Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
1
DÂN QUÂN TỰ VỆ
I. KHÁI QUÁT CHUNG.
Lực lượng vũ trang Việt Nam là quân đội gồm 3 bộ phận hợp thành với
liên hệ chặt chẽ đó là: Bộ đội chủ lực, Bộ đội địa phương, và dân quân tự vệ.
Bài thu hoạch này sẽ tập trung nghiên cứu về lực lượng dân quân tự vệ, lực
lượng đông đảo và rộng khắp nhất trong lực lượng vũ trang Việt Nam.
I.1. Khái niệm về dân quân tự vệ:
Theo điều 1 của Pháp lệnh dân quân tự vệ thì: Dân quân tự vệ là lực
lượng vũ trang quần chúng không thoát li sản xuất, công tác, là một bộ phận
của lực lượng vũ trang nhân dân nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam,
đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, sự quản lí và điều hành
của Chính phủ, ủy ban nhân dân các cấp, sự chỉ đạo chỉ huy thống nhất của bộ
trưởng Bộ quốc phòng và sự chỉ huy trực tiếp của cơ quan quân sự địa
phương.
Lực lượng này được tổ chức ở xã phường, thị trấn thì gọi là Dân quân.
Được tổ chức ở các cơ quan Nhà Nước, đơn vị sự nghiệp, tổ chức kinh tế, tổ
chức Chính trị- xã hội thì gọi là Tự vệ.
Lực lượng dân quân tự vệ bao gồm dân quân tự vệ nòng cốt và dân
quân tự vệ rộng rãi.
I.2. Lịch sử hình thành và phát triển:
Trong những năm 1930 - 1931, trong phong trào Xô viết Nghệ - Tĩnh
đã xuất hiện các đội Tự vệ đỏ, đó là mầm mống của các lực lượng vũ trang
cách mạng sau này của nhân dân ta.
Trần Việt Quân CN Điện Hóa K51 Dân Quân Tự Vệ
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
2
Ngày 28 tháng 3 năm 1935, Đại hội lần thứ nhất của Đảng được tổ
chức tại Ma Cao (Trung Quốc) đã thông qua “Nghị quyết về Đội tự vệ”. Nghị
quyết xác định bản chất giai cấp, bản chất cách mạng của đội tự vệ, một tổ

lực lượng dân quân tự vệ được tổ chức rộng khắp, bao gồm cả nông dân, công
nhân, trí thức, học sinh, sinh viên; được trang bị từ thô sơ đến tương đối hiện
đại đã chung sức, chung lòng tích cực tham gia kiến thiết miền Bắc xã hội chủ
nghĩa, anh dũng chiến đấu bắn máy bay Mỹ, phục vụ chiến đấu, thực hiện
công tác phòng không nhân dân, bảo đảm giao thông vận tải thời chiến, xung
kích trong lao động sản xuất, bảo vệ trật tự trị an ở cơ sở, thực hiện nghĩa vụ
của hậu phương đối với tiền tuyến lớn miền Nam. Ở miền Nam, các đội tự vệ
và du kích ở cả nông thôn, đồng bằng, rừng núi, đô thị đã hỗ trợ đắc lực cho
phong trào đồng khởi góp phần làm thất bại âm mưu của đế quốc Mỹ nhằm
thống trị miền Nam bằng các thủ đoạn của chủ nghĩa thực dân mới. Bằng mọi
thứ vũ khí kể cả thô sơ và hiện đại, anh dũng chiến đấu cùng với quân giải
phóng và nhân dân lần lượt đánh thắng chiến lược “chiến tranh đặc biệt”,
“chiến tranh cục bộ”, “Việt Nam hoá chiến tranh” của Mỹ, góp phần giải
phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất Tổ quốc.
Đánh giá vai trò, vị trí chiến lược của lực lượng dân quân tự vệ và du
kích đối với công cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược của nhân
dân ta, tháng 5 năm 1947 Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết: “Dân quân tự vệ và
du kích là lực lượng của toàn dân tộc, là một lực lượng vô địch, là một bức
tường sắt của Tổ quốc. Vô luận kẻ địch hung bạo thế nào, hễ đụng vào lực
lượng đó, bức tường đó, thì địch nào cũng phải tan rã”.
Từ sau khi đất nước được thống nhất đến nay, lực lượng Dân quân tự
vệ đã cùng với các lực lượng khác vẫn luôn giữ vững và phát huy vị trí chiến
lược của mình trong sự nghiệp cách mạng của cả dân tộc, dưới sự lãnh đạo
của cấp ủy Đảng, quản lý, điều hành của chính quyền xung kích trong lao
Trần Việt Quân CN Điện Hóa K51 Dân Quân Tự Vệ
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
4
động sản xuất, tham gia giữ gìn anh ninh chính trị, trật tự an toàn ở địa
phương, cơ sở, phòng chống và khắc phục hậu quả thiên tại, tìm kiếm cứu
nạn; được cấp ủy, chính quyền và nhân dân tin cậy.

Việt Nam, sự thống lĩnh của Chủ tịch nước, sự quản lý điều hành của Chính
phủ mà trực tiếp là sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp uỷ, chính quyền địa phương
các cấp; sự chỉ huy thống nhất của Bộ trưởng Bộ quốc phòng và sự chỉ huy
trực tiếp của chỉ huy trưởng cơ quan quân sự địa phương.
2. Tổ chức và hoạt động của DQTV phải tuân thủ Hiến pháp và pháp
luật; dựa vào dân và phát huy sức mạnh tổng hợp của hệ thống chính trị để
thực hiện nhiệm vụ.
3. Tổ chức biên chế của DQTV phải căn cứ vào yêu cầu, nhiệm vụ
quốc phòng, an ninh gắn với địa bàn và nhiệm vụ của đơn vị sản xuất, công
tác; bảo đảm cho thuận tiện cho chỉ đạo, quản lý, chỉ huy và phù hợp với điều
kiện kinh tế - xã hội của từng địa phương.
II.3. Nhiệm vụ của Dân quân tự vệ gồm:
1. Sẵn sàng chiến đấu, chiến đấu và phục vụ chiến đấu để bảo vệ địa
phương, cơ sở, phối hợp với các đơn vị Bộ đội Biên phòng, Hải quân, Cảnh
sát biển và các lực lượng khác bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia
và chủ quyền, quyền chủ quyền trên các vùng biển Việt Nam.
2. Phối hợp với các đơn vị Quân đội nhân dân Công an nhân dân và các
lực lượng khác trên địa bàn tham gia xây dựng nền quốc phòng toàn dân, xây
dựng khu vực phòng thủ, giữ gìn an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, bảo
Trần Việt Quân CN Điện Hóa K51 Dân Quân Tự Vệ