BỘ TÀI CHÍNH
TRƯỜNG ĐH TÀI CHÍNH – MARKETING
------------------------------------------

TRẦN KIM THANH

CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ THÀNH
CÔNG CỦA DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỤNG CƠ
BẢN SỬ DỤNG NGUỒN VỐN NGÂN SÁCH NHÀ
NƯỚC TẠI BÌNH CHÁNH

Chuyên ngành

TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG

Mã số chuyên ngành : 60 34 02 01

LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ

Người hướng dẫn khoa học:
TS. NGUYỄN NGỌC ẢNH

TP. Hồ Chí Minh, Năm 2015


LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là luận văn do tôi thực hiện. Các thông tin, số liệu trong luận
văn là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng, cụ thể. Kết quả nghiên cứu trong luận văn
là trung thực và chƣa từng đƣợc công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu nào khác.
TP. Hồ Chí Minh, ngày 14 tháng 9 năm 2015
Tác giả luận văn

án đầu tƣ XDCB tại huyện Bình Chánh, Thành phố Hồ Chí Minh. Trên cơ sở lý thuyết
và các nghiên cứu thực nghiệm có trƣớc, và nghiên cứu định tính, nghiên cứu đã xây
dựng mô hình với 6 yếu tố ảnh hƣởng đến sự thành công của dự án đầu tƣ XDCB
thuộc ngân sách Huyện Bình Chánh.
Khảo sát định lƣợng đƣợc tiến hành bằng cách khảo sát các chủ đầu tƣ, doanh nghiệp
và cá nhân tham gia trong quá trình thực hiện dự án tại huyện Bình Chánh, với mẫu
nghiên cứu chính thức (n=226). Phƣơng pháp kiểm định hồi qui tuyến tính bội đƣợc
thực hiện để kiểm định mô hình nghiên cứu và giả thuyết nghiên cứu đƣợc thực hiện.
Kết quả nghiên cứu cho thấy, thang đo của các yếu tố ảnh hƣởng đến sự thành công
dự án và sự thành công dự án đều đạt giá trị hiệu dụng. Yếu tố ảnh hƣởng đến sự
thành công của dự án gồm sáu yếu tố: môi trƣờng ên ngoài, sự hỗ trợ của các tổ
chức, năng lực các nhà tƣ vấn tham gia dự án, năng lực của chủ đầu tƣ, nguồn vốn và
sự hài l ng của các ên liên quan với 28 biến quan sát, yếu tố thành công dự án gồm
04 biến quan sát. Mô hình nghiên cứu phù hợp, và các yếu tố ảnh hƣởng đều có ảnh
hƣởng dƣơng đến sự thành công của dự án ở giá trị p < 0.05, vì vậy các giả thuyết đều
đƣợc chấp nhận. Qua kiểm định mô hình hồi quy đa iến khẳng định 6/6 nhóm yếu tố
trên có quan hệ đồng biến với sự thành công của dự án, xếp theo mức độ ảnh hƣởng từ
mạnh đến yếu trong đó, yếu tố sự hài l ng của các ên liên quan ảnh hƣởng mạnh nhất
(β = 0.275), năng lực của các bên tham gia dự án (β = 0.251), năng lực của chủ đầu tƣ
(β = 0.231), sự hỗ trợ của các tổ chức ên ngoài và ên trong β = 0.163), nguồn vốn
(β = 0.159) và môi trƣờng ên ngoài β = 0.121), các giả thuyết đƣợc ủng hộ với mức
ý nghĩa 1%.
Kết quả đạt đƣợc từ nghiên cứu đã giúp cho các doanh nghiệp, các CĐT và
Lãnh đạo Kho bạc Nhà nƣớc Bình Chánh biết rõ hơn về sự ảnh hƣởng của các yếu tố
đến sự thành công của dự án đầu tƣ XDCB tại Bình Chánh, trên cơ sở đó có hƣớng
điều chỉnh thích hợp để dự án thành công hơn góp phần tạo ra môi trƣờng kinh doanh
thuận lợi cho phát triển kinh tế của Huyện. Ngoài ra, nghiên cứu còn là tài liệu tham
khảo bổ ích cho Lãnh đạo Kho bạc Nhà nƣớc Bình Chánh, CĐT và DN qua việc thấy
rõ mối quan hệ giữa các chủ thể có liên quan đến sự thành công của dự án đầu tƣ
XDCB tại Bình Chánh. Qua đó đánh giá mức độ thành công của dự án đầu tƣ XDCB



2.1.2 Ngân sách Nhà nƣớc:............................................................................................11
2.1.3 Những tiêu chí về thành công của dự án: .............................................................13
2.1.4 Những yếu tố ảnh hƣởng đến dự án thành công: .................................................13
2.2 CÁC NGHIÊN CỨU TRƢỚC ĐÂY: .....................................................................16
2.2.1 Một số mô hình nghiên cứu ở nƣớc ngoài:...........................................................16
2.2.2 Một số mô hình nghiên cứu trong nƣớc: ..............................................................18
CHƢƠNG 3 ...................................................................................................................23
MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU ............................................................................................23
3.1 QUY TRÌNH NGHIÊN CỨU: ................................................................................23
3.1.1 Xây dựng thang đo và ảng hỏi điều tra: .............................................................25
3.1.2 Phƣơng pháp thu thập số liệu và số lƣợng mẫu quan sát: .................................... 25
3.2 MÔ TẢ DỮ LIỆU: ..................................................................................................25
3.3 PHƢƠNG PHÁP PHÂN TÍCH DỮ LIỆU: ............................................................26
3.3.1 Kiểm định thang đo: .............................................................................................26
3.3.2 Kiểm định mô hình nghiên cứu và các giả thuyết nghiên cứu: ............................27
3.4 CÁC GIẢ THUYẾT NGHIÊN CỨU: .....................................................................27
3.4.1 Nhóm yếu tố về môi trƣờng bên ngoài: ................................................................ 28
3.4.2 Nhóm yếu tố về sự hỗ trợ của các tổ chức: ..........................................................28
3.4.3 Nhóm yếu tố về năng lực các bên tham gia dự án: ..............................................30
3.4.4 Nhóm yếu tố về năng lực của CĐT: .....................................................................32
3.4.5 Nhóm yếu tố về nguồn vốn: .................................................................................32
3.4.6 Nhóm yếu tố về sự hài lòng của các bên liên quan: .............................................33
CHƢƠNG 4 ...................................................................................................................36
KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ............................................................................................36
4.1 THÔNG TIN MẪU NGHIÊN CỨU: ......................................................................36

v


5.1 KẾT LUẬN: ............................................................................................................57
5.2 MỘT SỐ ĐỀ XUẤT HÀM Ý QUẢN TRỊ: ............................................................58
5.3 NHỮNG HẠN CHẾ CỦA NGHIÊN CỨU: ...........................................................63
5.4 ĐỀ XUẤT HƢỚNG NGHIÊN CỨU TIẾP THEO: ................................................64

vii


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT VÀ KÝ HIỆU

1. CĐT

: Chủ đầu tƣ

2. DA

: Dự án

3. DN

: Doanh nghiệp

4. EFA

: Phân tích nhân tố khám phá

5. KBNN : Kho bạc Nhà nƣớc
6. KTXH

: Kinh tế - Xã hội

Bảng 4.7 Model Summaryb…………………………………………………………...50
Bảng 4.8 ANOVAb…………………………………………………………………...50
Bảng 4.9 Kết quả kiểm định các giả thuyết………………………………………......53
Bảng 4.10 Kiểm định Levene ………………………………………………………..55
Bảng 4.11 ANOVA …………………………………………………………………..55
Bảng 4.12 Kiểm định trung bình về cấp ngân sách…..………………………………55
Bảng 4.13 Kiểm định trung bình về hình thức quản lý dự án...………………………56
ản 5.1 Giá trị trung ình các iến quan sát của yếu tố sự hài l ng của các ên liên
quan……….......……….......……….......……….......……….......……….......……...58
ản 5.2 Giá trị trung ình các iến quan sát của yếu tố năng lực các ên tham gia dự
án………......………......………......………......………......………......………..........59
ản 5.3 Giá trị trung ình các

iến quan sát của yếu tố năng lực Chủ đầu tƣ

……….......……….......……….......……….......……….......……….......……….........60
ản 5.4 Giá trị trung ình các iến quan sát của yếu tố hỗ trợ của các tổ chức ên
trong và bên ngoài………....……....……....……....……....……....……....…….........61
ản 5.5 Giá trị trung ình các iến quan sát của yếu tố nguồn vốn….………..........62
ản 5.6 Giá trị trung ình các iến quan sát của yếu tố môi trƣờng………..........63

ix


DANH MỤC HÌNH, ĐỒ THỊ, BIỂU ĐỒ
Hình 1.1 Cơ cấu thu chi ngân sách nhà nƣớc huyện Bình Chánh 2009-2013 ...............3
Hình 1.2 Vốn đầu tƣ XDCB huyện Bình Chánh 2009-2013…………………………..4
Hình 1.3 Quy trình nghiên cứu đề tài ...........................................................................10
Hình 2.1 Quan hệ giữa nhân tố tác động và tiêu chí thành công dự án ........................17
Hình 3.1 Quy trình nghiên cứu ....................................................................................24

BỐI CẢNH NGHIÊN CỨU:
Vốn đầu tƣ XDCB tại Việt Nam là một thành phần chủ yếu trong vốn đầu tƣ

phát triển của NSNN với nhiệm vụ chi đầu tƣ xây dựng các công trình kết cấu hạ tầng
KTXH không có khả năng thu hồi vốn1, đóng vai tr quan trọng trong thực hiện các
mục tiêu tổng quát về KTXH thông qua thúc đẩy tăng trƣởng, cơ cấu lại nền kinh tế,
cải thiện ình đẳng, an sinh xã hội và bảo vệ môi trƣờng.
Trong những năm qua, với điều kiện huy động đƣợc nhiều nguồn vốn cho đầu
tƣ phát triển trong điều kiện rất khó khăn do tác động của khủng hoảng tài chính và
suy thoái kinh tế thế giới. Hệ thống pháp luật trong lĩnh vực đầu tƣ XDCB đã đƣợc
tiếp tục hoàn thiện, khắc phục đƣợc về cơ ản những tồn tại vƣớng mắc, thiếu tính
đồng ộ trong các văn ản pháp luật về đầu tƣ xây dựng.
Việc phân ổ và giao kế hoạch vốn đầu tƣ phát triển thuộc nguồn ngân sách
Nhà nƣớc, trái phiếu Chính phủ từ năm 2009-2013 đƣợc các ộ, ngành và địa phƣơng
triển khai nghiêm túc, đúng thời gian quy định. Bố trí vốn tập trung cho các dự án
hoàn thành, các dự án quan trọng, cấp ách, khắc phục dần tình trạng phân tán, dàn trải
của các năm trƣớc.
Cơ chế quản lý đầu tƣ đã có sự phân cấp triệt để và thông thoáng hơn. Công tác
thanh tra, kiểm tra và giám sát đầu tƣ, phát hiện tiêu cực, thất thoát, lãng phí trong
quản lý dự án đầu tƣ đƣợc tăng cƣờng trong tất cả các cấp từ trung ƣơng đến địa
phƣơng.
Bên cạnh những kết quả đạt đƣợc, Lãnh đạo các ộ, ngành và địa phƣơng đã
nêu ật một số tồn tại, hạn chế nhƣ việc kéo dài thời gian thi công ảnh hƣởng đến tiến
độ thực hiện dự án là yếu tố ảnh hƣởng đến thành công hay thất ại của một dự án. Từ

1 Điều 31, 33. Luật Ngân sách 2002.

1




Hình 1.1 Cơ cấu thu chi n ân sách nhà nƣớc huyện Bình Chánh 2009-2013

Nguồn: Tính toán số liệu Bộ Tài chính, Kho bạc Nhà nước huyện Bình Chánh.
Theo hình 1.1, cơ cấu chi đầu tƣ XDCB của Huyện Bình Chánh từ năm 20092013 chiếm tỷ trọng tƣơng đối cao so với tổng chi trong cân đối ngân sách của huyện.
Chính vì vậy, vấn đề đầu tƣ các dự án XDCB trên địa àn đang đƣợc Lãnh đạo Huyện
quan tâm hàng đầu.
Từ năm 2009, thực hiện quyết định số 491/QĐ-TTg ngày 16/4/2009 của Thủ
tƣớng Chính Phủ về ban hành Bộ tiêu chí Quốc gia về nông thôn mới; Quyết định
800/QĐ-TTg ngày 04/6/2010 của Thủ tƣớng Chính Phủ phê duyệt chƣơng trình mục
tiêu Quốc gia về xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010-2020; Quyết định số
15/2011/QĐ-UBND ngày 18/03/2011 của ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh
về việc an hành chƣơng trình mục tiêu về xây dựng nông thôn mới trên địa bàn
Thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn 2010-2020. Huyện Bình Chánh là một trong 5
huyện ngoại thành của Thành phố Hồ Chí Minh thực hiện chƣơng trình mục tiêu xây
dựng Nông thôn mới.

3


Thực hiện chƣơng trình xây dựng nông thôn mới từ năm 2010 nguồn vốn ngân
sách xã đƣợc triển khai thực hiện nhiều hơn và chủ yếu tập trung vào đầu tƣ phát triển
cơ sở hạ tầng nông thôn “ điện, đường, trường, trạm”. Nguồn vốn thực hiện chủ yếu là
tập trung nâng cấp đƣờng nông thôn liên ấp, xây cầu, lắp đặt cống thoát nƣớc, xây
trƣờng học, cải tạo các trạm y tế,…
Do mới thực hiện nên các CĐT chƣa có kinh nghiệm, thủ tục phân bổ vốn cho
các dự án còn lúng túng, hồ sơ thủ tục thanh toán chƣa kịp thời và chƣa chính xác.
Chính vì thế, thời gian đầu từ 2010-2011 số lƣợng dự án hoàn thành còn chậm, công
tác thanh toán tập trung chủ yếu vào thời điểm cuối năm. Công tác áo cáo, đối chiếu
tiến độ thực hiện dự án chƣa kịp thời dẫn đến thành công dự án chƣa cao.

hay rơi vào tình trạng chậm tiến độ thi công, thi công dàn trãi, kéo dài nhiều năm ảnh
hƣởng đến sự thành công của dự án. Đứng trƣớc tình trạng kinh tế-xã hội đang phát
triển, nhu cầu đầu tƣ XDCB từ NSNN ngày càng cao. Công tác đầu tƣ XDCB c n
chậm là một phần gây ra tác động tiêu cực làm lãng phí nguồn lực và ảnh hƣởng đến
phát triển kinh tế. Tác động trực tiếp là không đạt đƣợc những mục tiêu cải thiện đời
sống, an sinh xã hội và gián tiếp là không tạo đƣợc môi trƣờng thuận lợi để thúc đẩy
tăng trƣởng kinh tế và tạo thế mạnh cho việc cạnh tranh ở địa phƣơng.
Theo nhƣ Ông Đinh La Thăng, Bộ trƣởng Bộ giao thông cho rằng: “để công
trình đảm bảo tiến độ và chất lƣợng, công tác GPMB rất quan trọng. Muốn làm đƣợc
việc này, trƣớc tiên các địa phƣơng phải giải quyết dứt điểm công tác này”, Bộ trƣởng
nói. Bộ trƣởng Đinh La Thăng cũng yêu cầu, nhà đầu tƣ phải chuẩn bị sẵn phƣơng án
tài chính, khi địa phƣơng có phƣơng án đền bù phải triển khai ngay. Đặc biệt, các nhà

5


thầu cần bố trí lực lƣợng thi công có năng lực, tập trung đẩy nhanh tiến độ dự án, mặt
bằng có đến đâu phải thi công dứt điểm đến đó.
Về thực tế, tại Việt Nam nói chung và Bình Chánh nói riêng, tình trạng thực
hiện các dự án hiện nay còn chậm là một phần gây ra tác động tiêu cực làm lãng phí
nguồn lực và giảm hiệu quả sử dụng vốn. Tác động trực tiếp là không đạt đƣợc những
mục tiêu cải thiện đời sống, an sinh xã hội và gián tiếp là không hoàn thành sứ mạng
tạo môi trƣờng kinh doanh thuận lợi để thúc đẩy tăng trƣởng và tạo lợi thế cạnh tranh
cho địa phƣơng.
Nói đến sự thành công của một dự án có rất nhiều ý kiến và nghiên cứu về vấn
đề này. Đề cập đến những yếu tố ảnh hƣởng đến thành công dự án. Kết quả của rất
nhiều nghiên cứu trƣớc đây, các tác giả đã đƣa ra các kết quả nghiên cứu về các yếu tố
ảnh hƣởng đến sự thành ại của dự án trong nhiều lĩnh vực khác nhau. Những tác giả
nƣớc ngoài nhƣ Hughe, Pinto & Slevin, Belassi & Tukel. Mỗi tác giả nghiên cứu và
đƣa ra kết luận khác nhau xoay quanh những yếu tố thành bại của một dự án. Tại Việt


y

n c

nt

uy n

n


1.3

MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU:
1.3.1 Mục tiêu chung:
Nghiên cứu nhằm tìm ra các yếu tố ảnh hƣởng đến thành công của dự án đầu tƣ

XDCB thuộc nguồn vốn Ngân sách nhà nƣớc tại Bình Chánh.
1.3.2 Mục tiêu cụ thể:
- Xác định các yếu tố ảnh hƣởng đến thành công của dự án đầu tƣ XDCB
- Đo lƣờng tác động của các yếu tố đến thành công của dự án đầu tƣ XDCB tại
Huyện Bình Chánh, Thành phố Hồ Chí Minh.
- Đề xuất một số giải pháp và ý kiến để dự án thành công tốt hơn.
Để đạt đƣợc mục tiêu trên, nghiên cứu cần trả lời các câu hỏi sau đây:
- Các yếu tố nào ảnh hƣởng đến sự thành công của dự án đầu tƣ XDCB tại
Huyện Bình Chánh?
- Mức độ tác động của các yếu tố đó nhƣ thế nào đến sự thành công của dự án
đầu tƣ XDCB tại Huyện Bình Chánh?
- Mức độ ảnh hƣởng của các yếu tố đó nhƣ thế nào đến các Doanh nghiệp đầu

 Nghiên cứu định lƣợng:
Nghiên cứu định lƣợng đƣợc thực hiện với cỡ mẫu là 300 đối tƣợng theo
phƣơng pháp chọn mẫu thuận tiện thông qua bản câu hỏi đƣợc chỉnh sửa từ kết quả
nghiên cứu định tính, nhằm thu thập, phân tích dữ liệu khảo sát, cũng nhƣ ƣớc lƣợng
và kiểm định mô hình nghiên cứu. Bản câu hỏi do đối tƣợng tự trả lời là công cụ chính
để thu thập dữ liệu.
Đề tài cũng sử dụng các công cụ phân tích dữ liệu: thống kê mô tả, kiểm định
thang đo Cron ach‟s Alpha), phân tích nhân tố khám phá (EFA), phân tích hồi qui
bội, T-test, ANOVA bằng phần mềm SPSS for Windows 22.0.
1.6

Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI:
Ýn

ĩ k o

ọc:

Nghiên cứu đã góp phần xác định một số nhân tố ảnh hƣởng đến sự thành công
của dự án đầu tƣ XDCB tại Bình Chánh, một huyện v ng nhỏ) của địa phƣơng tại
Việt Nam.
Ýn

ĩ t

c tiễn:

Kết quả nghiên cứu là tài liệu tham khảo bổ ích cho Lãnh đạo Kho bạc, CĐT và
DN qua việc thấy rõ mối quan hệ giữa các chủ thể có liên quan đến sự thành công của
dự án đầu tƣ XDCB tại Bình Chánh.

9


Hình 1.3 Quy tr nh nghiên cứu của đề tài:

Khảo sát và Xử lý số liệu

Giới thiệu đề tài
-

Bối cảnh nghiên cứu

-

Sự cần thiết của đề tài

-

Mục tiêu, đối tƣợng, phạm vi

Phân tích dữ liệu, kiểm định giả

nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu.

thuyết

Tổng quan cơ sở lý thuyết
-

Định nghĩa các khái niệm


-

Mô tả dữ liệu

-

Giới thiệu nghiên cứu

-

Mô hình nghiên cứu.

Đánh giá mức độ tác động

Kết luận và kiến nghị
-

Tóm tắt kết quả nghiên cứu

-

Đề xuất, kiến nghị hƣớng
nghiên cứu tiếp theo.

10


CHƢƠNG 2
CƠ SỞ LÝ THUYẾT


Điều 1 Luật Ngân sách 2002

12


Ngân sách huyện Bình Chánh bao gồm ngân sách cấp huyện và ngân sách cấp
xã.
2.1.3 Nhữn ti u ch về thành c n của dự án:
T y theo quan điểm và cách nhìn nhận khác nhau về sự thành công của dự án
mà mỗi lĩnh vực, mỗi ngành, mỗi loại dự án, có định nghĩa riêng.
Theo Globerson & Zwikael (2002) và Thomestt (2002) dự án đƣợc xem là
thành công phải thỏa mãn 3 tiêu chí là chi phí, thời gian và yêu cầu kỹ thuật. Tuy
nhiên 3 tiêu chí này không đủ để đo lƣờng một dự án thành công khi mà dự án c n đ i
hỏi về chất lƣợng trong quá trình quản lý dự án và thỏa mãn yêu cầu của các bên liên
quan Baccarini (1999), Schawalbe (2004), Pinto và Slevin (1987) cũng cho rằng dự án
thành công phải có thêm tiêu chí thỏa mãn yêu cầu của khách hàng và đem lại lợi ích
cho một nhóm khách hàng riêng iệt.
Theo Chan (2001) dự án thành công phải đạt các tiêu chuẩn sau: thời gian, chi
phí, đáp ứng yêu cầu kỹ thuật, thỏa mãn yêu cầu của các ên tham gia, đáp ứng kỳ
vọng ngƣời d ng, không ảnh hƣởng đến môi trƣờng xung quanh, đem lại giá trị kinh
doanh và an toàn khi thi công.
2.1.4 Nhữn yếu tố ảnh hƣởn đến dự án thành c n :
Trong rất nhiều nghiên cứu trƣớc đây, các tác giả đã đƣa ra các kết quả nghiên
cứu về các yếu tố ảnh hƣởng đến sự thành ại của dự án trong nhiều lĩnh vực khác
nhau.
Trong kết quả nghiên cứu của Hughe (1986) tác giả đã kết luận rằng sự thất ại
của dự án tập trung chủ yếu vào sự sai lầm của hệ thống quản lý, do việc thực hiện sai
lầm các hoạch định, cũng nhƣ thông tin ị giới hạn và sai lệch khi truyền đạt mục tiêu.
Tuy nhiên tác giả cũng cho rằng việc nhận những sai lầm này đảm ảo cho sự thành