Số hóa bởi trung tâm học liệu
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM
VĂN THỊ THU HẰNG
QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG
NGOẠI KHÓA BỘ MÔN TRONG CÁC TRƢỜNG THCS
HUYỆN TIÊN YÊN - TỈNH QUẢNG NINH
Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 60.14.01.14
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: TS. Trần Thị Minh Huế
THÁI NGUYÊN - 2013
Số hóa bởi trung tâm học liệu
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu riêng của tôi. Các số liệu, kết
quả trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất cứ công trình
nào khác.
Thái Nguyên, tháng 8 năm 2013
Trân trọng cảm ơn!
Thái Nguyên, tháng 8 năm 2013
Tác giả luận văn
Văn Thị Thu Hằng
ii
Số hóa bởi trung tâm học liệu
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ......................................................................................................... i
LỜI CẢM ƠN.............................................................................................................. ii
MỤC LỤC .................................................................................................................. iii
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT .......................................................................... iv
DANH MỤC CÁC BẢNG ...........................................................................................v
DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ ........................................................................................ vi
MỞ ĐẦU .......................................................................................................................1
1. Lý do chọn đề tài .......................................................................................................1
2. Mục đích nghiên cứu .................................................................................................3
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu ...........................................................................3
3.1. Khách thể nghiên cứu .............................................................................................3
3.2. Đối tượng nghiên cứu .............................................................................................3
4. Giới hạn phạm vi nghiên cứu đề tài ...........................................................................3
4.1. Giới hạn về nội dung nghiên cứu............................................................................3
4.2. Giới hạn về khách thể khảo sát ...............................................................................3
5. Giả thuyết khoa học ...................................................................................................3
1.3.3. Mục tiêu của hoạt động ngoại khóa bộ môn ......................................................22
1.3.3.1. Mục tiêu kiến thức .........................................................................................22
1.3.3.2. Mục tiêu kĩ năng .............................................................................................22
1.3.3.3. Mục tiêu thái độ ..............................................................................................22
1.3.4. Nội dung ............................................................................................................23
1.3.5. Phương pháp, phương tiện .................................................................................24
1.3.6. Quy trình ............................................................................................................24
1.3.7. Hình thức ...........................................................................................................25
1.3.8. Vai trò của tổ bộ môn và giáo viên trong tổ chức hoạt động ngoại khóa cho học
sinh ở trường THCS .....................................................................................................27
1.3.9. Những yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả tổ chức hoạt động ngoại khóa bộ môn
cho học sinh ở trường THCS .......................................................................................29
1.3.9.1. Những yếu tố chủ quan ...................................................................................29
1.3.9.2. Những yếu tố khách quan ...............................................................................31
1.4. Quản lý hoạt động ngoại khóa bộ môn của người Hiệu trưởng ...........................32
1.4.1. Vị trí, vai trò, chức năng, nhiệm vụ của người Hiệu trưởng trong quản lí hoạt
động ngoại khóa bộ môn ở trường THCS ...................................................................32
1.4.2. Nội dung quản lí của người Hiệu trưởng ...........................................................33
1.4.2.1. Quản lý mục tiêu .............................................................................................33
1.4.2.2. Quản lý nội dung chương trình hoạt động ngoại khoá ...................................34
1.4.2.3. Quản lý phương pháp và hình thức, quy trình tổ chức hoạt động ngoại khoá .......35
iv
Số hóa bởi trung tâm học liệu
1.4.2.4. Quản lý xây dựng và sử dụng các nguồn lực phục vụ hoạt động ngoại khoá .......37
Số hóa bởi trung tâm học liệu
2.4. Thực trạng quản lý hoạt động ngoại khóa bộ môn của hiệu trưởng một số trường
THCS huyện Tiên Yên, tỉnh Quảng Ninh ...................................................................58
2.4.1. Thực trạng nội dung quản lý hoạt động ngoại khóa bộ môn của hiệu trưởng
trường THCS huyện Tiên Yên, tỉnh Quảng Ninh ........................................................58
2.4.2. Thực trạng phương pháp quản lý hoạt động ngoại khóa bộ môn của hiệu trưởng
một số trường THCS huyện Tiên Yên, tỉnh Quảng Ninh ............................................59
2.5. Thực trạng kiểm tra đánh giá hoạt động ngoại khóa bộ môn ở trường THCS
huyện Tiên Yên, tỉnh Quảng Ninh ...............................................................................61
2.6. Đánh giá chung về khảo sát thực trạng .................................................................62
2.6.1. Ưu điểm .............................................................................................................62
2.6.2. Hạn chế ..............................................................................................................63
2.6.3. Nguyên nhân của thực trạng ..............................................................................64
Kết luận chương 2 ........................................................................................................65
CHƢƠNG 3. CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG NGOẠI KHOÁ BỘ
MÔN VÀ KẾT QUẢ KHẢO NGHIỆM, THỰC NGHIỆM VIỆC SỬ DỤNG CÁC
BIỆN PHÁP ................................................................ Error! Bookmark not defined.
3.1. Các nguyên tắc đề xuất các biện pháp ..................................................................66
3.1.1. Đảm bảo tính mục tiêu của quá trình dạy học và quá trình giáo dục ................66
3.1.2. Đảm bảo tính hiệu quả của việc huy động các nguồn lực trong dạy học ..........66
3.1.3. Đảm bảo tính phối hợp ......................................................................................67
3.1.4. Đảm bảo tính kế thừa và tính phát triển ............................................................68
3.1.5. Đảm bảo phát huy tính tự nguyện, tự giác của giáo viên và học sinh trong tổ
chức, tham gia hoạt động .............................................................................................68
3.1.6. Đảm bảo tính thống nhất, hiệu quả ....................................................................68
2.1 Đối với UBND huyện Tiên Yên ............................................................................93
2.2. Đối với Sở GD&ĐT Quảng Ninh, Phòng GD&ĐT Tiên Yên .............................94
2.3. Đối với lãnh đạo trường THCS huyện Tiên Yên nói riêng, các trường THCS nói chung 94
TÀI LIỆU THAM KHẢO .........................................................................................95
PHỤ LỤC
vii
Số hóa bởi trung tâm học liệu
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
Chữ viết tắt
Chữ viết đầy đủ
BGH
: Ban Giám hiệu
BCH TW
: Ban chấp hành Trung ương
CĐ
: Cao đẳng
: Số lượng
THCS
: Trung học cơ sở
THPT
: Trung học phổ thông
TS
: Tiến sĩ
UBND
: Uỷ ban nhân dân
iv
Số hóa bởi trung tâm học liệu
DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 2.1. Thực trạng nhận thức về ý nghĩa của tổ chức hoạt động ngoại khóa trong
thực hiện mục tiêu dạy học và mục tiêu giáo dục........................................................48
Bảng 2.2. Nhận thức về hình thức tổ chức hoạt động ngoại khóa ...............................49
của trường THCS huyện Tiên Yên, tỉnh Quảng Ninh .................................................49
vi
Số hóa bởi trung tâm học liệu
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Giáo dục ngày nay được coi là nền móng của sự phát triển khoa học kỹ thuật
và đem lại thịnh vượng cho nền kinh tế quốc dân. Vì lẽ đó, có thể nói giáo dục đồng
nghĩa với sự phát triển và có thể khẳng định rằng không có giáo dục thì không có bất
cứ sự phát triển nào đối với con người, đối với kinh tế, văn hoá và xã hội.
Hoạt động ngoại khóa là một trong những mảng hoạt động giáo dục quan
trọng ở nhà trường phổ thông. Hoạt động này có ý nghĩa hỗ trợ cho giáo dục nội
khóa, góp phần phát triển và hoàn thiện nhân cách, bồi dưỡng năng khiếu và tài năng
sáng tạo của học sinh. Nội dung của giáo dục ngoại khóa rất phong phú và đa dạng
thể hiện qua các hoạt động học tập, hoạt động xã hội, văn nghệ, thể dục thể thao,
tham quan, lao động, nghiên cứu khoa học v.v… nhờ đó các kiến thức tiếp thu được ở
trên lớp có cơ hội được áp dụng, mở rộng thêm trên thực tế, đồng thời có tác dụng
nâng cao hứng thú học tập nội khóa.
Hoạt động ngoại khoá các môn học là một trong những hình thức hoạt động
ngoài giờ học chính khoá trên lớp có tác dụng góp phần nâng cao chất lương học tập
và giáo dục cho học sinh. Hoạt động ngoại khoá bao gồm các hình thức tổ chức như
câu lạc bộ khoa học, dạ hội khoa học hay nghệ thuật, tổ ngoại khoá... Đây là những
hình thức tổ chức hoạt động dựa trên sự hứng thú và tự nguyện của học sinh, tạo sân
chơi để học sinh được trổ tài, được giao lưu và được bộc lộ mình. Hoạt động này
không chỉ giúp cho học sinh phát triển nhanh về tư duy mà còn tạo cho học sinh khả
năng ứng xử tốt, vận dụng kiến thức tổng hợp linh hoạt, biết cách củng cố, mở rộng
phú, chưa tạo được hứng thú thật sự cho học sinh, giáo viên chỉ chú trọng cung cấp
và nhồi nhét kiến thức, làm cho học sinh và phụ huynh cảm thấy nặng nề, kết quả học
tập của học sinh không cao nên nhiều gia đình, để đảm bảo cho con thi đỗ vào các
trường THPT buộc các em phải đi học thêm.
Nguyên nhân dẫn đến tình trạng này là do các nhà quản lí và giáo viên chưa
được cung cấp đầy đủ lí luận về tổ chức và quản lí hoạt động ngoại khoá môn học.
Giáo viên, cán bộ quản lí nhà trường chưa ý thức được đầy đủ về vai trò và tác dụng
của các hình thức hoạt động ngoại khoá. Hiểu biết của người giáo viên về hoạt động
ngoại khoá còn phiến diện, năng lực tổ chức hoạt động ngoại khoá còn hạn chế, các
nhà quản lý chưa có được những biện pháp đồng bộ cần thiết để thúc đẩy các hoạt
động ngoại khoá bộ môn. Các điều kiện để tổ chức hoạt động ngoại khoá còn hạn
chế: thiếu địa điểm, thiếu phương tiện, đặc biệt là các tài liệu tham khảo...
Vấn đề tổ chức hoạt động ngoại khóa và quản lí hoạt động ngoại khóa ở các
trường THCS huyện Tiên Yên, tỉnh Quảng Ninh chưa được quan tâm đúng mức để
nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện. Việc nghiên cứu thực trạng công tác tổ chức
và quản lí hoạt động ngoại khóa ở các trường THCS huyện Tiên Yên để đưa ra các
giải pháp đồng bộ, phù hợp với thực tế của giáo dục địa phương nhằm tăng cường vai
trò của đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lí, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục
toàn diện học sinh là vấn đề hết sức cần thiết.
Xuất phát từ các lí do trên, tôi chọn vấn đề “Quản lý hoạt động ngoại khóa bộ
môn trong các trường THCS huyện Tiên Yên - Tỉnh Quảng Ninh” làm đề tài
nghiên cứu của luận văn này.
2
Số hóa bởi trung tâm học liệu
Số hóa bởi trung tâm học liệu
6. Nhiệm vụ nghiên cứu
6.1. Xác định cơ sở lý luận về quản lý hoạt động ngoại khóa bộ môn của
người hiệu trưởng ở trường THCS.
6.2. Khảo sát, đánh giá thực trạng quản lý hoạt động ngoại khoá bộ môn của
hiệu trưởng ở các trường THCS huyện Tiên Yên, tỉnh Quảng Ninh và nguyên nhân
của thực trạng.
6.3. Đề xuất một số biện pháp quản lý của người hiệu trưởng nhằm nâng cao
chất lượng tổ chức hoạt động ngoại khóa bộ môn trong các trường THCS huyện Tiên
Yên, tỉnh Quảng Ninh.
7. Phƣơng pháp nghiên cứu
7.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
Thu thập và nghiên cứu các tài liệu lý luận, các văn bản pháp qui, các công
trình nghiên cứu khoa học về QLGD, QL hoạt động ngoại khóa bộ môn; phân tích,
tổng hợp các nội dung để xây dựng cơ sở lý luận của đề tài.
7.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Phương pháp quan sát: Phương pháp này sử dụng để thu thập dữ kiệu từ thực
tiễn hoạt động ngoại khóa bộ môn và thực tiễn quản lý hoạt động ngoại khóa bộ môn.
- Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi:
+ Bảng hỏi giáo viên trực tiếp tham gia tổ chức các hoạt động ngoại khóa bộ
môn về những công việc, những biện pháp quản lí và làm việc với học sinh.
+ Bảng hỏi hiệu trưởng, phó hiệu trưởng về công tác quản lí hoạt động ngoại
khóa bộ môn và những biện pháp quản lý có hiệu quả đối với hoạt động ngoại khóa
bộ môn.
- Phương pháp phỏng vấn
Ngoài ra, luận văn còn có phần Danh mục tài liệu tham khảo và phần Phụ lục.
5
Số hóa bởi trung tâm học liệu
CHƢƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG NGOẠI KHÓA
BỘ MÔN CỦA NGƢỜI HIỆU TRƢỞNG Ở TRƢỜNG THCS
1.1 Khái quát về lịch sử nghiên cứu vấn đề
1.1.1. Trên thế giới
Hoạt động ngoài giờ lên lớp và hoạt động ngoại khoá là một phần quan trọng
trong chương trình giáo dục ở hầu hết các nước trên thế giới. Hoạt động này được chú
trọng nghiên cứu và thực hiện như là một công cụ hữu ích để giúp học sinh học tập có
kết quả tốt làm tiền đề phát triển toàn diện nhân cách.
Tại nước Anh, hơn 6 triệu học sinh hàng năm được tham gia vào các hoạt
động ngoại khoá và hoạt động ngoài giờ lên lớp, hàng tuần có hàng nghìn em được đi
tham quan hay tham gia vào các câu lạc bộ học tập. Theo các nhà giáo dục Anh, các
hoạt động này giúp học sinh gắn kiến thức với cuộc sống. Chính phủ Anh cho rằng,
cần xem các hoạt động này là một phần quan trọng của công tác giáo dục thế hệ trẻ.
Để nâng cao chất lượng và tăng cường số lượng các hoạt động này, chính phủ Anh đã
đưa ra các qui định về trách nhiệm của giáo viên và nhà trường, tăng cường các
nguồn lực và các điều kiện cho việc tổ chức các hoạt động ngoại khoá và các hoạt
động ngoài giờ lên lớp khác. Bà Ruth Kelly, Bộ trưởng Bộ Giáo dục Anh nhận xét:
các hoạt động ngoài giờ lên lớp, nhất là các hoạt động ngoại khoá đã làm giàu chương
trình học, tạo dựng niềm tin và củng cố kĩ năng cho học sinh. Qui định mới của Bộ
Giáo dục Anh năm 2005 về tổ chức và quản lí các hoạt động ngoài giờ lên lớp nêu rõ:
lớp, nhằm khơi dậy và phát huy những khả năng tiềm ẩn, rèn luyện cá tính cho học
sinh. Ông đã chứng minh cho quan điểm giáo dục mới đầy tính thuyết phục đó là để
hình thành nhân cách cho học sinh, giáo viên cần đưa cho họ vào nhiều loại hình hình thức học tập khác nhau trong đó có hoạt động ngoại khóa theo môn học.
Nhà sư phạm người Nga T.V Smiecnôv cũng tổng kết lại rằng: “Muốn giáo
dục học sinh thành người có kiến thức văn hoá, trong các bài nội khoá về văn học, tôi
đã giới thiệu cho các em về các mặt khác nhau của nghệ thuật, đào sâu những kiến
thức đó trong hoạt động ngoại khoá bộ môn”. Ông cho rằng “Ngoại khoá để thu hút
học sinh, làm cho họ hứng thú và đi đến kết luận rằng công tác ngoại khoá cần được
suy nghĩ kỹ và tiến hành ở tất cả các lớp trong hệ thống giáo dục mà không được
mang tính chất thất thường”.
Nhà sư phạm A.T Copchiev xem hoạt động ngoại khoá bộ môn là để nâng cao
đạo đức và năng khiếu mọi mặt của học sinh. Nhấn mạnh ý nghĩa của dạ hội chuyen
đề trong dạy học, tác giả viết “Công việc chuẩn bị dạ hội chuyên đề đã làm cho thầy
trò gần gũi nhau. Thầy nắm vững được yêu cầu xu hướng của học sinh, xác định thái
độ đạo đức cho mỗi em”.
7
Số hóa bởi trung tâm học liệu
Từ thực tiễn trải nghiệm, nhà sư phạm A.T Copchiev kết luận: “Công việc
ngoại khoá nếu được tiến hành có hệ thống không những nâng cao trình độ chung về
sự tiến bộ của học sinh mà còn cả về trình độ ngôn ngữ, kiến thức của các em”.[18]
Cai Rôp - Nhà giáo dục học người Nga đã viết: “Khi đặt kế hoạch công tác
giáo dục chung cho cả năm học mới, người hiệu trưởng phải xét cả kết quả hoạt động
ngoài giờ lên lớp năm học trước và nhằm mục đích nâng cao thành tích của học sinh,
củng cố kỷ luật và nâng cao chất lượng giảng dạy của nhà trường, mà định nhiệm vụ
Tác giả Phạm Lăng khi tìm hiểu hoạt động ngoại khóa bộ môn ở trường trung
học Chu Văn An - Hà Nội đã xác định nhiều hình thức hoạt động có thể tổ chức cho
học sinh và nhấn mạnh: Nếu tổ chức hoạt động này một cách khoa học sẽ làm cho kết
quả và chất lượng các môn học được nâng lên [9] .
Tác giả Nguyễn Văn Thiềm trong bài “Mấy biện pháp giáo dục học sinh ngoài
giờ lên lớp theo địa bàn dân cư” cho rằng chất lượng giáo dục học sinh ở nhà trường
giảm sút có nguyên nhân từ việc tổ chức các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp bị
buông lỏng.
Các tác giả Hà Thế Ngữ - Đặng Vũ Hoạt trong cuốn Giáo dục học [7] cũng
nhấn mạnh vai trò và tác dụng của hình thức họat động ngọai khoá, coi đây là một
trong những hình thức dạy học có khả năng tạo hứng thú cho học sinh, giúp các em
mở rộng, nâng cao, khắc sâu kiến thức được tốt hơn.
Trường phổ thông Quốc tế Wellspring HaNoi () tổ
chức các hoạt động ngoại khóa giúp các em học sinh phát triển tốt các kỹ năng như:
Kỹ năng giao tiếp
Kỹ năng làm việc theo nhóm
Kỹ năng lãnh đạo
Kỹ năng tổ chức
Kỹ năng trình bày
Tăng cường khả năng liên hệ kiến thức với thực tế
Giúp các em củng cố kiến thức nhiều môn học
Tăng tính tự tin, tự chịu trách nhiệm của bản thân.
Chương trình hoạt động ngoại khóa tại Wellspring hướng vào các mục tiêu cụ
thể như: Tất cả học sinh đều được tham gia vào các hoạt động phong phú ngoài
chương trình học chính khóa; củng cố và mở rộng những kiến thức học sinh đã tiếp
thu được thông qua các môn học ở trên lớp; biết vận dụng kiến thức đã học vào thực
tế cuộc sống, trang bị và bổ sung kiến thức mới; giúp các học sinh có thêm sự khăng
khít, tình đoàn kết giữa các thành viên; kinh nghiệm sống tập thể trong gia đình, nhà
nhóm chuyên môn đưa hoạt động ngoại khoá bộ môn vào trong kế hoạch năm học…
Điều này khiến cho không ít trường THCS vẫn cảm thấy hoạt động ngoại khoá bộ
môn còn là việc làm có tính hình thức, ép buộc… Vì thế, việc xây dựng và hoàn thiện
lý luận về quản lý hoạt động ngoại khoá bộ môn là rất cần thiết giúp nhà quản lý có
cơ sở điều hành công tác chuyên môn của nhà trường nói chung, hoạt động ngoại
khoá bộ môn nói riêng đạt kết quả tốt hơn.
1.2. Những khái nịêm công cụ của đề tài
1.2.1. Hoạt động ngoại khóa
Khái niệm hoạt động ngoại khoá đến nay chưa được lý giải cặn kẽ, thấu đáo và
nhất quán. Ngoại khoá bộ môn là hình thức học tập hay vui chơi? là chính khoá hay
10
Số hóa bởi trung tâm học liệu
ngoài chính khoá? Dạy thêm, bồi dưỡng học sinh giỏi, giúp đỡ học sinh kém có phải
là ngoại khoá hay không? Trong điều kiện dạy học hiện nay, do yêu cầu về sự cập
nhật thông tin, tri thức khoa học những khái niệm của lý luận dạy học như: lớp học,
giờ học, bài học đã có sự thay đổi. Ranh giới giữa trong lớp học và ngoài lớp học;
trong giờ học và ngoài giờ học cũng sẽ khác đi. … cần phải đổi mới và khẳng định lại
nhận thức về khái niệm ngoại khoá, vai trò và tác dụng của nó cho cả người dạy,
người học và nhà quản lý.
Theo các tác giả Phan Trọng Luận, Trương Dĩnh, Nguyễn Thanh Hùng, Trần
Thế Duật: “Ngoại khoá không nên hiểu là công việc ngoài giờ học, ngoài chương
trình, thực hiện tùy tiện được sao hay vậy. Ngoại khoá chỉ có nghĩa là không đặt sự
giảng dạy của giáo viên bộ môn lên hàng đầu mà xem trọng hoạt động tự giác vận
dụng sáng tạo của học sinh. Đó cũng là việc học đích thực, do học sinh tự nguyện, tự
nhiều hình thái xã hội khác nhau nên cũng trải ra nhiều hình thức quản lí khác nhau.
Các triết gia, các nhà chính trị từ thời cổ đại đến nay đều rất coi trọng vai trò của
quản lí trong sự ổn định và phát triển của xã hội. Nó là một phạm trù tồn tại khách
quan và là một tất yếu lịch sử.
Nhấn mạnh vai trò của quản lý, theo C.Mac: “Mọi lao động xã hội trực tiếp
hay lao động chung nào tiến hành trên quy mô tương đối lớn thì ít nhiều cũng đều cần
đến một sự chỉ chỉ đạo để điều hòa những hoạt động cá nhân và thực hiện những chức
năng chung phát sinh từ vận động của toàn bộ cơ thể khác với sự vận động của khí
quan độc lập của nó. Một người đọc tấu vĩ cầm tự điều khiển lấy mình, còn một dàn
nhạc thì cần phải có nhạc trưởng”.[24]
Trong quá trình tồn tại và phát triển của quản lý, đặc biệt trong quá trình xây
dựng lý luận về quản lý, khái niệm quản lý được nhiều nhà lý luận nghiên cứu. Tác
giả Nguyễn Quốc Chi và Nguyễn Thị Mỹ Lộc cho rằng: “Hoạt động quản lý là tác
động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý (người quản lý) đến khách thể
quản lý (người bị quản lý) trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt
được mục đích của tổ chức.[8]
Quản lý có thể hiểu theo cách lý giải: Quản lý = Quản + lý
Quản: là việc coi sóc, giữ gìn duy trì hệ ở trạng thái “ổn định”
Lý: là việc sửa sang, sắp xếp, đổi mới hệ vào thể “phát triển”
Nếu là người đứng đầu tổ chức chỉ lo việc “Quản” tức là chỉ lo việc coi sóc,
giữ gìn thì tổ chức dễ trì trệ, nếu người đứng đầu chỉ quan tâm đến việc “Lý” tức là
chỉ lo việc sắp xếp đổi mới mà không đặt trên nền tảng của sự ổn định thì sự phát
triển của tổ chức không bền vững. Trong “Quản” phải có “Lý”, trong “Lý” phải có
“Quản” để động thái của hệ ở thể cân bằng hoạt động: hệ vận động phù hợp, thích
ứng và có hiệu quả trong mối tương tác giữa các nhân tố bên trong (nội lực) và các
nhân tố bên ngoài (ngoại lực)[2]
12
Hiện nay, quản lý được định nghĩa rõ hơn: Quản lý là quá trình đạt đến mục
tiêu của tổ chức bằng cách vận dụng của các hoạt động (chức năng) kế hoạch hóa, tổ
chức, chỉ đạo và kiểm tra.
13
Số hóa bởi trung tâm học liệu
1.2.3. Quản lý giáo dục
Giáo dục là quá trình xã hội được tổ chức có mục đích, kế hoạch nhằm hình thành
nhân cách cho con người đáp ứng yêu cầu của lịch sử trong từng giai đoạn nhất định.
Quản lý hoạt động giáo dục được thực hiện trong hệ thống giáo dục mang
tính phân tầng, phân cấp từ Bộ GD&ĐT đến Sở GD&ĐT, Phòng GD&ĐT và
nhà trường phổ thông.
Từ cách tiếp khái niệm quản lý, khái niệm hoạt động giáo dục; mục tiêu của
công tác quản lý, khái niệm quản lý giáo dục có thể hiểu là quá trình tác động có hệ
thống, có kế hoạch, có ý thức và có mục đích của các chủ thể quản lý ở các cấp khác
nhau đến tất cả các khâu của hệ thống giáo dục (từ Bộ Giáo dục đến Trường phổ
thông), nhằm mục đích bảo đảm việc giáo dục, hình thành nhân cách cho thế hệ trẻ
trên cơ sở nhận thức và vận dụng những quy luật chung của xã hội cũng như các quy
luật của quá trình giáo dục, của sự phát triển thể lực và tâm lý trẻ em. [4]
Theo tác giả Phạm Minh Hạc, khái niệm quản lý giáo dục cũng là khái niệm
quản lý trường học: “Quản lý nhà trường là thực hiện đường lối giáo dục của Đảng
trong phạm vi trách nhiệm của mình, tức là đưa nhà trường vận hành theo nguyên lý
giáo dục, để tiến tới mục tiêu giáo dục, mục tiêu đào tạo đối với ngành giáo dục, với
thế hệ trẻ và với từng học sinh”; “Việc quản lý nhà trường phổ thông là quản lý hoạt
động dạy - học tức là làm sao đưa hoạt động đó từ trạng thái này sang trạng thái khác
Copyright: Tài liệu đại học ©