BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG CÁN BỘ QUẢN LÝ GIÁO DỤC & DAO TAO
TIỂU LUẬN
HOÀN THÀNH KHOÁ BỒI DƯỠNG CÁN BỘ QUẢN LÝ
TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG KHOÁ 50
ĐỀ TÀI
MỘT SỐ BIỆN PHÁP
QUẢN LÝ CỦA HIỆU TRƯỞNG
NHẰM ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC
Ở TRƯỜNG THPT HAI BÀ TRƯNG – TP HUẾ
NGƯỜI THỰC HIỆN: NGUYỄN THỊ HOÀI
THU
ĐƠN VỊ CÔNG TÁC:
TRƯỜNG THPT HAI BÀ TRƯNG – TP HUẾ
H NI, THNG 3 - NM 2006
MC LC
Trang
Phần mở đầu
1. Lý do chọn đề tài 3
2. Mục đích nghiên cứu 4
3. Nhiệm vụ nghiên cứu 4
4. Đối tợng nghiên cứu 4
5. Phơng pháp nghiên cứu 4
phần nội dung
Chơng 1: Cơ sở Khoa học của vấn đề nghiên cứu
1.1. Cơ sở lý luận 5
1.2. Cơ sở pháp lý 10
1.3. Cơ sở thực tiễn 11
Chơng 2: Thực trạng quản lý đổi mới PPDH
2.1. Một số kết quả đạt đợc về đổi mới PPDH 12
thực hiện là: “Tiếp tục thực hiện đổi mới chương trình, nội dung, PPGD
ở tất cả các bậc học, ngành học”.
Mặc dầu đã có nhiều cố gắng, nhưng đến nay sự chuyển biến về PPDH
ở các trường THPT trong thành phố Huế nói chung và trường THPT Hai
Bà Trưng nói riêng vẫn còn rất chậm chạp. Phổ biến vẫn là cách dạy
truyền thụ một chiều phối hợp với giảng giải xen kẽ vấn đáp. Học sinh
vẫn đang là những thực thể thụ động, nghe, ghi nhớ, và tái hiện.
Có nhiều nguyên nhân làm hạn chế quá trình đổi mới PPDH, song
chúng tôi cho rằng ngyuên nhân chính không phải do đội ngũ giáo viên
chưa nhận thức đúng về vấn đề này. Tiếp cận với đội ngũ giáo viên có
thể thấy đa số họ đều tâm huyết, mong muốn đổi mới, nhưng lại lúng
túng không biết nên đổi mới cái gì, đổi mới như thế nào và bắt đầu từ đâu?
Hơn nữa, quá trình đổi mới nhà trường cũng như đổi mới PPDH chịu sự
tác động trực tiếp cách thức quản lý của hiệu trưởng.
3
Tiếp cận từ góc độ quản lý, chúng tôi nhận thấy rằng Hiệu trưởng phần
lớn mới dừng lại ở chủ trương mà còn thiếu những biện pháp cụ thể để
tác động và lên kết được người dạy và người học, chưa tạo được động
lực của việc dạy học, chưa lựa chọn những nội dung đổi mới thiết thực
và có trọng tâm, chưa tổ chức quá trình đổi mới một cách khoa học và
hữu hiệu.
Vì thế chưa đủ để tạo nên một bước chuyển biến thực sự về đổi mới
PPDH.
Từ những lý do trên, chúng tôi chọn đề tài nghiên cứu là: “ Một số biện
pháp quản lý của hiệu trưởng nhằm đổi mới PPDH ở trường THPT
Hai Bà Trưng – TP Huế trong giai đoạn hiện nay”.
2. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
Đề xuất một số biện pháp quản lý của Hiệu trưởng nhằm đổi mới PPDH
ở trường THPT Hai Bà Trưng – TP Huế.
3. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU
551 – 479 trước CN ) một nhà triết học – nhà giáo dục phương Đông lại rất
coi trọng tính tich cực của học sinh trong dạy học. Ông nói : “ Không giận
vì muốn biết thì không gợi mở cho, không bực vì không rõ thì không bày
vẽ cho. Vật có bốn góc, bảo cho biết một góc mà không suy ra được ba góc
kia thì không dạy nữa”. Những tư tưởng trên đây còn nguyên giá trị cho các
chủ thể quản lý PPDH trong thời đại ngày nay.
Thế kỷ XXI, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của cuộc cách mạng khoa
hocj và công nghệ ( KH & CN), giáo dục thế giới đã trải qua ba cuộc cải
cách, theo đó là các cuộc cải cách về PPDH. Đặc biệt cuộc cải cách lần hai
vào những năm 50 và cuộc cải cách lần ba vào những năm 80 đã nhấn
mạnh nhiều đến vấ đề đổi mới PPDH theo hướng phát huy tính tích cực,
chủ động, sáng tạo của người học.
5
Ở Việt nam ngay từ những ngày đầu của nền giáo dục Cách mạng, trong
thư gửi cho học sinh nhân ngày khai trường tháng 9 năm 1945, Bác Hồ đã
viết: “ Từ giờ phút này trở đi, các cháu bắt đầu được hưởng một nền giáo
dục hoàn toàn Việt Nam…làm phát triển hoàn toàn năng lực sẵn có của
các cháu”. Bức thư của người chính là cương lĩnh của nền giáo dục Việt
Nam mới, là định hướng cho PPDH - dạy học cần làm phát triển năng lực
sẵn có của người học.
1.1.2. Một só khái niệm:
Quản lý: Là một quá trình tác động có tổ chức, có hướng đích của chủ
thể quản lý lên khách thể quản lý bằng việc vận dụng các chức năng quản
lý, nhằm sử dụng có hiệu quả nhất các tiềm năng và cơ hội của tổ chức để
đạt được mục tiêu đề ra. Đối với giáo dục – nhà trường, quản lý thực chất
là sự tác động một cách khoa học của chủ thể quản lý đếm hệ thống giáo
dục nhằm làm cho hệ vận hành đến một trạng thái mới có chất lượng cao
hơn.
Quản lý phương pháp dạy học (PPDH) :
+ PPDH là một trong các thành tố quan trọng của quá trình dạy học. Cùng
trường dạy học.
Hoạt động QL PPDH phụ thuộc vào việc Hiệu trưởng sử dụng các yếu tố
phương tiện quản lý, đó là: hiệu lực của chế định GD – ĐT, năng lực hoạt
động của bộ máy tổ chức và nhân lực dạy học, giá trị và tác dụng của
nguồn tài lực – vật lực dạy học, chất lượng của hệ thống thông tin và môi
trường dạy học.
• Yêu cầu đối với Hiệu trưởng:
Với những nhiệm vụ, quyền hạn của Hiệu trưởng được qui định trong luật
giáo dục và điều lệ trường THPT, người Hiệu trưởng phải thể hiện tốt vai
trò sau đây:
7
+ Là nhà quản lý, là người đại diện nhà nước về mặt hành chính, thực thi
các hoạt động quản lý trường học dựa trên cở sở của pháp luật.
+ Là người tổ chức trong thực tiễn, luôn tìm tòi đổi mới hoạt động quản lý,
đổi mới các hoạt động sư phạm của nhà trường.
+ Là nhà sư phạm, nhà giáo dục.
+ Là nhà hoạt động chính trị, xã hội và là nhà văn hoá.
+ Là nhà ngoại giao...
Để làm tôt các chức năng của mình, người Hiệu trưởng phải thể hiện tốt
các vai trò đó.
1.1.3. Nội dung đổi mới PPDH ở trường THPT
Đổi mới PPDH đang là trọng tâm chú ý của các cấp quản lý cũng như Hiệu
trưởng nhà trường. Trong thời đại ngày nay, khi KH &CN đang phát triển
mạnh mẽ, khi hội nhập đang trở thành xu thế toàn cầu, thì việc đào tạo
nguồn nhân lực năng lực, sáng tạo là điều kiện tồn tại của mỗi quốc gia,
mỗi dân tộc. Vì vậy, “Đổi mới dạy học, phát huy tư duy sáng tạo và năng
lực tự đào tạo của người học là tư tưởng chiến lược đào tạo con người của
Giáo dục Việt nam.
Đổi mới không phải là thay đổi toàn bộ PPDH đã có, mà phải trên cơ sở
phát huy những yếu tố tích cực của PPDH hiện nay, từng bước áp dụng
bàn.
Trong đó mục tiêu nâng cao chất lượng GD – ĐT là mục tiêu trọng tâm, cơ
bản của nhà trường, hiện nay cần được ưu tiên trước nhất. Tuy nhiên, muốn
đạt được nó thì cần phải thực hiện một cách đồng bộ các mục tiêu khác.
• Nội dung quản lý PPDH
Bằng việc sử dụng các phương tiện quản lý và thực hiện tôt các chức năng
quản lý, Hiệu trưởng có thể thông qua tổ chức để quản lý con người và
quản lý công việc. Hiệu trưởng có thể thông qua các tổ chức sau đây để
quản lý PPDH:
+ Tổ chuyên môn;
9
+ Tổ chủ nhiệm và các đoàn thể khác trong nhà trường;
+ Đội ngũ giáo viên
+ Tập thể học sinh;
+ Hội cha mẹ học sinh và các lực lượng khác ngoài nhà trường;
Tuy nhiên, khi triển khai hoạt động của các tổ chức, thực tế công việc của
Hiệu trưởng thường diễn ra như sau:
+ Soạn thảo kế hoạch, phổ biến kế hoạch, tổ chức cho các đơn vị lập kế
hoạch;
+ Tổ chức và chỉ đạo thực hiện kế hoạch;
+ Kiểm tra, đánh giá.
Bảng 1.1.Nội dung quản lý PPDH của Hiệu trưởng
Đối tượng QL hoạt
động của tổ
CM
QL hoạt
động của tổ
CN, các ĐT
QL Hoạt
động của
dưỡng.
- Nề nếp tự
quản; nề nếp
học tập; KH
hưởng ứng
các phong
trào thi đua.
- KH phối
hợp quản lý
nề nếp học
tập, rèn luyện
của hs
Tổ chức chỉ
đạo thực
hiện
- Dự giờ,
thực tập, thao
giảng; Tổ
chức hội thi
về: Giảng
dạy; Sử dụng
& tự làm đồ
dùng dạy
học; Tổng kết
sáng kiến
kinh nghiệm.
- Nề nếp sinh
hoạt tổ; Nề
nếp quản lý
HS; Tổ chức
giáo dục đạo
đức.
Kiểm tra
đánh giá
Kiểm tra
chéo giữa các
tổ;Kiểm tra
đánh giá GV
- Kiểm tra
đánh giá thi
đua tập thể,
các nhân hs.
Kiểm tra toàn
diện; Kiểm
tra theo
chuyên đề.
- Đánh giá,
tổng kết thi
đua, khen
thưởng.
- Tổ chức báo
cáo điển hình
về PP dạy
con tự học
Tạo động lực:
10
+ Tôn vinh người có thành tích, động viên khích lệ tinh thần, niềm đam mê
và khao khát cống hiên của họ.
+ Khen thưởng, đãi ngộ bằng vật chất một cách thích đáng;
Điều kiện:
cơ sở bám sát nội dung sách giáo khoa, yêu cầu bộ môn về kiến thức kỹ
năng”.
“…Đối với các bộ môn khoa học thực nghiệm phải bảo đảm thực hiện đầy
đủ các bài thí nghiệm, thực hành qui định theo chương trình, sách giáo
khoa.”
- Điều 28 Luật giáo dục qui định: “ Phương pháp giảng dạy phổ thông phải
phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh, phù hợp
với đặc điểm của từng lớp học, môn học, bồi dưỡng phương pháp tự học,
khả năng làm theo nhóm; rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực
tế; tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học
sinh”.
- Điều lệ trường THPT qui định nhiệm vụ và quyền hạn của Hiệu trưởng:
Tổ chức bộ máy nhà trường :
+ Xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện nhiệm vụ năm học;
+ Quản lý giáo viên, nhân viên, học sinh, quản lý chuyen môn, phân công
công tác, kiểm tra đánh giá việc thực hiện nhiệm vụ của giáo viên, nhân
viên;
+ Quản lý và tổ chức giáo dục học sinh;
+ Quản lý hành chính, tài chính, tài sản của nhà trường;
+ Thực hiện các chế độ chính sách của Nhà nước đối với giáo viên, nhân
viên, học sinh, tổ chức thực hiện qui chế dân chủ trong hoạt động của nhà
trường.
12
- Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần IX - Đảng cộng sản Việt nam: “
Đổi mới PP dạy và học, phat huy tư duy sáng tạo và năng lực tự đào tạo
của người học”.
- Mục tiêu giáo dục đến năm 2010: “ Đổi mới mục tiêu, nội dung, phương
pháp, chương trình giáo dục các cấp, bậc học và trình độ đào tạo; Phát triển
đội ngũ nhà giáo, đáp ứng yêu cầu vừa tăng qui mô, vừa nâng cao chất
lượng, hiệu quả và đổi mới PP dạy - học; Đổi mới quản lý giáo dục đào tạo,