Chơng I : Tìm hiểu về động cơ điện một chiều
Chơng I : Tìm hiểu về động cơ đIện một chiều
Đ 1.1. Cấu tạo và nguyên lí hoạt động của động cơ điện một
chiều .
1.1.1.Cấu tạo của động cơ điện một chiều .
Kết cấu của động cơ điện một chiều có thể phân thành hai thành phần chính
là: phần tĩnh và phần quay .
1.1.1.1.Phần tĩnh hay Stato (phần cảm) .
Đây là thành phần đứng yên của động cơ.Phần tĩnh gồm các bộ phận chính
sau :
1.1.1.1.1.Cực từ chính .
Cực từ chính là bộ phận sinh ra từ trờng gồm có lõi sắt cực từ và dây quấn
kích từ lồng ngoài lõi sắt kích từ. Lõi sắt cực từ làm bằng những lá thép kỹ
thuật điện hoặc thép khối gia công thành dạng cực từ rồi cố định vào vở máy.
Dây quấn kích từ đợc quấn bằng dây đồng bọc cách điện và mỗi cuộn dây đều
đợc bọc cách điện kỹ thành một khối và tẩm sơn cách điện trớc khi đặt trên
các cực từ. Các cuộn dây kích từ đặt trên các cực từ này đợc nối nối tiếp với
nhau .
Nhiệm vụ chính của cực từ chính và dây quấn kích từ tạo ra từ thông chính
trong máy .
1.1.1.1.2.Cực từ phụ .
Cực từ phụ thờng làm bằng thép khối đặt xen kẽ giữa các cực từ chính và
dùng để cải thiện đổi chiều (đặt trên đờng trung tính hình học). Xung quanh
cực từ phụ có dây quấn cực từ phụ . Dây quấn cực từ phụ đợc đấu nối tiếp với
dây quấn phần ứng (dây quấn Roto) .
Nhiệm vụ của cực từ phụ là để làm giảm sự xuất hiện tia lửa điện trên bề mặt
chổi than và cổ góp .
1.1.1.1.3.Vỏ máy (gông từ) .
Sinh viên : Vũ Quang Tiến - Lớp CĐTĐH3 - K47 1
Chơng I : Tìm hiểu về động cơ điện một chiều
Gông từ dùng để làm mạch từ nối liền các cực từ , đồng thời làm vỏ máy

1.1.2.Nguyên lí hoạt động của động cơ điện một chiều .
Động cơ điện một chiều hoạt đông dựa trên hiện tợng cảm ứng điện từ
Khi đặt vào trong từ trờng một dây dẫn và cho dòng điện chạy qua dây dẫn thì
từ trờng sẽ tác dụng một lực từ vào dòng điện (vào dây dẫn) và làm cho dây
dẫn chuyển động ,chiều của từ lực đợc xác định bằng quy tắc bàn tay tráI .
* Nguyên lý: Khi cho dòng điện chạy qua cuộn dây kích từ , sẽ tạo ra từ tr-
ờng tác dụng một lực từ vào các dây dẫn của rôto khi có dòng chạy qua sẽ tạo
mô men làm quay rôto .
1.1.3.Phân loại động cơ điện một chiều .
Dựa vào cách nối dây quấn phần ứng với dây quấn kích từ động cơ điện một
chiều đợc chia ra làm bốn loại sau :
1.1.3.1.Động cơ điện một chiều kích từ độc lập .
U
đm
= E
đm
+ RI
đm


P
đm
đm
U
đm
I
ưđm
= I
đm
=

đm
- công suất cơ đầu cần trục cân bằng với tải .

đm
- hiệu suất định mức của động cơ .
1.1.3.2.Động cơ điện một chiều kích từ song song .
U
đm
= E
đm
+ RI
đm

I
ưđm
= I
đm
- I
kt
=

P
đm
đm
U
đm
- I
kt
U
I

U
đm
= E
đm
+ RI
đm
.
Với : R= R

+ R
kt
.

I
ưđm
= I
đm
= I
kt
=

P
đm
đm
U
đm
1.1.3.4.Động cơ điện một chiều kích từ hỗn hợp .
Động cơ điện kích từ hỗn hợp là động cơ điện vừa có kích từ song song vừa
có kích nối tiếp trong đó kích từ song song đóng vai trò chủ yếu .
Đ 1.2. Đặc tính cơ của động cơ điện một chiều kích từ độc lập .