BÀI GIẢNG

GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP

Phan Đặng Hiếu Thuận


GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP
I. Tổng quan về GQTC trong TMQT
II. Cơ quan giải quyết tranh chấp WTO
III. Trình tự thủ tục của DSU
IV. Thực tiễn


I. Tổng quan về GQTC trong TMQT
1.Khái niệm
Tranh chấp (giữa các quốc gia), liên quan
đến việc tuân thủ, đình chỉ thi hành điều ước
quốc tế hoặc áp dụng luật nội địa vi phạm các
thỏa thuận đã cam kết.
Đã từng có nhiều cơ chế, cách thức giải
quyết tranh chấp: thương lượng, cam kết
song phương, trọng tài, cơ chế có thẩm
quyền….


I. Tổng quan về GQTC trong TMQT
1.Khái niệm
Trước WTO, các phương thức giải quyết
thường là các thoả thuận song phương, tạo ra
vùng xám, dẫn đến sự bảo hộ cao. Các quốc

1.Cơ quan giải quyết tranh chấp (DSB)
Tranh chấp được giải quyết thông qua Cơ
quan giải quyết tranh chấp của WTO (DSB).
DSB thực chất là Đại hội đồng của WTO
nhưng hoạt động theo thủ tục độc lập và có
một chủ tịch riêng.


II.Cơ quan GQTC
1.Cơ quan giải quyết tranh chấp (DSB)
DSB có thẩm quyền:
 Thành lập và giám sát Ban hội thẩm (Panel) và cơ
quan phúc thẩm (AP)
 Thông qua các báo cáo giải quyết tranh chấp của
Ban hội thẩm
 Kiểm tra việc thực thi những kiến nghị giải quyết
tranh chấp
 Quyết định biện pháp trả đũa thương mại


II.Cơ quan GQTC
1.Cơ quan giải quyết tranh chấp (DSB)





Nguyên tắc:
Đồng thuận phủ quyết
Đảm bảo bí mật tố tụng

năm, có khả năng chuyên môn về pháp luật,
thương mại quốc tế….


II.Cơ quan GQTC
3.Cơ quan Phúc thẩm
Xem xét lại nội dung pháp luật trong báo
cáo của Panel
Có quyền giữ nguyên, sửa đổi hoặc hủy bỏ
kết luận của Panel (chỉ trong phạm vi các nội
dung pháp lý đã nêu và việc giải thích pháp
luật.)


III.Thủ tục
1.Tham vấn
Quốc gia có quyền lợi bị ảnh hưởng bắt
buộc phải có yêu cầu tham vấn với quốc gia
đối có hành vi được cho là gây bất lợi.
Quốc gia được yêu cầu sẽ phải trả lời trong
vòng 10 ngày và tiến hành tham vấn một cách
thiện chí trong 30 ngày kể từ ngày nhận được
yêu cầu.


III.Thủ tục
2.Khởi kiện (lập Panel)
Sau thời hạn tham vấn hoặc sau 10 ngày
khi đã có yêu cầu tham vấn mà quốc gia được
yêu cầu không trả lời hoặc không thực hiện

III.Thủ tục
3.Hòa giải
Môi giới là việc giúp các bên trao đổi mà
không tích cực tham gia vào quá trình trao
đổi.
Hoà giải sẽ nghiên cứu vấn đề một cách
độc lập và đề xuất biện pháp giải quyết tranh
chấp
Trung gian sẽ tích cực tham gia vào quá
trình đàm phán đồng thời đưa ra giải pháp
cho vấn đề tranh chấp.


III.Thủ tục
4.Sơ thẩm
Ban hội thẩm sẽ xem xét tư cách pháp lý của các
bên tham gia tranh chấp.
Không chỉ quốc gia bị ảnh hưởng trực tiếp mà cả
những quốc gia có quyền lợi bị ảnh hưởng gián tiếp
hoặc bị ảnh hưởng rất nhỏ cũng có thể trở thành
nguyên đơn.
Những quốc gia có quyền lợi liên quan khác có thể
được xem xét với tư cách bên thứ ba có lợi ích liên
quan. Các quốc gia này có quyền trình bày vấn đề
trực tiếp với Ban hội thẩm và những trình bày này sẽ
được phản ánh trong các báo cáo của ban hội thẩm.


III.Thủ tục
4.Sơ thẩm

ngày kể từ khi gởi cho các bên tranh chấp.
Nếu bên nào không đồng ý với báo cáo của
Ban hội thẩm sẽ phải gởi văn bản giải thích
sự phản đối đến DSB ít nhất 10 ngày trước
ngày mở phiên họp xem xét báo cáo của Ban
hội thẩm.


III.Thủ tục
4.Sơ thẩm
Trong thời hạn 60 ngày kể từ ngày báo cáo được
gởi đến các bên mà không có ý kiến phản đối DSB sẽ
thông qua báo cáo và báo cáo có giá trị như quyết
định giải quyết tranh chấp.
Việc không thông qua báo cáo chỉ tồn tại khi tất cả
các thành viên của DSB phản đối (Cơ chế đồng thuận
phủ quyết).
Nếu một trong các bên có ý kiến phản đối báo cáo,
thì DSB sẽ không tiến hành việc thông qua mà
chuyển vụ việc xét xử cấp phúc thẩm.


III.Thủ tục
5.Phúc thẩm
Cơ quan phúc thẩm có quyền chấp thuận,
sửa đổi bổ sung hoặc huỷ bỏ những lập luận
và pháp quyết của Ban hội thẩm.
Cơ quan phúc thẩm cũng có thể có khuyến
cáo đến các bên trong quá trình giải quyết vụ
việc tranh chấp.