MỤC LỤC
Nội dung

Trang

1


DANH MỤC VIẾT TẮT
CĐSP

: Cao đẳng Sư phạm

ĐH VHTTDLTH : Đại học Văn hóa Thể thao và Du lịch Thanh Hóa
ĐHSP

: Đại học Sư phạm

NCKH

: Nghiên cứu khoa học

Nxb

: Nhà xuất bản

SPAN

: Sư phạm âm nhạc

Tp

về âm nhạc của công chúng.
Trong thời đại công nghệ thông tin bùng nổ, sinh viên bị cuốn hút bởi các thú
vui không lành mạnh. Đã ảnh hưởng tới việc học tập cũng như hoạt động âm nhạc.
Qua đó, tạo ra một sân chơi âm nhạc để sinh viên có thể giao lưu học hỏi cùng
nhau là hết sức cần thiết. Vì vậy, giáo dục bộ môn hợp xướng ở trường Đại học vừa
là bộ môn nghệ thuật, vừa là sân chơi bổ ích, có sức lôi cuốn, hấp dẫn đối với sinh
viên. Mặt khác, là một tổ chức hoạt động âm nhạc lành mạnh, kích thích niềm đam
3


mê âm nhạc với mỗi sinh viên, tạo không khí hứng khởi cho các em mỗi khi tới
trường.
Là người được sinh ra và lớn lên tại mảnh đất xứ Thanh. Tôi luôn mong muốn
đưa đề tài nghiên cứu của mình vào sự phát triển nền âm nhạc trên mảnh đất quê
hương mình. Thực tế, việc giảng dạy hợp xướng cho sinh viên hệ ĐH SPAN trong
những năm qua còn nhiều bất cập: cơ sở vật chất còn thiếu thốn, sinh viên thuộc
nhiều địa phương, nhiều dân tộc khác nhau. Đời sống còn khó khăn, khả năng phát
âm ngôn ngữ, màu sắc âm nhạc của các em cũng khác nhau, năng lực của các em
không đồng đều. Bên cạnh đó, không ít các em gặp nhiều khó khăn trong đời sống,
thiếu thốn nhiều phương tiện trực quan phục vụ học tập và một số em còn ít được
tiếp cận với âm nhạc và thanh nhạc, giảng viên giảng dạy nhiệt tình mà kết quả học
tập của sinh viên chưa cao. Với mong muốn tìm ra những giải pháp mới góp phần
nâng cao chất lượng dạy học hợp xướng cho sinh viên tại trường, tôi mạnh dạn
chọn đề tài: “Dạy học hợp xướng cho sinh viên khoa Sư phạm Âm nhạc trường
Đại học Văn hóa Thể thao và Du lịch Thanh Hóa” cho luận văn chuyên ngành
Thạc sĩ Lý luận và Phương pháp dạy học âm nhạc. Với đề tài này, tôi mong muốn
có những đóng góp về lý luận và thực tiễn trong quá trình giảng dạy hợp xướng
cho sinh viên qua những bản hợp xướng Việt Nam. Góp phần phát triển nền âm
nhạc nước nhà.
2. Lịch sử nghiên cứu

hợp xướng cho sinh viên. Với mục đích mở rộng sự hiểu biết cho sinh viên, tích
lũy thêm số lượng tác phẩm cũng như những ý tưởng, hình thức trong mỗi tác
phẩm. Gần đây có công trình của Trần Tâm Đan (2011), Phát triển hát hợp xướng
ở trường TH Nguyễn Viết Xuân - Tp Nam Định; Lê Quang Đôn (2006), Đổi mới
phương pháp giảng dạy môn chỉ huy, dàn dựng hát tập thể cho hệ CĐSP Văn –
Nhạc trường CĐSP Hà Nam; Lê Vinh Hưng (2009), Hệ thống phương pháp dạy
5


và học hát hợp xướng hệ ĐH SPAN trường ĐHSP Nghệ thuật TW; Nguyễn Phạm
Khanh (2006), Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy học hát hợp xướng cho
hệ THSP Âm nhạc trường TH VHNT Phú Thọ; là bốn đề tài gần với đề tài của tôi,
song bốn đề tài trên chỉ tập trung nghiên cứu về các phương pháp hát hợp xướng,
dàn dựng hát tập thể chung chung. Đề tài của tôi, nghiên cứu và đưa ra các giải
pháp nhằm nâng cao chất lượng dạy và học môn hợp xướng trong trường ĐH
VHTTDLTH. Đặc biệt, trong quá trình dạy và học, tôi chú trọng phương pháp học
hợp xướng Việt, nâng cao khả năng cảm thụ, phát huy năng lực của sinh viên...
Mang tiếng hát của mình để phục vụ quê hương đất nước.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
- Mục đích nghiên cứu: Trên cơ sở nghiên cứu khả năng âm nhạc của sinh
viên, tìm hiểu thực trạng giáo dục âm nhạc ở trường Đại học Văn hóa Thể thao Du lịch Thanh Hóa và một số trường Đại học khác. Luận văn đề xuất một số biện
pháp nhằm nâng cao chất lượng dạy học hợp xướng Việt cho trường Đại học Văn
hóa Thể thao - Du lịch Thanh Hóa, đáp ứng nhu cầu đổi mới giáo dục Âm nhạc.
Nghiên cứu các thủ pháp sáng tác của các nhạc sĩ Việt Nam, các trải nghiệm thực
tế và nghệ thuật đã làm nên tác phẩm hợp xướng của họ. Từ đó, tìm ra các cách
thức hiệu quả nhất để thể hiện tác phẩm.
- Nhiệm vụ nghiên cứu:
+ Nghiên cứu cơ sở lý luận của đề tài.
+ Đánh giá thực trạng giảng dạy hợp xướng cho sinh viên, tại trường Đại học
Văn hóa Thể thao - Du lịch Thanh Hóa.

Thanh Hóa. Từ kết quả trên, sẽ mở rộng ra là các đội hợp xướng tại trường, không
chỉ hoạt động trong nhà trường mà còn ngoài xã hội. Góp phần nâng cao trình độ
nhận thức và thực hành âm nhạc ở địa phương. Xây dựng đời sống xã hội lành
mạnh, nếp sống tinh thần văn minh.
7. Bố cục của luận văn
7


Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Tài liệu tham khảo, Phụ lục, Luận văn gồm hai
chương:
Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
Chương 2. MỘT SỐ GIÁI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIẢNG
DẠY HỢP XƯỚNG CHO SINH VIÊN KHOA SPAN TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN
HÓA THỂ THAO - DU LỊCH THANH HÓA

8


Chương 1
CỞ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
1.1. Khái quát về hát hợp xướng
1.1.1. Khái niệm hợp xướng
1.1.2. Sơ lược về sự hình thành và phát triển của hợp xướng
1.1.3. Bản chất của hát hợp xướng
1.1.4. Các thể loại hợp xướng
1.1.4.1. Hợp xướng người lớn
- Hợp xướng nam
- Hợp xướng nữ
- Hợp xướng tổng hợp
1.1.4.2. Hợp xướng thiếu nhi

2.1.1.3. Phương pháp kiểm tra đánh giá
2.1.2. Đổi mới nội dung rèn luyện kỹ năng hát hợp xướng
2.1.2.1. Đổi mới nội dung về luyện thanh phát triển giọng hát
2.1.2.2. Kỹ thuật xử lý hơi thở
2.1.2.3. Phương pháp luyện tập tiết tấu, giai điệu và xử lý sắc thái
2.1.2.4. Bổ sung nội dung chương trình dạy học hợp xướng
2.1.2.5. Phương pháp rèn luyện kỹ năng biểu diễn
2.1.3. Các biện pháp khác
2.1.3.1. Tổ chức biểu diễn, giao lưu nghệ thuật hợp xướng tạo sân chơi âm
nhạc phong phú, sinh động
10


2.1.3.2. Nâng cao kỹ thuật chỉ huy của giảng viên
2.1.3.3. Một số vấn đề về cơ sở vật chất, chương trình và giáo trình góp
phần nâng cao chất lượng dàn dựng hợp xướng
2.2. Thực nghiệm sư phạm và nội dung thực nghiệm
2.2.1. Thực nghiệm sư phạm
2.2.1.1. Mục đích thực nghiệm
2.2.1.2. Nhiệm vụ thực nghiệm
2.2.1.3. Nội dung thực nghiệm
2.2.1.4. Đối tượng thực nghiệm
2.2.1.5. Phạm vi thực nghiệm
2.2.1.6. Tổ chức quá trình thực nghiệm
2.2.2. Nội dung thực nghiệm
Tiểu kết chương 2

11




Luận văn Thạc sĩ Nghệ thuật.
Trần Tâm Đan (2011), Phát triển hát hợp xướng ở trường TH Nguyễn Viết
Xuân - Tp Nam Định, Luận văn tốt nghiệp cử nhân SPÂN K2, ĐHSP Nghệ

3.

thuật TW, Hà Nội.
Lê Quang Đôn (2006), Đổi mới phương pháp giảng dạy môn chỉ huy, dàn
dựng hát tập thể cho hệ CĐSP Văn – Nhạc trường CĐSP Hà Nam, khóa luận

4.

tốt nghiệp ĐHSP ÂN CQ K4, ĐHSP Nghệ thuật TW, Hà Nội.
Phùng Trà Giang (2011), Tìm hiểu chương IV “Tiếng hát” trong bản giao
hưởng hợp xướng “Côn Đảo” của Hoàng Hà, Hoàng Lương, Luận văn tốt

5.

nghiệp cử nhân SPÂN K2B, ĐHSP Nghệ thuật TW, Hà Nội.
Bùi Thị Thu Hà (2006), Giải pháp góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy
môn chỉ huy dàn dựng hợp xướng cho giáo sinh SPAN trường CĐSP Hà Nội,

6.

khóa luận tốt nghiệp ĐHSP ÂN CQ K2, ĐHSP Nghệ thuật TW, Hà Nội.
Phạm Khắc Hiền (2007), Tìm hiểu bản hợp xướng Âm vang Bình Minh của
nhạc sĩ Ca Lê Thuần, khóa luận tốt nghiệp Đại học ngành lý luận âm nhạc,

7.


12.

tốt nghiệp ĐHSPAN CT K4, ĐHSP Nghệ thuật TW, Hà Nội.
Nguyễn Quỳnh Lê (2013), Giải pháp nâng cao chất lượng giảng dạy môn
chỉ huy và dàn dựng hát tập thể cho SV hệ CĐSP Âm nhạc trường ĐH
Quảng Bình, luận văn Thạc sĩ ngành lý luận và phương pháp dạy học âm

13.

nhạc, Học viện Quốc gia Việt Nam, Hà Nội.
Trần Thị Mây (2001), Tìm hiểu thủ pháp hợp xướng thông qua bản Tiếng hát
người chiến sĩ Biên Thùy của nhạc sĩ Tô Hải, khóa luận tốt nghiệp hệ trung

14.

cấp lý luận, Nhạc viện Hà Nội.
Trần Văn Minh (2010), Các tác phẩm Trường ca - Hợp xướng của nhạc sĩ
Hoàng Vân, luận văn thạc sĩ lý luận âm nhạc, Học viện Âm nhạc Quốc gia

15.

Việt Nam, Hà Nội.
Nguyễn Thị Năm (2006), Phương pháp dàn dựng hát tập thể cho giáo sinh
trường CĐSP Hà Tây, Khóa luận tốt nghiệp ĐHSP ÂN CQ K2, ĐHSP Nghệ

16.

thuật TW, Hà Nội.
Lê Thảo Nguyên (2007), Các tác phẩm Giao hưởng - Hợp xướng của nhạc sĩ

* Tiếng nước ngoài:
21.

Gordon Lamb (2010): Choral techniques - Kỹ thuật hợp xướng. Đại học

22.

Rice, Houston, Texas, USA.
Imogen Holst (1973): Conducting and Choir - Chỉ huy và Hợp xướng. Đại

23.

học Oxford, Ely House, London, Anh.
Marcel Corneloup (1957): Guide pratique du chan choral - Hướng dẫn thực
hành hát hợp xướng. Nxb. Francis Van de Velde, Paris, Pháp.
* Các tổng phổ hợp xướng của các tác giả Việt Nam:

25.
26.
27.
28.
29.
30.
31.

Hồ Bắc: Ca ngợi Tổ quốc.
Trọng Bằng: Chào năm 2000 chào thiên niên kỷ mới.
Nguyễn Việt Bình: Thơ Bác - Lời xuân.
Lê Dũng: Tuổi trẻ Việt Nam.
Hoàng Hà - Hoàng Lương: Giao hưởng hợp xướng - chương IV: Côn Đảo.