ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
------------------------------

NGUYỄN THÁI HÀ

CÔNG TÁC TUYÊN GIÁO CỦA TỈNH HÀ TĨNH
VỀ CHỦ QUYỀN BIỂN ĐẢO HIỆN NAY:
THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP

LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH TRỊ HỌC

Hà Nội - 2014


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
------------------------------

NGUYỄN THÁI HÀ

CÔNG TÁC TUYÊN GIÁO CỦA TỈNH HÀ TĨNH
VỀ CHỦ QUYỀN BIỂN ĐẢO HIỆN NAY:
THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP

LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành: Chính trị học
Mã số: 60 31 02 01

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS. Phạm Thái Việt


Trong suốt quá trình nghiên cứu, thực hiện luận văn này bản thân rất
tâm huyết và cố gắng, song chắc chắn không thể tránh khỏi những thiếu sót,
khiếm khuyết. Rất mong nhận được nhiều sự góp ý, chỉ dẫn của quý thầy cô
giáo, bạn bè đồng nghiệp để đề tài được hoàn thiện hơn.

2


MỤC LỤC
DANH MỤC CHỮ CÁI VIẾT TẮT…………………………………………………………

3

MỞ ĐẦU………………………………………………………………………………………………………..

4

1. Tính cấp thiết của đề tài…………………………………………………………………………….

4

2. Tình hình nghiên cứu…………………………………………………………………………………

6

3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu……………………………………………………………

9

4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu……………………………………………………………

13

1.1.3. Nội dung công tác tuyên giáo……………………………………………………………..

14

1.1.4. Nguyên tắc, phương châm công tác tuyên giáo………………………………..

15

1.1.5. Nhiệm vụ công tác tuyên giáo…………………………………………………………….

16

1.2 Khái quát tình hình biển đảo và chủ quyền biển đảo nước ta hiện nay..

17

1.2.1. Khái niệm về chủ quyền biển đảo………………………………………………………

17

1.2.2. Một số vấn đề về chủ quyền Biển đảo Việt Nam……………………………..

19

Chương 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC TUYÊN GIÁO CỦA TỈNH
HÀ TĨNH VỀ CHỦ QUYỀN BIỂN ĐẢO HIỆN NAY…………………………

38


64

Chương 3: GIẢI PHÁP ĐỂ THỰC HIỆN TỐT CÔNG TÁC
TUYÊN GIÁO VỀ CHỦ QUYỂN BIỂN ĐẢO TRÊN ĐỊA BÀN
HÀ TĨNH HIỆN NAY…………………………………………………………………………………

66

3.1. Mục tiêu, yêu cầu và định hướng trong công tác tuyên giáo về
chủ quyền biển đảo trên địa bàn Hà Tĩnh………………………………………………

66

3.2. Một số quan điểm chung cần quán triệt khi đề ra và thực hiện các
giải pháp………………………………………………………………………………………………………...

70

3.3. Giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao chất lượng công tác Tuyên
giáo về chủ quyền biển đảo trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh hiện nay………...

71

3.3.1. Nhóm giải pháp nâng cao chất lượng, năng lực, trình độ đối với
đội ngũ cán bộ ban tuyên giáo các cấp ở tỉnh Hà Tĩnh………………………………

72

3.3.2. Nhóm giải pháp tăng cường đẩy mạnh công tác tuyên truyền về


CNXH

Chủ nghĩa xã hội

HĐND

Hội đồn nhân dân

UBND

Ủy ban nhân dân

LLCT

Lý luận chính trị

TW

Trung ương

XHCN

Xã hội chủ nghĩa

3


MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài

nước đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách về xây dựng, bảo vệ và phát
triển các lĩnh vực liên quan đến biển, đảo. Vị trí, tầm quan trọng của biển, đảo
Việt Nam đã được xác định trong Nghị quyết Hội nghị TW 4 (khoá X) về
chiến lược biển, trong đó “phấn đấu để nước ta trở thành quốc gia mạnh về
biển, giàu lên từ biển, bảo vệ vững chắc chủ quyền quốc gia trên biển, góp
phần giữ vững ổn định và phát triển đất nước, kết hợp chặt chẽ giữa phát triển
kinh tế, xã hội với đảm bảo quốc phòng, an ninh và bảo vệ môi trường…giải
quyết tốt các vấn đề xã hội, cải thiện một bước đáng kể về đời sống nhân dân
vùng biển và ven biển”.
Thứ hai: Biển Đông (trong đó có vùng biển Việt Nam) là một trong số
nhiều vùng biển đang có tranh chấp trên thế giới. Vấn đề hợp tác quốc tế bảo
vệ chủ quyền quốc gia, góp phần giữ gìn hoà bình, tăng cường tình hữu nghị
với các nước láng giềng, tạo môi trường thuận lợi cho phát triển kinh tế có ý
nghĩa đặc biệt quan trọng; cần phải được giới thiệu, quảng bá và tuyên truyền
rộng rãi cho nhân dân Việt Nam và thế giới biết để thấy rõ những bằng chứng
pháp lý về biển đảo Việt Nam, qua đó tranh thủ được sự đồng tỉnh, ủng hộ
của thế giới.
Thứ ba: Thời gian gần đây, tình hình Biển Đông xuất hiện nhiều vấn đề
phức tạp, nhạy cảm, liên quan đến nhiều nước, đe dọa đến chủ quyền, quyền
chủ quyền và quyền tài phán của nước ta. Ngư dân nước ta khi ra khơi xa
đánh bắt hải sản luôn lo âu bị nước ngoài bắt giữ, chiếm đoạt tài sản, phạt
tiền, nhất là trên các vùng biển giáp ranh với các nước khác. Hoạt động thăm
dò và khai thác dầu khí, thuộc chủ quyền nước ta được luật pháp quốc tế thừa
nhận cũng có lúc bị nước ngoài ngăn chặn, xâm hại. Đặc biệt, trong giai đoạn
hiện nay, lợi dụng những vấn đề mới phát sinh ở Biển Đông, các lực lượng cơ
5


hội, phản động ở trong và ngoài nước ra sức tuyên truyền, xuyên tạc, phá hoại
công cuộc bảo vệ, xây dựng đất nước và đường lối đối ngoại của Đảng, Nhà

cung cấp những nội dung cơ bản về quan điểm, chủ trương, chính sách của
Đảng và Nhà nước; các tư liệu, tài liệu về biển, đảo Việt Nam và quốc tế.
“Tài liệu tập huấn giáo viên cốt cán giáo dục quốc phòng, an ninh”
do Vụ giáo dục quốc phòng và chương trình phát triển Giáo dục phổ thông
ban hành đã khẳng định về chủ quyển biển, đảo của Nước Cộng hoà xã hội
chủ nghĩa Việt Nam trên cơ sở những văn bản của Đảng và Nhà nước về biển,
đảo; các chứng cứ lịch sử chứng minh chủ quyền của Việt Nam đối với hai
quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa.
Tác phẩm “Dấu ấn Việt Nam trên biển Đông” của tác giả Trần Công
Trục do Nhà xuất bản Thông tin và truyền thông, xuất bản năm 2012 đã nhấn
mạnh về vị trí vai trò của biển Đông trong lịch sử dân tộc, đồng thời tác giả đã
giới thiệu rõ những định nghĩa mang tính chuyên ngành về nội dung: nội thuỷ,
lãnh hải, vùng tiếp giáp lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế, thềm lục địa và chủ
quyền, quyền chủ quyền và quyền tài phán quốc gia. Theo đó mọi quốc gia
ven biển như Việt Nam không chỉ có chủ quyền trên đất liền mà còn giữ chủ
quyền trên ”lãnh hải” hay còn gọi là ”vùng nước lãnh thổ”.
Tiếp tục khẳng định về chủ quyền biển, đảo Việt Nam, trong tác
phẩm “Người Việt với biển” của tác giả Nguyễn Văn Kim do Nhà xuất bản
Thế giới, xuất bản năm 2011 đã tập trung khai thác và lý giải mối quan hệ
giữa đất nước Việt Nam, dân tộc Việt Nam với thế giới bên ngoài qua con
đường biển. Tác giả nhấn mạnh: chủ quyền và an ninh biển là chủ đề được
quan tâm xuyên suốt theo dòng chảy của lịch sử đất nước... việc bảo vệ chủ
quyền giữ gìn an ninh phát triển kinh tế biển là nhiệm vụ mang tính chiến
lược lâu dài.

7


Trong cuốn sách “Những điều cần biết về đất, biển, trời Việt Nam”
của tác giả Lưu Văn Lợi do Nhà xuất bản Thanh niên, xuất bản năm 2010 đã

tính pháp lí cao như Châu bản triều Nguyễn, văn bản thực thi chủ quyền của
chính quyền Tây Sơn, thư tịch và bản đồ cổ của nhà nước phong kiến Việt
Nam, tư liệu và bản đồ cổ của phương Tây, và của chính người Trung Quốc
liên quan đến việc khẳng định chủ quyền của Việt Nam tại hai quần đảo
Hoàng Sa và Trường Sa.
Nhìn chung, các tác giả được nói đến trên đã dày công nghiên cứu các
nội dung, đề tài liên quan đến biển đảo ở nhiều góc độ khác nhau, những
nghiên cứu lý luận và thực tiễn của các công trình nghiên cứu này là tài liệu
quan trọng giúp tác giả tham khảo, căn cứ làm tài liệu tham khảo phục vụ
nghiên cứu công tác tuyên giáo của tỉnh Hà Tĩnh về chủ quyền biển đảo hiện
nay. Các công trình nghiên cứu đều khẳng định những giá trị pháp lý, những
giá trị lịch sử về chủ quyền biển đảo Việt Nam đặc biệt là đối với hai quần đảo
Hoàng Sa và Trường Sa; khẳng định vai trò quan trọng của công tác tuyên
truyền, giáo dục, định hướng đối với chủ quyền biển đảo Việt Nam hiện
nay...Tuy nhiên, về nội dung công tác tuyên giáo về chủ quyền biển đảo đến
thời điểm này chưa có một đề tài nào nghiên cứu thực trạng cũng như đưa ra
những giải pháp để thực hiện tốt nội dung này.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1. Mục đích
Trên cơ sở những lý luận về công tác tuyên giáo về biển đảo và chủ
quyền biển đảo; phân tích, đánh giá thực trạng công tác tuyên giáo của tỉnh Hà
Tĩnh về chủ quyền biển đảo hiện nay, luận văn nêu lên những giải pháp nhằm
thực hiện tốt công tác tuyên giáo về chủ quyền biển đảo trên địa bàn tỉnh Hà
Tĩnh giai đoạn hiện nay.
9


3.2. Nhiệm vụ
Để đạt tới mục đích trên, luận văn có nhiệm vụ làm rõ:
- Đánh giá đúng vai trò, vị trí của biển đảo Việt Nam nói chung và

trong sự nghiệp đổi mới và bảo vệ đất nước.
7. Kết cấu của đề tài.
Kết cấu của luận văn gồm phần mở đầu, 3 chương, 7 tiết, phần kết luận
và danh mục tài liệu tham khảo.

11


Chương 1
MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC TUYÊN GIÁO VÀ
TÌNH HÌNH BIỂN ĐẢO VIỆT NAM HIỆN NAY
1.1. Khái quát chung về công tác tuyên giáo
1.1.1. Khái niệm
Công tác tuyên giáo (hay còn gọi là công tác tư tưởng) là hoạt động có
mục đích của một giai cấp, một chính đảng, nhằm hình thành, phát triển,
truyền bá hệ tư tưởng của giai cấp trong quần chúng, thúc đẩy quần chúng đi
tới hành động. Công tác tuyên giáo của Đảng Cộng sản Việt Nam là một bộ
phận cấu thành rất quan trọng trong hoạt động lãnh đạo của Đảng, là hoạt
động truyền bá, bổ sung và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng
Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp
luật của Nhà nước nhằm xây dựng thế giới quan khoa học, nhân sinh quan
cộng sản, giá trị đạo đức đúng đắn. Công tác tuyên giáo góp phần tạo sự thống
nhất cao trong toàn Đảng, sự đồng thuận trong nhân dân, xây dựng khối đại
đoàn kết toàn dân tộc, phát huy tính chủ động sáng tạo của các tầng lớp nhân
dân, thực hiện thắng lợi mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã
hội, “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”.
Công tác tuyên giáo là cụm từ chỉ các hoạt động tham mưu, chỉ đạo,
kiểm tra của tổ chức đảng về lĩnh vực tư tưởng, văn hóa và khoa giáo, giáo
dục lý luận chính trị, lịch sử đảng. Từ khi thành lập đến nay, Đảng ta luôn coi
công tác tuyên giáo là mặt trận hàng đầu; là một bộ phận cấu thành quan trọng

sách của Đảng và Nhà nước thành hiện thực, thành phong trào hành động cách
mạng của quần chúng.
Công tác tuyên giáo có vai trò quan trọng trong việc tạo nên sự thống
nhất cao trong tổ chức đảng, sự đồng thuận trong xã hội, góp phần giữ vững
ổn định chính trị, phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội.
13


1.1.3. Nội dung công tác tuyên giáo
Công tác giáo dục lý luận chính trị, giáo dục truyền thống cách mạng.
Đây là nội dung quan trọng hàng đầu, nhằm bồi dưỡng, nâng cao nhận thức lý
luận chính trị, lòng yêu nước, yêu quê hương, tình cảm cách mạng cho cán bộ,
đảng viên và nhân dân, thông qua việc tổ chức nghiên cứu, học tập, quán triệt
nghị quyết, chỉ thị của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Công tác
giáo dục lý luận chính trị tạo nên sự nhất trí, tin tưởng và quyết tâm thực hiện
thắng lợi các chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội của
cán bộ, đảng viên và nhân dân.
Công tác tuyên truyền nhằm phổ biến, truyền bá đường lối, chủ trương
của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, kiến thức khoa học, kỹ thuật,
công nghệ phục vụ sản xuất, đời sống, thông tin kịp thời tình hình thời sự,
chính trị...định hướng tư tưởng trước các sự kiện tác động đến tư tưởng, tình
cảm, tâm trạng của cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân.
Công tác cổ động, nêu gương tốt, điển hình tiên tiến nhằm cổ vũ hành
động của quần chúng nhân dân, biến nhận thức tư tưởng thành niềm tin, hành
động cách mạng cụ thể, thành phong trào quần chúng rộng rãi...
Công tác văn hoá, văn nghệ. Lĩnh vực văn hoá ở đây được hiểu chủ
yếu ở khía cạnh tư tưởng, chính trị của văn hoá. Công tác văn hoá, văn nghệ
nhằm thoả mãn nhu cầu tinh thần của nhân dân, qua đó giáo dục đạo đức, lối
sống, phát huy truyền thống cách mạng, xây dựng đời sống văn hoá.
Công tác nắm bắt tình hình tư tưởng, dư luận xã hội và định hướng tư

Thực hiện đúng đắn và đầy đủ những nguyên tắc trên là yêu cầu chung
của công tác tuyên giáo của Đảng. Nó có ý nghĩa cực kỳ quan trọng trong việc
nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác tuyên giáo của Đảng nói chung và ở
cơ sở nói riêng.

15


- Phương châm công tác tuyên giáo
Phương châm công tác tuyên giáo của Đảng là những định hướng có
tính chỉ đạo trong hoạt động công tác tuyên giáo ở các cấp, các ngành. Phương
châm công tác tuyên giáo bao gồm:
Công tác tuyên giáo phải gắn chặt với việc thực hiện nhiệm vụ chính
trị, với phong trào cách mạng của quần chúng, với từng đối tượng.
Kết hợp chặt chẽ ba nội dung giáo dục: chủ nghĩa Mác-Lênin, tư
tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật
của Nhà nước; kiến thức khoa học, phẩm chất và đạo đức cách mạng; kết hợp
giáo dục lý luận với giáo dục tình hình và nhiệm vụ trước mắt.
Kết hợp công tác tuyên giáo với công tác tổ chức và các mặt công tác
khác.
Kết hợp giáo dục tư tưởng trong học tập với việc rèn luyện trong thực
tiễn cách mạng.
Kết hợp giáo dục tư tưởng trong nội dung sinh hoạt của tất cả các tổ
chức, kết hợp công tác tư tưởng trong Đảng với công tác tư tưởng trong xã hội.
Kết hợp bồi dưỡng tư tưởng, tình cảm cách mạng với phê phán mạnh
mẽ những biểu hiện tư tưởng sai trái; biểu dương những ưu điểm đi đôi với
phê bình nghiêm khắc những khuyết điểm.
1.1.5. Nhiệm vụ công tác tuyên giáo
Công tác tuyên giáo có sáu nhiệm vụ cơ bản:
Một là, giáo dục mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã

1.2. Khái quát tình hình biển đảo và chủ quyền biển đảo nước ta
hiện nay
1.2.1. Khái niệm về chủ quyền biển đảo
Theo Hiến pháp 1992 của Nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam:
“Nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam là một nước độc lập có chủ
quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ, bao gồm đất liền, các hải đảo, vùng
biển và vùng trời”.
17


Chủ quyền: là quyền làm chủ tuyệt đối của quốc gia độc lập đối với
lãnh thổ của mình. Chủ quyền của quốc gia ven biển là quyền tối cao của quốc
gia được thực hiện trong phạm vi nội thủy và lãnh hải của quốc gia đó.
Điều 9, Luật Biển Việt Nam quy định: “Nhà nước thực hiện chủ quyền
hoàn toàn, tuyệt đối và đầy đủ đối với nội thuỷ như trên đất liền”.
Điều 12, Luật Biển Việt Nam quy định: “Nhà nước thực hiện chủ
quyền đầy đủ và toàn vẹn đối với lãnh hải và vùng trời, đáy biển và lòng đất
dưới đáy biển của lãnh hải phù hợp với Công ước của LHQ về Luật Biển năm
1982”.
Đảo: Điều 121 của Công ước Liên Hợp quốc về Luật Biển năm 1982
định nghĩa “một đảo là một vùng đất tự nhiên có nước bao bọc, khi thủy triều
lên vùng đất này vẫn ở trên mặt nước”.
Điều 13 của Công ước Liên Hợp quốc về Luật Biển năm 1982 định
nghĩa “các bãi cạn nửa nổi nửa chìm là các vùng đất nhô cao tự nhiên có biển
bao quanh, khi thủy triều xuống thấp thì lộ ra, khi thủy triều lên cao thì bị
ngập nước”.
Khái niệm chủ quyền biển đảo nằm trong khái niệm chủ quyền lãnh
thổ quốc gia. Theo từ điển thuật ngữ lịch sử phổ thông: “chủ quyền quốc gia”
là quyền cao nhất của một dân tộc, một quốc gia độc lập, tự mình làm chủ đất
đai, tài sản, tự mình quyết định vận mệnh của mình. Những nội dung này

Hình 1: Bản đồ khu vực Biển Đông
Biển Đông được bao bọc bởi 10 nước và vùng lãnh thổ là Việt Nam,
Trung Quốc, Philippin, Inđônêxia, Brunây, Malaixia, Xinhgapo, Thái Lan,
Campuchia và Đài Loan. Theo ước tính sơ bộ, Biển Đông có ảnh hưởng
trực tiếp tới cuộc sống của khoảng 300 triệu dân của các nước và vùng lãnh
thổ này.
Biển Đông được coi là con đường chiến lược về giao lưu và thương
mại quốc tế giữa Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương, ở cả bốn phía đều có
đường thông ra Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương qua các eo biển. Hầu hết
các nước trong khu vực châu Á-Thái Bình Dương đều có các hoạt động
thương mại hàng hải rất mạnh trên Biển Đông. Trong tổng số 10 tuyến đường
biển lớn nhất trên thế giới hiện nay, có 5 tuyến đi qua Biển Đông hoặc có liên
quan đến Biển Đông.
20


Biển Đông (trong đó có vùng biển Việt Nam) có vị trí địa kinh tế và
chính trị quan trọng như vậy, nên từ lâu đã là nhân tố không thể thiếu trong
Chiến lược phát triển không chỉ của các nước xung quanh Biển Đông mà còn
của một số cường quốc hàng hải khác trên thế giới. Đó cũng là lý do quan
trọng dẫn đến những tranh chấp ở vùng biển này.
Vùng biển và ven biển Việt Nam nằm án ngữ trên các tuyến hàng hải
và hàng không huyết mạch thông thương giữa Ấn Độ Dương và Thái Bình
Dương, giữa châu Âu, Trung Cận Đông với Trung Quốc, Nhật Bản và các
nước trong khu vực. Biển Đông đóng vai trò là chiếc “cầu nối” cực kỳ quan
trọng, là điều kiện rất thuận lợi để giao lưu kinh tế, hội nhập và hợp tác giữa
nước ta với các nước trên thế giới, đặc biệt là với các nước trong khu vực châu
Á-Thái Bình Dương, khu vực phát triển kinh tế năng động và có một số trung
tâm kinh tế lớn của thế giới. Biển và vùng ven biển là cửa mở lớn, là “mặt
tiền” quan trọng của đất nước để thông ra Thái Bình Dương và mở cửa mạnh