thị
xã Chí Linh có tổng diện tích tự nhiên là 282 km2, dân số trung bình năm
2014 có 164.567 người, mật độ dân số 584 người/km2.
Hiện cơ quan chuyên môn về xây dựng của Ủy ban nhân dân thị xã Chí
Linh là phòng Quản lý đô thị Chí Linh, được tổ chức, sắp xếp theo quyết định
số 07/2010/QĐ-UBND ngày 15/4/2010 của UBND tỉnh Hải Dương. Phòng
Quản lý đô thị Chí Linh có chức năng tham mưu cho UBND thị xã thực hiện
chức năng quản lý nhà nước về: Kiến trúc, quy hoạch xây dựng, phát triển đô
thị, nhà ở và công sở, vật liệu xây dựng, giao thông, hạ tầng kỹ thuật (gồm:
cấp thoát nước, vệ sinh môi trường đô thị, chiếu sáng, rác thải, bến bãi đỗ xe
đô thị...) và các dịch vụ công liên quan đến quản lý đô thị trên địa bàn thuộc
chung xây dựng thị xã tỷ lệ 1/25.000 vào năm 2009, trên cơ sở đó Thị xã đã
quy hoạch và hình thành 6 khu cụm công nghiệp đi vào hoạt động gồm: Văn
An 1, Văn An 2, Hoàng Tân, Cộng Hòa, Tân Dân, Phả Lại. Các dự án đầu tư
xây dựng như: Khu đô thị mới Hồ Mật Sơn, Khu đô thị mới Trường Linh,
Khu đô thị mới Phía Đông thị xã Chí Linh (thuộc KCN Cộng Hòa); Dự án
khu dân cư phía Đông đường Yết Kiêu; Khu đô thị Chúc Cương; Cụm du lịch
biệt thự nhà vườn Côn Sơn - Kiếp Bạc; Dự án khu sinh thái Phú Gia; Khu dân
cư LICOGI 17; Khu dân cư phố Trần Hưng Đạo; Khu đô thị nhà ở sinh thái
Chí Linh; Khu dân cư tại đồi Ngang Vọng; Khu đô thị Lạc Sơn; Khu đô thị
sinh thái phường Cộng Hòa; Khu dân cư Ninh Chấp 7; Khu dân cư Lôi
Động... đều có quy định quản lý theo đồ án quy hoạch chi tiết được phê duyệt.
14
Có 12/12 xã đã được phê duyệt quy hoạch nông thôn mới, đồ án quy
hoạch nông thôn mới cũng đã thể hiện đầy đủ chỉ giới xây dựng cho một số
tuyến đường xã, thôn, xóm. Do đó trên địa bàn các xã đang thực hiện việc
quản lý xây dựng và cấp phép theo đúng quy định và phân cấp quản lý.
1.3.3. Khó khăn, tồn tại trong lĩnh vực quy hoạch xây dựng trên địa bàn
thị xã Chí Linh
Trong giai đoạn 2015- 2020, thị xã Chí Linh sẽ chọn việc tập trung phát
triển kết cấu hạ tầng đô thị, lấy việc quản lý và xây dựng, chỉnh trang đô thị là
một trong những khâu đột phá để phấn đấu xây dựng thành phố văn minh,
hiện đại. Hệ thống hạ tầng kỹ thuật đô thị như: giao thông, cấp thoát nước, vệ
sinh môi trường đô thị… được thị xã quan tâm. Năm 2014, thị xã đã cấp trên
560 giấy phép xây dựng và gần 20 giấy phép khác như cho phép đào cắt vỉa
hè, lòng đường, giấy phép sử dụng tạm thời vỉa hè…. Tuy nhiên, xét trong
thời gian dài thì công tác quản lý nhà nước về quy hoạch xây dựng vẫn còn
một số tồn tại hạn chế nhất định:
nhu cầu và mong muốn của các nhà đầu tư). Nhiều cơ hội đầu tư xây dựng bị
bỏ lỡ do có một số dự án “treo” mà sau nhiều năm, nay mới bị xử lý… Một số
dự án bị thu hồi một phần và chuyển giao cho nhà thầu khác thực hiện như:
dự án Khu công nghiệp Cộng Hòa chuyển gần 50 ha để xây dựng Khu đô thị
phía Đông thị xã, trường Trung cấp nghề Việt Nam – Canada chuyển mục
đích thành Khu đô thị Đại Sơn...
- Công tác kiểm tra giám sát thực hiện quy hoạch xây dựng chưa được
phát huy hiệu quả. Chế tài xử lý đối với những trường hợp vi phạm còn hạn
chế, chưa đủ mạnh, thiếu tính răn đe. Từ thiếu sót này mà nhiều trường hợp
xây dựng sai quy hoạch vẫn còn tái diễn như bê tông hóa lấn lướt cây xanh,
xây dựng không theo giấy phép, tự cơi nới vi phạm quy hoạch dẫn đến phá vỡ
kiến trúc, cảnh quan đô thị. Tình trạng xây dựng sai quy hoạch sau đó chấp
nhận nộp phạt để xin điều chỉnh quy hoạch, hợp thức hóa công trình sai phép
16
còn diễn ra tương đối phổ biến. Các vi phạm xây dựng đô thị chưa được xử lý
kịp thời và thiếu kiên quyết, còn tình trạng nể nang, né tránh hoặc bỏ qua đối
với các vi phạm. Ví như trong khu Trung Tâm Văn hóa - Thể thao - Thương
mại đô thị Chí Linh, trên phần đất dành cho các công trình văn hóa lại mọc
lên một vài nhà xưởng gây mất mỹ quan đô thị, ảnh hưởng đến cảnh quan
chung của khu vực nhưng chưa được giải quyết triệt để.
- Công tác tham mưu, phối hợp, đôn đốc kiểm tra, xử lý vi phạm của
các phòng ban, đơn vị và chính quyền địa phương chưa thật sự hiệu quả. Tình
trạng xây dựng không phép, sai phép sai quy hoạch, xây dựng đón đền bù
trong vùng đã có quy hoạch được duyệt và công bố còn diễn ra ở một số
phường xã có dự án đi qua (như dự án Đường vào Khu di tích Kiếp Bạc,
Đường dây 500 KV Quảng Ninh – Hiệp Hòa qua địa bàn thị xã Chí Linh,
Tiểu Dự án đường sắt Lim – Phả Lại, Phả Lại – Hạ Long...).
hoạch hiện nay vẫn đang chủ yếu tồn tại dưới dạng tài liệu giấy, lưu trữ rất
khó khăn nên các thông tin liên quan thường bị phân tán, chưa trở thành một
hệ thống thông tin tổng thể để tra cứu nhanh và chính xác.
1.4. Những vấn đề đặt ra – kết luận chương 1
Qua một quá trình xây dựng và phát triển, đặc biệt là sau 5 năm kể từ
khi thị xã Chí Linh được thành lập theo Nghị quyết số 09/NQ-CP ngày
12/2/2010 của Chính phủ; Đảng bộ, chính quyền và nhân dân thị xã Chí Linh
luôn đoàn kết, phấn đấu khắc phục mọi khó khăn, tập trung trí tuệ, khai thác
tiềm năng, thế mạnh; tập trung phát triển kinh tế, thu hút các nguồn lực đầu
tư, đẩy mạnh các hoạt động dịch vụ, tăng cường đầu tư xây dựng cơ sở hạ
tầng đô thị, tổ chức thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ chính trị.
Trong thời gian tới, phát triển đô thị là một trong những nhiệm vụ trọng
tâm nhằm phát triển đưa thị xã Chí Linh thực sự trở thành đô thị loại III và trở
thành thành phố, xứng tầm đô thị trung tâm vùng phía Bắc tỉnh Hải Dương;
đồng thời là một đô thị quan trọng trong vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc, đô
18
thị giao lưu kinh tế quan trọng trên hành lang đô thị hóa dọc QL18 và QL37.
Chính vì thế, công tác quy hoạch, quản lý quy hoạch, đầu tư phát triển đô thị
cần được chú trọng quan tâm, không gian đô thị cần được mở rộng, hạ tầng
kỹ thuật và hạ tầng xã hội của đô thị cần được đầu tư, chỉnh trang đáp ứng
nhu cầu sinh hoạt xã hội của người dân đô thị. Thị xã cần đẩy mạnh việc triển
khai thực hiện quy hoạch, đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng đô thị thông qua
việc kêu gọi hàng loạt các dự án đầu tư xây dựng mới.
Để phấn đấu trở thành thành phố trước năm 2020, rất nhiều việc thị xã
Chí Linh cần bắt tay vào làm ngay, nhất là trong công tác quản lý nhà nước về
quy hoạch xây dựng. Đây có thể coi là khâu quan trọng bậc nhất để thu hút
các nhà đầu tư trong và ngoài nước đầu tư nhiều hơn vào thị xã cũng như tỉnh
Quy hoạch xây dựng được chia làm 4 loại cơ bản như sau:
- Quy hoạch xây dựng vùng: là việc tổ chức hệ thống đô thị, nông thôn,
khu chức năng đặc thù và hệ thống công trình hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội
trong địa giới hành chính của một tỉnh hoặc một huyện, liên tỉnh, liên huyện
phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong từng thời kỳ.
- Quy hoạch đô thị: Theo Luật Quy hoạch đô thị số 30/2009/QH12
ngày 17/6/2009, Quy hoạch đô thị gồm các loại sau: