Khai thác và vận dụng tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh ở một số bài học GDCD lớp
10
------------------------------------------------------------------------------------------------------

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI
Trường THPT Nam Hà
Mã số: ...........

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

KHAI THÁC VÀ VẬN DỤNG
TƯ TƯỞNG ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ
MINH Ở MỘT SỐ BÀI HỌC
GIÁO DỤC CÔNG DÂN LỚP 10

Người thực hiện: TRẦN THỊ THANH HẰNG
Lĩnh vực nghiên cứu:
- Quản lý giáo dục



- Phương pháp dạy học bộ môn: .....GDCD....
- Lĩnh vực khác:
Có đính kèm:
 Mô hình Phần mềm  Phim ảnh



.............................................. 
 Hiện vật khác


Học vị (hoặc trình độ chuyên môn, nghiệp vụ) cao nhất: Cử nhân

-

Năm nhận bằng: 2005

-

Chuyên ngành đào tạo: Giáo dục chính trị.

III. KINH NGHIỆM KHOA HỌC
-

Lĩnh vực chuyên môn có kinh nghiệm: Giảng dạy.
Số năm có kinh nghiệm: 7 năm

-

Các sáng kiến kinh nghiệm đã có trong 5 năm gần đây:

+ “Sử dụng phương pháp đóng vai trong giảng dạy môn giáo dục công dân ở bậc
trung học phổ thông”
+ “Lồng ghép giáo dục pháp luật trong giảng dạy môn giáo dục công dân lớp 10”

------------------------------------------------------------------------------------------------------GV thực hiện: Trần Thị Thanh Hằng
Trang 2


Khai thác và vận dụng tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh ở một số bài học GDCD lớp
10



Khai thác và vận dụng tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh ở một số bài học GDCD lớp
10
------------------------------------------------------------------------------------------------------

nghiệm này chắc chắn không tránh khỏi những thiếu sót. Vì vậy rất mong
quý thầy cô góp ý cho những thiếu sót ấy để tôi ngày càng hoàn thiện hơn
trong quá trình giảng dạy của mình.

------------------------------------------------------------------------------------------------------GV thực hiện: Trần Thị Thanh Hằng
Trang 4


Khai thác và vận dụng tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh ở một số bài học GDCD lớp
10
------------------------------------------------------------------------------------------------------

II.THỰC TRẠNG TRƯỚC KHI THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP
CỦA ĐỀ TÀI
1.Thuận lợi:
Bác Hồ, người cha già kính yêu của dân tộc Việt Nam, bằng cuộc đời
cách mạng gắn bó với tổ quốc và nhân dân, Người đã để lại cho nhân dân
ta tài sản vô giá là tư tưởng và tấm gương đạo đức trong sáng, mẫu mực,
cao đẹp, kết tinh những giá trị truyền thống của dân tộc, của nhân loại và
thời đại, để mọi người Việt Nam học tập và noi theo.
Cuộc vận động Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh
do Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam phát động đã
trở thành phong trào phát triển sâu rộng trong toàn xã hội, thu được nhiều
thành quả tốt đẹp.

do vậy, để vừa đảm bảo nội dung bài học, vừa vận dụng tư tưởng và tấm
gương đạo đức Hồ Chí Minh cho các em học sinh thì đòi hỏi người giáo
viên phải chủ động, linh hoạt, nắm vững kiến thức về cuộc đời và sự
nghiệp cách mạng của Bác.
III. TỔ CHỨC THỰC HIỆN ĐỀ TÀI
1. Cơ sở lí luận:
Hiện nay, đất nước đã trải qua chặng đầu tiên của tiến trình hội nhập
quốc tế với nhiều cam go vất vả và đã đạt được những thành tựu nhất
định trong một số lĩnh vực. Quá trình giao lưu kinh tế, văn hóa, khoa học
kĩ thuật đã đặt nước ta trước những vận hội mới và thử thách mới, đó là
để đưa đất nước đạt đến những yêu cầu phát triển toàn diện, chúng ta phải
có những con người phẩm chất đạo đức, có trình độ, năng lực, trí tuệ để
thực hiện thành công quá trình hội nhập. Để thực hiện được điều đó thì
cần phải có sự đóng góp của tất cả các ngành nghề trong xã hội và ngành
Giáo dục luôn giữ vị trí hàng đầu trong việc đào tạo con người xã hội chủ
nghĩa vừa hồng vừa chuyên.
Đối với học sinh phổ thông, việc học tập và làm theo tấm gương đạo
đức của Bác Hồ là nhiệm vụ rất quan trọng và thường xuyên, được thực

------------------------------------------------------------------------------------------------------GV thực hiện: Trần Thị Thanh Hằng
Trang 6


Khai thác và vận dụng tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh ở một số bài học GDCD lớp
10
------------------------------------------------------------------------------------------------------

hiện thông qua các môn học, nhằm giáo dục cho học sinh đạo đức, lối
sống, rèn luyện hành vi tích cực theo tấm gương đạo đức của Bác.
Xuất phát từ tầm quan trọng này, từ năm học 2010 – 2011, Bộ Giáo


“Tiên học lễ, hậu học văn” – Trước khi dạy cho học sinh biết làm
các phép toán, dạy cho các em cách cảm thụ văn học thì phải dạy cho các
em cách làm người, giúp các em hình thành nhân cách, biết đối nhân xử
thế, trở thành những công dân có đạo đức, có ích cho đất nước. Và môn
GDCD là một trong những môn học thực hiện nhiệm vụ ấy, là môn học
giúp hình thành nhân cách, đạo đức cho học sinh, giúp các em trở thành
những con người xã hội chủ nghĩa vừa hồng vừa chuyên, phục vụ sự
nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
“Học đi đôi với hành, lý luận gắn liền với thực tiễn” – nguyên lý ấy
vẫn còn nguyên giá trị cho đến ngày nay. Và để giúp học sinh thực hiện
được những hành vi đạo đức, gắn bài học với đời sống thì người giáo
viên phải biết cách đưa nội dung bài học ấy vào thực tiễn cuộc sống hằng
ngày, làm cho tiết học trở nên sinh động, nhẹ nhàng, gần gũi, cuốn hút
học sinh chú tâm vào môn học vốn bị coi là khô khan này.
3. Nội dung, biện pháp thực hiện các giải pháp của đề tài:
3.1. Xây dựng nội dung cần lồng ghép:
Để xây dựng nội dung cần lồng ghép vào bài học thì:
Thứ nhất, giáo viên phải xác định rõ bài học có những yêu cầu gì,
yêu cầu nào là trọng tâm, xác định những nội dung cần truyền đạt, nội
dung nào phù hợp với phương pháp nào, từ đó mới xác định và xây dựng
nội dung lồng ghép cho hợp lí.
Thứ hai: Cần định hướng cho học sinh cách học tập chủ động, giáo
viên không nên thuyết trình nhiều vì pháp luật mà chỉ nói suông thì sẽ rất
khó nhớ, mà phải thông qua các tình huống nhất định, giáo viên có thể
đưa ra tình huống và yêu cầu học sinh giải quyết tình huống nhưng cũng
cần hướng dẫn để các em không bị sa đà, lạc đề.
------------------------------------------------------------------------------------------------------GV thực hiện: Trần Thị Thanh Hằng
Trang 8


------------------------------------------------------------------------------------------------------GV thực hiện: Trần Thị Thanh Hằng
Trang 9


Khai thác và vận dụng tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh ở một số bài học GDCD lớp
10
------------------------------------------------------------------------------------------------------

+ Xem trước nội dung SGK.
+ Rút ra nội dung bài học và kết luận.
+ Vận dụng và liên hệ được với thực tiễn xung quanh.
3.2.2. Thực hiện:
Chương trình GDCD lớp 10 ở học kì I là các vấn đề về thế giới quan
và phương pháp luận, còn ở học kì II, các em được trang bị những kiến
thức xã hội về đạo đức, về tình yêu, hôn nhân, gia đình. Trước tình hình
xuống cấp về đạo đức của một bộ phận thanh thiếu niên trong giai đoạn
hiện nay thì việc khai thác và vận dụng giá trị tư tưởng đạo đức cơ bản
của chủ tịch Hồ Chí Minh cho các em là thật sự cần thiết.
Để khai thác những giá trị cao đẹp trong tư tưởng đạo đức Hồ Chí
Minh vào bài học thì chúng ta phải xác định rõ bài học có những nội dung
trọng tâm gì, xác định những nội dung cần truyền đạt, nội dung nào phù
hợp với những giá trị đạo đức nào, từ đó mới xây dựng nội dung bài học
có lồng ghép tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh.
Ở bài 9 “Con người là chủ thể của lịch sử, là mục tiêu phát triển của
xã hội” (SGK GDCD lớp 10 trang 53), ta có thể khai thác tư tưởng của
Bác về phát triển con người, Bác Hồ mong muốn phấn đấu: “... sao cho
nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai
cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành”. Bên cạnh đó, Bác còn
nhận thấy rõ vai trò chủ thể lịch sử của con người trong việc sáng tạo nên
các giá trị vật chất và tinh thần của xã hội, chủ tịch Hồ Chí Minh nói:

dục, nhẹ về xử phạt, nhưng cái gì cũng không dùng đến xử phạt thì không
nên, sẽ mất cả kỷ luật. Trọn đời Hồ Chí Minh là một cuộc đời giáo dục
mọi người làm người, lấy đức làm gốc. Người luôn nhấn mạnh vai trò
quan trọng và tích cực của đạo đức trong đời sống xã hội. Năm 1966, khi
nói chuyện với đảng viên mới, Bác nói con người ta sống trước hết phải
có đạo đức, đọc bao nhiêu sách nhưng không yêu thương nhau thì cũng
chỉ là giáo điều...
Ở bài 11 “Một số phạm trù cơ bản của đạo đức học” ( SGK GDCD
lớp 10 trang 67), học sinh được tìm hiểu về những giá trị của con người
như nghĩa vụ, lương tâm, danh dự, nhân phẩm, hạnh phúc. Hồ Chí Minh
quan niệm: Con người không phải là thần thánh, ai cũng có chỗ hay, chỗ
dở, có cả cái tốt và cái xấu, ai cũng có thiện, có ác ở trong mình. Bởi vậy,
------------------------------------------------------------------------------------------------------GV thực hiện: Trần Thị Thanh Hằng
Trang
11


Khai thác và vận dụng tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh ở một số bài học GDCD lớp
10
------------------------------------------------------------------------------------------------------

phải “làm cho phần tốt trong mỗi con người nảy nở như hoa mùa xuân và
phần xấu bị mất dần đi”. Người yêu cầu phải thức tỉnh, tái tạo lương tâm,
đánh thức những gì tốt đẹp trong con người. Cùng với việc xây dựng đạo
đức mới, bồi dưỡng những phẩm chất tốt đẹp, nhất thiết phải chống
những biểu hiện đạo đức sai trái, xấu xa, không phù hợp với những chuẩn
mực của đạo đức mới. Trong giáo dục, vấn đề quan trọng là phải khơi dậy
ý thức đạo đức lành mạnh trong mỗi người, để mỗi người nhận thức được
và tự giác thực hiện. Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn luôn quan tâm để biểu
dương người tốt việc tốt. Người đã phát động cuộc thi đua “3 xây, 3

đòng dõi của tổ tiên ta. Vậy nên ta phải khoan hồng đại độ.”
Ở bài 14 “Công dân với nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ tổ quốc”
( SGK GDCD lớp 10 trang 95), học sinh được giáo dục về lòng yêu nước
thông qua tấm gương yêu nước nồng nàn của Bác. Chủ tịch Hồ Chí Minh
là người có lòng yêu quê hương, đất nước thiết tha. Bác đã cống hiến cả
cuộc đời mình cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải
phóng con người. Ngay từ thủa thiếu thời, Hồ Chí Minh đã lựa chọn một
cách rõ ràng mục tiêu phấn đấu là vì nước, vì dân. Trong cả cuộc đời hoạt
động cách mạng lâu dài và gian khổ, Người đã chấp nhận mọi hy sinh,
không quản gian nguy, kiên định, dũng cảm và sáng suốt để vượt qua mọi
khó khăn, thách thức, thực hiện bằng được mục tiêu đó. Chủ tịch Hồ Chí
Minh đã dạy: “Các Vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải
cùng nhau giữ lấy nước”.
Bấy nhiêu đức tính cao cả chung đúc lại trong một con người đã làm
cho tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh trở nên siêu việt, vô song “khó ai
có thể vượt hơn”. Nhưng cũng chính từ sự kết hợp của những đức tính đó,
Người là tấm gương cụ thể, gần gũi mà mọi người đều có thể noi theo.
IV. HIỆU QUẢ CỦA ĐỀ TÀI
Việc lồng ghép kiến thức pháp luật tạo hứng thú cho học sinh trong
việc tiếp cận các nội dung của bài học. Bởi nội dung môn học vốn khô
khan, giáo viên bằng năng lực của mình cần phải tìm tòi, vận dụng các
phương pháp để sao cho bài giảng đạt kết quả cao nhất. Qua đó lôi cuốn
học sinh vào việc tự tìm ra tri thức và tham gia chủ động vào quá trình
học, học sinh sẽ nhớ bài lâu, không thuộc lòng một cách đối phó, thụ
động, máy móc.
------------------------------------------------------------------------------------------------------GV thực hiện: Trần Thị Thanh Hằng
Trang
13



V. ĐỀ XUẤT, KHUYẾN NGHỊ KHẢ NĂNG ÁP DỤNG:
Để giúp học sinh nắm vững những kiến thức pháp luật, đòi hỏi
người giáo viên phải hiểu rõ và nắm vững những nội dung cơ bản của các
bộ luật, cũng như phải có trình độ chuyên môn sâu rộng, trình độ sư phạm
lành nghề mới có thể tổ chức, hướng dẫn các hoạt động của học sinh mà
nhiều khi diễn biến ngoài dự kiến của giáo viên.
Sử dụng các tình huống để lồng ghép kiến thức pháp luật trong
giảng dạy môn GDCD có những ưu điểm là huy động được các giác
quan tham gia quá trình nhận thức, tạo điều kiện cho học sinh dể hiểu,
nhớ lâu, tạo sự thoải mái, phát triển óc tư duy, sáng tạo, liên hệ giữa lý
thuyết với thực tế…
Tuy nhiên, khi sử dụng phương pháp này giáo viên cần chú ý:
Phải đầu tư suy nghĩ, lựa chọn một cách công phu các tình huống
phục vụ cho nội dung bài giảng. Tình huống phải phù hợp với chủ đề bài
học,phù hợp với lứa tuổi và trình độ của học sinh. Giáo viên cũng có thể
hướng dẫn học sinh phân tích, tổng hợp, khái quát thành những vấn đề lý
luận nhằm phát triển nhận thức cho học sinh.
Giáo viên cũng cần chủ động, nắm vững kiến thức, thu thập nhiều
thông tin và lường trước những thông tin đa chiều trong giải quyết vấn
đề từ phía học sinh.
Tình huống có thể dài hay ngắn, tuỳ từng nội dung vấn đề, song phải
phù hợp với nội dung cần truyền đạt, vừa sức với trình độ học sinh và
thời lượng tiết học.

------------------------------------------------------------------------------------------------------GV thực hiện: Trần Thị Thanh Hằng
Trang
15


Khai thác và vận dụng tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh ở một số bài học GDCD lớp

Trang
16


Khai thác và vận dụng tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh ở một số bài học GDCD lớp
10
------------------------------------------------------------------------------------------------------

VII. TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Phương tiện dạy học - Tô Xuân Giáp - Nhà xuất bản Giáo Dục - 1996
2. Làm chủ phương pháp giảng dạy - Madeline Hunter - Robin Hunter Nguyễn Đào Quý Châu (dịch) - Nhà xuất bản Đại học quốc gia TP.HCM
- 2005
3. Một số tư liệu tham khảo trên trang web của Bộ giáo dục:
www.edu.net.vn
4. Tài liệu bồi dưỡng giáo viên môn GDCD 10– Bộ GD-ĐT - Nhà xuất
bản Giáo dục.
5. Hướng dẫn thực hiện chương trình môn GDCD 10– Nguyễn Hữu Khải
(chủ biên) - Nhà xuất bản Giáo dục.
6. Sách giáo khoa GDCD lớp 10– Nhà xuất bản Giáo dục.
7. Các bộ luật của nước CHXHCN Việt Nam.

NGƯỜI THỰC HIỆN

TRẦN THỊ THANH HẰNG
------------------------------------------------------------------------------------------------------GV thực hiện: Trần Thị Thanh Hằng
Trang
17


Khai thác và vận dụng tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh ở một số bài học GDCD lớp


6. III-2. Cơ sở thực tiễn

Trang 5

7. III-3. Nội dung, biện pháp thực hiện các giải pháp của đề tài. Trang 7
8. III-3.1 Xây dựng nội dung cần lồng ghép.

Trang 7

9. III-3.2 Thực hiện bài dạy nội dung lồng ghép.

Trang 8

10. IV. Hiệu quả của đề tài.

Trang 14

11. V. Đề xuất, khuyến nghị khả năng áp dụng.

Trang 15

12. VI. Kết luận.

Trang 16

13. VII.Tài liệu tham khảo.

Trang 17