MỞ ĐẦU
1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Cùng với sự bùng nổ của khoa học công nghệ, con người đã trở nên ỉ lại
và thụ động trong việc khai thác và tiếp nhận thông tin. Chúng ta đang sống
trong một xã hội hiện đại với tốc độ phát triển nhanh, phải đối mặt và xử lý vô
vàn các thông tin, sự việc khác nhau đòi hỏi mỗi chúng ta phải nỗ lực học hỏi,
tích lũy thông tin.
Một thực tế của xã hội hiện nay là sự bùng nổ của công nghệ thông tin
đã giúp con người trao đổi tìm kiếm thông tin ngày càng thuận tiện và nhanh
chóng trong khi đó tại các thư viện, hiệu sách lại vắng bóng làm cho văn hóa
đọc đang bị giới trẻ bị lãng quên. Qủa thực văn hóa nghe nhìn ngày nay đã
mang lại cho con người những lợi ích to lớn.Và song hành với sự bùng nổ
thông tin, các phương tiện nghe nhìn thì văn hóa đọc cũng có phần giảm đi,
có thể sự mai một này sẽ trở thành nguy cơ nếu chúng ta không có những giải
pháp phù hợp.
Hiện nay, có rất nhiều công cụ hiện đại phục vụ cho con người trong
việc tìm kiếm thông tin như: đọc sách online, báo điện tử, sách điện tử, học
trực tuyến qua internet... Ngoài ra thị trường sách lậu, sách kém chất lượng
đang tràn lan khiến cho độc giả đứng trước lo ngại “nhiễu” thông tin, người
đọc khó có thể lựa chọn cho mình những thông tin có giá trị. Do vậy, việc xây
dựng và phát triển văn hóa đọc cho mọi đối tượng người đọc là việc làm cấp
thiết đã và đang thu hút sự quan tâm chung của toàn xã hội. Một câu hỏi luôn
được đặt ra trong “văn hóa đọc” là: Đọc cái gì? đọc như thế nào?đọc để làm
gì? Phát triển văn hóa đọc hiện nay không phải là làm tăng số lượng sách báo
trong xã hội mà làm tăng hiệu quả, chất lượng sử dụng chúng.
Con người là một trong những nhân tố quyết định thành công của mọi
hoạt động, vì vậy đào tạo con người là nhiệm vụ quan trọng khó khăn lâu dài.


Thanh thiếu niên là một trong những nhân tố góp phần sự phồn thịnh của đất
nước, vì vậy xã hội cần có trách nhiệm trong việc chăm sóc giáo dục bồi

hóa đọc. Tuy nhiên phải khẳng định rằng văn hóa đọc bao giờ cũng đóng vai
trò chủ đạo trong việc truyền bá và tiếp thu tri thức một cách có hệ thống và
sâu sắc.
Đánh giá cao tầm quan trọng của văn hóa đọc trong kì họp lần thứ 28
của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc tại Paris (ngày 25/10 đến 11/6/1995)
UNESCO đã quyết định chọn ngày 23 tháng 4 hàng năm làm “Ngày sách và
bản quyền thế giới" (world book and copyright Day) nhằm cổ vũ cho phong
trào thói quen đọc sách trên toàn thế giới. Tại Việt Nam cũng đã phát động
chương trình “Ngày đọc sách Việt Nam” nhằm khơi dậy phong trào đọc sách
để ngày này chính thức trở thành ngày hội tôn vinh văn hóa đọc.
Đã có nhiều công trình nghiên cứu nhiều luận văn,diễn đàn các bài viết
về văn hóa đọc được công bố trên các phương tiện thông tin đại chúng. Một
số công trình nghiên cứu về văn hóa đọc như: “Giáo dục văn hóa đọc cho lứa
tuổi thiếu nhi”(2006) ; “Văn hóa đọc trong đời sống thiếu nhi hôm nay”
(2003) của Phạm Quang Vinh; “ Văn hóa đọc trong thanh niên học sinh trung
học phổ thông Hà Nội hiện nay” (2005) của Vũ Như Trừ. Một số bài viết
khác đăng trên các báo tạp chí điện tử như: “Đưa văn hóa đọc tới thiếu nhi”
trên www.baomoi.com. “Giữ lửa văn hóa đọc cho thiếu nhi” trên báo:
www.baoBinhDinh.com.vn. “Đô Lương: Khơi dậy văn hóa đọc cho học sinh
tiểu học”...
Các công trình nghiên cứu trên đều phản ánh thực trạng của văn hóa đọc
nhất là văn hóa đọc của giới trẻ, lứa tuổi thanh thiếu niên và mục đích cuối
cùng là đưa ra những giải pháp, chiến lược nhằm phát triển văn hóa đọc.


Đối với khu vực ngoại thành Hà Nội, việc phát triển văn hóa đọc cho các
em lứa tuổi tiểu học nhằm góp phần xây dựng một nền văn hóa đọc lành
mạnh, bổ ích cho các em thiếu nhi, giúp các em hình thành, củng cố phát triển
nhu cầu đọc lành mạnh, rèn luyện cho các em thói quen đọc sách, khả năng
lĩnh hội, vận dụng tri thức trong sách vào cuộc sống, đồng thời giáo dục các

Khóa luận sử dụng các phương pháp sau:
Phương pháp phân tích-tổng hợp tài liệu
Phương pháp điều tra bảng hỏi
Phương pháp quan sát
Phương pháp phỏng vấn
Phương pháp thống kê số liệu so sánh.
6. Ý NGHĨA LÝ LUẬN VÀ Ý NGHĨA THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI
6.1. Về lí luận
Trên cơ sở phân tích tổng hợp các tài liệu và các công trình nghiên cứu
đi trước, khóa luận góp phần hoàn thiện hơn nữa các vấn đề liên quan đến văn
hóa đọc nói chung và phát triển văn hóa đọc cho các em lứa tuổi tiểu học ở
ngoại thành Hà Nội.
6.2. Về thực tiễn
Kết quả nghiên cứu sẽ góp phần nâng cao chất lượng hoạt động thư viện,
phục vụ thiếu nhi và phát triển văn hóa đọc của các em lứa tuổi tiểu học ở
ngoại thành Hà Nội.
7. BỐ CỤC KHÓA LUẬN
Ngoài phần mở đầu, phụ lục và tài liệu tham khảo, nội dung khóa luận
được chia làm 3 chương.
PHẦN NỘI DUNG CÁC CHƯƠNG:


Chương 1: Văn hóa đọc đối với sự phát triển của các em lứa tuổi tiểu
học.
Chương 2: Thực trạng văn hóa đọc của các em lứa tuổi tiểu học ở
ngoại thành Hà Nội.
Chương 3: Các giải pháp phát triển văn hóa đọc cho các em lứa tuổi
tiểu học ngoại thành Hà Nội.



giả, của các nhà nghiên cứu.
Theo GS.TS Trần Ngọc Thêm: “Văn hóa là một hệ thống hữu cơ các giá
trị vật chất và tinh thần do con người sáng tạo ra và tích lũy trong quá trình
hoạt động thực tiễn, trong sự sáng tạo giữa con người và môi trường tự
nhiên”. Cũng theo nghị quyết Trung ương 5, khóa VIII của Đảng cộng sản
Việt Nam nhận định: “Văn hóa là nền tảng tinh thần, là mục tiêu, động lực
phát triển kinh tế, xã hội”.
Văn hóa là nét đẹp trong lịch sử nhân loại được lưu truyền qua nhiều
thời kỳ được tiếp thu và phát triển bởi nhiều thế hệ. Có thể nói văn hóa luôn là
hiện diện trong mọi hoạt động của đời sống xã hội và là yếu tố quyết định đến
sự tồn tại, phát triển của con người.
Văn hóa đọc là một phần văn hóa của con người và đã được lưu truyền
qua nhiều thế hệ. Hoạt động đọc của con người xuất hiện từ khi chữ viết ra
đời và ngày càng trở nên phổ biến hơn cùng với sự phát triển của công nghệ
in ấn. Với sự hỗ trợ của các phương tiện công nghệ thông tin và công nghệ
hiện đại, tài liệu ngày càng tồn tại ở nhiều hình thức khác nhau được cập nhật
thường xuyên và cho phép tiếp cận, khai thác một cách dễ dàng. Hoạt động
đọc trở nên không thể thiếu trong đời sống của mỗi người và là sự biểu hiện
sinh động hành vi văn minh của cả cộng đồng. Có thể nói rằng: Văn hóa đọc
đã hình thành và phát triển như một quy luật tất yếu của con người trong một
giai đoạn lịch sử nhất định.
Văn hóa đọc mang những giá trị văn minh, những tinh hoa văn hóa của
thế hệ trước truyền lại cho thế hệ sau. Từ xa xưa, việc đọc sách đã được coi là
việc làm của người có học, là hành vi văn hóa cao cả. Dân gian lưu truyền câu
phương ngôn cho rằng mọi công việc đều thấp hèn, chỉ có đọc sách là cao
sang, do xuất phát từ ý nghĩa văn hóa của nội hàm đọc và hành vi đọc. Các cụ


ta cho rằng: “Để cho con nhiều tiền bạc, tài sản không bằng để cho con cháu
sách vở”; “Sách là là ruộng báu nhà ta” (Lê Nguyên Trung - Thế kỉ XIX).

Ứng xử, giá trị và chuẩn mực này cũng bao gồm ba thành phần: thói quen
đọc, sở thích đọc và kĩ năng đọc. Ba thành phần này cũng là ba lớp, ba vòng
tròn không đồng tâm, ba vòng tròn giao nhau”.
Nguyễn Công Phúc thì quan niệm rằng: “Văn hóa đọc là cách đọc tích
cực nhằm mục tiêu khai thác, sử dụng có hiệu quả những thông tin, tri thức
chứa đựng trong sách và trong các tài liệu khác, bao gồm cả tài liệu in và tài
liệu điện tử. Văn hóa đọc bao hàm toàn bộ những kiến thức, kĩ năng, thói
quen cần cho người đọc để đạt tới mục tiêu đọc”.
Thuật ngữ “văn hóa đọc” hiện nay liên tục được xuất hiện trên các
phương tiện thông tin đại chúng, tuy nhiên không phải ai cũng hiểu hết khái
niệm này. Francis Bacon (1561 – 1626), ông tổ của chủ nghĩa duy vật Anh và
khoa học thực nghiệm đã nói: “Có những quyển sách ta chỉ cần nếm cho biết,
có những quyển sách mà tốt nhất là nên nuốt chửng, chỉ có một số ít sách là
đáng nhai và tiêu hóa”. Câu nói của nhà triết học nghe đơn giản và thâm thúy,
luôn nhắc nhở người sử dụng sách luôn cẩn trọng chọn sách đọc và đọc sách
sao cho có hiệu quả. Đặc biệt là ngày nay khi mà tiến bộ khoa học kĩ thuật
phát triển không ngừng, dẫn đến khối lượng xuất bản phẩm tăng mạnh bao
gồm cả xuất bản phẩm in trên giấy và xuất bản phẩm điện tử thì việc đọc ngày
càng khó khăn thêm nhiều. Ngày nay, việc đọc chỉ đem lại kết quả mong
muốn với điều kiện người đọc có sự chuẩn bị đầy đủ về văn hóa đọc.
1.1.2. Các thành tố của văn hóa đọc
Trên cơ sở khái niệm vừa nêu trên, khóa luận tập trung nghiên cứu nội
dung của khái niệm văn hóa đọc theo xu hướng thứ hai: “Văn hóa đọc cần
phải được hiểu một cách toàn diện cả ở giá trị của đối tượng đọc (sách, báo) ở


trình độ cảm thụ và thái độ ứng xử với sách, báo của chủ thể đọc (người
đọc)”. Xuất phát từ khái niệm này, khái niệm văn hóa đọc trong khóa luận
được tiếp cận ở ba khía cạnh chủ yếu: đặc điểm, nhu cầu hứng thú đọc, kĩ
năng đọc và thái độ ứng xử với sách báo.

những tài liệu có ý nghĩa và có sức hấp dẫn về mặt tình cảm và đáp ứng được
nhu cầu về mặt tinh thần đối với chủ thể. Đối với đối tượng bạn đọc là học
sinh tiểu học, hứng thú đọc bị chi phối bởi một số yếu tố: Đặc điểm lứa tuổi,
giới tính, khả năng học tập, hoàn cảnh kinh tế gia đình…
Nhu cầu đọc và hứng thú đọc là nguồn gốc tích cực, quyết định hiệu quả
của hoạt động đọc, đồng thời cũng là hai khái niệm luôn đi đôi với nhau trong
việc nghiên cứu hoạt động đọc của tất cả mọi thành phần người đọc.
Kỹ năng đọc
Văn hóa đọc là một cách đọc tích cực. Đọc phải phục vụ cho những mục
tiêu cao cả là nâng cao dân trí, đào tạo nhân tài, phát triển xã hội. Tính tích
cực thể hiện trong việc xác định những chủ thể cần đọc, trong việc lựa chọn
sách đọc, nỗ lực tìm kiếm những cách đọc tốt nhất để có thể đọc nhanh, đọc
nhiều, nhớ lâu, hiểu sâu vận dụng những kết quả đã đọc được vào thực tế
công tác và trong cuộc sống nói chung. Do vậy, để có một kĩ năng đọc sách là
một điều không hề đơn giản, có thể nói kĩ năng đọc sách là cả một nghệ thuật.
Kỹ năng đọc là sự thể hiện tổ hợp những thao tác tư duy được xác lập
thành những thói quen ứng xử đọc.Các thao tác tư duy đó là:
1. Lựa chọn vấn đề cần đọc
2. Biết định hướng nguồn tài liệu cần thiết cho bản thân
3. Thể hiện tính thống nhất, liên tục trong quá trình lựa chọn tài liệu từ
đơn giản đến phức tạp


4. Biết cách tiếp nhận tối đa nội dung tài liệu đọc
5. Biết vận dụng các biện pháp kĩ thuật để củng cố và đào sâu những nội
dung đã đọc như ghi chép, soạn tóm tắt, viết chú giải, trao đổi với người khác
6. Biết vận dụng vào thực tiễn những nội dung đọc để cải thiện cuộc
sống của họ: Hiểu nội dung và hiểu các khái niệm, biết cách đi đến các nội
dung, đi đến các khái niệm.
Kỹ năng đọc là yếu tố quan trọng tạo nên hiệu quả cho hoạt động đọc. Kỹ

chỉ làm tiêu phí thời gian.
Đối với đối tượng người đọc là học sinh tiểu học do những đặc điểm tâm
sinh lý phát triển theo lứa tuổi, những yếu tố tác động của môi trường sống,
nhu cầu và kĩ năng đọc ở các em đang trong quá trình hình thành và phát
triển. Do vậy, rất cần sự tác động tích cực vào quá trình đọc, tổ chức hoạt
động đọc có khoa học giúp các em hình thành và phát triển nhu cầu đọc lành
mạnh. Điều chỉnh nhu cầu, hứng thú đọc lệch lạc, sai hướng nhằm biến hoạt
động đọc thành hoạt động thường xuyên mang lại lợi ích thiết thực phục vụ
cho việc học tập, vui chơi giải trí và phát triển của các em. Bên cạnh đó, việc
rèn luyện cho các em kĩ năng đọc bao gồm: phương pháp đọc, khả năng lĩnh
hội, vận dụng tri thức trong tài liệu vào các hoạt động là những công việc cấp
bách cần phải thực hiện nhằm phát triển văn hóa đọc cho học sinh lứa tuổi
tiểu học. Đọc như thế nào để hiểu và vận dụng những hiểu biết đó một cách
sáng tạo, thực tiễn mang lại kết quả là yêu cầu cao nhất của phát triển văn hóa
đọc nói chung cho các em lứa tuổi tiểu học nói riêng.
Thái độ ứng xử với tài liệu
Thuật ngữ văn hóa ứng xử tồn tại hàng ngày trong đời sống của con
người. Văn hóa ứng xử chính là cách mà con người thể hiện thái độ của mình
với người khác và với môi trường xung quanh một cách thích hợp nhất.


Thái độ ứng xử là tâm trạng và hành vi của chủ thể với khách thể trong
hoạt động giao tiếp. Thái độ ứng xử là cách mà con người thể hiện thái độ của
mình với một đối tượng vật chất, tinh thần là sự biểu hiện tâm trạng tình cảm
và hành động của cá nhân đó với đối tượng đó mà mình tiếp xúc.
Sách báo là sản phẩm kết tinh các giá trị văn hóa của nhân loại, là tài sản
tinh thần của thế hệ trước truyền lại cho thế hệ sau. Khi tiếp xúc với tri thức
và tư tưởng trong sách chính là chúng ta đã tiếp xúc với tri thức và tư tưởng
kết tinh sức lực trí tuệ của cha anh thế hệ trước. Chính vì vậy, chúng ta cần
phải ứng xử có văn hóa với sách báo và yêu mến sách báo. Ứng xử có văn

Lứa tuổi thanh niên (từ 16 đến 18 tuổi): Tuổi học sinh phổ thông bậc
trung học phổ thông, hoạt động chủ đạo là học tập và hướng nghiệp.
Mỗi thời kì đều có vai trò quan trọng, quyết định quá trình hình thành và
phát triển nhân cách của trẻ em. Mỗi lứa tuổi đều có những nét tâm lí đặc
trưng riêng biệt và sự chuyển biến từ lứa tuổi này sang lứa tuổi khác luôn gắn
liền với sự xuất hiện của những đặc điểm sinh lí khác nhau.
Trong khóa luận chỉ đề cập tới lứa tuổi nhi đồng, tuổi tiểu học từ 6 đến
11 tuổi, học từ lớp 1 đến lớp 5, lứa tuổi đang hình thành phát triển nhân cách
và phát triển văn hóa đọc cho các em sẽ góp phần quan trọng trong việc bồi
dưỡng hoàn thiện nhân cách cho các em trong tương lai.
1.2.2. Đặc điểm tâm sinh lý các em lứa tuổi tiểu học
Vào độ tuổi nhi đồng, lứa tuổi tiểu học thường là những trẻ có độ tuổi từ
6 đến 11 tuổi. Đây là lứa tuổi đầu tiên đến trường trở thành học sinh và có
hoạt động học tập là chủ đạo.Trẻ em lứa tuổi tiểu học thực hiện bước chuyển
từ hoạt động vui chơi là hoạt động chủ đạo sang học tập là chủ đạo. Hoạt
động học tập có vai trò và ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển
tâm lí của học sinh tiểu học. Cùng với sự phát triển về thể chất và dựa trên


những thành tựu phát triển tâm lý đã đạt được của giai đoạn trước đó, trẻ sẽ
tạo lập nên những cái mới trong đời sống tâm lý của mình, mà trước hết là
tính chủ định, kĩ năng làm việc trí óc, những cấu tạo tâm lý mới đặc trưng cho
lứa tuổi này.
Lứa tuổi tiểu học là tuổi của sự hồn nhiên bằng phương thức lĩnh hội trên
tạo ra những biến đổi cơ bản trong sự phát triển tâm lí của học sinh tiểu học.
Học sinh ở lứa tuổi tiểu học chưa có nhiều nhận thức về các vấn đề xung
quanh, hành động chủ yếu là dựa vào cảm giác và xúc giác. Nhân cách của
các em lúc này mang tính chỉnh thể và hồn nhiên, trong quá trình phát triển
trẻ luôn bộc lộ rõ rệt, nếu có được tác động thích ứng chúng sẽ bộ lộ và phát
triển. Việc hình thành nhân cách của học sinh tiểu học còn đang trong quá

hoạt, học tập còn khó khăn so với các em lứa tuổi tiểu học nội thành Hà Nội.
Hầu hết khu vực ngoại thành Hà Nội là vùng nông thôn còn nhiều khó khăn,
nên các em ít được tiếp xúc với các hoạt động văn hóa và tham gia các câu lạc
bộ.Vì thế, các em ít có cơ hội để để bộc lộ những khả năng của mình trong
các hoạt động mà các em tham gia.
Khu vực ngoại thành Hà Nội là nơi tiếp thu và giao lưu văn hóa giữa nội
thành Hà Nội và các tỉnh khác, đây cũng là một trong những đặc điểm ảnh
hưởng đến sự phát triển tâm lý của học sinh tiểu học ở ngoại thành Hà Nội nói
riêng so với học sinh tiểu học trong cả nước. Tuy nhiên bên cạnh việc tiếp thu
các quan điểm tốt, do có ít kinh nghiệm sống cùng với các trào lưu lệch lạc du
nhập vào cũng ảnh hưởng không nhỏ đến một số bộ phận học sinh.
Sống trong một khu vực điều kiện sống còn gặp nhiều khó khăn, nên khả
năng tiếp xúc và vui chơi của các em còn hạn chế rất nhiều. Bố mẹ không có
nhiều thời gian bên cạnh các em do công việc bận rộn, phần lớn các em dành
thời gian tiếp xúc với bạn bè và thầy cô ở trường lớp. Ngoài ra, ngoại thành


Hà Nội có rất ít điểm vui chơi giải trí cho các em, vì thế các em chỉ tiếp xúc
qua báo đài, ti vi, sách vở ngoài thời gian học ở trường.
Thị trường sách thiếu nhi tại khu vực ngoại thành Hà Nội vẫn còn hạn
chế. Điều này có ảnh không nhỏ đến quá trình tiếp thu các tri thức của các
em. Lượng sách dành cho thiếu nhi có chất lượng sẽ tạo điều kiện tốt cho các
em tiếp thu tri thức.Tuy nhiên, chất lượng sách thiếu nhi cũng là một vấn đề
đặt ra khiến cho rất nhiều các nhà giáo dục quan tâm.
1.3 Vai trò của văn hóa đọc đối với sự phát triển của học sinh tiểu học
1.3.1. Vai trò của văn hóa đọc nói chung
Về mặt xã hội, có thể nói văn hóa đọc góp phần nâng cao tố chất con
người bởi vì: Đọc có thể làm gia tăng tri thức, nhu cầu tìm kiếm tri thức đóng
vai trò quan trọng trong lịch sử tồn tại và phát triển của xã hội loài người, mối
quan hệ giữa việc đọc và nhu cầu nâng cao tri thức ngày càng rõ rệt. Trong thời

vốn kinh nghiệm ngày càng dày dặn. Tuy nhiên tưởng tượng của trẻ còn đơn
giản, chưa bền vững và dễ thay đổi.
Nếu như ở bậc mầm non hoạt động chủ đạo của trẻ là vui chơi, thì đến
tiểu học của trẻ đã có sự thay đổi về chất, chuyển từ hoạt động vui chơi sang
hoạt động học tập, song song với hoạt động học tập là hoạt động như: vui
chơi, hoạt động lao động, hoạt động xã hội.
Cùng với cuộc sống nhà trường, hoạt động học tập đem đến cho trẻ
nhiều điều mà trước đây trẻ chưa bao giờ hoặc không thể tiếp cận được. Lứa
tuổi tiểu học là giai đoạn hình thành và phát triển năng khiếu, đồng thời trong
giai đoạn này cảm xúc của các em còn rất non nớt, trẻ dễ xúc động và cũng rất
dễ nổi giận. Biểu hiện cụ thể là trẻ dễ khóc mà cũng nhanh cười, rất hồn nhiên
vô tư.
Với những đặc điểm như trên, chúng ta có thể có những tác động tích
cực nhằm phát triển văn hóa đọc cho các em, hướng tới mục tiêu đào tạo


những con người phát triển toàn diện. Văn hóa đọc là yếu tố quan trọng trong
việc nâng cao chất lượng học tập cho học sinh lứa tuổi tiểu học. Việc đọc và
nghiên cứu sách báo sẽ làm cho các em hiểu sâu hơn các bài học trên lớp,
giao tiếp với thế giới xung quanh. Văn hóa đọc phát triển giúp các em mở
rộng kiến thức bên ngoài, phục vụ cho chương trình học trong trường, đồng
thời có phương pháp đọc phù hợp để khai thác và lựa chọn các tài liệu đã lựa
chọn. Thông thường những trẻ em thông minh, nhanh nhẹn, có kết quả học
tập tốt là những trẻ em được tiếp xúc, có thói quen đọc sách thường xuyên.
Văn hóa đọc là yếu tố quan trọng biến quá trình đọc thành quá trình rèn
luyện, phát triển năng lực về các mặt cho các em lứa tuổi tiểu học, bao gồm:
năng lực trí tuệ, năng lực khoa học và năng lực thẩm mỹ.
Việc cung cấp nhiều thông tin cho các em lứa tuổi tiểu học sẽ mang lại
khả năng nhận thức cao hơn, chính xác hơn cho các em đồng thời gián tiếp
tạo ra sự năng động sáng tạo góp một phần không nhỏ vào việc thực hiện mơ

năng lực khoa học ở các em bắt đầu hình thành, nếu được phát hiện bồi dưỡng
kịp thời nhất định nhiều em sẽ trở thành các nhà khoa học trong tương lai.
Đây cũng chính là biểu hiện sinh động, tích cực của văn hóa đọc đối với các
em học sinh tiểu học ở khía cạnh khả năng hiểu và lĩnh hội các giá trị trong
sách, biến thông tin trong tài liệu thành kiến thức của mình.
Văn hóa đọc còn tác động sâu sắc tới năng lực cảm thụ thẩm mỹ, hình
thành và phát triển năng lực sáng tạo tạo ra các giá trị thẩm mỹ ở học sinh tiểu
học. Thông qua hoạt động đọc và tiếp thu các loại thông tin, tri thức, đặc biệt
là các tác phẩm văn học, tình cảm, thị hiếu thẩm mỹ lành mạnh ở các em phát
triển giúp các em có năng lực phát hiện và cảm thụ cái đẹp, dần dần hình
thành trong các em nhu cầu, năng lực sáng tạo ra cái đẹp, sáng tạo nghệ thuật.
Trong thực tế, đa số các em học sinh yêu thích và thường xuyên tham gia các


hoạt động đọc luôn có năng khiếu nghệ thuật như: ca hát, vẽ tranh, kể chuyện,
đọc diễn cảm, giới thiệu sách lưu loát, hùng biện thuyết phục lôi cuốn người
nghe… Đây là cơ sở để phát triển năng lực sáng tạo ra các giá trị thẩm mỹ của
các em và là tiền đề quan trọng giúp những nhà giáo dục phát hiện, bồi
dưỡng, đào tạo nên những tài năng nghệ thuật sau này.
Văn hóa đọc với sự phát triển phẩm chất đạo đức của học sinh tiểu học
Đạo đức là những chuẩn mực, hành vi xã hội của con người được thể
hiện qua các quan niệm về cái thiện, cái ác, lòng vị tha, lương tâm, sự công
bằng, danh dự và lòng tự trọng. Ý thức đạo đức của xã hội tồn tại dưới hình
thức là hệ thống hành vi đạo đức của những nhân cách cụ thể vận hành ý thức
ấy. Hành vi đạo đức là những hành động tự giác do một động cơ có ý nghĩa
về đạo đức thúc đẩy từ bên trong mỗi cá nhân, giáo dục đạo đức là dùng các
hoạt động cụ thể giúp hình thành xu hướng đạo đức của nhân cách.
Văn hóa đọc có vai trò quan trọng đối với sự hình thành phẩm chất đạo
đức trong học sinh tiểu học bởi lẽ mỗi phẩm chất đạo đức của các em là kết
quả tác động của nhiều yếu tố cả khách quan lẫn chủ quan, các yếu tố này


CHƯƠNG 2
THỰC TRẠNG VĂN HÓA ĐỌC CỦA HỌC SINH TIỂU HỌC TRÊN
ĐỊA BÀN NGOẠI THÀNH HÀ NỘI

2.1 Giáo dục lứa tuổi tiểu học ngoại thành Hà Nội
2.1.1 Điều kiện tự nhiên khu vực ngoại thành Hà Nội
Nằm ở vị trí trung tâm của đồng bằng sông Hồng, Hà Nội được xem là
vùng đất “địa linh - nhân kiệt”, nơi hội tụ nhiều điều kiện tự nhiên thuận lợi
để phát triển thành trung tâm văn hóa - kinh tế - chính trị của cả nước. Hà
Nội có nhiều lợi thế về điều kiện tự nhiên, tài nguyên cho phát triển kinh tế,
xã hội và văn hóa. Hà Nội có vị trí địa lý - chính trị quan trọng, là đầu não
chính trị - hành chính Quốc gia, trung tâm lớn về văn hóa, khoa học, giáo dục,
kinh tế và giao dịch quốc tế; là đầu mối giao thương bằng đường bộ, đường
sắt, đường hàng không và đường sông tỏa đi các vùng khác trong cả nước và
đi quốc tế.
Theo nghị quyết của Quốc hội khóa XII, kỳ họp thứ 3, số 15/2008/NQQH12 ngày 19 tháng 05 năm 2008 “Về việc điều chỉnh địa giới hành chính
thành phố Hà Nội và một số tỉnh có liên quan”, Hà Nội mới bao gồm 14 quận
huyện của Hà Nội cũ, 15 huyện, thị xã của Hà Tây, huyện Mê Linh- Vĩnh
Phúc và 4 xã của tỉnh Hòa Bình. Như vậy, từ ngày 01 tháng 08 năm 2008
thành phố Hà Nội có diện tích tự nhiên là 334.470,02 ha và dân số hiện tại là
6.232.940 người. Thành phố Hà Nội phía bắc giáp với tỉnh Thái Nguyên và
tỉnh Vĩnh Phúc; phía Nam giáp tỉnh Hà Nam và tỉnh Hòa Bình; phía Đông
giáp các tỉnh Bắc Giang, Bắc Ninh và Hưng Yên; phía Tây giáp tỉnh Hòa
Bình và Phú Thọ.
Ngày nay Thành phố Hà Nội có 10 quận là Hoàn Kiếm, Đống Đa, Ba
Đình, Hai Bà Trưng, Tây Hồ, Cầu giấy, Hoàng Mai, Long Biên, Thanh Xuân,