Phần thứ hai
HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC THỜI KỲ
XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN QUỐC
GIA PHONG KIẾN
Chương 4
Hành chính Nhà nước từ thế kỷ
XVI – XVIII
(thời kỳ nội chiến Nam - Bắc triều và triều
đại Tây Sơn)


I. Khái quát đôi nét về bối cảnh lịch sử
II. Cơ chế quản lý hành chính dưới triều
Mạc – Bắc triều (từ 1527 đến 1592. Kinh
đô: Đông Đô – Hà Nội)
III. Cơ chế quản lý hành chính của Nam
triều (Vua Lê – Chúa Trịnh ở Thanh
Hoá từ 1533 – 1592)


IV. Cơ chế quản lý hành chính dưới thời
Vua Lê – Chúa Trịnh ở đàng ngoài (từ
1593 – 1786)
V. Cơ chế quản lý hành chính thời các
chúa Nguyễn ở đàng trong (từ 1558 đến
1801)
VI. Hành chính nước ta dưới thời Tây
Sơn (1788 – 1802)


I. Khái quát đôi nét về bối

• Dĩ nhiên Tương Dực cũng như Chiêu
Tông sau này đã không theo.


• Nước Nam ta từ khi Ngô Vương Quyền
đánh đuổi được quân Nam Hán, vua
Đinh Tiên Hoàng dẹp yên được loạn
Thập nhị Sứ quân lập thành một nước tự
chủ, đời nọ qua đời kia kế truyền được
gần 600 năm.
TỪ THỜI NHÀ ĐINH (968) ĐẾN THỜI
NAM TRIỀU - BẮC TRIỀU (1527-1592)


• Đến đầu thế kỷ XVI, bởi vì vua
nhà Lê, bỏ bê việc chính trị - đổ
nát, cho nên trong nước loạn lạc,
nhà Mạc nhân dịp mà làm sự
thoán đoạt ngôi.


NHÀ HẬU LÊ
Thời kỳ phân tranh (1533-1788)

NAM TRIỀU - BẮC TRIỀU
(1527-1592)


Nhà Mạc chuyên quyền
• Từ 1522, thế lực của nhà Lê ngày càng tàn

2. Việc nhà Mạc giao thiệp với nhà
Minh
3. Họ Nguyễn khởi nghĩa giúp nhà
Lê
4. Quyền về họ Trịnh
5. Trịnh Tùng thống lĩnh binh quyền


NAM TRIỀU - BẮC TRIỀU (1527-1592)

6. Khôi phục thành Thăng long
7. Nhà Mạc mất ngôi
8. Việc nhà Hậu Lê giao thiệp với
nhà Minh
9. Con cháu nhà Mạc ở Cao bằng


Đại Việt
NAM TRIỀU - BẮC TRIỀU (1527-1592)
CN

Từ năm
1527

Đến năm
1592

Triều Mạc
Mạc –– Bắc
Bắc triều

làm vua được ba năm thì nhường ngôi
cho con là Mạc Đăng Doanh rồi về ở Cổ
Trai, làm Thái Thượng Hoàng.


Hình rồng chạm trên đá thời Mạc
(1528-1592)


Triều đình nhà Mạc


• Năm canh dần (1530) Mạc Đăng Doanh
lên làm vua, đặt niên hiệu là Đại Chính.
Đăng Doanh tuy làm vua nhưng công
việc trong nước thường do Mạc Đăng
Dung quyết đoán cả.


• Mạc Đăng Doanh làm vua được 10
năm, đến năm canh tý (1540) thì mất,
truyền ngôi lại cho con là Mạc Phúc
Hải.
• Mạc Phúc Hải lên nối ngôi, đổi niên
hiệu là Quảng Hòa.


TIẾP NHÀ MẠC…
• Hiến Tông Mạc Phúc Hải
(1541-1546) Niên hiệu: Quãng hòa