SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:

MỘT VÀI KINH NGHIỆM ĐỔI MỚI
PHƢƠNG PHÁP GIẢNG DẠY MÔN ĐỊA LÝ
Viết bởi THPT Phan Bội Châu - Bình Thuận
Thứ tƣ, 24 Tháng 8 2011 14:40


TRƢỜNG THPT PHAN BỘI CHÂU
TỔ ĐỊA LÝ

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

Phan Thiết ngày 20 tháng 8 năm 2011

BÁO CÁO

V/V ĐỔI MỚI PHƢƠNG PHÁP GIẢNG DẠY MÔN ĐỊA LÝ

-

Họ và tên : LÊ PHƢƠNG

-

Giáo viên giảng dạy môn địa lý tại đơn vị : THPT Phan Bội Châu – Thành phố Phan Thiết

– Tỉnh Bình Thuận .
Qua quá trình giảng dạy từ phƣơng pháp truyền thống chuyển đổi sang phƣơng pháp giảng dạy


Những khó khăn gặp phải trong quá trình đổi mới

- Một số giáo viên (GV) Địa lí vẫn chƣa thực sự thấm nhuần bản chất, hƣớng và cách thức đổi mới
PPDH Địa lí; hiểu biết về cơ sở lí luận, thực tiễn của đổi mới PPDH còn chƣa sâu sắc.
- Đa số GV vẫn chú trọng truyền thụ kiến thức theo kiểu thuyết trình xen kẽ hỏi đáp, nặng về
thông báo, giảng giải kiến thức, nhẹ về phát huy tính tích cực và phát triển tƣ duy HS.
- Nhiều GV lên lớp theo kiểu dạy "chay", không sử dụng bản đồ/lƣợc đồ ngay cả trong các tiết học
có nội dung về địa lí khu vực, quốc gia, tổ quốc và địa phƣơng. Việc sử dụng phƣơng tiện dạy học
còn nặng về mô tả, minh hoạ là chủ yếu.
- Hình thức tổ chức dạy học còn đơn điệu. Dạy theo lớp là chủ yếu. Các hình thức dạy học cá
nhân, nhóm, ngoài trời còn đƣợc ít, hoặc chƣa đƣợc thực hiện, hiệu quả thực hiện còn thấp.


- Cơ sở vật chất phục vụ dạy học và các phƣơng tiện dạy học còn thiếu và chƣa đồng bộ.
Chính những điều này , bản thân với tƣ cách là chỉ đạo bộ môn địa lý trong toàn tỉnh cũng nhƣ là
có một số kinh nghiệm trong quá trình giảng dạy đã rút ra đƣợc những việc đã thực hiện từng
bƣớc trong quá trình đổi mới giảng dạy ở bộ môn này nhƣ sau :
Cách thức đổi mới phƣơng pháp dạy học Địa lí :
a) Dạy học Địa lí trung học phổ thông theo định hƣớng đổi mới trên đƣợc tiến hành theo cách
thức: giáo viên đóng vai trò tổ chức, hƣớng dẫn, chỉ đạo, điều khiển; học sinh tích cực, tự giác,
chủ động làm việc với các nguồn tri thức dƣới sự chỉ đạo của giáo viên.
b) Đổi mới phƣơng pháp dạy học địa lí ở trƣờng trung học phổ thông cần tập trung vào 4 hƣớng
sau:
- Phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động và tƣ duy sáng tạo của học sinh.
- Bồi dƣỡng phƣơng pháp tự học.
- Rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn.
- Tác động đến tình cảm, đem lại niềm tin và hứng thú học tập cho học sinh.
Trong đó hƣớng phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động và tƣ duy sáng tạo của học sinh là cơ
bản và chủ yếu nhất, nó sẽ chi phối đến 3 hƣớng sau:

trƣờng. Chúng ta có thể hình dung mối quan hệ tác động qua lại giữa các yếu tố của môi trƣờng
dạy học cũng nhƣ sự ảnh hƣởng và thích nghi giữa ngƣời dạy và ngƣời học đối với môi trƣờng .
Bên cạnh cơ sở lý luận nhƣ trên , bản thân đã thấy đƣợc : dạy bộ môn này để học sinh thích học ,
tiếp thu nhanh bài từng tiết học trên lớp , cần phải hội đủ những tố chất sau :


1/ Tạo dấu ấn ngôn ngữ của giáo viên.
Ngôn ngữ bao gồm ngôn ngữ nói (giọng vừa nghe, ấm áp, chậm rãi và thân thiện); ngôn ngữ viết
(không nên lạm dụng máy chiếu project mà cần phải dùng đến bảng nữa); ngôn ngữ cử chỉ (giáo
viên phổ thông không nên ngồi giảng một chỗ nhƣ giảng viên đại học) và cuối cùng là ngôn ngữ
câm (nhiều lúc phải cố tạo ra một khoảng trống không nói gì để tạo ấn tƣợng).
2/ Ngƣời học là trung tâm của hoạt động.
Luôn hƣớng đến ngƣời học, tất cả vì ngƣời học. Giáo viên phải cho ngƣời học cái mà họ cần chứ
không phải đƣa cho họ cái ta có. Kiến thức (đúng ra là kinh nghiệm lịch sử xã hội) phải từ đầu
ngƣời giáo viên sau đó qua trái tim rồi mới phát ra thành lời.
3/ Nâng cao hiệu quả sử dụng phƣơng tiện dạy học.
Phƣơng tiện dạy học đây bao gôm cả phƣơng tiện hiện đại lẫn phƣơng tiện truyền thống. Nhiều
lúc trong dạy học địa lý một mẫu đá cũng tạo đƣợc hiệu quả tâm lý hơn một đoạn băng video .
4/ Luôn cập nhật thông tin.
Thông tin luôn cần cho cuộc sống đặc biệt đối với dạy học địa lý trong khi đó sách giáo khoa
không cập nhật nổi.Chẳng hạn sao Diêm Vƣơng đã không còn đƣợc gọi là sao nữa mà chúng ta
vẫn dạy cho học sinh hệ mặt trời có 9 hành tinh thì..... chắc là không ổn….
HIỆU QUẢ TRONG QUÁ TRÌNH THỰC HIỆN ĐỔI MỚI CỦA BẢN THÂN :
1/ Học sinh rất thích học môn địa lý , giờ học luôn sinh động và tạo những hứng thú trong quá
trình thực hiện những thao tác mà giáo viên đã vận dụng ( trao đổi nhóm , cặp đôi , hoặc hình
thành ô chử , những trò chơi nhỏ theo từng tiểu mục …)
2/ Kết quả cuối năm tỉ lệ học sinh lớp đƣợc phân công giảng dạy : Xếp loại TB luôn từ 80% trở
lên