BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Trần Thị Thu Vân
Chuyên ngành : Lý luận và phương pháp dạy học môn Vật lý
Mã số
: 60 14 10
LUẬN VĂN THẠC SĨ GIÁO DỤC HỌC
Người hướng dẫn khoa học:
TS.LÊ THỊ THANH THẢO
Thành phố Hồ Chí Minh – 2008
LỜI CẢM ƠN
Tôi xin chân thành cảm ơn TS. LÊ THỊ THANH THẢO đã tận tình
hướng dẫn, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài này.
Tôi xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo trong tổ phương pháp
cùng các thầy cô giáo trong khoa Vật lý, trường Đại học Sư Phạm- TPHCM
đã động viên, giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi hoàn thành luận văn này.
Tôi xin chân thành cảm ơn Ban giám hiệu trường THPT Lê Quý Đôn
cùng các thầy cô giáo và các đồng nghiệp trong tổ Vật lý đã tạo mọi điều kiện
thuận lợi nhất trong quá trình tôi thực hiện đề tài.
Tác giả
nghiệm khách quan.
Trong thời đại ngày nay công nghệ thông tin và truyền thông được áp dụng ngày càng rộng rãi.
Hầu hết các ngành nghề đều cần có sự hỗ trợ của các phần mềm ứng dụng nhằm hòan thành công việc
nhanh chóng, hiệu quả, nâng cao hiệu suất làm việc thì giáo dục cũng không là ngoại lệ. Ứng dụng
công nghệ thông tin và truyền thông trong giáo dục nói chung, trong tự kiểm tra- đánh giá nói riêng
giúp người học chủ động và được tiếp cận bình đẳng với các dịch vụ giáo dục tiên tiến.
Chính vì những lý do trên chúng tôi quyết định chọn đề tài “Xây dựng hệ thống câu hỏi trắc
nghiệm khách quan và sử dụng trên máy tính giúp học sinh tự kiểm tra - đánh giá kết quả học
tập phần “Nhiệt Học” thuộc chương trình Vật lý 10 ban Cơ bản”. Chúng tôi mong muốn với đề tài
này học sinh sẽ có cơ hội để tự kiểm tra, đánh giá, tự điều chỉnh kiến thức, hành vi, thái độ và phương
pháp học tập của bản thân để có hệ thống kiến thức, kỹ năng vững chắc làm nền tảng cho sự tiến bộ
không ngừng trong quá trình học tập. Chúng tôi cũng mong muốn kết quả đề tài nghiên cứu sẽ góp
phần nhỏ bé vào công cuộc đổi mới, nâng cao chất lượng giáo dục phổ thông.
2. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
Nghiên cứu xây dựng hệ thống câu hỏi trắc nghiệm khách quan cho phần “Nhiệt học” thuộc
chương trình Vật lý 10 ban Cơ bản, sử dụng bằng phần mềm tin học để nâng cao chất lượng giảng dạy
, giúp học sinh tự kiểm tra – đánh giá quá trình học tập trên máy tính khi học phần “Nhiệt học” ( Vật lý
10), tài liệu tham khảo cho giáo viên trong việc ra đề kiểm tra trắc nghiệm
3. Nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài
Để đạt được mục tiêu đề ra, đề tài có những nhiệm vụ cơ bản sau:
Nghiên cứu cơ sở lý luận của việc tự kiểm tra - đánh giá kết quả học tập của học sinh.
Nghiên cứu cơ sở lý luận của hình thức kiểm tra trắc nghiệm khách quan, xây dựng qui trình
soạn thảo một hệ thống câu hỏi trắc ngiệm khách quan.
Nghiên cứu chương trình, nội dung Vật lý 10, xác định những mục tiêu cụ thể mà việc dạy và
học cần phải đạt tới.
Trên cơ sở hệ thống mục tiêu tiến hành biên soạn câu hỏi phần “ Nhiệt học” nhằm giúp học
sinh tự kiểm tra- đánh giá và tự điều chỉnh kiến thức, kỹ năng, cách học…
-
Giúp học sinh chủ động, hứng thú trong việc tự kiểm tra – đánh giá kết quả học tập,
nâng cao khả năng tự học .
-
Giúp học sinh làm quen với hình thức kiểm tra trắc nghiệm khách quan.
-
Giúp học sinh có sơ sở để tự điều chỉnh kiến thức, hành vi, thái độ, kỹ năng,
phương pháp học tập trong suốt quá trình học.
-
Là cở sở để tiến hành việc xây dựng ngân hàng câu hỏi tự kiểm tra-đánh giá trực
tuyến cho chương trình Vật lý THPT .
Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN
1.1. Tổng quan về các hình thức kiểm tra- đánh giá
1.1.1. Thế nào là kiểm tra-đánh giá
Kiểm tra là một hoạt động nhằm thu thập và cung cấp những dữ kiện, những thông tin làm cơ sở
cho việc đánh giá.
Đánh giá là quá trình hình thành những nhận định, phán đoán về kết quả công việc, dựa vào sự
phân tích những thông tin thu được từ kiểm tra, sau đó đối chiếu với những mục tiêu đã đề ra từ trước.
Từ đó đề xuất những quyết định thích hợp để cải thiện thực trạng, điều chỉnh nâng cao chất lượng và
hiệu quả công việc.
Ra quyết định là khâu cuối cùng của quá trình đánh giá. Dựa vào những nhận xét, nhận định
trong khâu đánh giá mà giáo viên đưa ra những biện pháp cụ thể giúp học sinh khắc phục thiếu sót
hoặc phát huy mặt mạnh; đồng thời xem xét điểu chỉnh lại cách dạy học cho phù hợp.
Các kiểu quá trình đánh giá thường dùng trong nhà trường:
a. Đánh giá chuẩn được thiết kế để xác định điểm xuất phát của người học, trước khi học một
chủ đề nào đó, giúp cho giáo viên định hướng dạy học.
b. Đánh giá từng phần được thực hiện trong quá trình dạy học một nội dung nào đó, giúp cho
giáo viên và học sinh nắm được thông tin ngược về quá trình học tập, làm căn cứ cho việc điều chỉnh
kịp thời hoạt động dạy của thầy và hoạt động học của trò để có thể thực hiện mục tiêu đã đặt ra.
c. Đánh giá tổng kết được thực hiện sau quá trình dạy học ( tức là sau khi kết thúc môn học,
khóa học,…), hướng vào thành phẩm cuối cùng nhằm hiểu được mức độ thực hiện mục tiêu và đánh
giá tổng quát kết quả học tập của học sinh.
1.1.2. Chức năng của kiểm tra-đánh giá trong quá trình dạy và học
Trong quá trình dạy – học, tùy vào từng đối tượng, việc kiểm tra- đánh giá có các chứng năng
khác nhau:
a. Đối với học sinh
Về mặt tri thức và kỹ năng, việc kiểm tra- đánh giá giúp cho học sinh thấy mình đã lĩnh hội
những điều vừa học đến mức nào, còn những lỗ hổng nào cần phải bổ khuyết. Từ đó, học sinh tự điều
chỉnh quá trình học tập của mình và thúc đẩy quá trình học tập phát triển không ngừng.
Về mặt giáo dục, nếu việc kiểm tra- đánh giá được tổ chức nghiêm túc sẽ giúp học sinh nâng cao
tinh thần trách nhiệm trong học tập, nâng cao ý thức tự giác, khắc phục tính chủ quan tự mãn và đặc
biệt là phát triển năng lực tự đánh giá, một năng lực quan trọng đối với việc học tập.
Tuy nhiên trong quá trình kiểm tra- đánh giá học sinh phụ thuộc vào chủ thể là giáo viên về hình
thức, nội dung kiểm tra cũng như thời gian làm bài.
b. Đối với giáo viên
Việc kiểm tra-đánh giá giúp cho giáo viên nắm được trình độ học tập, mức độ lĩnh hội tri thức
của học sinh, có được những thông tin ngược cần thiết để điều chỉnh phương pháp dạy học, phương
tiện dạy học, cách thức tổ chức quá trình dạy học sao cho mục tiêu dạy học đạt được hiệu quả. Trên cơ
sở đó giáo viên tự điều chỉnh, tự hoàn thiện hoạt động dạy, đáp ứng các yêu cầu về mục tiêu dạy học
đã đề ra.
hạn cần xác định thái độ phản ứng khi phỏng vấn…
Viết: được chia làm 2 nhóm chính:
Nhóm các câu hỏi buộc trả lời theo dạng mở, học sinh phải tự trình bày ý kiến trong một
bài viết dài để giải quyết vấn đề mà câu hỏi nêu ra. Thường gọi là trắc nghiệm tự luận
(essay).
Nhóm các câu trắc nghiệm mà trong đó đề thi thường gồm nhiều câu hỏi, mỗi câu nêu ra
một vấn đề cùng với những thông tin cần thiết sao cho thí sinh phải trả lới vắn tắt từng
câu. Thường gọi là trắc nghiệm khách quan (objective test).
Hiện nay hai hình thức trắc nghiệm khách quan và trắc nghiệm tự luận thường được dùng để
kiểm tra- đánh giá thành quả dạy-học. Cần phải khẳng định ngay rằng không thể nói hình thức nào ưu
việt tốt hơn. Mỗi hình thức có các ưu điểm và nhược điểm nhất định. Điều quan trọng là phải biết kết
hợp cả hai loại để hạn chế nhược điểm và tăng cường ưu điểm của mỗi hình thức nhằm đạt được hiệu
quả tốt nhất trong việc kiểm tra- đánh giá thành quả dạy-học.
Bảng 1.1: Bảng so sánh ưu thế của hình thức trắc nghiệm khách quan và trắc nghiệm tự luận
Yêu cầu
Ưu thế thuộc về
Trắc nghiệm
Trắc nghiệm tự
khách quan
luận
+
+
+
+
Đề thi phủ kín được môn học
Ít may rủi do trúng tủ, trật tủ
(3) Khi muốn chấm bài nhanh để sớm công bố kết quả.
(4) Khi các yếu tố công bằng, vô tư, chính xác là những yếu tố quan trọng nhất của việc thi cử và
muốn ngăn chặn nạn gian lận trong thi cử.
(5) Khi muốn kiểm tra một phạm vi hiểu biết rộng, muốn ngăn ngừa nạn học tủ, học vẹt.
Cả trắc nghiệm khách quan và trắc nghiệm tự luận đều có thể sử dụng để:
(1) Đo lường mọi thành quả học tập mà một bài khảo sát viết có thể đo lường được.
(2) Khảo sát khả năng hiểu và áp dụng các nguyên lý.
(3) Khảo sát khả năng suy nghĩ có phê phán.
(4) Khảo sát khả năng giải quyết các vấn đề mới.
(5) Khảo sát khả năng lựa chọn những sự kiện thích hợp và các nguyên tắc để phối hợp chúng lại
với nhau nhằm giải quyết những vấn đề phức tạp.
(6) Khuyến khích học tập để nắm vững kiến thức.
1.2. Tổng quan về hình thức trắc nghiệm khách quan
1.2.1. Thế nào là trắc nghiệm khách quan
Trắc nghiệm khách quan là loại hình câu hỏi, bài tập mà các phương án trả lời đã có sẵn, hoặc
nếu học sinh phải tự viết câu trả lời thì câu trả lời phải là câu ngắn và chỉ có duy nhất một cách viết
đúng. Trắc nghiệm này được gọi là “khách quan” vì tiêu chí đánh giá là đơn nhất, hoàn toàn không phụ
thuộc vào ý muốn chủ quan của người chấm.
1.2.2. Các hình thức trắc nghiệm khách quan
Các câu trắc nghiệm có thể được đặt dưới nhiều hình thức khác nhau như: câu trắc nghiệm Đúng
– Sai, ghép đôi, điền khuyết, trả lời ngắn, nhiều lựa chọn. Mỗi hình thức đều có ưu, khuyết điểm của
nó. Vấn đề đặt ra là phải nắm vững công dụng của từng loại và biết lựa chọn hình thức câu trắc nghiệm
nào thích hợp cho việc khảo sát khả năng hay kiến thức mà ta dự định đo lường, đánh giá.
Loại câu trắc nghiệm Đúng – Sai
Cấu trúc: gồm một câu phát biểu và phần người làm bài trả lời bằng cách lựa chọn: Đúng– Sai
Ưu và nhược điểm:
Có thể đặt được nhiều câu hỏi trong một bài trắc nghiệm với thời gian cho trước; điều
này làm tăng tính tin cậy của bài trắc nghiệm nếu như các câu trắc nghiệm Đ-S được
soạn thảo theo đúng quy cách.
Trong thời gian ngắn có thể soạn được nhiều câu trắc nghiệm Đúng – Sai.
Cấu trúc: Gồm 2 phần: phần gốc và phần lựa chọn
Phần gốc: là một câu hỏi (kết thúc là dấu hỏi) hay câu bỏ lửng (chưa hoàn tất). Trong
phần gốc, người soạn trắc nghiệm đặt ra một vấn đề hay đưa ra một ý tưởng rõ ràng giúp
cho người trả lời hiểu rõ câu trắc nghiệm ấy muốn hỏi điều gì để có thể lựa chọn câu trả
lời thích hợp.
Phần lựa chọn: có thể là 3, 4 hay 5 lựa chọn. Mỗi lựa chọn là câu trả lời (cho câu có dấu
hỏi) hay là câu bổ túc (cho phần còn bỏ lửng). Trong tất cả các lựa chọn chỉ có một lựa
chọn được xác định là đúng nhất, gọi là đáp án. Những lựa chọn còn lại đều phải là sai
(dù nội dung đọc lên có vẻ là đúng), thường gọi là các “ mồi nhử ”, “câu nhiễu”. Điều
quan trọng người soạn thảo cần lưu ý là phải làm cho các “ mồi nhử ” ấy đều hấp dẫn
ngang nhau đối với những học sinh chưa nắm vững vấn đề, thúc đẩy những học sinh ấy
chọn vào những lựa chọn này.
Lưu ý: Nếu phần gốc của câu trắc nghiệm là câu bỏ lửng thì các câu lựa chọn phải nối tiếp với
câu bỏ lửng thành những câu đúng văn phạm.
Ưu điểm:
Học sinh phải xét đoán và phân biệt kỹ càng khi trả lời câu hỏi. Tính chất tuyệt đối trong
loại Đúng- Sai nhường chỗ cho tính chất tương đối khi học sinh phải lựa chọn câu trả lời
đúng nhất, hợp lý nhất trong số các phương án trả lời đã cho.
Độ giá trị cao hơn nhờ vào việc có thể đo được những mức độ nhận thức khác nhau. Với
sự phối hợp của nhiều phương án trả lời để chọn cho mỗi câu hỏi, giáo viên có thể dùng
loại trắc nghiệm khách quan nhiều lựa chọn để kiểm tra, đánh giá những mục tiêu giảng
dạy và học tập khác nhau.
Độ tin cậy cao hơn, yếu tố đoán mò, may rủi của học sinh giảm nhiều so với các loại trắc
nghiệm khách quan khác khi số phương án lựa chọn tăng lên.
Có thể khảo sát thành quả học tập của một số đông học sinh; chấm nhanh, kết quả khách
quan, chính xác.
Nhược điểm:
Để có được một bài trắc nghiệm có độ tin cậy và độ giá trị cao, người soạn trắc nghiệm
chúng tôi sẽ xây dựng một qui trình tổng quát nhằm sọan thảo hệ thống câu hỏi trắc nghiệm
khách quan. Lưu ý rằng các bước của qui trình này phải được tiến hành theo đúng thứ tự
không thể đảo lộn. Cụ thể qui trình gồm các bước sau:
Bước 1: Xác định mục tiêu của chương và những mục tiêu cần đạt được cho từng
nội dung để xác định các mục tiêu cụ thể mà học sinh phải thực hiện
Việc xác định mục tiêu của chương và những mục tiêu cụ thể cần đạt được cho từng nội
dung là một công việc hết sức quan trọng vì nó chi phối nội dung, hình thức câu trắc nghiệm khách
quan , số câu trắc nghiệm khách quan…
Điều này có nghĩa là phải xác định những tiêu chí về kỹ năng, kiến thức mà học sinh
cần phải đạt được sau khi kết thúc khóa học.
Người soạn thảo cần tìm hiểu xem trong chương đó học sinh cần biết, hiểu, vận dụng
những nội dung kiến thức nào. Những khái niệm nào cần biết, những định luật nào cần hiểu và vận
dụng…
Các bước phân tích nội dung môn học để đưa ra mục tiêu của chương :có thể nói, phân tích
nội dung môn học là một bước quan trọng để có thể viết các câu trắc nghiệm. Khi phân tích nội dung
kỹ lưỡng và sâu sắc, người soạn thảo có thể xác định các mục tiêu giảng huấn tổng quát để có thể viết
các mục tiêu nhận thức.
Chú ý: Trong một phần của môn học hay chương trình học sẽ có rất nhiều các nội dung kiến thức bắt
buộc học sinh phải nắm vững, điều đó không có nghĩa là người soạn phải đem hết tất cả các nội dung
đó vào việc viết các mục tiêu nhận thức và khảo sát học sinh. Một bài trắc nghiệm cho phép thì không
thể thực hiện điều ấy. Do đó có những nội dung kiến thức có thể khảo sát bằng hình thức khác, không
bắt buộc phải đem vào khảo sát trên bài trắc nghiệm. Việc đưa ra các mục tiêu cụ thể cho môn học còn
phụ thuộc vào việc xác định mục tiêu cho bài trắc nghiệm của người soạn. Khi đó, trong rất nhiều các
mục tiêu, người soạn thảo sẽ có thể chọn ra các mục tiêu của môn học phù hợp với mục tiêu khảo sát
của mình và dựa vào các mục tiêu ấy để viết các mục tiêu nhận thức và đưa vào khảo sát.
Phân tích nội dung môn học bao gồm chủ yếu công việc xem xét và phân biệt bốn loại
học tập:
(1) Những thông tin mang tính chất sự kiện mà học sinh phải nhớ hay nhận ra.
xem xét lại hệ thống câu hỏi một cách cẩn thận, qua đó sữa chữa lại những câu trắc nghiệm chưa chính
xác về mồi nhữ, cách trình bày, đáp án đúng…Sau đó việc thẩm định có thể thông qua một cá nhân hay
một hội đồng tuỳ theo tính chất của công việc, điều kiện cho phép…
Ví dụ:
-
Đối với giáo viên: việc thẩm định có thể thông qua tổ bộ môn
-
Đối với các nghiên cứu sinh: việc thẩm định có thể thông qua thầy cô hướng dẫn.
-
Đối các chuyên gia soạn thảo trắc nghiệm : cần thẩm định thông qua hội đồng.
Bước 4: Tiến hành khảo sát hệ thống câu hỏi trắc nghiệm đã viết
Việc khảo sát có thể tiến hành trên những nhóm học sinh khác nhau trong các điều kiện
khác nhau hay giống nhau (cùng trường hay khác trường).
Việc khảo sát là một việc vô cùng quan trọng vì kết quả thu được qua cuộc khảo sát sẽ cho chúng ta rút
ra được nhiều kết luận, nhiều vấn đề từ nhiều khía cạnh khác nhau.
Bước 5: Dựa trên kết quả khảo sát để tiến hành sữa chữa, bổ sung thiếu sót và sai
lầm để hoàn thiện hệ thống câu hỏi trắc nghiệm
1.3. Vai trò của tự kiểm tra- đánh giá đối với người học
1.3.1. Thế nào là tự kiểm tra- đánh giá
Tự kiểm tra- đánh giá là quá trình thu thập và tự tìm hiểu thông tin về chính bản thân.
Đó là nhiệm vụ xuyên suốt của một cả cuộc đời. Dưới đây là các bản khái quát về những điều có thể
sử dụng để hoàn thành việc tự đánh giá bản thân
Bản kê giá trị: để nhắm chừng các giá trị khác nhau quan trọng như thế nào đối
Phê bình những ghi nhận chính thức( reflection logs).
Tự đánh giá hàng tuần.
Những cuộc phỏng vấn, trao đổi giữa giáo viên và học sinh.
Tự đánh giá những danh mục cần đánh giá trên các bảng liệt kê chi tiết.
Những hình thức tự kiểm tra- đánh giá thông thường gồm các chủ đề sau: giáo viên yêu
cầu học sinh xem lại những công việc nhằm giúp học sinh xác định rõ cái mà họ đã được học và những
sự nhầm lẫn sai phạm vẫn còn tồn tại để từ đó người học có hướng khắc phục điều chỉnh. Mặc dù mỗi
hình thức vẫn có sự khác nhau nhưng tất cả các hình thức trên phải đủ thời gian cho học sinh suy
ngẫm thấu đáo và đánh giá tiến trình của bản thân.
Khả năng quan sát và nhận xét của học sinh cũng có thế cung cấp những phản hồi giá trị
cho việc trau chuốt kế hoạch giảng dạy của giáo viên.
Để giúp học sinh có khả năng tự kiểm tra- đánh giá, người giáo viên có thể hướng dẫn
cho học sinh với những câu hỏi sau:
Tôi học gì hôm nay?
Tôi làm gì tốt?
Tôi là đã nhầm lẫn những gì?
Tôi cần ai giúp đỡ, giúp đỡ cái gì?
Tôi muốn biết gì xung quanh?
Công việc tiếp theo tôi phải làm là gì?
1.3.3. Vai trò của tự kiểm tra- đánh giá đối với người học
Tự kiểm tra- đánh giá như chiếc gương phản chiếu giúp người tự tìm ra những
lỗ hỏng kiến thức của bản thân, từ đó họ có ý thức tự cải thiện, lấp đấy lỗ hỏng
đó.
Tự kiểm tra- đánh giá giúp người học xác định những mục tiêu cần đạt được, từ
đó khuyến khích họ nỗ lực để đạt được mục tiêu đó.
Tự kiểm tra- đánh giá giúp học sinh phát triển khả năng tự phản xạ, tự phê bình
bản thân.
Tự kiểm tra- đánh giá giúp học sinh xác định những sức mạnh của bản thân để
Nói cho người học tại sao phải thực hiện một cách trực tiếp hoặc gián tiếp.
Cung cấp lý lẽ về sự đồng tình hay không đồng tình với người học.
Đưa ra những đề xuất hành vi cho sự tiến bộ
Phản hồi tương hỗ(Interactive Feedback):
Chấp nhận hoàn cảnh của người học.
Thỏa thuận mục tiêu với người học.
Đòi hỏi người học tự đánh giá.
Cung cấp thông tin phản hồi để người học thực hiện và tự đánh giá.
Khêu gợi phản ứng của người học với thông tin phản hồi.
Thuyết minh kế hoạch hành động với thông tin phản hồi.
Sự phản hồi nhằm mục đích:
Giúp giáo viên điều chỉnh nội dung, phương pháp dạy học khi cần thiết.
Giúp học sinh điều chỉnh kiến thức, kỹ năng hay chiến lược học tập của bản thân.
Những yêu cầu đối với thông tin phản hồi đến với học sinh
Mang tính chất xây dựng: để người học cảm thấy họ được động viên từ đó thúc
đẩy họ cải tiến bản thân.
Đúng lúc: để học sinh vẫn tiếp tục dùng thông tin phản hồi cho việc học của mình
và đưa ra những kế hoạch tiếp theo.
Mang tính nhắc nhở: giúp người học gợi lại những gì mình đã làm và biết mình
đang nghĩ gì lúc này.
Mang tính kích thích khả năng độc lập: để giúp học sinh có khả năng tự đánh giá
công việc của mình.
Trọng tâm.
Hiệu quả: để kích thích người học chú ý đến các thông tin phản hồi.
Quá trình tự làm việc
của học sinh
C
Kết quả
G
Trình bày
A
Quá trình tự điều chỉnh
( nhận thức , cách thực hiện …)
H
Phản hồi từ bên ngoài (giáo viên,…)
Hình 1.1: Sơ đồ về sự tự điều chỉnh và phản hồi thông tin
Tóm lại, với thông tin phản hồi hiệu quả từ giáo viên sẽ giúp học sinh tự kiểm tra- đánh giá. Đó là
chìa khóa cấu thành nên sự tự điều chỉnh của học sinh, giúp học sinh chủ động trong học tập.
Bên cạnh đó những thông tin phản hồi từ học sinh sẽ giúp giáo viên rút kinh nghiệm, điều chỉnh,
cải tiến kế hoạch giảng dạy cho phù hợp với đối tượng học sinh.
Kết luận chương 1
Trong chương này chúng tôi đã tiến hành nghiên cứu những vấn đề sau:
Cơ sở lý luận của công tác kiểm tra- đánh giá thành quả dạy– học, quan trọng nhất là
chức năng kép của việc kiểm tra- đánh giá trong quá trình dạy học: đánh giá kết quả học
tập của học sinh qua đó kiểm tra chất lượng dạy học bộ môn của giáo viên.
Phân tích ưu nhược điểm của các hình thức câu hỏi trắc nghiệm khách quan, giúp ích cho
việc lựa chọn hình thức câu hỏi thích hợp sử dụng trong luận văn
Phân tích các bước cần sọan thảo hệ thống câu hỏi trắc nghiệm khách quan nhiều chọn,
cơ sở lý luận này sẽ giúp ích cho chúng tôi trong việc soạn thảo hệ thống câu hỏi trắc
nghiệm khách quan nhiều lựa chọn trong chương tiếp theo.
Hình 1.2: Trang web onthi.com
Thứ hai, một số phần mềm, trang web chỉ tập trung vào ôn thi tốt nghiệp và luyện thi đại học.
Vì thế học sinh chỉ có thể sử dụng trước khi thi tốt nghiệp hay đại học, họ không còn cơ hội để tự điều
chỉnh lỗ hỏng kiến thức trong suốt quá trình học.
Sau đây là hình ảnh ví dụ về các trang web trên Internet và phần mềm
Hình 1.3: Phần mềm hướng dẫn ôn tập các môn trắc nghiệm của báo Tuổi Trẻ
Thứ ba, khi sử dụng các trang web, phần mềm trên tương tác giữa học sinh và giáo viên rất yếu.
Học sinh không nhận được sự phản hồi đúng lúc để họ tự điều chỉnh. Hơn nữa, học sinh hoàn toàn phụ
thuộc vào phần mềm, bản thân người học không thể tự tổ hợp đề, họ chỉ có thể làm theo những đề
mẫu đã có sẵn trong phần mềm.
Từ các lý do trên, chúng tôi nghĩ rằng nếu bằng cách nào đó giúp người học hiểu mục tiêu
chương trình học, họ hoàn toàn có khả năng tự kiểm tra, giám sát kết quả học tập để tự điều chỉnh kiến
thức, kỹ năng, phương pháp, và qua đó kết quả học tập ngày càng tiến bộ.
Chính vì thế chúng tôi nảy sinh ra ý tưởng thiết kế phần mềm hỗ trợ để giúp học sinh tự kiểm
tra- đánh giá kết quả học tập của bản thân. Để thực hiện ý tưởng đó, chúng tôi đề ra các mục tiêu cụ thể
từ các mục tiêu được quy định cho chương trình học ở mỗi chương, mỗi phần. Để giúp học sinh hiểu
được mục tiêu cần đạt được chúng tôi chuyển cách trình bày mục tiêu dưới dạng các câu hỏi tự vấn để
học sinh tự hỏi bản thân mình. Với các mục tiêu họ muốn tự kiểm tra, họ sẽ tự chọn câu hỏi để tiến
hành tự kiểm tra. Sau đó người học chủ động tự tổ hợp đề để kiểm tra với các mục tiêu tự chọn và số
lượng câu hỏi khá linh hoạt. Điều đó có nghĩa là học sinh có thể tiến hành tự kiểm tra- đánh giá ở bất
kỳ thời điểm nào trong quá trình học tập với nội dung nào họ muốn. Hơn nữa với mỗi phương án trả
lời của học sinh chúng tôi đưa ra thông tin phản hồi là đúng hay sai cho phương án trả lời đó (nếu sai
chúng tôi sẽ giải thích cho học sinh tại sao sai). Chúng tôi nghĩ rằng điều đó sẽ kích thích học sinh chủ
động tìm tòi, suy nghĩ để tìm ra phương án trả lời đúng và tạo sự tương tác hai chiều giữa giáo viên và
học sinh. Nội dung kiến thức trong phần mềm bao quát toàn bộ chương trình học, vì thế học sinh có thể
sử dụng phần mềm để tự kiểm tra- đánh giá trong suốt quá trình học. Cuối cùng, chi tiết bài làm của
học sinh được lưu lại, điều đó sẽ giúp học sinh có cơ hội xem lại những thiếu sót của mình, chủ động
Copyright: Tài liệu đại học ©