A. PHẦN MỞ ĐẦU
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI.
1. Cơ sở lý luận:
Hiếu học là truyền thống quí báu của dân tộc ta, từ ngàn xưa ông cha ta đã coi
trọng sự nghiệp giáo dục trong đời sống xã hội, trong sự phát triển của đất nước,
luôn coi giáo dục có quan hệ đến việc hệ trọng của quốc gia, đến an nguy, thịnh, suy
của dân tộc. Các thế hệ cha ông đi trước cho rằng việc “ Quốc kế dân sinh” phải lấy
giáo dục làm đầu. Sự giàu mạnh của đất nước không tách rời khỏi giáo dục. Chăm
lo cho giáo dục là chăm lo cho con người, mà con người là nhân tố quyết định đến
sự phát triển của xã hội. Lúc sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nói “ Vì lợi
ích mười năm trồng cây, vì lợi ích trăm năm trồng người”.
Ngày nay, trong quá trình công nghiệp hoá hiện đại hoá đất nước Đảng và
Nhà nước ta luôn chú trọng phát triển sự nghiệp giáo dục, coi giáo dục là quốc sách
hàng đầu nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài. Những
thành tựu và kinh nghiệm phát triển kinh tế xã hội của nước ta trong 10 năm đổi mới
(1986 – 1996) đã tạo tiền đề để nước ta phấn dấu và vạch ra mục tiêu cụ thể “ Từ
nay đến năm 2020 ra sức phấn đấu đưa nước ta cơ bản trở thành một nước công
nghiệp”. Để thực hiện mục tiêu đó, Nghị quyết hội nghị lần thứ 2 Ban chấp hành
TW Đảng khoá VIII (Tháng 2 /1996) đã định hướng chiến lược phát triển giáo dục
đào tạo trong thời kỳ công nghiệp hoá hiện đại hoá đất nước. Nghị quyết đã đề ra 4
giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao chất lượng giáo dục đào tạo trong đó: “Đổi mới
công tác quản lý giáo dục” là một giải pháp quan trọng để nâng cao chất lượng giáo
dục đào tạo. Muốn nâng cao chất lượng GD-ĐT thì việc nâng cao chất lượng đội
ngũ giáo viên trong nhà trường là một biện pháp cơ bản nhất. Bởi chúng ta đều nhận
thức được rằng lực lượng nòng cốt của sự nghiệp giáo dục góp phần quyết định
nâng cao chất lượng giáo dục theo mục tiêu đào tạo đó chính là đội ngũ giáo viên
1
trong nhà trường. Từ xưa, ông cha ta đã nhận định rằng “ Không thầy đố mày làm
nên”.
Trong hệ thống giáo dục quốc dân, bậc Trung học cơ sở là cầu nối giữa Tiểu
học với Trung học phổ thông, là nơi vận dụng và triển khai các hoạt động giáo dục
lý luận, nghiệp vụ chuyên môn và thực tiễn giáo dục hiện đại, giáo viên đã thiếu lại
phân bố không đồng đều số giáo viên dạy khá, giỏi thường tập trung ở các trường
trung tâm như Thị trấn, Dân Lý, Hợp Thành, Tân Ninh, Dân lập , Dân Lực, Dân
Quyền... số giáo viên yếu thường tập trung ở các trường vùng trung du, vùng miền
núi và vùng sâu vùng xa của huyện, số giáo viên này dược đào tạo từ nhiều hệ 7+3,
10 +3 hàm thụ cao đẳng, đại học sư phạm tại chức, liên thông ... Vì vậy đã ảnh
hưởng đến chất lượng giáo dục toàn diện của huyện nói chung.
Đối với trường THCS Khuyến Nông năm học 2008 – 2009 đội ngũ giáo viên
của nhà trường tuy đã tương đối đủ về số lượng và đáp ứng được yêu cầu thực hiện
chương trình của Bộ GD&ĐT quy định. Tuy vậy, chất lượng của một số bộ phận
giáo viên còn hạn chế, một số giáo viên cao tuổi có nhiều kinh nghiệm trong giảng
dạy nhưng đi theo lối mòn của phương pháp cũ (do lịch sử để lại) và một số giáo
viên mới ra trường chưa có kinh nghiệm trong giảng dạy và cuộc sống, phương
pháp sư phạm còn non nớt, ít chịu học hỏi. Điều đó đã ảnh hưởng lớn đến chất
lượng giáo dục của nhà trường. Để nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên (nhất là
chất lượng chuyên môn) để đủ sức đáp ứng yêu cầu đổi mới sự nghiệp giáo dục
trong tình hình mới trở thành một nhu cầu cấp thiết đối với trường THCS nói chung
và trường THCS Khuyến Nông nói riêng. Từ những lý do trên là một cán bộ quản lý
của trường THCS tôi chọn đề tài “ Một số biện pháp nâng cao năng lực chuyên
môn cho đội ngũ giáo viên của hiệu trưởng trường THCS Khuyến Nông- Triệu
3
Sơn – Thanh Hoá ” để nghiên cứu với mong muốn được góp phần nhỏ bé của mình
vào sự nghiệp phát triển giáo dục của địa phương.
II. NHIỆM VỤ CỦA ĐỀ TÀI.
Đề tài nêu ra và giải quyết những vấn đề sau:
1- Một số cơ sở lý luận liên quan đến việc bồi dưỡng nâng cao chất lượng đội
ngũ giáo viên.
2- Cơ sở thực tiễn về công tác bồi dưỡng nâng cao chất lượng chuyên môn
đội ngũ hiện nay.
3- Thực trạng vấn đề bồi dưỡng đội ngũ giáo viên nói chung và đội ngũ giáo
của nhà trường. Vì vậy việc chăm lo xây dựng, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên là nhiệm
vụ trọng tâm được ưu tiên hàng đầu trong công tác quản lý nhà trường. Chính vì thế
người cán bộ quản lí trường học nhận thức đựơc vị trí công tác này, đầu tư công sức
và trí tuệ cho công tác này sẽ thu được những thành công trong công tác quản lý nhà
trường. Quản lý trường học chủ yếu là tác động đến tập thể giáo viên và phối hợp
hoạt động của họ trong quá trình thực hiện mục tiêu.
2. Chuyên môn:
Theo tác giả Hoàng Phê thì từ “chuyên môn” được hiểu theo 2 nghĩa sau:
2.1. Chuyên môn chỉ lĩnh vực riêng, những kiến thức nói riêng và chung của một
nghành khoa học kĩ thuật đi vào chuyên môn, trình độ chuyên môn (chuyên môn dạy
học).
2.2. Chuyên môn chỉ làm hoặc hầu như chỉ làm một việc gì. Ví dụ: cửa hàng chuyên
bán đồ gỗ, nhà máy chuyên sản xuất bánh kẹo ….
3. Bồi dưỡng:
5
3.1. Bồi dưỡng là làm gì cho tăng thêm sức của cơ thể bằng chất bổ. Bồi dưỡng sức
khoẻ, tiền bồi dưỡng.
3.2. Bồi dưỡng là làm cho tăng thêm năng lực hoặc phẩm chất.
Như vậy bồi dưỡng đội ngũ là làm cho năng lực và phẩm chất đội ngũ ngày
một tăng thêm hoặc phát triển.
4. Chất lượng: Là cái tạo nên phẩm chất, giá trị của một con người, một sự vật một
sự việc. Ví dụ đánh giá chất lượng sản phẩm, nâng cao chất lượng giảng dạy …
II. CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG
1. Cơ sở lý luận;
Bác Hồ kính yêu đã gửi gắm lòng mong muốn vào thế hệ trẻ “ Non sông Việt
Nam có trở nên tươi đẹp hay không, dân tộc Việt Nam có bước tới đài vinh quang để
sánh vai cùng các cường quốc năm châu hay không, chính là nhờ một phần lớn ở công
học tập của các em”. Lời căn dặn đó cũng có nghĩa là những mầm non tương lai của
đất nước phải phấn đấu trở thành “ Những con người và thế hệ thiết tha gắn bó với lý
tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, có đạo đức trong sáng, có ý trí kiên cường,
định giáo dục”.
Thực tế trong những năm gần đây nhu cầu giáo dục ở nhà trường đã trở nên
rất đa dạng và biến đổi do những tác động về sự biến đôir toàn cầu về kinh tế văn hoá
xã hội. Sự phát triển về dân số và sự thay đổi về cơ cấu lao động xã hội vấn đề bồi
dưỡng đội ngũ cán bộ giáo viên đã được xác định là một trong sáu chương trình mục
tiêu của ngành giáo dục đó là: “ Từ Bộ đến Sở giáo dục đào tạo phải xây dựng được
kế hoạch tổng thể về đào tạo bồi dưỡng cán bộ giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục
trên cơ sở sắp xếp lại hệ thống mạng lưới các trường sư phạm ở địa phương, kết hợp
chặt chẽ giữa đào tạo, bồi dưỡng và sử dụng giáo viên vừa để phục vụ cho những năm
trước mắt vừa đón đầu nhu cầu những năm 2000 cả về số lượng và chất lượng. Nâng
tỉ lệ hàng năm số giáo viên THCS được đào tạo các hệ cao đẳng, đại học có đủ phẩm
7
chất và năng lực nhằm bổ sung đội ngũ có trình độ nghiệp vụ cao và cấp quản lý giáo
dục THCS từ hiệu trưởng đến cấp Phòng, Sở. Cũng như cần tăng cường cho các
trường trọng điểm những giáo viên giỏi đã qua quá trình đào tạo chuẩn, 100% giáo
viên dạy các chương trình chỉnh lý thay sách đổi mới phải qua đào tạo hoặc huấn
luyện ngắn để nẵm vững và có khả năng dạy chương trình đó”.
Như vậy việc bồi dưỡng nâng cao chất lượng chuyên môn đội ngũ cán bộ
giáo viên trở thành nhiệm vụ cấp bách hàng đầu của giáo dục Trung học nói chung và
của người cán bộ quản lý trường THCS nói riêng.
Đẩy mạnh chất lượng đội ngũ giáo viên là đẩy mạnh tiến trình đào tạo những
con người toàn diện, những con người mới Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Đưa nước ta
trở thành một nước công nghiệp phát triển. Chính vì vậy đòi hỏi người cán bộ quản lý
phải có biện pháp toàn diện, những phẩm chất và năng lực tốt, tìm ra những biện pháp
tối ưu phù hợp để khai thác những yếu tố có lợi, những hạt nhân trong đội ngũ cũng
như hạn chế những bất lợi yếu kém. Có như vậy mới góp phần vào việc nâng cao chất
lượng giáo dục toàn diện nhằm đáp ứng được những yêu cầu chung của đất nước
trong thời kỳ công nghiệp hoá hiện đại hoá hiện nay.
2. Vai trò của đội ngũ CBGV ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục.
Hiện nay trong bối cảnh đổi mới giáo dục nhằm đáp ứng công cuộc đổi mới
thức của mình để đủ năng lực dạy học. Thế hệ trẻ ngày nay đã và đang phát triển với
tốc độ nhanh cả về năng lực và trình độ vì họ được tiếp xúc ngàu càng nhiều với các
phương tiện thông tin đại chúng hiện đại. Vì vậy người giáo viên không ngừng nâng
cao trình độ của mình. Tự học, tự rèn là con đường quan trọng nhất, tham gia các hình
thức chuyên đề có liên quan đến môn học, về khoa học giáo dục và tham gia hội thảo
khoa học chuyên môn, tăng cường dự giờ thăm lớp … để đáp ứng nhu cầu giáo dục
9
hiện nay. Vì vậy bồi dưỡng nâng cao chất lượng chuyên môn đội ngũ giáo viên là yêu
cầu cấp bách đối với các nhà trường THCS hiện nay.
CHƯƠNG II : THỰC TRẠNG VỀ NÂNG CAO NĂNG LỰC CHUYÊN
MÔN CHO ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN CỦA TRƯỜNG THCS KHUYẾN NÔNG- TRIỆU
SƠN NĂM HỌC: 2008- 2009.
I. Khái quát về tình hình địa phương
1. Tình hình huyện Triệu Sơn:
Là một huyện bán sơn địa của tỉnh Thanh Hoá, phía Bắc giáp huyện Thọ
Xuân và Thiệu Hoá, Phía Tây giáp huyện Như Thanh, Thường Xuân phía Nam giáp
huyện Nông Cống, phía Đông giáp Đông Sơn. Với diện tích tự nhiên 195.000 ha, dân
số 126.000 người gồm 36 xã và 1 thị trấn, cư dân phân bố không đồng đều, tập trung
nhiều ở vùng đồng bằng, các trung tâm, riêng xã Bình Sơn diện tích rộng nhưng dân
số lại thưa.
Về kinh tế xã hội: Triệu Sơn được phân bố theo 2 vùng rõ rệt: Vùng đồng
bằng và vùng đồi núi ở phía Tây, cơ cấu kinh tế từng bước được định hướng theo các
ngành nghề: Nông – Lâm nghiệp – Dịch vụ không đồng đều giữa các vùng trong
huyện, trong đó đặc biệt khó khăn là vùng đồi núi. Những điều kiện kinh tế xã hội đã
ảnh hưởng sâu sắc đến sự phát triển giáo dục và đào tạo. Sự phát triển kinh tế xã hội
không đều dẫn đến sự phát triển không đều về giáo dục và đào tạo.
Về số lượng giáo viên THCS còn thiếu nhiều nhất là giáo viên các môn đặc
thù như: nhạc, hoạ, TD. Trong tổng số giáo viên THCS thì số lượng giáo viên huyện
ngoài chiếm một phần không nhỏ như Thành phố Thanh Hoá, Đông Sơn, Thọ Xuân,
Bỉm Sơn, Nông Cống... Sự phân bố giáo viên không đồng đều, chẳng hạn các xã vùng
* Về khó khăn:
11
Là một xã thuần nông, điều kiện kinh tế còn gặp nhiều khó khăn, kinh tế của
địa phương còn gặp nhiều hạn chế, phụ huynh HS nghèo nên sự quan tâm còn ít, chưa
thực sự quan tâm đến con em mình và sự nghiệp giáo dục …
II. Tình hình nhà trường :
1-Tình hình chung:
Trường THCS Khuyến Nông năm học 2008 – 2009 có:
* Về học sinh:
Tổng số lớp: 14 với 520 học sinh. Trong đó:
Khối 6 = 3 lớp = 113 HS
Khối 7 = 4 lớp = 145 HS
Khối 8 = 4 lớp = 141 HS
Khối 9 = 3lớp = 121 HS
* Về đội ngũ Giáo viên: Tổng số 35 CBGV, NV (Trường hợp đồng 3 GV)
Trình độ đào tạo: Chuẩn = 45% . Trên chuẩn = 52%. Chưa chuẩn = 3%.
(Hiện đang thiếu GV Thể dục, Nhạc, Tin, Thư viện –TB ; dư GV Văn, T.Anh )
Về cơ sở vật chất: Năm học 2008 – 2009, trường có 7 phòng học cao tầng, 4
phòng học cấp 4, có đủ bàn ghế cho HS và CBGV, 1 kho đồ dùng DH, 3 phòng của
BGH, 1 phòng Hội đồng, 2 nhà để xe cho HS và GV, có nhà vệ sinh cho HS và GV,
có sân tập thể dục riêng (Chưa đạt chuẩn quốc gia về CSVC).
* Thực trạng về chất lượng đội ngũ:
Đội ngũ giáo viên trong trường cơ bản đủ về số lượng và cơ cấu các bộ môn,
hầu hết các đồng chí giáo viên đều có trình độ đạt chuẩn và trên chuẩn, có năng lực
chuyên môn tương đối đồng đều, vững vàng nhiệt tình trong giảng dạy và các hoạt
động khác của nhà trường, có đạo đức tốt, tác phong sư phạm nhà giáo chuẩn mực,
chấp hành tốt các chủ trương chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước hầu hết
các đồng chí giáo viên đều nắm rõ mục tiêu của GD-ĐT THCS, gương mẫu, nhiệt
tình trong các hoạt động giảng dạy. Nhiều đồng chí giáo viên giỏi cấp trường, cấp
12
10+3 hàm thụ cao đẳng (Hiện tại còn 1 GV Hoá-Sinh chưa chuẩn).
Hoạt động chỉ đạo thanh - kiểm tra của Phòng giáo dục đối với mỗi trường
chưa thường xuyên luyên tục (2- 3 năm Phòng giáo dục mới thanh- kiểm tra 1 lần)
đây cũng là một nguyên nhân dẫn đến tình trạng giáo viên nhiều khi chưa thực hiện
hết chức năng của mình, lơ là trong thực hiện nội quy, quy chế chuyên môn và đã
được ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục toàn diện.
Tình hình kinh tế chính sách cán bộ cũng là nguyên nhân ảnh hưởng đến chất
lượng đội ngũ.
Về kinh tế: Nhiều giáo viên trong trường kinh tế còn khó khăn, chồng làm
nông nghiệp, nghề tự do lại phải nuôi các con ăn học….
Về chính sách: Lâu nay ở huyện Triệu Sơn đều thực hiện theo kiểu “cao
bằng”, giáo viên giỏi cấp huyện, tỉnh quyền lợi kinh tế rất ít ỏi không hơn gì giáo viên
trung bình. Nếu đạt giáo viên giỏi cấp huyện chỉ được thưởng 100.000đ đến 20 nghìn,
chính sách ưu đãi đối với giáo viên chưa đầy đủ, việc trả thừa giờ, tăng giờ chưa đảm
bảo đúng quy định của nhà nước (có trường trả 4.120đ/ tiết, có trường 10.000đ/ tiết,
trả hợp đồng cho GV khác 540.000đ/ tháng).
Việc nâng cao ý thức học tự bồi dưỡng của mỗi cán bộ giáo viên còn hạn chế
đây là nguyên nhân quan trọng ảnh hưởng đến chất lượng chuyên môn trong nhà
trường.
Tóm lại: Chất lượng chuyên môn đội ngũ ở trường THCS Khuyến Nông đã
đáp ứng được yêu cầu nâng cao dân trí nhưng bước vào thời kỳ công nghiệp hoá, hiện
đại hoá đất nước, thời kỳ đổi mới toàn diện đồng bộ của ngành giáo dục thì đội ngũ
cán bộ quản lý phải tìm ra những biện pháp thích hợp để bồi dưỡng đội ngũ giáo viên
đáp ứng được yêu cầu đạt ra hiện nay.
14
Copyright: Tài liệu đại học ©