BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LÊ HỒNG SƠN

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐÁNH GIÁ HẠNH KIỂM HỌC SINH
TRONG CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Chuyên ngành: Quản Lý giáo dục
Mã số:

62.14.01.14
TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

phốThành
Hồ Chí
Minh
-2015
Công trình được hoànThành
thành tại:
phố
Hồ Chí
Minh.


Người hướng dẫn khoa học:

1. GS – TS. PHAN VĂN KHA
2. TS. NGUYỄN KIM DUNG

Phản biện 1: PGS –TS. TRẦN KIỀU

quả giáo dục còn giúp cơ quan giáo dục, các nhà quản lí và hoạch định
chính sách có được các số liệu, thông tin về chất lượng và trình độ của
hệ thống giáo dục các cấp để có những điều chỉnh, bổ sung và chỉ đạo
kịp thời. Hoạt động đánh giá hạnh kiểm của học sinh ở các trường trung
học phổ thông (THPT) là một trong những bộ phận quan trọng trong
hoạt động đánh giá kết quả giáo dục nói chung.
Ở trường THPT, hạnh kiểm được xem như là đạo đức. Vì thế
hoạt động đánh giá hạnh kiểm căn cứ biểu hiện cụ thể về thái độ và
hành vi đạo đức. Việc nhận dạng bản chất khái niệm như thế cũng như
việc tìm kiếm mối quan hệ giữa hạnh kiểm với các khái niệm liên quan
chặt chẽ như đạo đức, phẩm chất, giá trị, …đã và đang tạo ra những vấn
đề cần được xem xét với việc soạn thảo các văn bản pháp quy, chỉ đạo
thực hiện hoạt động đánh giá hạnh kiểm một cách thống nhất và có hiệu
quả của giáo viên ở trường trung học phổ thông. Trước hết cần có sự
đồng thuận trong quan niệm về hạnh kiểm học sinh (HS) thông qua bản
chất, ý nghĩa, nội dung,… mối quan hệ giữa hạnh kiểm và đạo đức,…
thông qua việc định nghĩa các khái niệm.
Hoạt động đánh giá, xếp loại HS trong trường THPT vẫn được
tiến hành từ trước đến nay theo thông tư (TT) 58 của Bộ Giáo dục và
Đào tạo (GDĐT) bao gồm: đánh giá, xếp loại hạnh kiểm; đánh giá, xếp


2
loại học lực. Tuy nhiên, thực tế cho thấy việc đánh giá, xếp loại hạnh
kiểm HS còn nhiều bất cập, thiếu đồng bộ. Những căn cứ, tiêu chuẩn để
đánh giá, xếp loại hạnh kiểm HS chưa hướng đến đầy đủ các phạm trù
đạo đức, chẳng hạn thiếu những tiêu chí, chỉ số quan trọng để đánh giá
kĩ năng xã hội của HS. Hoạt động đánh giá hạnh kiểm HS chưa đảm
bảo được sự thống nhất trong tất cả cơ sở giáo dục và đặc biệt là thiếu
những thay đổi mang tính cập nhật, phù hợp với những đặc điểm của


3
động đánh giá hạnh kiểm HS trong các trường THPT tại TP.HCM phù
hợp với tình hình phát triển của xã hội.
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
+ Khách thể nghiên cứu: Quản lý hoạt động đánh giá hạnh kiểm
HS ở trường THPT.
+ Đối tượng nghiên cứu: Quản lý hoạt động đánh giá hạnh kiểm
HS trong các trường THPT tại Tp.HCM.
4. Giả thuyết nghiên cứu
Đánh giá hạnh kiểm HS và quản lý hoạt động đánh giá hạnh
kiểm HS hiện nay tại các trường THPT ở Tp.HCM chưa đồng bộ. Việc
lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và đánh giá hoạt động đánh giá hạnh
kiểm HS chưa đáp ứng yêu cầu.
Nếu xây dựng được các biện pháp quản lý hoạt động đánh giá
hạnh kiểm HS THPT thông qua việc bổ sung các các tiêu chí, quy trình,
đổi mới phương pháp đánh giá hạnh kiểm và các biện pháp về bồi
dưỡng nghiệp vụ chuyên môn về đánh giá hạnh kiểm HS cho các đối
tượng tham gia đánh giá hạnh kiểm thì sẽ cải tiến công tác quản lý hoạt
động đánh giá hạnh kiểm HS THPT góp phần đáp ứng yêu cầu đổi mới
hoạt động đánh giá hạnh kiểm HS hiện nay.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1. Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý hoạt động đánh giá
hạnh kiểm HS trong trường THPT.
5.2. Khảo sát, đánh giá thực trạng hoạt động đánh giá hạnh
kiểm HS và quản lý hoạt động đánh giá hạnh kiểm trong các trường
THPT tại Tp.HCM.
5.3. Xây dựng các biện pháp quản lý hoạt động đánh giá hạnh
kiểm HS trong các trường THPT tại Tp.HCM phù hợp với tình hình
phát triển của xã hội hiện nay.

đánh giá hạnh kiểm và quản lý họat động đánh giá hạnh kiểm HS
THPT. Mọi thay đổi của đời sống, văn hóa, xã hội đều có tác động rất
lớn đến hành vi, thái độ, cách ứng xử và đạo đức của con người. Giáo
dục đạo đức, hạnh kiểm cho HS cũng như đánh giá hạnh kiểm của HS
phải phù hợp với sự phát triển chuẩn mực đạo đức của xã hội hiện đại.
7.1.3. Tiếp cận lịch sử-logic
Luận án tiếp cận theo quan điểm lịch sử - logic. Những yêu cầu
về phẩm chất đạo đức, hạnh kiểm HS THPT luôn phải đáp ứng với sự
vận động thay đổi của xã hội hiện đại. Do vậy khi xây dựng các tiêu chí
đánh giá hạnh kiểm cũng như cách thức đánh giá hạnh kiểm HS THPT
phải đặt trong định hướng phát triển chung của Tp.HCM về yêu cầu của
một công dân hiện đại, năng động hội nhập nhưng không làm mất đi
bản sắc dân tộc, truyền thống của người Việt Nam.
7.2. Các phương pháp nghiên cứu
7.2.1. Phương pháp nghiên cứu lý luận


5
Phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa cơ sở lý luận từ các công
trình được lựa chọn trong và ngoài nước có liên quan đến đánh giá hạnh
kiểm và quản lý hoạt động đánh giá hạnh kiểm HS THPT.
7.2.2. Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn
7.2.2.1. Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi
Mục đích: Sử dụng phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi nhằm
khảo sát thực trạng hoạt động đánh giá hạnh kiểm và thực trạng quản lý
hoạt động đánh giá hạnh kiểm HS THPT tại Tp.HCM.
Ngoài ra, phương pháp này còn sử dụng để hỏi ý kiến về tính khả thi
và tính cần thiết của các giải pháp được xây dựng.
Nội dung: Khảo sát thực trạng hoạt động đánh giá hạnh kiểm
HS THPT như tiêu chuẩn, tiêu chí đánh giá hạnh kiểm HS THPT, qui

luật chỉ đạo từ các cơ quan quản lý cấp Bộ GDĐT, Sở GDĐT về đánh
giá hạnh kiểm HS THPT trong những năm gần đây.
- Nghiên cứu, phân tích, đánh giá, tổng hợp tất cả các hồ sơ xử
lý vi phạm kỷ luật HS của trường THPT.
- Nghiên cứu, phân tích, đánh giá, tổng hợp nội dung, tiêu chí
đánh giá hạnh kiểm HS THPT.
- Nghiên cứu phân tích, đánh giá việc dạy môn Giáo dục Công
dân (GDCD) và thực hiện lồng ghép đánh giá hạnh kiểm HS qua kết
quả môn GDCD theo Thông tư 58 của Bộ GDĐT.
7.2.2.4. Phương pháp chuyên gia
Mục đích: Sử dụng phương pháp nhằm thu thập ý kiến của các
chuyên gia trong lĩnh vực quản lý giáo dục, đặc biệt là các chuyên gia
trong lĩnh vực đánh giá và quản lý đánh giá hạnh kiểm HS THPT.
Nội dung: Trao đổi về tiêu chuẩn, quy trình, thang đo trong
việc đánh giá hạnh kiểm HS THPT; Trao đổi về cách thức quản lý hiện
nay của hiệu trưởng THPT về đánh giá hạnh kiểm HS.
Công cụ là phiếu phỏng vấn chuyên gia (Phụ lục 6).
7.2.2.5. Phương pháp tổng kết kinh nghiệm thực tiễn
Phương pháp này nhằm tổng kết một số kinh nghiệm của các
tỉnh, thành khác về tổ chức quản lý hoạt động đánh giá hạnh kiểm HS
THPT; Kinh nghiệm một số nước trên thế giới về giáo dục đạo đức,
hạnh kiểm cũng như đánh giá hạnh kiểm HS THPT. Sử dụng công cụ ở
Phụ lục 8.
7.2.2.6. Phương pháp thực nghiệm
Mục đích: Sử dụng phương pháp này chứng minh tính khả thi
và tính cần thiết của biện pháp được lựa chọn để thực nghiệm góp phần
khẳng định tính đúng đắn của giả thuyết khoa học.
Nội dung: Tiến hành tổ chức thực nghiệm giải pháp bồi dưỡng
chuyên môn nghiệp vụ của giáo viên và cán bộ quản lý về hạnh
kiểm và đánh giá hạnh kiểm HS tại Tp.HCM. Ngoài ra, luận án còn


1
N

5

∑ xn
i=1

i i

Trong đó, x1 là điểm được cho ứng với từng mức độ, x1 ∈{1,2,3,4,5}, n1
là số người cho điểm ứng với từng mức độ x 1, N là tổng số người cho
trả lời cho từng câu hỏi.
8. Đóng góp mới của luận án
8.1. Về lý luận
Luận án góp phần phát triển những vấn đề lý luận về hoạt động
đánh giá hạnh kiểm và quản lý hoạt động đánh giá hạnh kiểm cho HS
THPT. Trong đó luận án đã đi sâu phân tích, phân biệt rõ 2 khái niệm
đạo đức và hạnh kiểm học sinh; Xây dựng lý luận về hoạt động đánh giá
hạnh kiểm HS THPT bao gồm: Mục đích đánh giá, tiêu chí đánh giá,
quy trình đánh giá, phương pháp và kỹ thuật đánh giá, sử dụng kết quả
đánh giá hạnh kiểm học sinh THPT. Trên cơ sở tiếp cận mục tiêu quản
lý và chức năng quản lý, luận án xây dựng lý luận về quản lý hoạt động
đánh giá hạnh kiểm HS THPT thông qua các khâu lập kế hoạch, tổ chức
thực hiện, chỉ đạo thực hiện và kiểm tra đánh giá việc thực hiện hoạt


8
động đánh giá hạnh kiểm HS THPT. Luận án đã xây dựng 8 biện pháp

9

CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐÁNH GIÁ
HẠNH KIỂM HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
1.1. Tổng quan vấn đề nghiên cứu
1.1.1. Những nghiên cứu ngoài nước
1.1.1.1. Nghiên cứu về giáo dục đạo đức ở một số nước trên thế
giới: Giáo dục đạo đức cho HS ở Mỹ; Giáo dục đạo đức cho HS ở Thái
Lan; Giáo dục đạo đức cho HS ở Nhật
1.1.1.2. Nghiên cứu về hoạt động đánh giá đạo đức, hạnh kiểm,
hành vi của học sinh
A. Clair Harding (1978) trong luận án tiến sĩ Moral values and
theirs assessment: A personal construct theory approach (Giá trị đạo
đức và cách đánh giá: Một lý thuyết tiếp cận cá thể). Peter F. Oliver
(2006) trong công trình Developing The Curriculum (Xây dựng chương
trình học) do Nguyễn Kim Dung dịch. Ralph Tyler (1966) trong nghiên
cứu Basic Principles of Curriculum and Instruction (Những nguyên tắc
cơ bản về chương trình và giảng dạy). Cecil R.Reynolds & Randy W.
Kamphaus (2005) có nghiên cứu công trình The Clinician‘s Guide To
The Behavior Assessment System for Children (Hướng dẫn chi tiết về hệ
thống đánh giá hành vi của HS).Vishalache Blakrishman (2009) có
nghiên cứu luận án tiến sĩ giáo dục học Teaching moral education in
secondary schools - Using real life dilemmas (Giáo dục đạo đức trong
trường phổ thông – Ứng dụng vào tình huống thực tế) tại Đại học
Victoria- Newzeland.
1.1.2. Những nghiên cứu trong nước
1.1.2.1. Nghiên cứu về cách đánh giá đạo đức, hạnh kiểm của
học sinh
Hà Thế Ngữ (1986) chủ nhiệm đề tài cấp nhà nước “Nâng cao

1.2.2. Đạo đức: Đạo đức là hệ thống các qui tắc, chuẩn mực xã
hội mà nhờ đó con người tự giác điều chỉnh hành vi của mình cho phù
hợp với lợi ích của cộng đồng của xã hội.
1.2.3. Hạnh kiểm học sinh: Hạnh kiểm học sinh là phẩm chất,
đạo đức được thể hiện ở nhận thức, thái độ và hành vi trong học tập,
trong cuộc sống, trong cách ứng xử với mọi người, với môi trường xung
quanh. Hạnh kiểm là khái niệm đồng nghĩa với mặt phẩm chất của nhân
cách và đạo đức là một trong những giá trị cốt lõi của hạnh kiểm, phẩm
chất của học sinh.
1.2.4. Đánh giá hạnh kiểm học sinh trung học phổ thông
1.2.4.1. Đánh giá: Đánh giá là đưa ra những nhận định, những
phán xét về giá trị của đối tượng được đánh giá trên cơ sở xử lý những
thông tin, những chứng cứ thu thập được đối chiếu với mục tiêu đã đề
ra.
1.2.4.2. Đánh giá hạnh kiểm học sinh: là hoạt động đưa ra
những nhận định, phán xét và xác định mức độ đạt được về mặt hạnh


11
kiểm của HS, căn cứ vào những nội dung, tiêu chí được quy định theo
mục tiêu giáo dục của nhà trường.
1.2.5. Quản lý hoạt động đánh giá hạnh kiểm học sinh: “Quản
lý hoạt động đánh giá hạnh kiểm HS THPT là hệ thống tác động có mục
đích của chủ thể quản lý trường THPT đến hoạt động đánh giá hạnh
kiểm học sinh, bao gồm quá trình lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và
kiểm tra hoạt động đánh giá hạnh kiểm HS THPT nhằm đánh giá hạnh
kiểm cho HS THPT đáp ứng mục tiêu giáo dục của nhà trường”.
1.3. Hoạt động đánh giá hạnh kiểm học sinh trung học phổ
thông
1.3.1. Mục đích đánh giá hạnh kiểm học sinh trung học phổ

học phổ thông:
1.4.1. Phân cấp quản lý hoạt động đánh giá hạnh kiểm học sinh
trung học phổ thông;
1.4.2. Lập kế hoạch hoạt động đánh giá hạnh kiểm học sinh
trung học phổ thông;
1.4.3.Tổ chức hoạt động đánh giá hạnh kiểm học sinh trung
học phổ thông;
1.4.4. Chỉ đạo hoạt động đánh giá hạnh kiểm học sinh trung
học phổ thông;
1.4.5. Kiểm tra, đánh giá việc thực hiện kế hoạch đánh giá
hạnh kiểm học sinh trung học phổ thông.
1.5. Các yếu tố ảnh hưởng tới quản lý các hoạt động đánh
giá hạnh kiểm học sinh trung học phổ thông:
1.5.1. Đặc điểm sinh lý, tâm lý học sinh trung học phổ thông;
1.5.2. Nhà trường;
1.5.3. Gia đình;
1.5.4. Các yếu tố khác
KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
Đạo đức, giáo dục đạo đức, hạnh kiểm, hoạt động đánh giá
hạnh kiểm và quản lý hoạt động đánh giá hạnh kiểm là những vấn đề
quan trọng trong công tác giáo dục và quản lý giáo dục, quản lý nhà
trường. Trong hoạt động giáo dục, đánh giá là hoạt động tất yếu, không
thể thiếu, là khâu quan trọng nhằm thu được thông tin ngược từ học sinh
đến GV và nhà trường, giúp nhà trường đánh giá được chất lượng giáo
dục, đồng thời giúp GV, HS có cơ sở tự đánh giá bản thân, tự điều
chỉnh mình theo mục tiêu GD xác định. Hoạt động đánh giá hạnh kiểm
hay quản lý hoạt động đánh giá hạnh kiểm cho HS THPT là những
nghiên cứu còn mới, chưa có nhiều công trình nghiên cứu sâu và đề cập
đến vấn đề này.
Đạo đức và hạnh kiểm là hai khái niệm thường được mọi người

hưởng tới hạnh kiểm của học sinh trung học phổ thông; 2.1.2. Kết
quả giáo dục của học sinh trung học phổ thông tại Thành phố Hồ
Chí Minh
2.2. Tổ chức khảo sát thực trạng
2.2.1. Mẫu khảo sát bằng phương pháp điều tra bảng hỏi
Bằng phương pháp điều tra bảng hỏi, tác giả tiến hành khảo sát
thực trạng hoạt động đánh giá hạnh kiểm HS THPT tại 51 trường THPT
tại Tp.HCM (chiếm tỷ lệ 50% trường THPT công lập tại thời điểm đánh
giá - Phụ lục 7). Thời gian từ năm 2011 đến năm 2014.
2.2.2. Cách thức thu thập các dữ liệu, thông tin hỗ trợ
2.2.2.1. Các văn bản chỉ đạo giáo dục hạnh kiểm HS THPT:
Tác giả luận án đã tổng hợp được các văn bản quy phạm pháp luật liên
quan đến đánh giá hạnh kiểm học sinh trong những năm gần đây như
sau:
- 3 văn bản qui phạm pháp luật của Bộ GDĐT về đánh giá hạnh
kiểm HS THPT.


14
- 9 văn bản chỉ đạo của Sở GDĐT Tp.HCM về giáo dục đạo
đức, hoạt động ngoại khóa, kỹ năng sống,… cho HS THPT.
- Các văn bản chỉ đạo hoạt động giáo dục trường THPT trong 5
năm gần đây của Bộ GDĐT và Sở GDĐT Tp.HCM.
2.2.2.2. Hồ sơ quản lý hoạt động đánh giá hạnh kiểm cho HS
tại các trường THPT:- Hồ sơ về qui trình, tiêu chí, phương pháp để
đánh giá hạnh kiểm HS của 51 trường THPT.- Nội qui HS của 51
trường THPT.- Hồ sơ xét hạnh kiểm của các HS vi phạm nội qui. - Sổ
chủ nhiệm, hồ sơ chủ nhiệm của 51 GVCN.- Hồ sơ về các kế hoạch
hoạt động ngoài giờ lên lớp của 51 trường THPT.- 51 trường THPT
được chọn chiếm 50% tổng số các trường THPT tại thời điểm nghiên

x1 là điểm được cho ứng với từng mức độ, x 1

n1 là số người cho điểm ứng với từng mức độ x1.
N là tổng số người cho trả lời cho từng câu hỏi.
2.3. Thực trạng chung về hoạt động đánh giá hạnh kiểm học
sinh ở các trường trung học phổ thông tại Thành phố Hồ Chí Minh
2.3.1. Thực trạng chung về hạnh kiểm học sinh trung học
phổ thông Thành phố Hồ Chí Minh; 2.3.2. Thực trạng hoạt động
đánh giá hạnh kiểm học sinh trung học phổ thông tại TP. HCM:
2.3.2.1. Thực trạng chung về hoạt động đánh giá hạnh kiểm học sinh


15
trung học phổ thông; 2.3.2.2. Thực trạng hoạt động đánh giá hạnh kiểm
HS tại THPT Lương Thế Vinh và THPT Trần Khai Nguyên
2.4. Thực trạng quản lý hoạt động đánh giá hạnh kiểm học
sinh trung học phổ thông.
2.4.1. Thực trạng quản lý của Sở Giáo dục và Đào tạo Thành
phố Hồ Chí Minh về giáo dục đạo đức cho học sinh;
2.4.2. Thực trạng thực hiện các chức năng quản lý hoạt động
đánh giá hạnh kiểm học sinh trung học phổ thông: 2.4.2.1. Thực
trạng về lập kế hoạch hoạt động đánh giá hạnh kiểm HS THPT; 2.4.2.2.
Thực trạng về tổ chức, chỉ đạo thực hiện hoạt động đánh giá hạnh kiểm
HS THPT; 2.4.2.3. Thực trạng về kiểm tra, đánh giá việc thực hiện hoạt
động đánh giá hạnh kiểm HS THPT;
2.4.3. Thực trạng về các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt
động đánh giá hạnh kiểm HS THPT tại Tp.HCM: 2.4.3.1. Các yếu tố
của nhà trường ảnh hưởng đến hạnh kiểm HS; 2.4.2.2. Các yếu tố ảnh
hưởng của gia đình đến hạnh kiểm học sinh; 2.4.2.3. Các yếu tố ảnh
hưởng tới quản lý hoạt động đánh giá hạnh kiểm HS.

hiện chưa tốt về hạnh kiểm đều được giáo viên tư vấn học đường thăm
hỏi, chia sẻ nguyện vọng, suy nghĩ của các em trước khi đưa ra hội
đồng xét hạnh kiểm.
Điểm hạn chế trong các nhà trường hiện nay là các hoạt động
sáng tạo, trải nghiệm chưa có tiêu chí đánh giá thống nhất. Một số
trường còn cứng nhắc về điểm số hạnh kiểm ở giai đoạn tổng kết, thiếu
những ghi nhận quá trình khắc phục khuyết điểm hạn chế của HS; Yếu
tố cảm tính, chủ quan của người đánh giá chi phối khá nhiều việc biểu
quyết (khi không có sự thống nhất);
Một số trường có tình trạng thả lỏng nề nếp kỷ luật, HS vi phạm
không được ghi nhận và xử lý, dẫn đến việc xếp loại giữa trường này
với trường kia không công bằng.
Các vấn đề liên quan đến khái niệm: xác định tiêu chí, đánh giá
thí điểm hoàn toàn xa lạ với đội ngũ GV, Giám thị vì họ không được
học những kỹ thuật này.
Đặc biệt, đội ngũ tham gia vào quá trình đánh giá hạnh kiểm HS
THPT, ngoài lực lượng chính là GVCN, GVBM, thì còn có Giám thị,
Giáo viên tư vấn học đường. Kết quả khảo sát và đánh giá về năng lực
chuyên môn của đội ngũ này đã cho thấy họ rất cần được bồi dưỡng
chuyên môn về đánh giá hạnh kiểm HS THPT.
Thông tư 58 và Thông tư 08 của Bộ GDĐT còn nhiều điểm chưa
phù hợp, rất cần thay đổi, chỉnh sửa và bổ sung.
KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
Kết quả khảo sát và đánh giá thực trạng hạnh kiểm HS THPT
và thực trạng hoạt động đánh giá hạnh kiểm cho HS THPT ở các trường
THPT cho thấy hoạt động đánh giá hạnh kiểm HS THPT tại Tp.HCM
đang được thực hiện theo hướng dẫn của TT 58 và TT 08. Phần lớn các
trường đều xây dựng bản nội quy, hướng dẫn thực hiện nội quy và có
phân công trách nhiệm cho các thành viên tham gia vào hoạt động đánh


Hoạt động đánh giá hạnh kiểm HS THPT tại Tp.HCM và quản
lý hoạt đánh giá hạnh kiểm HS THPT tại Tp.HCM có nhiều yếu tố ảnh
hưởng từ nhà trường, gia đình và xã hội.
CHƯƠNG 3
BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐÁNH GIÁ HẠNH
KIỂM HỌC SINH THPT TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH


18
3.1. Nguyên tắc đề xuất các biện pháp: 3.1.1. Đảm bảo tính
cần thiết; 3.1.2. Đảm bảo tính khả thi; 3.1.3. Đảm bảo tính phù hợp;
3.1.4. Đảm bảo tính kế thừa và hiệu quả
3.2. Một số biện pháp quản lý hoạt động đánh giá hạnh kiểm
HS THPT tại Thành phố Hồ Chí Minh
3.2.1. Biện pháp 1. Chỉ đạo các trường THPT tổ chức bộ máy
quản lý hoạt động đánh giá hạnh kiểm HS
Lãnh đạo các trường THPT cần xác định rõ trách nhiệm, quyền
hạn, phân cấp quản lý cho từng bộ phận và từng thành viên, đảm bảo
đúng người, đúng việc, quy định đúng chức năng nhiệm vụ, đảm bảo
tính tự giác, không gây áp lực quá tải, phát huy tính chủ động, tích cực
sáng tạo của các thành viên một cách phù hợp, hiệu quả.
Chỉ đạo các trường THPT tổ chức bộ máy quản lý hoạt động đánh
giá hạnh kiểm HS THPT gồm hiệu trưởng, các phó hiệu trưởng, trợ lý
thanh niên, bí thư Đoàn thanh niên, giáo viên bộ môn, giáo viên chủ
nhiệm, ban cán sự lớp, ban quản lý HS nội trú, gia đình (trong phối
hợp).
3.2.2. Biện pháp 2. Tổ chức, chỉ đạo thực hiện xây dựng
chuyên đề bồi dưỡng cán bộ quản lý, giáo viên, giám thị về đánh giá
hạnh kiểm học sinh trung học phổ thông
Trên cơ sở nghiên cứu, phân tích những hạn chế, yếu kém của

3.2.5. Biện pháp 5. Tổ chức, chỉ đạo xây dựng thang đo đánh
giá hạnh kiểm HS THPT
Từ các nội dung đánh giá hạnh kiểm HS THPT trên cơ sở các
tiêu chí qui định của Bộ GDĐT ban hành theo TT58 và bổ sung các tiêu
chí phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế xã hội tại Tp.HCM, biện
pháp tổ chức, chỉ đạo xây dựng thang đo đánh giá hạnh kiểm HS THPT
nhằm mục đích cụ thể hóa hoạt động đánh giá hạnh kiểm học sinh
THPT, tạo căn cứ, điều kiện dễ dàng cho các trường tổ chức đanh giá,
xếp loại hạnh kiểm HS một cách thuận lợi, tạo ra kết quả đánh giá
khách quan công bằng cho HS.
3.2.6. Biện pháp 6. Tổ chức, chỉ đạo thực hiện đổi mới
phương pháp đánh giá hạnh kiểm học sinh bằng phương pháp giáo
dục kỷ luật tích cực
Để nâng cao hiệu quả hoạt động đánh giá hạnh kiểm học sinh,
cần đổi mới phương pháp đánh giá, xếp loại hạnh kiểm học sinh, trong
đó cần sử dụng các phương pháp giáo dục kỉ luật tích cực (GDKLTC).
GDKLTC là phương pháp giáo dục đạo đức giúp học sinh tiến bộ hơn
trên cơ sở giúp học sinh tự tìm, tự nhận ra và tự sửa chữa những
khuyết điểm của mình. Giáo dục KLTC dựa trên nguyên tắc: Vì lợi
ích tốt nhất của HS. Không làm tổn thương đến thể xác và tinh thần
của HS. Có sự thỏa thuận giữa người lớn và HS. Phù hợp với đặc
điểm tâm sinh lý của HS.


20
3.2.7. Biện pháp 7. Tổ chức, chỉ đạo thực hiện đổi mới
phương pháp đánh giá hạnh kiểm học sinh thông qua các hoạt
động giáo dục trải nghiệm
Giáo dục trải nghiệm giúp HS tự nguyện tham gia các hoạt động
nhằm phát triển, nâng cao các tố chất và tiềm năng của bản thân, nuôi

của luận án: chứng minh tính cần thiết và khả thi của biện pháp đã xây
dựng.


21
Trong khuôn khổ của luận án, tác giả luận án chọn tổ chức thực
nghiệm một biện phá: Tổ chức, chỉ đạo thực hiện hoạt động bồi
dưỡng về đánh giá hạnh kiểm HS cho CBQL, GV, Giám thị.
Tác giả luận án lựa chọn thực nghiệm biện pháp này vì đây là biện
pháp quản lý tác động cơ bản đến các khâu của quá trình tổ chức, thực hiện
hoạt động đánh giá hạnh kiểm HS THPT nhằm nâng cao hiệu quả quản lý
hoạt động này: Biện pháp quản lý này có thể triển khai từ Sở GDĐT đến
các CBQL trường THPT nhằm bồi dưỡng kiến thức và kỹ năng về đánh
giá hạnh kiểm HS THPT cho CBQL, GV, Giám thị. Đây là biện pháp
qua khảo nghiệm các ý kiến thống nhất mức cần thiết và khả thi cao.
3.4.2. Tổ chức thực nghiệm: 3.4.2.1. Lập kế hoạch bồi dưỡng
nhóm thực nghiệm; 3.4.2.2. Tổ chức bồi dưỡng ; 3.4.2.3.Chỉ đạo bồi
dưỡng; 3.4.2.4. Kiểm tra, đánh giá hoạt động bồi dưỡng
3.4.4.Tiến hành thực nghiệm và phân tích, đánh giá kết quả
thực nghiệm: 3.4.4.1. Giai đoạn 1: Thực nghiệm ghi nhận (đo đầu
vào); 3.4.4.2. Giai đoạn 2: Thực nghiệm hình thành (đo quá trình);
3.4.4.3. Giai đoạn 3: Thực nghiệm kiểm tra (đo đầu ra)
Nhận xét chung về kết quả thực nghiệm: Quá trình thực
nghiệm đã đạt được mục tiêu đề ra. Việc thực nghiệm giải pháp xây
dựng chương trình bồi dưỡng tổ chức bồi dưỡng chuyên môn cho các
đối tượng tham gia đánh giá hạnh kiểm đã chứng minh được giả thuyết
khoa học của luận án. Nội dung chuyên đề bồi dưỡng và phương pháp
bồi dưỡng đã đáp ứng được yêu cầu của quá trình đánh giá hạnh kiểm
HS THPT. Kết quả đạt được qua khóa tập huấn như sau: Kiến thức của
học viên được nâng lên rõ rệt; Kỹ năng thực hành phân tích các tình

giáo dục kỹ luật tích cực cho học sinh; - Tổ chức, chỉ đạo đổi thực hiện
mới phương pháp đánh giá hạnh kiểm HS THPT thông qua hoạt động
giáo dục trải nghiệm.; - Tổ chức, chỉ đạo thực hiện xây dựng qui trình
đánh giá hạnh kiểm HS THPT; Kết quả khảo nghiệm tính cần thiết và
tính khả thi của các biện pháp đã xây dựng đã cho thấy các biện pháp này
được đánh giá có tính cần thiết và khả thi cao. Kết quả thực nghiệm một
biện pháp trong quá trình tổ chức, thực hiện quản lý hoạt động đánh giá
hạnh kiểm HS THPT và phù hợp với thời gian thực hiện luận án đã chứng
minh tính khả thi của biện pháp này. Hệ thống các biện pháp có mối quan
hệ hỗ trợ và bổ sung cho nhau, làm tăng thêm tính hiệu quả và độ tin cậy
trong công tác quản lý hoạt động đánh giá hạnh kiểm HS THPT.
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
1. Kết luận
1.1. Về lý luận: Luận án đã hệ thống hóa một số vấn đề cơ bản
như: Nhân cách, đạo đức, hạnh kiểm. Đánh giá và hoạt động đánh giá
hạnh kiểm; Quản lý và quản lý hoạt động đánh giá hạnh kiểm HS
THPT. Đặc biệt luận án đã hình thành khái niệm hạnh kiểm, đánh giá
hạnh kiểm và quản lý hoạt động đánh giá hạnh kiểm; Đã cụ thể hóa khái
niệm này với cách tiếp cận dựa vào 4 chức năng cơ bản của quản lý để
hình thành nội dung quản lý hoạt động đánh giá hạnh kiểm HS THPT.
Luận án đã làm rõ phân cấp quản lý và nội dung quản lý của hoạt động


23
đánh giá hạnh kiểm HS THPT với 3 cấp là cấp Sở GDĐT, cấp trường
THPT, và cấp GV. Xây dựng được quy trình quản lý và nội dung quản
lý hoạt động đánh giá hạnh kiểm HS THPT. Xác định rõ mục đích của
việc quản lý hoạt động đánh giá hạnh kiểm HS THPT là để nâng cao
chất lượng giáo dục đạo đức cho HS. Khẳng định nội dung hoạt động
đánh giá hạnh kiểm HS THPT là bao gồm đối tượng đánh giá, nội dung

2.2. Đối với Sở GDĐT Tp.HCM