Khóa luận tốt nghiệp đại học

Trường Đại học Sư Phạm Hà Nội 2

LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành khóa luận, em đã nhận được sự giúp đỡ tận tình quý báu của
các thầy cô giáo trong khoa Lịch sử, các thầy cô giáo trực tiếp giảng dạy bộ môn
Lịch sử Việt Nam và sự đóng góp của các bạn sinh viên. Em xin chân thành cảm
ơn sự giúp đỡ và đóng góp quý báu của quý thầy cô và các bạn.
Em cũng xin gửi lời cảm ơn tới các cán bộ trường của thư viện trường Đại
học Sư phạm Hà Nội 2 cùng các cán bộ thư viện tỉnh Thái Bình và thư viện
Quốc gia đã cung cấp cho em nhiều tài liệu có giá trị để em hoàn thành công
trình này.
Đặc biệt, em xin chân thành gửi lời cảm ơn cô giáo Phan Thị Thúy Châm đã
giúp đỡ, chỉ bảo tận tình để em hoàn thành khóa luận này.
Là một sinh viên lần đầu tiên nghiên cứu khoa học nên khóa luận của em
không tránh khỏi những thiếu sót, vì vậy em rất mong nhận được những đóng
góp, ý kiến của các thầy cô và các bạn để khóa luận được hoàn thiện hơn.
Em xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, ngày 5 tháng 5 năm 2013
Tác giả khóa luận

Trần Thị Nhung

Trần Thị Nhung

K35 CN Lịch Sử


Khóa luận tốt nghiệp đại học


1.1.2. Điều kiện kinh tế - văn hóa - xã hội .......................................................... 9
1.2. TRUYỀN THỐNG CỦA PHỤ NỮ THÁI BÌNH TRONG LỊCH SỬ ........ 11
1.2.1. Truyền thống của phụ nữ Thái Bình trong lao động sản xuất .................. 11
1.2.2. Truyền thống của phụ nữ Thái Bình trong sự nghiệp giữ nước chống giặc
ngoại xâm......................................................................................................... 13
* Tiểu kết chương 1.......................................................................................... 17
Chương 2: VAI TRÒ CỦA PHỤ NỮ THÁI BÌNH TRONG KHÁNG CHIẾN
CHỐNG MỸ CỨU NƯỚC GIAI ĐOẠN 1965 - 1975 ..................................... 19
2.1. HOÀN CẢNH LỊCH SỬ VÀ NHIỆM VỤ KINH TẾ - XÃ HỘI CỦA ĐẤT
NƯỚC VÀ CỦA TỈNH THÁI BÌNH TRONG GIAI ĐOẠN 1965 - 1975 ....... 19
2.1.1. Hoàn cảnh lịch sử ................................................................................... 19
2.2.2. Nhiệm vụ kinh tế - xã hội ....................................................................... 20
2.2. VAI TRÒ CỦA PHỤ NỮ THÁI BÌNH TRONG KHÁNG CHIẾN CHỐNG
MỸ CỨU NƯỚC GIAI ĐOẠN 1965 - 1975 .................................................... 23
2.2.1. Phụ nữ Thái Bình đảm đang sản xuất và công tác thay thế cho nam giới đi
chiến đấu .......................................................................................................... 24
2.2.2. Phụ nữ Thái Bình chi viện cho tiền tuyến, đảm đang gia đình để động viên
chồng con đi chiến đấu ..................................................................................... 47
2.2.3. Phụ nữ Thái Bình tham gia chiến đấu chống chiến tranh phá hoại của đế
quốc Mỹ ........................................................................................................... 60
Trần Thị Nhung

K35 CN Lịch Sử


Khóa luận tốt nghiệp đại học

Trường Đại học Sư Phạm Hà Nội 2

2.3. NHẬN XÉT, ĐÁNH GIÁ ......................................................................... 79

những truyền thống sáng ngời “anh hùng bất khuất, trung hậu đảm đang”.
Những truyền thống ấy được phụ nữ Thái Bình phát huy cao độ trong cuộc
kháng chiến chống Mỹ cứu nước, do đó đã góp phần không nhỏ vào thắng lợi
của tỉnh Thái Bình nói riêng và của cả nước nói chung trước đế quốc Mỹ xâm
lược.
Từ năm 1965, đế quốc Mỹ tăng cường sức mạnh chiến tranh ở miền Nam với
chiến lược “Chiến tranh cục bộ”, đồng thời tiến hành chiến tranh bằng không
quân và hải quân phá hoại miền Bắc hòng đè bẹp cuộc kháng chiến của nhân
dân ta trong thời gian nhanh nhất. Trong hoàn cảnh đó, để tăng cường lực lượng
cho các mặt trận, ngày 21/6/1965 Thủ tướng chính phủ ký chỉ thị thành lập lực
lượng thanh niên xung phong chống Mỹ với ba nhiệm vụ: lao động, chiến đấu
và học tập, rèn luyện. Hàng vạn thanh niên nam nữ mới rời ghế nhà trường đã
xung phong lên đường ra các mặt trận chiến đấu với quyết tâm: đánh thắng giặc
Trần Thị Nhung

K35 CN Lịch Sử


Khóa luận tốt nghiệp đại học

2

Trường Đại học Sư Phạm Hà Nội 2

Mỹ, giải phóng miền Nam, thống nhất Tổ quốc, trong đó có những cô gái của
quê hương Thái Bình. Với tám nữ chiến sỹ đầu tiên gia nhập lực lượng thanh
niên xung phong của tỉnh năm 1965 đã đánh dấu sự tham gia của phụ nữ Thái
Bình trên khắp các chiến trường của cả nước. Từ đây phụ nữ Thái Bình vừa đảm
đang sản xuất, chiến đấu ở hậu phương vừa anh dũng chiến đấu trên các mặt trận
trong toàn quốc. Vai trò của phụ nữ Thái Bình càng được thể hiện một cách

Trường Đại học Sư Phạm Hà Nội 2

- Cuốn “Phụ nữ Việt Nam qua các thời đại” của tác giả Lê Thị Nhâm Tuyết
(NXB Khoa học xã hội, Hà Nội, 1973) đã dựng lại quá trình hoạt động và đóng
góp của phụ nữ Việt Nam từ thời nguyên thủy đến năm 1968 trên các mặt lao
động sản xuất, gánh vác gia đình, hoạt động xã hội, tham gia đánh giặc cứu
nước. Tuy mới chỉ mang tính điểm lược những nội dung chính nhưng cuốn sách
đã khảo sát và đánh giá về vị trí của phụ nữ Việt Nam qua mấy nghìn năm trong
sự phát triển đi lên của lịch sử dân tộc.
- Cuốn “Lịch sử phong trào phụ nữ Việt Nam” của tác giả Nguyễn Thị Thập
chủ biên, gồm hai tập do NXB Phụ nữ ấn hành năm 1980, 1981. Cuốn sách đã
trình bày một cách tương đối hệ thống các hoạt động của phụ nữ cả nước từ khi
Đảng ra đời đến năm 1976. Hoạt động của phụ nữ Thái Bình đã được điểm qua
một cách sơ lược ở thành tích sản xuất nông nghiệp.
- Trong thời gian gần đây, đã có một số công trình luận án tiến sĩ lịch sử
nghiên cứu về phụ nữ cả dân tộc nhưng đã quan tâm nghiên cứu phụ nữ trong
các lĩnh vực, các vùng miền. Đó là luận án tiến sĩ lịch sử của Nguyễn Thị Ngọc
Lâm với đề tài: “ Phụ nữ quân đội trong sự nghiệp kháng chiến chống Mỹ cứu
nước (1954 – 1975)” đã trình bày có hệ thống và tương đối đầy đủ những đóng
góp của phụ nữ quân đội trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Luận án
được bảo vệ năm 2000, lưu tại thư viện quốc gia Hà Nội.
- Luận văn thạc sĩ lịch sử của tác giả Hoàng Thị Oanh nghiên cứu về: “Phụ
nữ Thanh Hóa trong cuộc kháng chiến chống Mỹ”. Luận án được bảo vệ năm
2002, lưu tại thư viện trường Đại học Sư phạm Hà Nội.
- Cuốn “Lịch sử phong trào phụ nữ Thái Bình” được Hội liên hiệp phụ nữ
Thái Bình biên soạn (NXB Chính trị quốc gia Hà Nội, 2003) đã tổng kết lại hoạt
động cách mạng của phụ nữ Thái Bình trong một thời kỳ dài từ năm 1927 đến
năm 2000. Hoạt động cách mạng của phụ nữ Thái Bình trong giai đoạn 1954 –

Trần Thị Nhung

công trình nghiên cứu lịch sử thời kỳ kháng chiến chống Mỹ. Một số tác phẩm
tiêu biểu:
+ Lịch sử kháng chiến chống Mỹ cứu nước (1954 – 1975), tập 2, NXB Sự
thật Hà Nội, 1990. Tác phẩm do Viện lịch sử quân sự Việt Nam biên soạn.
+ Tổng kết cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước: thắng lợi và bài học, NXB
Chính trị quốc gia Hà Nội, 1995.

Trần Thị Nhung

K35 CN Lịch Sử


Khóa luận tốt nghiệp đại học

5

Trường Đại học Sư Phạm Hà Nội 2

+ Chiến tranh cách mạng Việt Nam, thắng lợi và bài học (1945 – 1975),
NXB Chính trị quốc gia Hà Nội, 2000.
- Hoạt động của phụ nữ Thái Bình trong giai đoạn chống Mỹ cũng được đề
cập trong các tác phẩm nghiên cứu lịch sử địa phương như:
+ Cuốn “Lịch sử Đảng bộ Thái Bình (1954 – 1975)”, NXB Chính trị quốc gia
Hà Nội, 2002.
+ Cuốn “Thái Bình chống Mỹ cứu nước (1954 -1975)” do Lê Công Hưng
biên soạn, Bộ Chỉ huy Quân sự Thái Bình xuất bản năm 1995.
+ Cùng với các tác phẩm trên là Lịch sử Đảng bộ các huyện, xã trong tỉnh
Thái Bình trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ.
Như vậy, có thể thấy đã có nhiều công trình, cuốn sách nghiên cứu về vấn đề
phụ nữ, vai trò của phụ nữ trong suốt chiều dài lịch sử dân tộc. Tất cả các công

chống Mỹ giai đoạn 1965 – 1975.
3.3. Phạm vi nghiên cứu
- Thời gian: 1954 – 1975, trong đó tập trung vào giai đoạn 1965 – 1975.
- Không gian: tỉnh Thái Bình.
4. Nguồn tư liệu và phương pháp nghiên cứu
4.1. Nguồn tư liệu
- Các tác phẩm lý luận của Mác, Lênin, Hồ Chí Minh, các nhà lãnh đạo Đảng
và nhà nước viết về vai trò của phụ nữ và công tác vận động phụ nữ tham gia
cách mạng.
- Các tài liệu văn kiện của Đảng trong thời kỳ 1954 – 1975 của Hội liên hiệp
phụ nữ Việt Nam bao gồm các chỉ thị, nghị quyết về công tác vận động phụ nữ.
- Các tác phẩm nghiên cứu lịch sử có đề cập đến các phong trào phụ nữ.
- Các công trình nghiên cứu chuyên khảo về đề tài phụ nữ của các tác giả đã
nêu trong phần lịch sử vấn đề.
- Các tác phẩm nghiên cứu lịch sử địa phương do ban nghiên cứu lịch sử
Đảng Thái Bình, Bộ chỉ huy quân sự tỉnh Thái Bình xuất bản.
4.2. Phương pháp nghiên cứu
- Luận văn sử dụng phương pháp lịch sử và phương pháp lôgic, ngoài ra còn
vận dụng các phương pháp nghiên cứu khác như so sánh, đối chiếu, tổng hợp
khái quát hóa…
5. Đóng góp của khóa luận
5.1. Đóng góp về mặt khoa học

Trần Thị Nhung

K35 CN Lịch Sử


Khóa luận tốt nghiệp đại học


K35 CN Lịch Sử


Khóa luận tốt nghiệp đại học

8

Trường Đại học Sư Phạm Hà Nội 2

Chương 1
KHÁI QUÁT VỀ TỈNH THÁI BÌNH VÀ TRUYỀN THỐNG CỦA
PHỤ NỮ THÁI BÌNH TRONG LỊCH SỬ
1.1. ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN, KINH TẾ - VĂN HÓA – XÃ HỘI CỦA
TỈNH THÁI BÌNH
1.1.1. Điều kiện tự nhiên
Thái Bình là một tỉnh đồng bằng ven biển, nằm ở phía nam đồng bằng châu
thổ sông Hồng, phía đông giáp vịnh Bắc Bộ, phía tây và phía nam giáp Hà Nam
Ninh, phía bắc giáp Hải Dương và Hải Phòng, nằm ở 200 17’ – 200 43’ độ vĩ bắc,
1060 10’ – 1060 39’ độ kinh đông. Tính từ tây sang đông, Thái Bình có chiều dài
54 km, tính từ bắc đến nam thì chiều dài là 49 km. Diện tích đất đai của tỉnh
rộng 1.459 km2 [8, tr.226]. Địa hình bằng phẳng, Thái Bình là tỉnh duy nhất của
Bắc Bộ không có núi rừng, do đây là vùng đất được hình thành bởi quá trình bồi
đắp phù sa của các con sông (sông Hồng, sông Luộc, sông Hóa và sông Trà Lý).
Vì vậy, đất đai của tỉnh rất màu mỡ, thuận lợi cho phát triển nông nghiệp.
Thái Bình là một tỉnh có bốn bề sông nước bao quanh (một mặt giáp biển, ba
mặt giáp sông Hồng, sông Luộc, sông Hóa), giữa tỉnh có con sông Trà Lý chảy
qua và có hệ thống sông, kênh dày đặc với tổng chiều dài của sông ngòi lên tới
8.492 km, bình quân từ 5 km đến 6 km/km2 , tạo nguồn nước tưới tiêu thuận lợi
cho việc trồng cấy quanh năm. Đây là tính chất cô lập như một hòn đảo nhỏ của
tỉnh khiến giao thương giữa Thái Bình và các tỉnh khác bị hạn chế. Hiện nay với

Với điều kiện thuận lợi về khí hậu, đất đai, sông ngòi đã tạo thuận lợi cho
Thái Bình phát triển nền sản xuất nông nghiệp với cây lúa là cây trồng chủ đạo.
Cây lúa đã theo con người về đứng chân trên vùng đất Thái Bình từ hàng nghìn
năm nay và đã tỏ rõ vai trò to lớn trong nền kinh tế của tỉnh, đưa Thái Bình trở
thành nơi nổi tiếng về nghề trồng lúa, thâm canh lúa giỏi và được gọi là “kho
người vựa lúa”, “kho lúa gạo” của đồng bằng Bắc Bộ. Thái Bình nổi tiếng với
nhiều sản vật nông nghiệp như dưa Quài, gà Tó, khoai Bái, lợn Tò, chè Mét…
Từ xưa, nhà bác học Lê Quý Đôn đã ghi chép được hàng trăm loại giống lúa
trong tác phẩm “Vân đài loại ngữ” nổi tiếng của ông, trong đó có khá nhiều
giống lúa ở Thái Bình. Trải qua các thời kỳ lịch sử khác nhau, Thái Bình vẫn
luôn giữ vững vị trí là trung tâm sản xuất lúa gạo ở đồng bằng Bắc Bộ, mà danh
hiệu “Quê hương 5 tấn” Thái Bình đã đạt được trong kháng chiến chống Mỹ là
minh chứng thuyết phục nhất cho nhận định này. Hiện nay, cây lúa cũng vẫn là
Trần Thị Nhung

K35 CN Lịch Sử


Khóa luận tốt nghiệp đại học

10

Trường Đại học Sư Phạm Hà Nội 2

cây trồng chủ đạo của tỉnh trong nông nghiệp, bên cạnh đó đã xuất hiện nhiều
loại cây khác được trồng theo kiểu xen canh, gối vụ nhằm đem lại năng suất cao
hơn như dưa chuột, ớt, đỗ, hành…
Trong cơ cấu nền kinh tế thì kinh tế nông nghiệp vẫn chiếm tỷ trọng cao hơn
hẳn so với công nghiệp và dịch vụ. Năm 2012, nông nghiệp chiếm 36,2% trong
khi công nghiệp và dịch vụ lần lượt là 32,5% và 29,3% [8, tr.250]. Công nghiệp

Trường Đại học Sư Phạm Hà Nội 2

Hưng Hà, Quỳnh Phụ, Vũ Thư, Đông Hưng ngày nay. Mật độ dân số ở Thái
Bình khá cao, chỉ đứng sau Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh [8, tr.265].
Nhân dân Thái Bình từ bao đời nay đã mang trong mình nhiều truyền thống
tốt đẹp. Đó là truyền thống khẩn hoang, trị thủy lập làng, thâm canh sản xuất
nông nghiệp; truyền thống hiếu học và một nền văn hóa nghệ thuật phong phú
đặc sắc; truyền thống đấu tranh chống ngoại xâm bảo vệ quê hương đất nước.
Ngay từ thời Bà Trưng, Bà Triệu, nhân dân Thái Bình đã tham gia khởi nghĩa,
đánh đuổi giặc xâm lược. Trải qua các thời kỳ lịch sử khác nhau, bất cứ khi nào
Tổ quốc có giặc ngoại xâm là nhân dân Thái Bình lại tham gia tích cực vào các
đội quân khởi nghĩa, kháng chiến, chiến đấu chống các thế lực ngoại bang xâm
lược. Từ sau giải phóng (1975) đến nay, đất nước được thống nhất và độc lập tự
do, nhân dân Thái Bình lại cùng nhân dân cả nước đi theo đường lối đúng đắn
của Đảng, tiếp tục cố gắng vươn lên để đạt những thành tích mới. Là một bộ
phận của dân cư nên phụ nữ Thái Bình cũng mang đầy đủ những truyền thống
tốt đẹp của dân tộc, quê hương và là một lực lượng đóng vai trò quan trọng trong
quá trình hình thành, xây dựng và phát triển quê hương Thái Bình.
1.2. TRUYỀN THỐNG CỦA PHỤ NỮ THÁI BÌNH TRONG LỊCH SỬ
1.2.1. Truyền thống của phụ nữ Thái Bình trong lao động sản xuất
Truyền thống khẩn hoang trị thủy, lập làng và lao động sản xuất nông nghiệp
cần cù sáng tạo, thâm canh cấy lúa giỏi là truyền thống quý báu của bao thế hệ
dân cư Thái Bình. Trong sự nghiệp lao động vẻ vang đó có sự đóng góp không
nhỏ của lực lượng phụ nữ Thái Bình. Nói đến phụ nữ là nói đến lực lượng chiếm
phân nửa xã hội, vì vậy truyền thống cần cù sáng tạo trong lao động, thâm canh
lúa giỏi của nhân dân Thái Bình cũng chính là của phụ nữ Thái Bình. Bởi lẽ
ngay từ đầu, trong cuộc sống gia đình và ngoài xã hội, phụ nữ là những người
đảm đang cần cù trong lao động, là lực lượng chủ yếu trong trồng trọt, chăn
nuôi, tổ chức cuộc sống gia đình, là những người trực tiếp sản xuất ra của cải vật
Trần Thị Nhung

phần vào thắng lợi chung. Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, chị em là lực
lượng chính dựng lên “ngọn cờ 5 tấn”. Thành tích về sản xuất lúa của phụ nữ
Thái Bình là nền tảng để Thái Bình thực hiện tốt nhiệm vụ hậu phương, góp sức
cùng cả nước chiến thắng kẻ thù.
Nói tóm lại, phụ nữ Thái Bình trong lịch sử với đức tính cần cù sáng tạo luôn
có vai trò to lớn trong lao động sản xuất, được nhân dân tôn vinh và kính phục.
Không chỉ đóng vai trò chính yếu trong lao động sản xuất, phụ nữ Thái Bình với
Trần Thị Nhung

K35 CN Lịch Sử


Khóa luận tốt nghiệp đại học

13

Trường Đại học Sư Phạm Hà Nội 2

truyền thống bất khuất của Bà Trưng, Bà Triệu còn có những đóng góp to lớn
trong sự nghiệp chống ngoại xâm của dân tộc.
1.2.2. Truyền thống của phụ nữ Thái Bình trong sự nghiệp giữ nước chống
giặc ngoại xâm
Nói về truyền thống của phụ nữ chống giặc ngoại xâm, ông cha ta đã có câu
“Giặc đến nhà, đàn bà cũng đánh”. Ngay từ những năm đầu Công nguyên, khi
Hai Bà Trưng phất cờ khởi nghĩa, đông đảo phụ nữ Thái Bình đã hưởng ứng
tham gia đội ngũ nghĩa quân. Đặc biệt có bà Vũ Thị Thục quê ở vùng ngã ba
Bạch Hạc (Vĩnh Phú) đã xuôi dòng sông Hồng về vùng đất Tiên La (Hưng Hà –
Thái Bình ngày nay) dựng cờ khởi nghĩa. Nghĩa quân ngày một lớn mạnh, làm
chủ một vùng và sau đó hợp lực với quân của Hai Bà Trưng. Bà lập công lớn,
được phong là “Bát Nạn tướng quân, Trinh Thục công chúa”. Cuộc khởi nghĩa

Vũ Trung – Kiến Xương – Thái Bình). Trong phong trào Đông Kinh Nghĩa
Thục, bà là một trong những người đi đầu trong việc cắt tóc, mặc quần áo ngắn,
để răng trắng nhằm tuyên truyền duy tân yêu nước. Bà kết hôn với Lương Ngọc
Quyến và đã tích cực cùng chồng hoạt động cách mạng. Bằng tài buôn bán, bà
đã đóng góp đắc lực vào vấn đề tài chính cho các hoạt động yêu nước. Cửa hàng
của bà thường là nơi giao dịch của những yếu nhân trong phong trào yêu nước
cách mạng lúc bấy giờ.
Sau khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời năm 1930, phụ nữ Thái Bình sẵn có
truyền thống yêu nước dũng cảm chống ngoại xâm, được ánh sáng của chủ
nghĩa Mác – Lênin soi rọi đã nhận ra con đường đi đúng đắn mà Đảng vạch ra,
hăng hái tham gia cách mạng để giành độc lập cho Tổ quốc. Một tấm gương phụ
nữ tiêu biểu thời kỳ này là chị Bùi Thị Tiến, người phụ nữ đầu tiên ở Thái Bình
tham gia cấp ủy tỉnh và đóng vai trò vận động phụ nữ vào tổ chức hội phụ nữ
tương tế, qua đó tập hợp phụ nữ vào cuộc đấu tranh cách mạng. Ngay từ những
năm 30 với nhiệt tình cách mạng, phụ nữ Thái Bình đã đi theo ngọn cờ của
Đảng rất hăng hái, nhiệt tình. Trong các cuộc biểu tình chính trị lớn của nông
dân Thái Bình thời kỳ 1930 – 1931, phụ nữ đều tham gia chiếm số lượng quá
nửa như các cuộc biểu tình ở Duyên Hà – Tiên Hưng ngày 1 – 5 – 1930, cuộc
biểu tình ở Đông Lâm – Tiền Hải ngày 14 – 10 – 1930.
Trong giai đoạn 1936 – 1939, hưởng ứng phong trào đòi tự do dân chủ do
Đảng lãnh đạo, phụ nữ Thái Bình đã tham gia tích cực và hiệu quả vào phong
trào dân chủ trong tỉnh góp phần làm cho Thái Bình trở thành một tỉnh có phong
trào mạnh ở Bắc Kỳ. Hội phụ nữ tương tế được khôi phục để truyền bá việc học
Trần Thị Nhung

K35 CN Lịch Sử


Khóa luận tốt nghiệp đại học


kháng chiến trường kỳ, hăng hái tham gia phục vụ kháng chiến, góp quỹ nuôi
Trần Thị Nhung

K35 CN Lịch Sử


Khóa luận tốt nghiệp đại học

16

Trường Đại học Sư Phạm Hà Nội 2

quân, ủng hộ bộ đội, động viên chồng con chiến đấu. Trong 9 năm kháng chiến
(1945 – 1954), trong đó có 4 năm trực tiếp chiến đấu từ năm 1950 chống thực
dân Pháp, phụ nữ Thái Bình vẫn ngày đêm bám trụ “Một tấc không đi, một ly
không rời”, nuôi giấu, bảo vệ cán bộ cách mạng. Chị em tích cực tham gia
phong trào “Hũ gạo kháng chiến”, “Mùa đông binh sĩ”. Ngoài ra, phụ nữ Thái
Bình cũng đảm bảo cấy trồng lương thực để tự túc và đóng góp cho nhà nước.
Tính riêng từ năm 1951 đến năm 1954, phụ nữ Thái Bình đã đóng góp cho nhà
nước hơn 63.000 tấn lương thực.
Bên cạnh việc sản xuất để làm tốt nhiệm vụ hậu phương, phụ nữ Thái Bình
còn trực tiếp tham gia chiến đấu, các đội nữ du kích Thái Bình đã cùng bộ đội
đánh trả những trận càn quét của địch. Nổi bật là tấm gương nữ anh hùng
Nguyễn Thị Chiên tay không bắt giặc đã được Bác Hồ tặng súng, được phong
tặng danh hiệu anh hùng. Khí thế chống giặc của các cô gái Thái Bình đã được
ca ngợi:
“Chị em du kích Thái Bình
Ca lô đội lệch vừa xinh vừa giòn
Người ta nhắc chuyện chồng con
Lắc đầu nguây nguẩy em còn đánh Tây”.

đang” trong phụ nữ miền Bắc nhằm mục đích động viên mọi tầng lớp phụ nữ
phát huy hết sức mình đóng góp vào cuộc kháng chiến chống Mỹ. Phụ nữ Thái
Bình đã tích cực hưởng ứng phong trào “Ba đảm đang”: đảm đang sản xuất và
công tác thay thế cho nam giới đi chiến đấu; đảm đang gia đình để khuyến khích
chồng con ra trận; đảm đang việc phục vụ chiến đấu và sẵn sàng chiến đấu bảo
vệ quê hương. Trong khói lửa chiến tranh, phụ nữ Thái Bình càng thể hiện rõ
bản lĩnh anh hùng, giành được nhiều chiến công vẻ vang trong sản xuất và chiến
đấu, góp phần vào thắng lợi chung của toàn dân tộc trong cuộc kháng chiến
chống Mỹ, cứu nước vĩ đại.

Tiểu kết chương 1
Thái Bình là một miền quê có điều kiện tự nhiên tương đối thuận lợi được
thiên nhiên ưu đãi cho sản xuất nông nghiệp, nhân dân vốn có truyền thống đấu
tranh bền bỉ với thiên nhiên, cần cù thông minh sáng tạo trong lao động sản
xuất. Vì vậy, nơi đây đã trở thành một vựa lúa ở đồng bằng Bắc Bộ. Cùng với
truyền thống khẩn hoang lập làng, trồng lúa, nhân dân Thái Bình còn có truyền
thống đấu tranh kiên cường bất khuất chống kẻ thù xâm lược.

Trần Thị Nhung

K35 CN Lịch Sử


Khóa luận tốt nghiệp đại học

18

Trường Đại học Sư Phạm Hà Nội 2

Đây là mảnh đất ươm mầm cách mạng từ rất sớm và có phong trào nông dân


19

Trường Đại học Sư Phạm Hà Nội 2

Chương 2
VAI TRÒ CỦA PHỤ NỮ THÁI BÌNH TRONG KHÁNG CHIẾN
CHỐNG MỸ CỨU NƯỚC GIAI ĐOẠN 1965 - 1975
2.1. HOÀN CẢNH LỊCH SỬ VÀ NHIỆM VỤ KINH TẾ - XÃ HỘI CỦA
ĐẤT NƯỚC VÀ CỦA TỈNH THÁI BÌNH TRONG GIAI ĐOẠN 1965 1975
2.1.1. Hoàn cảnh lịch sử
Trong khi miền Bắc tiến hành xây dựng chủ nghĩa xã hội để trở thành hậu
phương vững mạnh nhằm chi viện cho miền Nam chống Mỹ giành độc lập tự do
và thống nhất Tổ quốc thì nhân dân miền Nam đã dũng cảm chống lại chiến lược
“Chiến tranh đặc biệt” (1961 – 1965) của đế quốc Mỹ, làm phá sản âm mưu
“Dùng người Việt đánh người Việt” của chúng. Trước thất bại của chiến lược
“Chiến tranh đặc biệt”, giặc Mỹ âm mưu chuyển sang một chiến lược chiến
tranh mới với những thủ đoạn tàn bạo hơn. Chúng quyết định tiến hành chiến
lược “Chiến tranh cục bộ” (1965 – 1968), đưa quân Mỹ và đồng minh của Mỹ
vào tham chiến tại miền Nam và leo thang đánh phá miền Bắc bằng không quân
và hải quân với việc dựng lên sự kiện vịnh Bắc Bộ ngày 5 – 8 – 1964 làm
nguyên cớ để tiến hành chiến tranh. Chúng đánh phá miền Bắc nhằm ngăn chặn
chi viện của quốc tế cho Việt Nam và chặn chi viện của miền Bắc cho miền
Nam, hòng làm lung lay ý chí chiến đấu của nhân dân ta. Tiếp nối chiến lược
“Chiến tranh cục bộ” là chiến lược “Việt Nam hóa chiến tranh” và “Đông
Dương hóa chiến tranh” (1969 – 1973) với những thủ đoạn tàn bạo và thâm độc
hơn hòng đè bẹp cuộc kháng chiến của nhân dân Việt Nam. Như vậy, một giai
đoạn mới ác liệt hơn đã đến, thử thách quyết tâm chiến đấu của cả dân tộc Việt
Nam trong cuộc chiến đấu chống lại kẻ thù mạnh nhất thời đại.


sàng” của thanh niên...
Hòa chung vào khí thế chống Mỹ của cả dân tộc, ngày 19 – 3 – 1965, Ban
chấp hành Trung ương hội liên hiệp phụ nữ Việt Nam đã họp và phát động
phong trào “Ba đảm nhiệm” đối với phụ nữ. Nội dung của phong trào gồm:
- Đảm nhiệm sản xuất và công tác thay thế nam giới đi chiến đấu, cụ thể là:
do một bộ phận nam giới đang được huy động đi chiến đấu nên phụ nữ không
những phải làm tốt phần việc của mình mà còn phải gánh vác làm thêm phần
việc của người đi chiến đấu. Vì vậy, phụ nữ phải ra sức học tập và thực hiện cải
Trần Thị Nhung

K35 CN Lịch Sử


Khóa luận tốt nghiệp đại học

21

Trường Đại học Sư Phạm Hà Nội 2

tiến trong làm việc và sản xuất để nâng cao năng suất lao động. Phụ nữ phải học
tập cách quản lý sản xuất, quản lý kinh tế để có thể lãnh đạo nền sản xuất tập
thể.
- Đảm nhiệm gia đình khuyến khích chồng con yên tâm đi chiến đấu, cụ thể
là:
+ Khuyến khích động viên chồng con, anh em kéo dài thời hạn tại ngũ, sẵn
sàng nhập ngũ đánh Mỹ.
+ Phụ nữ ở nhà đảm đương kinh tế gia đình và chi viện cho tiền tuyến.
+ Lo toan công việc chăm sóc bố mẹ già, nuôi dạy con cái, đoàn kết giúp đỡ
bộ đội và thương binh liệt sĩ.
- Đảm nhiệm công tác phục vụ chiến đấu và sẵn sàng chiến đấu, cụ thể là: