mở đầu
1. Lý do chọn đề tài
+ Cơ sở lý luận
Nhân loại đã bước sang thế kỷ 21, thế kỷ của cách mạng khoa học
công nghệ phát triển như vũ bão, thế kỷ của nền văn minh hậu công nghiệp.
Đây là thời đại bùng nổ thông tin, thời đại của toàn cầu hoá, của nền kinh tế
tri thức. Cùng với sự phát triển vượt bậc về khoa học kỹ thuật, nền kinh tế
thế giới cũng đang trên đà phát triển với tốc độ phi mã.
Để đạt được sự phát triển như vậy, mỗi quốc gia, dân tộc trên thế
giới đều có những chiến lược riêng của mình. Xong không một quốc gia,
dân tộc nào trong sự phát triển của mình lại không có sự đầu tư cho giáo
dục. Ngày nay, việc đánh giá sức mạnh và sự giàu có của một dân tộc
không phải là ở chỗ nhiều đất đai, rừng, gia súc và các loại quặng quý mà
là ở số lượng và chất lượng những con người có học thức, có sự nhạy bén,
năng động và khả năng sáng tạo của trí tuệ. Sức mạnh của trí tuệ có thể
giúp con người tự tin hơn, độc lập hơn và có khả năng giải quyết được
những vấn đề đầy thách thức mà cuộc sống vốn dĩ luôn ẩn chứa. Giáo dục
là một biện pháp hữu hiệu nhất nhằm tăng cường sức mạnh cho mỗi cá
nhân..
Tuy nhiên vấn đề đầu tư cho giáo dục như thế nào để giáo dục phát
triển? Vấn đề này mỗi quốc gia, mỗi dân tộc lại có những con đường đi
khác nhau, xong tất cả đều nhận thấy rằng đầu tư cho giáo dục là hướng
đầu tư đúng đắn nhất, là đầu tư cho sự phát triển bền vững. Hàn Quốc và
Nhật Bản là hai nước tiêu biểu cho việc đầu tư này.
Trong bối cảnh đó, đất nước ta cũng đang trong thời kỳ đẩy mạnh
CNH- HĐH, phấn đấu đến năm 2020 nước ta cơ bản trở thành nước công
nghiệp. Đảng ta đã nhận thức rất đúng đắn về vai trò của giáo dục. Điều
1
này được thể hiện rất rõ trong Nghị quyết Trung ương lần thứ 2 khoá 8 của
Đảng họp ngày 16 tháng 12 năm 1996 đã chỉ ra 6 định hướng chiến lược
phát triển giáo dục đào tạo trong thời kỳ CNH-HĐH. Trong 6 định hướng

nay, cả nước đang thực hiện chương trình sách giáo khoa tiểu học mới.
(năm học 2005-2006 mới thực hiện đại trà từ lớp 1 đến lớp 4). Với chương
trình sách giáo khoa mới này, lượng kiến thức cần truyền tải tới học sinh
rất phong phú, hiện đại, đạt được yêu cầu mà sự nghiệp đổi mới đòi hỏi và
cũng tiếp cận được với trình độ tiểu học trong khu vực Đông Nam á và trên
thế giới. Để nâng cao chất lượng dạy học, vấn đề đổi mới phương pháp dạy
học là vấn đề cấp thiết mà ngành giáo dục nói chung cũng như giáo dục
tiểu học nói riêng phải thực hiện. Người giáo viên phải là người tổ chức,
điều khiển quá trình lĩnh hội tri thức của học sinh. Để làm được điều này
đòi hỏi người giáo viên phải thực sự có năng lực chuyên môn thể hiện
trong mỗi bài dạy của mình.
+ Cơ sở thực tiễn:
Giáo viên tiểu học khác với giáo viên các cấp học, bậc học khác đó
là phải dạy đủ 9 môn học trong trường tiểu học. Trong nhà trường tiểu học,
giáo viên phải vừa dạy vừa dỗ học sinh cho nên mỗi giáo viên không chỉ
đóng vai trò của một người thầy mà còn đóng vai trò của một người cha,
một người mẹ. Vì vậy, đòi hỏi người giáo viên tiểu học phải am hiểu sâu,
rộng về các lĩnh vực tự nhiên, xã hội cũng như về tâm lý giáo dục.
Thực tế ở các trường tiểu học hiện nay, trình độ đào tạo của đội ngũ
giáo viên không đồng đều, nhiều trường vẫn còn những giáo viên dưới
chuẩn, giáo viên có trình độ chuyên môn nghiệp vụ không đạt yêu cầu.
Phần lớn giáo viên chỉ được tiếp cận với việc đổi mới chương trình sách
giáo khoa mới trong thời gian bồi dưỡng hè ngắn ngủi ở các trường nên
việc dạy theo yêu cầu đổi mới chương trình gặp nhiều khó khăn. Trong khi
đó chương trình sách giáo khoa tiểu học mới đã tăng đáng kể số giờ dạy
3
trên lớp trong tuần, phương pháp giảng dạy cũng tăng lên, lượng tri thức cần
truyền đạt cho học sinh cũng tăng nhanh, mang tính thời sự hơn, hiện đại
hơn. Giáo dục tiểu học hiện nay còn gặp rất nhiều khó khăn. Về cơ sở vật
chất đó là những phòng học hiện có hầu hết là chật chội, quá đông học sinh

Nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ giáo viên tiểu học là
việc làm có tính chất quyết định tới chất lượng giáo dục tiểu học mà chất
lượng giáo dục tiểu học lại chính là cơ sở, nền tảng của việc đào tạo nguồn
nhân lực tương lai đáp ứng được yêu cầu của sự nghiệp CNH – HĐH đất
nước.
Để đội ngũ giáo viên các trường tiểu học trong huyện thực sự có
năng lực chuyên môn cao thì vấn đề quản lý của người hiệu trưởng nhằm
nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ giáo viên là việc làm cấp thiết.
Xuất phát từ những lý do trên, chúng tôi mạnh dạn chọn đề tài
nghiên cứu:
″
Một số biện pháp quản lý của hiệu trưởng nhằm nâng cao
năng lực chuyên môn cho đội ngũ giáo viên trường tiểu học huyện Bình
Xuyên tỉnh Vĩnh Phúc”.
2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở lý luận và thực tiễn, đề tài nhằm mục đích tìm ra một số
biện pháp quản lý của người hiệu trưởng nhằm nâng cao năng lực chuyên
môn cho đội ngũ giáo viên, thông qua đó nâng cao chất lượng giáo dục tiểu
học ở huyện Bình Xuyên tỉnh Vĩnh Phúc
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
- Hiệu trưởng và hoạt động quản lý của hiệu trưởng trường tiểu học.
- Đội ngũ giáo viên các trường tiểu học và hoạt động chuyên môn
của họ.
3.2. Đối tượng nghiên cứu
5
Một số biện pháp quản lý của hiệu trưởng nhằm nâng cao năng
lực chuyên môn cho đội ngũ giáo viên các trường tiểu học huyện Bình
Xuyên tỉnh Vĩnh Phúc.
4. Giả thuyết khoa học

7.2. Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
Trực tiếp tác động vào đối tượng trong thực tiễn để nghiên cứu, thu
thập thông tin, làm nảy sinh những ý tưởng nghiên cứu và đề xuất sáng tạo.
7. 2.1. Phương pháp quan sát
Trực tiếp quan sát các hoạt động quản lý chuyên môn ở các trường
tiểu học trong huyện.
7.2.2. Phương pháp điều tra viết
Trưng cầu ý kiến của CBQL, GV ở các trường tiểu học và các đồng
chí lãnh đạo, chuyên viên Phòng GD bằng các phiếu điều tra.
7.2.3. Phương pháp phỏng vấn
Phỏng vấn trực tiếp với CBQL, GV, lãnh đạo và chuyên viên Phòng
GD về công tác quản lý chuyên môn ở trường tiểu học.
7.2.4. Phương pháp phân tích và tổng kết kinh nghiệm
Xem lại những kết quả của các biện pháp quản lý chuyên môn của
hiệu trưởng đã thực hiện để từ đó rút ra những kết luận bổ ích, những biện
pháp quản lý chuyên môn hay áp dụng trong thực tiễn.
7.3. Phương pháp sử dụng thống kê toán học
Sử dụng toán thống kê như một công cụ xử lý các tài liệu (Xử lý các
thông tin định lượng như các con số, bảng số liệu… và các thông tin định
tính bằng biểu đồ) đã thu thập được từ các phương pháp nghiên cứu khác.
8. Cái mới của đề tài
7
Những biện pháp quản lý của hiệu trưởng nhằm nâng cao năng lực
chuyên môn cho đội ngũ giáo viên tiểu học đã được một số tác giả trong
nước bàn đến xong ở tỉnh Vĩnh Phúc chưa có ai nghiên cứu.
Vì vậy kết quả của đề tài này sẽ góp phần vào việc giúp cho người
hiệu trưởng quản lý tốt hoạt động chuyên môn ở các trường tiểu học huyện
Bình Xuyên nhằm nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ giáo viên .
8
Nội dung

lượng giảng dạy, giáo dục đối với học sinh lớp mình phụ trách.
- Đảm bảo định mức lao động đối với giáo viên bộ môn và giáo viên
chủ nhiệm lớp theo quy định của nhà nước.
- Khẳng định trách nhiệm của mỗi giáo viên chủ nhiệm lớp trước
hiệu trưởng và trước nhà nước về việc thực hiện các nhiệm vụ trong điều
lệ trường phổ thông.
- Giúp đỡ thiết thực và cụ thể cho giáo viên để họ hoàn thành tốt các
nhiệm vụ của mình.
Xuất phát từ những nguyên tắc chung đó các tác giả đã chỉ rõ một số
biện pháp quản lý nhà trường. Tác giả Hà Sỹ Hồ trong cuốn : “Những bài
giảng về quản lý trường học- tập 3 NXB GD 1984 ” đã trình bày về mục
tiêu quản lý nhà trường, nội dung và biện pháp quản lý nhà trường phổ
thông. Tác giả cho rằng : “Trong việc thực hiện mục tiêu đào tạo, việc quản
lý dạy và học là nhiệm vụ trung tâm của nhà trường.” Do vậy khi đề cập
đến biện pháp quản lý dạy và học, tác giả đã nêu lên yêu cầu đối với hiệu
trưởng là: “Phải luôn luôn biết kết hợp một cách hữu cơ sự quản lý dạy và
học các bộ môn và các hoạt động khác hỗ trợ cho hoạt động dạy học, nhằm
làm cho tác động giáo dục được hoàn chỉnh, trọn vẹn.”
Để nâng cao chất lượng dạy học, PGS-TS Nguyễn Văn Lê đã nhấn
mạnh đến các biện pháp phòng ngừa, khắc phục hiện tượng học sinh học kém,
các biện pháp giáo dục tư tưởng chính trị cho giáo viên và bồi dưỡng chuyên
môn nghiệp vụ để xây dưng tiềm lực giảng dạy cho đội ngũ giáo viên.
Tóm lại: Các nhà nghiên cứu quản lý giáo dục trong nước và ngoài nước đã
nêu lên một số biện pháp quản lý của hiệu trưởng xong mới chỉ đề cập đến
những biện pháp chung cho trường phổ thông. Có một số tác giả đề cập đến
chất lượng giảng dạy ở bậc tiểu học nhưng chỉ nghiên cứu cải tiến nội dung
và phương pháp dạy học bộ môn mà chưa đề cập tới biện pháp quản lý của
10
hiệu trưởng nhằm nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ giáo viên.
Việc nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ giáo viên là một việc làm

phát triển xã hội.
Các nhà khoa học cũng đưa ra nhiều định nghĩa quản lý nhìn từ
những góc độ khác nhau.
Theo Harold Koontz: “Quản lý là một hoạt động thiết yếu, nó đảm
bảo phối hợp những nỗ lực cá nhân nhằm đạt được các mục đích của nhóm.
Mục tiêu của mọi nhà quản lý là nhằm hình thành một môi trường mà trong
đó con người có thể đạt được mục đích của nhóm với thời gian, tiền bạc và
những bất mãn cá nhân ít nhất. [13;33]
Theo tác giả Nguyễn Bá Sơn trong cuốn:“ Một số vấn đề cơ bản của
khoa học QL- NXB chính trị quốc gia- Hà Nội 2000” đã viết: “Quản lý là
sự tác động có hướng đích cuả chủ thể quản lý đến đối tượng bằng một hệ
thống các giải pháp nhằm thay đổi trạng thái của đối tượng quản lý, đưa hệ
thống tiếp cận với mục tiêu cuối cùng, phục vụ lợi ích cuả con người.”
Theo GS nguyễn Văn Lê: “Quản lý với tư cách là một hệ thống xã
hội, là khoa học và nghệ thuật tác động vào từng thành tố của hệ bằng các
phương pháp thích hợp, nhằm đạt các mục tiêu đề ra cho hệ và cho từng
thành tố của hệ. [18;28]
Theo M.I.Konđacôp trong cuốn: “Cơ sở lý luận của khoa học
QLGD- Trường cán bộ QLGD&ĐT trung ương 1- Hà Nội 1984” đã viết:
“Quản lý xã hội một cách khoa học không phải là cái gì khác mà chính là
việc tác động một cách hợp lý đến hệ thống xã hội, việc làm cho hệ thống
đó phù hợp với những quy luật vốn có của nó .”
Theo Giáo sư Nguyễn Ngọc Quang: “Quản lý là tác động có mục
đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến những người lao động nói chung
là khách thể quản lý nhằm thực hiện được những mục tiêu dự kiến.
”[25;18]
12
Theo Phan Văn Kha, khái niệm quản lý trong hoạt động giáo dục
được hiểu là: “Quản lý là quá trình lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo và kiểm
tra công việc của các thành viên thuộc một hệ thống đơn vị và việc sử dụng

- Đối tượng tác động của quản lý là một hệ thống xã hội hoàn chỉnh
như một cơ thể sống gồm nhiều yếu tố liên kết hữu cơ theo một quy luật
nhất định, tồn tại trong không gian, thời gian cụ thể.
- Hệ thống quản lý gồm 2 phân hệ: Chủ thể quản lý và khách thể
quản lý.
- Tác động quản lý thường mang tính tổng hợp bao gồm nhiều
phương pháp khác nhau.
- Quản lý là hoạt động trí tuệ mang tính sáng tạo bằng những quyết
định đúng quy luật và có hiệu quả nhưng cũng phải tuân theo những
nguyên tắc nhất định hướng đến mục tiêu.
- Mục tiêu cuối cùng của quản lý là chất lượng, sản phẩm vì lợi ích
phục vụ con người. Người quản lý tựu trung lại là nghiên cứu khoa học,
nghệ thuật giải quyết các mối quan hệ giữa con người với nhau vô cùng
phức tạp không chỉ giữa chủ thể và khách thể trong hệ thống mà còn mối
quan hệ tương tác với các hệ thống khác .
1.2.2. Chức năng quản lý
Chức năng quản lý là một hoạt động cơ bản mà thông qua đó chủ thể
quản lý tác động vào khách thể quản lý nhằm thực hiện các mục tiêu xác định.
Quản lý có 4 chức năng cơ bản đó là: Lập kế hoạch, tổ chức thực
hiện, chỉ đạo và kiểm tra.
* Lập kế hoạch: Đây là chức năng trung tâm của quản lý. Lập kế
hoạch được hiểu là quá trình thiết lập các mục tiêu, các con đường, các
biện pháp, các điều kiện đảm bảo cho thực hiện các mục tiêu đó. Kế hoạch
chính là nền tảng của quản lý.
14
* Tổ chức thực hiện: Là quá trình sắp xếp, phân bổ công việc, quyền
hành, nguồn lực cho từng con người để họ có thể hoàn thành các mục tiêu
đã xác định trong kế hoạch. Tổ chức là công cụ quan trọng trong quản lý.
* Chỉ đạo: Là quá trình chủ thể quản lý điều khiển, hướng dẫn mọi
người trong tổ chức để họ tự nguyện, nhiệt tình, tin tưởng, phấn đấu đạt
Trích đoạn Quản lý thật tốt việc thực hiện chương trình giảngdạy Quản lý có hiệu quả giờ dạy trên lớp của giáoviên Bồi dưỡng nâng cao kiến thức, trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ giáo viên Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, đánh giá chuyên môn của giáo viên