Website: Email : Tel : 0918.775.368
Phần I: Phần mở đầu
I. Lý do chọn đề tài
Trong thực tiễn xã hội đang phát triển từng ngày, từng giờ và nh chúng
ta đều thấy ở một xã hội phồn vinh không thể thiếu công cuộc cách mạng t t-
ởng văn hóa, không thể không nói đến một thể chế văn hóa quan trọng - Sự
nghiệp th viện - bởi sự phát triển của th viện là thớc đo của sự phát triển khoa
học kỹ thuật, văn hóa của đất nớc, đồng thời nó cũng là công cụ sắc bén để ta
truyền bá những t tởng tiến bộ đối với quần chúng nhân dân.
Th viện là nơi tập hợp kho tàng kinh nghiệm của loài ngời vể đủ các
ngành tri thức. Nó đáp ứng đầy đủ nhu cầu tin của ngời dùng tin. Trong đó th
viện thiếu nhi là một loại th viện đặc biệt, quá trình công tác của nó mang một
nội dung và tính chất giáo dục sâu sắc: Bồi dỡng thế hệ cách mạng cho đời sau
là sự nghiệp trọng đại của Đảng, Nhà nớc và nhân dân ta. Ngay từ đầu thành
lập nớc Việt Nam Dân chủ cộng hòa, Bác Hồ đã từng nói: "Non sông Việt
Nam có trở nên vẻ vang hay không, dân tộc Việt Nam có đợc vẻ vang sánh vai
với các cờng quốc năm châu hay không chính là nhờ một phần lớn ở công học
tập của các cháu".
Ngành giáo dục đã đóng vai trò to lớn trong việc đào tạo hàng triệu
thanh thiếu nên có trình độ văn hóa, khoa học kỹ thuật có lý tởng cộng sản chủ
nghĩa, biết sống và chiến đấu vì lý tởng vĩ đại của Bác Hồ: "Không có gì quý
hơn độc lập, tự do". Thế hệ thanh niên dũng cảm và thông minh ấy không chỉ
là kết quả giáo dục của gia đình, nhà trờng, đoàn thể mà còn là kết quả giáo
dục của xã hội, trong đó có th viện.
Qua quá trình học tập và lĩnh hội, dần dần các môn học, hứng thú và
nhu cầu đọc của các em đợc phát triển và mở rộng. Sự quan tâm đối với sách,
đối với th viện ngày càng tăng lên. Các th viện thiếu nhi với hoạt động sách
báo muôn màu muôn vẻ sẽ thu hút các em ngoài giờ học, thỏa mãn lòng ham
1
Website: Email : Tel : 0918.775.368
học, ham đọc của các lứa tuổi, nhất là trong các dịp nghỉ hè ở khắp các thành

1. Đối tợng: Các em thiếu nhi ở thành phố Bắc Ninh
2. Phạm vi: Th viện thiếu nhi thành phố Bắc Ninh
IV. Nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài
1. Chức năng, nhiệm vụ
2. Kho sách th viện thiếu nhi thành phố Bắc Ninh
3. Hớng dẫn thiếu nhi đọc sách
4. Hoạt động quần chúng của th viện thiếu nhi thành phố Bắc Ninh
5. Kiến nghị và giải pháp cho việc tổ chức hoạt động phục vụ thiếu nhi ở th
viện thiếu nhi thành phố Bắc Ninh
V. Phơng pháp nghiên cứu đề tài
- Phơng pháp quan sát
- Phơng pháp thống kê
- Phơng pháp phỏng vấn
- Phơng pháp phân tích
VI. Kế hoạch nghiên cứu của đề tài
Từ ngày 25/2/2008--->10/3/2008: Thu nhập tài liệu có liên quan đến đề
tài nghiên cứu
Từ 11/3/2008--->17/3/2008: Khảo sát vốn tài liệu của th viện và thực
trạng tổ chức phục vụ thiếu nhi ở th viện thiếu nhi thành phố Bắc Ninh
Từ 18/3/2008--->28/3/2008: Tổng hợp số liệu tham khảo có liên quan
đến đề tài
Từ 29/3/2008--->3/4/2008: Viết báo cáo nghiên cứu
Phần II: Nội dung
3
Website: Email : Tel : 0918.775.368
I. Chức năng, nhiệm vụ của th viện
Sách có tác dụng lớn trong việc giáo dục thiếu niên và nhi đồng. Sách
giúp các em mở mang kiến thức, hiểu biết về thế giới tự nhiên và xã hội, bồi d-
ỡng và nâng cao lý tởng tình cảm và hành động tốt đẹp. Grup-Xkai-a đã viết:
"Vấn đề đọc sách của trẻ em là một trong các vấn đề quan trọng. Đọc sách

một cơ quan giáo dục và ngời cán bộ th viện phải là một nhà s phạm trong lĩnh
vực hỡng dẫn đọc sách cho thiếu nhi. Ngời cán bộ th viện phải nắm đợc toàn
bộ những gì có liên quan đến từng bạn đọc của mình, biết sức học của từng
em, công việc ở nhà thậm chí tính tình của từng em để hớng em đó đọc những
gì cần thiết nhất, bổ ích nhất.
Cán bộ th viện thiếu nhi cần phải hiểu rõ nội dung các loại sách báo
thiếu nhi trớc khi giới thiệu một cuốn sách nào đó cho các em, cán bộ th viện
cần phải hiểu rõ nội dung và giá trị của nó. Để đáp ứng đợc những yêu cầu đó
cán bộ th viện cần có trình độ kiến thức tổng hợp về các ngành đồng thời hiểu
rõ nhiềm vụ giáo dục xã hội chủ nghĩa cho thiếu nhi, nắm đợc hoạt động giảng
dạy và học tập của trờng học, hoạt động của Đội thiếu niên và phơng pháp h-
ớng dẫn đọc cho các em.
Ngoài ra, cán bộ th viện cần biết làm công tác quần chúng trong thiếu
nhi, có uy tín đối với các em, đợc các em tin yêu. Chúng ta không thể bắt buộc
cho một em nào đó phải đọc một cuốn sách nhất định, dù cuốn sách đó tốt hay
hấp dẫn đến mấy. Các em chỉ đọc khi có hứng thú. Nhiệm vụ và trách nhiệm
của cán bộ th viện thiếu nhi là phải tạo nên hứng thú đó, ngoài ra phải cố gắng
biến nhu cầu đọc thành hứng thú đọc của các em. Đó là một quá trình lâu dài,
phức tạp, khó khăn mà cán bộ thiếu nhi phải thực hiện.
Trong hoạt động th viện thiếu nhi cần quan hệ chặt chẽ với các trờng
học, bởi vì cán bộ th viện thiếu nhi không trực tiếp phụ trách các em mà là các
thầy cô giáo ở trờng. Mặt khác, nhà trờng cần biết kết quả đọc sách của các
5
Website: Email : Tel : 0918.775.368
em ở th viện thiếu nhi ra sao. Cán bộ th viện thiếu nhi là ngời hỗ trợ đắc lực
cho chơng trình học tập của các trờng học. Ngợc lại, các thầy cô giáo cũng
giúp th viện trong việc bổ sung vốn sách thiếu nhi sát hợp, loại bỏ những sách
không còn giá trị về t tởng và khoa học đồng thời giúp đỡ thêm cán bộ th viện
hiểu sâu hơn về từng em. Nhiều thầy cô kèm cặp toàn bộ học sinh của mình
đọc sách tại th viện thiếu nhi, tiến hành điểm sách mới, trao đổi với th viện ch-

là những tác phẩm văn học, nghệ thuật đặc biệt là truyện thiếu nhi, truyện cổ
tích, có tác động lớn đến t tởng, tình cảm của các em và đớc các em cảm thụ
nhanh chóng.
Các sách chính trị - xã hộ cũng chiếm tỷ lệ lớn trong kho sách thiếu nhi.
Đó là một số tác phẩm của các nhà sáng lập chủ nghĩa Mac - Lenin, các tài
liệu về tiểu sử hoạt động của Mac, Anghen, Lê Nin, Hồ Chí Minh.
Các tài liệu nói về Đòan, Đội...sách về những anh hùng, chiến sỹ và
đoàn viên thanh niên cộng sản và Đội thiếu niên tiền phong. Sách về khoa học
tự nhiên giúp hỗ trợ cho các em học tập và mở rộng kiến thức về những
môn học ở trờng: Sách Vật lý, Toán, hóa học, sinh vật học, giải phẫu và sinh lý
học về cơ thể ngời.
Các loại sách về lịch sử của đất nớc ta và của nớc ngoài đã đợc dịch ra
tiếng việt giúp các em hiểu đợc quy luật phát triển của xã hội.
Ngoài ra còn có tài liệu khoa học thởng thức. Báo, tạp chí cũng là phơng
tiện thông tin đại chúng rất tốt với thiếu nhi. Vì vậy th viện thiếu nhi thành
7
Website: Email : Tel : 0918.775.368
phố Bắc Ninh có 15 đầu báo và tạp chí. Chủ yếu gồm các loại: Báo nhi đồng,
tuổi trẻ, thiếu niên tiền phong...
Ngoài sách dành cho các em, th viện thiếu nhi thành phố Bắc Ninh còn
thu thập những tài liệu tham khảo cho cán bộ th viện, các giáo viên và phụ
huynh học sinh các loại sách về phơng pháp đọc sách và các tài liệu nghiên
cứu về văn học thiếu nhi, sách về tâm lý giáo dục học, tâm lý trẻ em...
Nhìn chung, th viện thiếu nhi thành phố Bắc Ninh có khá đầy đủ vốn tài
liệu: các tác phẩm kinh điển, các tài liệu khoa học phổ thông, sách giáo khoa
và các sách hỗ trợ cho học tập, các ấn phẩm định kỳ, bản đồ, tranh vẽ...
2. Công tác bổ sung vốn tài liệu của th viện thiếu nhi thanh phố Bắc Ninh
Vốn tài liệu là một bộ su tập theo những chủ đề và nội dung nhất định
đợc xử lý theo quy trình khoa học của nghiệp vụ th viện nhằm phục vụ ngời
dùng tin. Xây dựng vốn sách có nghĩa là lựa chọn và thu thập để đa ra sử dụng

với các em th viện thiếu nhi thành phố Bắc Ninh
Để các em thiếu nhi đợc sử dụng triệt để kho sách, mục đích chủ yếu
của th viện hiện đại là phục vụ một cách tối đa nhu cầu tin của bạn đọc. Công
tác th viện từ khâu nhập sách vào kho đến khi sách tới tay bạn đọc đã và đang
đợc thực hiện. Và vấn đề này th viện thiếu nhi thành phố Bắc Ninh đã tổ chức
đợc.
Ngời cán bộ th viện đợc ví nh là "Linh hồn của th viện" cần phải nắm đ-
ợc yêu cầu, tính chất, đặc điểm của th viện để có định hớng phục vụ tốt nhu
cầu tin của bạn đọc. Cần xác định đợc hình thức phục vụ thích hợp, có 2 hình
thức phục vụ chính: cho các em mợn về nhà và cho mợn tại chỗ.
Th viện thiếu nhi thành phố Bắc Ninh có phòng đọc thoáng mát sạch sẽ,
đủ ánh sáng, yên tĩnh, cách tổ chức sắp xếp sách, th mục, bảng phân loại thuận
tiện cho các em đến đọc sách. Ngoài ra hàng năm th viện đã tổ chức trng cầu ý
kiến của các em. Hàng tháng thống kê kết quả về tình hình mợn sách của các
em thiếu nhi.
9
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Ngoài vấn đề phục vụ bạn đọc thì quản lý vốn tài liệu của th viện là một
việc làm rất cần thiết. Nó ảnh hởng trực tiếp đến việc sử dụng sách của th viện.
Trách nhiệm của th viện là bảo quản vốn tài liệu và phục vụ tốt nhu cầu tin cho
bạn đọc. Bảo quản tốt là tiền đề cơ sở vật chất cho việc sử dụng đợc tốt hơn,
hạn chế độc hại. Còn bảo quản không tốt sẽ dễ mất mát h hỏng đặc biệt là tài
liệu quý. Tất nhiên sẽ ảnh hởng đến nhu cầu bạn đọc, bảo quản tốt còn có ý
nghĩa về mặt khoa học, vật chất.
III. Hớng dẫn thiếu nhi đọc sách
Chúng ta đều biết là các em rất ham đọc sách thậm chí có em mê sách
đến nỗi quên ăn, quên ngủ nhng không phải em nào cũng biết nên đọc sách gì
và đọc nh thế nào cho bổ ích và hiệu quả. Có em khi đọc một cuốn sách hay
thì đọc một mạch cho đến hết. Có em lúc đọc sách chỉ chú ý đến một số tình
tiết của câu chuyện, giở sách lung tung theo ý thích thậm chí bỏ nhiều chơng

tranh vẽ cần phản ánh cả nông thôn, thành phố để mở rộng tầm hiểu biết cho
các em. Và đối với các em những hình ảnh đó cũng không kém phần hứng thú
so với các loại truyện thần thoại và các nàng tiên cá... vì vậy chọn những cuốn
sách có hình ảnh đẹp, ngôn ngữ trong sáng cho lứa tuổi này là một yêu cầu
quan trọng từ chỗ quen nghe kể, bớc đầu xem sách tranh, truyện cổ minh họa,
các em sẽ quen dần với cách loại sách khi bớc vào lớp 1 - thời kỳ này t duy
của các em còn non nớt, cha hình thành hứng thú rõ ràng, kỹ thuật đọc mới
hình thành nên cha hoàn thiện nhng các em rất ham đọc sách, có khả năng lớn
trong việc cảm thụ và hiểu các tác phẩm văn học. Thời kỳ này, trẻ em bát đầu
chuyển từ nghe đọc sang tự mình đọc sách. Đây là thời kỳ khó khăn và quan
trọng nhất trong việc hình thành ở trẻ em hứng thú và thói quen đọc sách.
Học sinh lớp 3 - 4 yêu cầu hiểu biết của các em rất rộng nhng không ổn
định. T duy của các em đã phát triển khá, có khả năng suy luận, nhận xét. Tuy
11
Website: Email : Tel : 0918.775.368
nhiên các em vẫn quan niệm đơn giản và ngây thơ về các quyển sách đã đọc.
Học sinh lớp 3 - rất thích đọc sách viết về Bác Hồ, thích đọc truyện tranh,
truyện các thiếu niên anh hùng, truyện lịch sử, báo thiếu niên tiền phong. Tuy
vậy học sinh lớp 4 khác nhiều so với học sinh lớp 3, nhiều em bắt đầu quan
tâm tới quá khứ của đất nớc, tiểu sử các nhân vật nổi tiếng, một số bộc lộ ý
muốn đọc sách về kỹ thuật bởi vì các môn học tự nhiên và lịch sử ở lớp 4 đã
bắt đầu có tác dụng khơi gợi những hứng thú mới. Các em đã hình thành tính
tập thể, dễ dàng tiếp xúc với ngời lớn, muốn đợc mọi ngời tin cậy và gánh vác
những trách nhiệm chung. Cán bộ th viện có thể sử dụng đặc điểm đó để thu
hút các em vào các hoạt động của th viện.
Trong việc đọc sách, các em ở lứa tuổi này thờng bộc lộ những thiếu xót
nhất định. Có em đọc rất phiến diện, chỉ đọc truyện phu lu mạo hiểm, hoặc
sách về chiến đấu. Có em đọc rất hời hợt, lớt qua những đoạn không hứng thú.
Có em chỉ theo dõi cốt truyện vì vậy thờng không hiểu sâu nội dung t tởng
cũng nhu giá trị nghệ thuật của sách. Cán bộ th viện cần chú ý những hiện t-

Mục đích chính của việc nghiên cứu bạn đọc là nhằm tìm ra những biện
pháp thiết thực nhất để giúp các em thông qua việc đọc sách, xây dựng con ng-
ời mới xã hội chủ nghĩa. Hứng thú đọc của các em trớc hết lệ thuộc vào đặc
điểm của lứa tuổi và đợc nghiên cứu trong quá trình phục vụ sách cho các em
hằng ngày.
Khi các em đến th viện buổi đầu tiên, cần trò chuyện để xác định hứng
thú và thái độ đối với học tập và đọc sách của các em. Cần phải biết rõ em có
đăng ký đọc sách ở th viện trờng học không? ở nhà có tủ sách không? Em
muốn đọc loại sách gì? Học tập nh thế nào? Nếu là học sinh lớp 1 thì kiểm tra
xem em đã biết đọc cha, đọc nhanh hay đọc chậm. Cần ghi những nhận xét
này trên phiếu đăng ký bạn đọc sau đó cần phân tích cách ghi chú này để theo
dõi tiếp việc đọc của từng em. Nh vậy là phiếu đăng ký bạn đọc có ý nghĩa lớn
trong việc nghiên cứu hứng thú đọc sách. Mỗi cuốn sách mà các em mợn phản
13
Website: Email : Tel : 0918.775.368
ánh sự biến đổi hứng thú, đồng thời nói lên vai trò hớng dẫn của cán bộ th viện
đã có tác dụng nh thế nào trên thực tế.
Chúng ta có thể phân tích việc đọc của các em thuộc một lớp hay một
lứa tuổi. Qua kết quả nghiên cứu bạn đọc cán bộ th viện có thể phân thành 2
nhóm:
- Nhóm bạn đọc tích cực, biết tự mình chọn sách đọc toàn diện và nắm đợc nội
dung sách.
- Nhóm ít đọc, đọc phiến diện và không có yêu cầu nhất định
Một số công trình nghiên cứu xã hội học gần đây cho thấy hầu hết trẻ
em Việt Nam ngày nay đều yêu thích đọc sách và có khả năng lĩnh hội đầy đủ
các giá trị trong sách. Đa số bạn đọc thiếu nhi chỉ đạt mức độ trung bình trong
việc cảm thụ sách: 70,94% nhớ nội dung, tỷ lệ các em đạt trình độ cao trong
cảm thụ sách tức là hiểuvà rung động sâu sắc với tác phẩm vẫn còn ở mức độ
khiêm tốn 29,87%. Vẫn còn một số lợng đáng kể các em có khả năng cảm thụ
tác phẩm rất thấp 17,21%. ở mức độ cảm thụ thấp, các em chỉ nhớ những chi