Khóa luận tốt nghiệp
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2
KHOA NGỮ VĂN
======
NGUYỄN THỊ THU HÀ
TRUYỆN NGẮN PHẠM DUY NGHĨA
TỪ GÓC NHÌN THỂ LOẠI
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Chuyên ngành : Văn học Việt Nam
HÀ NỘI, 2013
Nguyễn Thị Thu Hà
K35B - SP Ngữ Văn
Khóa luận tốt nghiệp
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2
KHOA NGỮ VĂN
======
NGUYỄN THỊ THU HÀ
TRUYỆN NGẮN PHẠM DUY NGHĨA
TỪ GÓC NHÌN THỂ LOẠI
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Chuyên ngành : Văn học Việt Nam
Khóa luận tốt nghiệp
LỜI CAM ĐOAN
Khóa luận được hoàn thành dưới sự hướng dẫn trực tiếp của cô giáo
Nguyễn Thị Tuyết Minh, tôi xin cam đoan rằng :
- Khóa luận là kết quả nghiên cứu của riêng tôi.
- Những tư liệu được trích dẫn trong khóa luận là hoàn toàn trung
thực.
- Kết quả nghiên cứu này không trùng với bất kì công trình nghiên cứu
nào đã công bố.
Nếu sai, tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm.
Hà Nội, tháng 05 năm 2013
Tác giả khóa luận
Nguyễn Thị Thu Hà
Nguyễn Thị Thu Hà
K35B - SP Ngữ Văn
Khóa luận tốt nghiệp
MỤC LỤC
Trang
MỞ ĐẦU ................................................................................................. 1
1. Lý do chọn đề tài .................................................................................. 1
2.1.1. Khái niệm ....................................................................................... 28
2.1.2. Thời gian nghệ thuật trong truyện ngắn Phạm Duy Nghĩa .............. 29
2.1.2.1. Thời gian hiện thực ...................................................................... 29
2.1.2.2. Thời gian tâm trạng ..................................................................... 31
2.2. Không gian nghệ thuật ....................................................................... 35
2.2.1. Khái niệm ....................................................................................... 35
2.2.2. Không gian nghệ thuật trong truyện ngắn Phạm Duy Nghĩa ............ 36
2.2.2.1. Không gian lịch sử, xã hội ............................................................ 36
2.2.2.2. Không gian thiên nhiên ................................................................ 39
2.2.2.3. Không gian tâm lí ........................................................................ 44
KẾT LUẬN ............................................................................................. 48
TÀI LIỆU THAM KHẢO ...................................................................... 49
Nguyễn Thị Thu Hà
K35B - SP Ngữ Văn
Khóa luận tốt nghiệp
MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
1.1.
Sau năm 1975, đặc biệt là sau Đại hội lần thứ VI của Đảng (năm
1986), đất nước bước vào thời kì đổi mới, đòi hỏi mọi phương diện thuộc kiến
trúc thượng tầng của xã hội đều phải đổi mới theo và văn học không nằm
Khóa luận tốt nghiệp
Tây Bắc, Phạm Duy Nghĩa đã chắt chiu vốn sống từ những trải nghiệm của
bản thân để khẳng định một cái tên riêng gắn với đề tài miền núi. Có ý kiến
cho rằng : “Phạm Duy Nghĩa đã và đang góp phần làm nên sự sang trọng của
văn chương miền núi” [18].
1.3. Tiếp cận tác phẩm văn học theo hướng thi pháp thể loại là một
hướng đi hiệu quả. Nó đáp ứng thời sự việc dạy học tác phẩm văn học trong
nhà trường THPT từ đặc trưng thể loại.
Đó là lí do khiến chúng tôi lựa chọn đề tài : Truyện ngắn Phạm Duy
Nghĩa từ góc nhìn thể loại.
2. Lịch sử vấn đề
Xuất hiện trong văn học Việt Nam đương đại, Phạm Duy Nghĩa là một
tên tuổi mới mẻ và ít nhiều còn xa lạ với nhiều độc giả.Truyện ngắn của anh
thường quan tâm đến những vấn đề mà các nhà văn trẻ khác ít quan tâm tới –
đó là cuộc sống và số phận của những người giáo viên cắm bản. Bởi thế, anh
nhanh chóng tìm được cho mình lối đi riêng để gặt hái thành công trên con
đường sáng tác. Sáng tác của anh chưa được chú ý nhiều của giới nghiên cứu
cũng như độc giả, chủ yếu mới chỉ dừng lại ở những bài giới thiệu tác phẩm,
những bài điểm sách trên các trang web hay những cuộc phỏng vấn trao đổi
với nhà văn. Có thể dẫn một số bài viết tiêu biểu sau đây :
Nguyễn Trọng Hoàn nhận xét về tập truyện Tiếng gọi lưng chừng dốc
như sau: đây là “một bước khởi đầu ấn tượng của Phạm Duy Nghĩa”. Người
viết quan tâm đến khía cạnh không gian, nhân vật và bút pháp thể hiện trong
các truyện ngắn mang những nét rất riêng của Phạm Duy Nghĩa; đồng thời
khẳng định niềm tin của mình cùng các thế hệ bạn đọc về những bước đi xa
hơn nữa trong sáng tác của nhà văn [7].
Cũng từ Tiếng gọi lưng chừng dốc, Kim Ngọc Đại lại nhận thấy “một
xuôi trời cho”, sự “từng trải”, “thái độ nhân sinh điềm đạm… được truyền tải
bằng giọng văn đượm buồn lấp lánh”, hay sự “đáo xới và tôn vinh tính người
trong con người” trong truyện của anh. Và hơn hết là “một tình yêu đặc sắc
của tác giả với thiên nhiên và con người nơi rẻo cao” [12].
Cũng đồng tình với ý kiến của Sương Nguyệt Minh và Dạ Ngân, Bùi
Việt Thắng trong bài viết “Khu vườn văn của Phạm Duy Nghĩa” in trên Báo
Văn nghệ trẻ, số 35-36, 29/8 – 5/9/2010, còn thấy “truyện ngắn của Phạm
Duy Nghĩa thuộc phạm trù tự sự - trữ tình, kiểu văn giàu cảm giác – cảm giác
Nguyễn Thị Thu Hà
3
K35B - SP Ngữ Văn
Khóa luận tốt nghiệp
về đường nét, âm thanh, mùi vị của đời sống”. Truyện của anh có một “giọng
văn thương cảm của những nhà văn khi viết có khuynh hướng tìm vào thế giới
nội tâm, giọng văn của người biết chia sẻ, cảm thông, sẵn sàng nâng đỡ con
người…”, với “nhịp văn chậm, buồn có gì đó cô liêu, phiêu tán”. Ông cho
rằng : “Phạm Duy Nghĩa là nhà văn biết chắt chiu cái đẹp” [22].
Nhìn chung, các bài viết mới chỉ dừng lại ở một phương diện nhất định
nào đó, chưa có một công trình nào thể hiện cái nhìn tổng quát, toàn diện, có
hệ thống trong việc nghiên cứu truyện ngắn Phạm Duy Nghĩa từ góc nhìn thi
pháp thể loại. Vì thế chúng tôi nghiên cứu Truyện ngắn Phạm Duy Nghĩa
từ góc nhìn thể loại, như một đóng góp nhỏ vào hướng tiếp cận tác phẩm của
Phạm Duy Nghĩa nói riêng và của các nhà văn trẻ trong dòng văn học Việt
Nam đương đại nói chung.
với truyện của các tác giả trẻ khác, nhằm thấy được nét độc đáo của truyện
ngắn Phạm Duy Nghĩa.
5. Nhiệm vụ của khóa luận
Khóa luận tập trung làm rõ đặc trưng thi pháp truyện ngắn của Phạm
Duy Nghĩa.
6. Dự kiến đóng góp
Khóa luận đi sâu vào tìm hiểu, nghiên cứu truyện ngắn Phạm Duy
Nghĩa từ góc nhìn thể loại một cách hệ thống, để từ đó khẳng định thành tựu
truyện ngắn Phạm Duy Nghĩa và những đóng góp của anh cho nền văn xuôi
đương đại.
7. Cấu trúc của khóa luận
Ngoài phần Mở đầu và Kết luận, Nội dung của khóa luận được triển
khai qua 2 chương :
Chương 1: Cốt truyện và nhân vật trong truyện ngắn Phạm Duy Nghĩa
Chương 2: Không gian và thời gian nghệ thuật trong truyện ngắn Phạm
Duy Nghĩa.
Nguyễn Thị Thu Hà
5
K35B - SP Ngữ Văn
Khóa luận tốt nghiệp
NỘI DUNG
Chương 1
CỐT TRUYỆN VÀ NHÂN VẬT
TRONG TRUYỆN NGẮN PHẠM DUY NGHĨA
Khóa luận tốt nghiệp
tạo sự hấp dẫn cho người đọc. Trong văn xuôi, cốt truyện được thể hiện rõ nét
hơn cả và có những biểu hiện hết sức phong phú, đa dạng.
Trong nền văn học đương đại, các nhà văn có những xu hướng cách tân
và cốt truyện trong các tác phẩm của họ luôn có sự đổi mới, thậm chí xa rời
công thức của cốt truyện truyền thống. Tuy nhiên, ở một số nhà văn, khi
nghiên cứu tác phẩm của họ với những mảng đề tài khác nhau, chúng ta vẫn
thấy những yếu tố truyền thống và hiện đại song song tồn tại, tạo ra sự đa
dạng trong cách thể hiện.
Là nhà văn đương đại với nhiều truyện ngắn viết về miền núi, Phạm
Duy Nghĩa được coi là nhà văn của miền núi. Điều làm nên sức hấp dẫn cho
các truyện miền núi ấy chính là sự đa dạng của cốt truyện. Ở đó, không chỉ có
những cốt truyện mang dáng dấp của truyền thống, mà còn xuất hiện những
mô hình cốt truyện mới, khá hấp dẫn, phù hợp với yêu cầu đòi hỏi cách tân và
sáng tạo trong thời đại văn học mới.
1.2. Các kiểu cốt truyện trong truyện ngắn Phạm Duy Nghĩa
1.2.1. Cốt truyện truyền thống
Đây là kiểu cốt truyện tuân theo trật tự thời gian tuyến tính, và thường
theo mô-tip cụ thể. Ở đó, các chi tiết, sự kiện được kể lại theo bước đi của
dòng thời gian mà không có sự xáo trộn ; thời gian cốt truyện trùng khít với
thời gian trần thuật. Ưu điểm của cốt truyện truyền thống là giúp người đọc dễ
đọc và dễ nắm bắt diễn biến nội dung câu chuyện. Đây là kiểu cốt truyện
thường gặp trong truyện ngắn Phạm Duy Nghĩa. Nhà văn Sương Nguyệt
Minh từng nhận xét về cốt truyện của Phạm Duy Nghĩa “Không đặc sắc,
không lạ, anh không lấy cốt truyện làm đầu” [11]. Đọc truyện của anh, có thể
bạn đọc sẽ gặp lại một câu chuyện không có gì quá mới lạ, song vẫn phải thừa
nhận sức cuốn hút lạ kỳ từ những trang văn giàu tình người ấy.
chị phải đấu tranh với con người bản năng của mình.
Cũng là cách mở đầu bằng việc giới thiệu về không gian của câu
chuyện, nhưng trong truyện Trên đồi lập lòe ánh lửa không gian có phần mở
rộng hơn. Nó không phải là “thế giới bưng bít, biệt lập” của một căn phòng ở
Kin Chu Phìn, mà đó là không gian của một ngôi làng – làng Muồi, “Làng
Muồi cách thị trấn Mường Dồ một dãy núi đá vôi. Tên Làng Muồi là tên
Nguyễn Thị Thu Hà
8
K35B - SP Ngữ Văn
Khóa luận tốt nghiệp
chung, còn làng Muồi là tên ngôi làng ở ngay đầu xã. Dân trong làng sống
bằng ruộng, nương, bằng việc chọc bới, săn lùng ba ba, tắc kè, rắn rết. Trừ ít
vụ xô xát, chửi càn, nói tục, nhìn chung quanh năm tĩnh lặng, thanh bình….”
[15, 13]. Tuy nhiên, đằng sau cái sự “tĩnh lặng, thanh bình” đó là biết bao câu
chuyện về những mảnh đời gập ghềnh sóng gió, như nàng Thắm, ông Sướng,
Bân…
Cũng có khi, nhà văn mở đầu bằng cách giới thiệu lai lịch, tính cách
của nhân vật, như trong truyện ngắn Thông trên đá : Trước khi kể về cuộc
đời Ngân và câu chuyện tình éo le, nhân vật “tôi” tự giới thiệu về bản thân
“tôi dạy học tại một trường sư phạm đào tạo giáo viên tiểu học ở miền núi.
Là thầy giáo trẻ, đẹp trai lồng lộng lại giảng bài hay…” [14, 263] ; và giới
thiệu về Ngân “ Trong lớp tôi chủ nhiệm…. Ngân không xinh theo kiểu rực
rỡ, nở bung mà lắng sâu đằm dịu. Tóc Ngân dài chấm gót và dáng đi mềm
mại như một con mèo. Ngân lại nết na, lễ phép, giản dị, cần cù….” [14, 263].
ham muốn, trong tính đa dạng của trần thế, là trừ diệt cái gốc của mọi đau
khổ” [14, 224]. Và qua đó, nhà văn muốn hướng người đọc đến sự “tươi lành
và tinh khiết như một cơn mưa ở cõi vĩnh hằng”.
Có truyện lại xuất hiện liên tiếp những câu hỏi trong phần kết làm tăng
độ mở, tạo ra một khoảng trống tự do để người đọc tự suy nghĩ. Truyện Tiếng
gọi lưng chừng dốc : Tiếng gọi mà “tôi” nghe thấy ở lưng chừng dốc trong
cái đêm anh và Vân ở chung, là tiếng gọi của ai? Của người con gái anh yêu,
hay là tiếng gọi của Vân, người giáo viên cắm bản? Nó xuất phát từ đâu? Đó
vẫn là câu hỏi chưa có câu trả lời, nó ám ảnh người đọc. Và cuộc đời của Vân
rồi sau này sẽ ra sao? Cuộc sống của những người giáo viên cắm bản sẽ như
thế nào? Câu chuyện kết thúc nhưng trong lòng độc giả vẫn còn băn khoăn,
day dứt, còn chút xót xa, thương cảm.
Không chỉ để cho người đọc tự suy ngẫm từ những kết thúc mở như
thế, đôi khi tác giả còn hướng người đọc theo những suy nghĩ, quan niệm của
riêng mình bằng kiểu kết thúc đóng. Truyện Cô gái xuống ga Vĩnh Yên kể về
hành trình nhân vật “tôi” băn khoăn và đi tìm câu trả lời cho câu hỏi “Em là
ai?”. Kết thúc tác phẩm, những sự thật về Em được nhân vật “tôi” tìm ra – Em
thực ra chỉ là một cô gái “làm tiền”. Nhưng nhân vật tôi vẫn không hề khinh
ghét em, mà coi trọng em - một cô gái điếm nhưng có tâm hồn trong sạch và
tinh khiết. Kết thúc, câu chuyện khép lại, nhưng đọng lại trong lòng người
Nguyễn Thị Thu Hà
10
K35B - SP Ngữ Văn
Khóa luận tốt nghiệp
11
K35B - SP Ngữ Văn
Khóa luận tốt nghiệp
cách tân và ý đồ nghệ thuật của nhà văn. Cốt truyện đan xen nhiều mạch
truyện được nhà văn tạo ra bởi nhiều cách lắp ghép khác nhau.
Đọc truyện ngắn Phạm Duy Nghĩa, người đọc dễ dàng bắt gặp những
câu chuyện được ghép từ những mảnh chuyện độc lập. Truyện Những người
trong gia đình ông Luân gồm năm phần được đánh số và đặt tên cụ thể : 1.
Cây đa giữa cánh đồng làng; 2. Người ghét sự đục khoét; 3. Cô gái và thế
giới ảo; 4.Giấc mơ hoa vàng yếm thắm; 5. Những người đào mồ. Năm phần
nhưng là 4 câu chuyện viết về 4 thành viên trong gia đình ông Luân: cô Thanh
- một giáo viên dạy giỏi, uy tín, tổ trưởng chuyên môn của trường, là vợ của
chủ tịch thành phố. Ông Luân - chủ tịch thành phố, là chồng cô Thanh. Ông
ghét nhất loài chuột vừa hôi, vừa tối tăm “ Cái loài giỏi đục khoét ấy tôi ghét
đến tận xương!”, nhưng ông lại là người đục khoét có tiếng “chẳng ai biết
được trong tay ông có bao nhiêu nhà, bao nhiêu miếng đất. Đó đây có người
gọi ông là cướp…”; cô con gái của gia đình ấy sống trong thế giới ảo, buông
thả, có sở thích “chinh phục, đúng hơn, tiêu diệt đàn ông”, coi sự đau khổ của
người khác là thú vui của mình, đùa giỡn với cả tính mạng của họ; và Quân –
con trai của gia đình ông Luân. Đối lập với người chị gái tàn nhẫn, tinh ma thì
Quân lại khù khờ, nhân hậu, là người giản dị, say mê cống hiến, nhưng lại là
người “hèn đớn, không vượt khỏi lề thói thông thường”. Mỗi câu chuyện là
một mảnh đời riêng, nhưng tất cả đều làm nổi lên sự tha hóa của con người.
Bốn câu chuyện là bốn mảnh đời tha hóa, mà ta có thể bắt gặp rất nhiều trong
cuộc sống hiện đại hôm nay.
Có những câu chuyện là mảnh ghép ở những thời điểm không gian,
đó lại là một cách đánh giá về con người của ông Páo và Thịnh. Qua đó, thể
hiện giá trị nhân văn của tác phẩm : con người ai cũng có ưu nhược điểm nhất
định, nhưng xuất phát điểm, họ đều là những con người lương thiện, hiền
lành.
Có những truyện được nhà văn lắp ghép từ những câu chuyện về cuộc
đời của các nhân vật. Trên đảo là sự đan xen giữa hai câu chuyện: câu
chuyện của “tôi”, “Vui” và câu chuyện của gia đình ông Thụy. Các nhân vật
gặp nhau trong một tình huống bất ngờ, mỗi người có một cái nhìn khác
nhau về nhân phẩm và giá trị người phụ nữ. Song tác giả đã để cho họ tin
rằng cuộc sống vẫn còn nhiều điều tốt đẹp và con người sống là để không
ngừng hi vọng và tin tưởng vào tương lai. Trăng trên rừng tông qua mu là
Nguyễn Thị Thu Hà
13
K35B - SP Ngữ Văn
Khóa luận tốt nghiệp
câu chuyện của một anh kỹ sư lâm nghiệp chán cuộc đời đi tìm cảm giác
bình yên nơi sơn dã và câu chuyện về cuộc đời tài hoa mà bất hạnh của nhạc
sĩ Vi Văn Quăm. Hai tâm hồn đẹp, hai cuộc đời đau khổ đã gặp nhau, để rồi
họ giúp nhau nhận ra rằng “có người nọ kẻ kia, nhộm nhoạm ngược xuôi mới
là cuộc sống. Đời nó thế, biết làm thế nào được. Vẫn phải sống thôi”.
Kiểu cốt truyện đan xen nhiều mạch truyện đã thể hiện những cách tân
của Phạm Duy Nghĩa trong thể loại truyện ngắn. Nó khiến cho các câu
chuyện nhà văn kể không nhàm chán, mà luôn có sự thay đổi, nhiều khi bất
ngờ tạo nên sự hấp dẫn, thu hút sự chú ý của người đọc.
trong cả suy nghĩ và hành động để rút ra những quan niệm sống. Đó là những
dằn vặt của nhân vật “tôi” về việc mình đã làm tổn thương một tâm hồn, quay
lưng lại với nỗi cô đơn của con người (Vệt sáng nơi ban công). Diễn biến của
câu chuyện tuân theo diễn biến tâm trạng của nhân vật “tôi”. Trong suy nghĩ
của nhân vật, luôn có sự mâu thuẫn, giằng xé : có lúc anh nhận thấy ở Hà –
người con gái mà anh gặp tình cờ, “một giọt tâm hồn trong xanh còn sót lại
giữa chốn phồn hoa gió bụi, lẽ ra cần được nâng niu, gìn giữ…” [14, 165] ;
nhưng có lúc con người anh lại trở nên vô tâm, độc ác : “mình thương nhớ nó
làm gì cho mệt xác? Nó chỉ là một đứa con gái hư hỏng, ngang bướng, sống
buông thả theo bản chất ngựa hoang. Bản thân chưa hoàn hảo mà luôn đòi
hỏi, ham hố chạy theo những ảo ảnh điên rồ” [14, 165]. Khi phát hiện cuộc
sống buồn tẻ vì thiếu vắng cô bé, lòng anh lại thèm khát “ được thấy lại
những nếp áo nhàu, thấy lại mùi ngai ngái trên tóc cô bé và cả cái mùi hôi
hổi, ngầy ngậy rất đậm đặc từ đôi môi mà tôi từng khó chịu” [14, 166], thèm
được quan tâm ai đó “Dạo này em sống ra sao? Em vẫn lang thang kiếm tìm
trong vô vọng đấy ư?”. Và khi nỗi nhớ nguôi ngoai thì con người lạnh lùng lại
trỗi dậy, với những tiếng rít lên hằn học “Con ranh khốn kiếp! Ông sẽ móc
mắt mày ra” [14, 166]. Có thể thấy, sự giằng xé trong tâm lí nhân vật “tôi”
diễn ra mạnh mẽ và quyết liệt. Cảm xúc của nhân vật liên tục thay đổi. Có lúc,
cảm xúc trào dâng và lí trí trỗi dậy mạnh mẽ, nhưng có lúc, cảm xúc lắng
xuống, người đọc cảm nhận được sự chùng xuống của giọng văn qua từng
câu, chữ. Đó là những phút giây lắng lại của tâm hồn sau những quyết liệt của
con người lí trí, lúc này con người tình cảm được lên ngôi. Sự đấu tranh và
thay đổi liên tục trong suy nghĩ của nhân vật được nhà văn miêu tả một cách
Nguyễn Thị Thu Hà
15
K35B - SP Ngữ Văn
bột trào dâng, và cuối cùng là sự nuối tiếc, xót xa, bâng khuâng. Cái miên
Nguyễn Thị Thu Hà
16
K35B - SP Ngữ Văn
Khóa luận tốt nghiệp
man dàn trải mà sâu lắng trong tâm trạng của nhân vật đã tạo nên dư ba cho
mỗi tác phẩm của Phạm Duy Nghĩa.
Có thể thấy, sự đa dạng về các mô hình cốt truyện đã đem đến cho
truyện ngắn Phạm Duy Nghĩa một sức hấp dẫn riêng, để lại dấu ấn trong lòng
bạn đọc.
1.2. Nhân vật
1.2.1. Khái niệm
Nhân vật là “con người cụ thể được miêu tả trong tác phẩm văn học”
[4, 235], là hình thức cơ bản để qua đó văn học miêu tả thế giới một cách hình
tượng. Nhân vật là phương tiện khái quát hiện thực, khái quát tính cách, số
phận con người và quan niệm về chúng. Nhân vật văn học là một đơn vị nghệ
thuật đầy tính ước lệ, không thể đồng nhất nó với con người có thật trong đời
sống. Chức năng cơ bản của nhân vật văn học là khái quát tính cách của con
người. Vì tính cách là kết tinh của môi trường, nên nhân vật văn học là người
dẫn dắt độc giả vào các môi trường khác nhau của đời sống. Nhân vật văn học
còn thể hiện quan niệm nghệ thuật và lí tưởng thẩm mĩ của nhà văn về con
người. Vì thế nhân vật luôn gắn với chủ đề của tác phẩm.
Nếu giai đoạn trước 1975, con người chủ yếu được văn học nhìn nhận
ở phương diện lịch sử, xã hội; thì đến văn học đương đại, ý thức cá nhân được
vượt qua chính mình, con người thánh thiện có vượt qua được con người bản
năng?”. Nhà văn luôn đặt nhân vật vào ranh giới mỏng manh giữa cái cao cả
và cái thấp hèn, giữa phần Con và phần Người. Đi tìm câu trả lời cho những
câu hỏi đó, cũng chính là cách nhà văn đề cao khát vọng nhân bản, là hành
trình nhà văn đi tìm “hạt ngọc ẩn giấu trong tâm hồn con người”. Đặc biệt,
hình ảnh người phụ nữ luôn tạo dấu ấn trong các tác phẩm của Phạm Duy
Nghĩa. Dường như những nhân vật này luôn gánh một “trọng trách” trong văn
chương của anh, qua đó là một ẩn dụ, một quan niệm, một suy nghĩ, một cảm
nhận của anh về cuộc sống. Trong một lần trả lời phỏng vấn, nhà văn đã nói
“Tôi không có ý định thiên vị phụ nữ trong tác phẩm của mình. Đối với tôi,
phụ nữ luôn là một thế giới phức tạp, bí ẩn. Họ làm ta say mê nhưng cũng
khiến ta mệt mỏi vì bất lực khi cố gắng giải mã họ. Đàn ông thường rành
mạch, dễ hiểu hơn. Tuy nhiên, có lẽ với tham vọng khám phá “một nửa thế
giới”, tôi đã nắm bắt tâm lí của họ không đến nỗi tồi nên nhân vật nữ trong
Nguyễn Thị Thu Hà
18
K35B - SP Ngữ Văn
Khóa luận tốt nghiệp
các truyện đã thể hiện các suy nghĩ và quan niệm của tôi rõ nét và sinh động
hơn các nhân vật nam giới”.
Với quan niệm nghệ thuật về con người như thế, Phạm Duy Nghĩa góp
phần khẳng định thêm quan niệm “Văn học là nhân học” của M. Gorki, và tạo
dựng một thế giới nhân vật phong phú, sinh động.
1.2.2. Các kiểu nhân vật trong truyện ngắn Phạm Duy Nghĩa
Copyright: Tài liệu đại học ©