Luận văn thạc sỹ
LỜI CẢM ƠN
Trong quá trình học tập, nghiên cứu, triển khai đề tài “Một số biện pháp
quản lý hoạt động ngoại khoá bộ môn trong nhà trường trung học phổ
thông”, chúng tôi đã nhận được sự giúp đỡ nhiệt tình, có hiệu quả của các thầy
giáo, cô giáo khoa tâm lý giáo dục trường Đại học sư phạm Hà Nội và đặc biệt là
sự giúp đỡ tận tình của cô Trần Thị Bích Liễu, đến nay tôi đã hoàn thành đề tài
nghiên cứu của mình.
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới các thầy giáo, cô giáo đặc biệt là cô
Trần Thị Bích Liễu- người thầy đã hướng dẫn tôi trong suốt quá trình nghiên
cứu.
Tôi bày tỏ lòng tri ân của mình tới các thầy cô - những người đồng nghiệp
của tôi ở trường THPT Ngọc Tảo và các trường THPT trên địa bàn huyện Phúc
Thọ, tới bè bạn- những người đã cung cấp cho tôi những tư liệu cần thiết, đã
giúp đỡ tôi hoàn thành công trình nghiên cứu này.
Ngọc Tảo ngày 16 tháng 7 năm 2005
Tác giả
Nguyễn Minh Châu
Nguyễn Minh Châu
1
Luận văn thạc sỹ
MỤC LỤC
Mở đầu
1. Lý do chọn đề tài Trang 5
2. Mục đích nghiên cứu 7
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu 7
4. Nhiệm vụ nghiên cứu 8
5. Giả thuyết khoa học 8
6. Phạm vi nghiên cứu và giới hạn của đề tài 8
7. Phương pháp nghiên cứu 8
CÁC BIỆN PHÁP
3.1 Cơ sở đề xuất các biện pháp
3.2 Hệ thống các biện pháp
3.2.1 Tuyên truyền nâng cao nhận thức về tác dụng của hoạt động ngoại khóa
bộ môn cho giáo viên và học sinh
3.2.2. Nâng cao năng lực lập kế hoạch cho hiệu trưởng, các tổ trưởng chuyên
môn, tăng cường các hoạt động quản lý hoạt động ngoại khóa bộ môn(chỉ đạo
thực hiện, kiểm tra đánh giá…)
3.2.3 Rèn luyện kỹ năng cho giáo viên về tổ chức hoạt động ngoại khóa bộ
môn
3.2.4 Xây dựng điều kiện để tổ chức tốt hoạt động ngoại khóa bộ môn (Cơ sở vật
chất, tài chính, thời gian
3.2.5 Tổ chức đa dạng và kết hợp nhiều hoạt động ngoại khóa khác nhau ở các
bộ môn
3.2.6 Trao đổi kinh nghiệm giữa các trường
3.2.7. Sử dụng các biện pháp
3.3 Kết quả khảo nghiệm:
3.4.Thực nghiệm sư phạm
3.5. Một số kết luận chung về tính khả thi và tầm quan trọng của các biện pháp
qua khảo nghiệm và thực nghiệm
Kết luận và khuyến nghị
Nguyễn Minh Châu
3
Luận văn thạc sỹ
MỘT SỐ CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN
THCS Trung học cơ sở.
THPT Trung học phổ thông
GDCD Giáo dục công dân
XHCN Xã hội chủ nghĩa
G Giỏi
làm cho học sinh hứng thú, yêu thích hơn môn học. Mặt khác, hoạt động ngoại
khóa bộ môn còn huy động được mọi học sinh cùng tham gia, là điều kiện thuận
lợi cho việc hình thành kỹ năng làm việc nhóm, kĩ năng giao tiếp - rất cần thiết
cho mỗi cá nhân trong cuộc sống và công việc ngày nay. Hơn thế nữa, hoạt động
ngoại khoá bộ môn cũng góp phần đắc lực vào việc cung cấp sự hiểu biết và
hình thành hứng thú nghề nghiệp cho học sinh. Thông qua các hoạt động ngoại
khoá, học sinh củng cố, mở rộng các kiến thức đã học, tìm kiếm các kiến thức
mới, phát triển hứng thú nhận thức các môn học, do đó kiến thức, kĩ năng của
các em vững chắc hơn, sâu hơn và rộng hơn.
Một nghiên cứu ở Mĩ cho thấy, có 49% học sinh không tham gia vào các
hoạt động ngoài giờ lên lớp sử dụng ma tuý, 37% trong độ tuổi từ 13-19 phải
làm bố mẹ sớm hơn những em khác có tham gia từ 1đến 4 giờ vào các hoạt động
ngoại khoá. Gần 8/10 em có tham gia các hoạt động ngoại khoá đạt được kết quả
học tập cao. Những học sinh thường xuyên tham gia vào các chương trình hoạt
động ngoài giờ lên lớp có chất lượng thường đạt được thành tích học tập cao
hơn, có hành vi đạo đức tốt hơn trong nhà trường, có mối quan hệ và xúc cảm tốt
hơn, phát triển tốt hơn và không có các hiện tượng sử dụng ma tuý, bạo lực
Nguyễn Minh Châu
5
Luận văn thạc sỹ
Đặc biệt ngày nay, trong điều kiện tri thức bùng nổ, kiến thức của các môn
học quá nhiều, có nhiều môn học mới xuất hiện, chương trình mới và sách giáo
khoa mới bắt buộc học sinh phải tiếp thu một cách toàn diện một khối lượng đồ
sộ về kiến thức - kỹ năng - thái độ. Các giờ học với số lượng thời gian hạn chế
không thể thoả mãn nhu cầu của học sinh và yêu cầu của chương trình, sách giáo
khoa mới. Vì vậy, việc tổ chức hoạt động ngoại khoá đang trở nên cần kíp hơn
bao giờ hết.
Do tầm quan trọng của hoạt động ngoài giờ lên lớp và hoạt động ngoại
khoá như vậy nên Bộ Giáo dục và Đào tạo qui định thời gian dành cho hoạt động
ngoài giờ lên lớp là khá lớn trong một năm học: Kỳ I 19 tuần: 18 tuần học, 1
nghiên cứu về vấn đề này. Giáo viên và cán bộ quản lí giáo dục nói chung, cán
bộ quản lí nhà trường nói riêng chưa ý thức được đầy đủ về vai trò và tác dụng
của các hình thức hoạt động ngoại khoá. Hiểu biết của người giáo viên về hoạt
động ngoại khoá còn phiến diện, năng lực tổ chức ngoại khoá còn hạn chế, các
nhà quản lý chưa có được những biện pháp đồng bộ cần thiết để thúc đẩy các
hoạt động ngoại khoá bộ môn. Các điều kiện để tổ chức hoạt động ngoại khoá
còn hạn chế: thiếu địa điểm, thiếu phương tiện, đặc biệt là các tài liệu tham
khảo
Nếu xem nhẹ hoạt động ngoại khóa không những nhà quản lý đánh mất đi
tính toàn diện của quá trình giáo dục mà còn làm cho hoạt động dạy học trong
nhà trường trở nên đơn điệu, làm giảm đi hứng thú học tập của học sinh đối với
các môn học, kiến thức và kĩ năng của các em hình thành thiếu sâu sắc, không
đủ độ rộng và tính vững chắc. Vì vậy, quản lý và tổ chức các hoạt động ngoại
khóa bộ môn trong nhà trường hiện nay cần phải được chú trọng cả về lý luận
và thực tiễn, cần phải có những biện pháp quản lý đúng và phù hợp. Với lÝ do
này, tác giả quyết định chọn đề tài nghiên cứu “Một số biện pháp quản lý hoạt
động ngoại khoá bộ môn trong nhà trường THPT”.
2. Mục đích nghiên cứu:
Nghiên cứu công tác quản lý và tổ chức hoạt động ngoại khóa bộ môn ở
nhà trường THPT, từ đó đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động này một cách
có hiệu quả để góp phần nâng cao chất lượng học tập của học sinh.
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu:
Nguyễn Minh Châu
7
Luận văn thạc sỹ
- Khách thể: Hoạt động ngoại khóa bộ môn ở nhà trường THPT (Các môn
Toán – Lý – Hóa – Sinh - Văn – Sử - Địa - GDCD …)
- Đối tượng: Các biện pháp quản lý hoạt động ngoại khóa bộ môn ở nhà
trường THPT.
4. Nhiệm vụ nghiên cứu:
+ bảng hỏi
+ tham dự các hoạt động ngoại khóa bộ môn
+ phỏng vấn cán bộ quản lí nhà trường, giáo viên, học sinh.
nhằm đánh giá đúng thực trạng quản lí và tổ chức các hoạt đông ngoại khoá bộ
môn và kết qủa của nó.
- Thử nghiệm sư phạm một số biện pháp quản lí và tổ chức các hoạt
đông ngoại khoá bộ môn, phân tích và đánh giá kết quả.
- Phương pháp toán thống kê để xử lý số liệu
8. Đóng góp của đề tài:
Đề tài hệ thống hoá lại lí luận tổ chức và quản lí các hoạt động ngoại khoá
bộ môn, đưa ra bức tranh về thực trạng công tác quản lí hoạt động này, làm rõ
hơn vai trò quan trọng của nó đối với việc nâng cao chất lượng học tập của học
sinh - một vấn đề bức xúc hiện nay và đưa ra một số biện pháp quản lý hoạt động
ngoại khóa bộ môn có kết quả để giúp các nhà trường THPT tổ chức tốt các hoạt
động này.
9. Cấu trúc luận văn: gồm các phần:
Mở đầu: trình bày lÝ do chọn đề tài, mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu, giả
thuyết khoa học, nội dung và phương pháp nghiên cứu (6 trang)
Các chương: Chương 1: Một số vấn đề lý luận về quản lý hoạt động
ngoại khóa bộ môn trong nhà trường THPT( trang); Chương 2: Thực trạng tổ
chức hoạt động ngoại khoá bộ môn ở các trường trung học phổ thông( trang);
Chương 3: Các biện pháp quản lí hoạt động ngoại khoá bộ môn (trang);
Kết luận và khuyến nghị
Danh mục tài liệu tham khảo
Phụ lục.
Nguyễn Minh Châu
9
Luận văn thạc sỹ
CHƯƠNG1
CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG NGOẠI KHÓA
• Đưa ra các hỗ trợ và các lời khuyên;
• Cung cấp thông tin và các hướng dẫn thực hành; và
• Đặt mục tiêu ưu tiên cho việc tổ chức các hoạt động ngoài giời lên
lớp.
Công trình nghiên cứu gần đây của các nhà giáo dục Mĩ [30] cho thấy tác
dụng to lớn của các hoạt động ngoại giờ lên lớp nói chung và ngoại khoá nói
riêng sau đây đối với đời sống của học sinh: có 49% học sinh không tham gia
vào các hoạt động ngoài giờ lên lớp sử dụng ma tuý, 37% trong độ tuổi từ 13-19
phải làm bố mẹ sớm hơn những em khác có tham gia từ 1đến 4 giờ vào các hoạt
động ngoại khoá. Gần 8/10 em có tham gia các hoạt động ngoại khoá đạt được
kết quả học tập cao. Những học sinh thường xuyên tham gia vào các chương
trình hoạt động ngoài giờ lên lớp có chất lượng thường đạt được thành tích học
tập cao hơn, có hành vi đạo đức tốt hơn trong nhà trường, có mối quan hệ và xúc
cảm tốt hơn, phát triển tốt hơn và không có các hiện tượng sử dụng ma tuý, bạo
lực
Các nhà giáo dục Nhật Bản[25] nhấn mạnh tầm quan trọng của các hoạt
động ngoài giờ lên lớp và hoạt động ngoại khoá. Học sinh Nhật Bản dành khá
nhiều thời gian cho các hoạt động này vì hầu hết các trường học ở Nhật Bản là
các trường bán trú. Tuy nhiên, các hoạt động ngoài giời lên lớp này tập trung chủ
yếu vào việc giáo dục đạo đức và giáo dục truyền thống cho học sinh như dạy
các nghi thức giao tiếp theo tập tục của người Nhật, dạy cách pha trà, nấu nướng,
các nghề truyền thống của Nhật Bản Ngoại khoá các môn học chủ yếu tổ chức
qua các cuộc thi, các trò chơi ở trường và trên ti vi. Chương trình cải cách giáo
dục của Nhật Bản giảm bớt thời lượng các giờ lớp để tăng cường nhiều hơn các
hoạt động ngoài giờ lên lớp cho học sinh.[28]
Nghiên cứu so sánh của các nhà giáo dục Mĩ năm 2002[30] giữa chất
lượng giáo dục của Mĩ và 8 nước trong khối G8 cho rằng, hoạt động ngoài giờ
lên lớp và ngoại khoá là một trong những điều kiện đem lại chất lượng giáo dục
cao ở các nước.
Nguyễn Minh Châu
trình độ chung về sự tiến bộ của học sinh mà còn cả về trình độ ngôn ngữ, kiến
thức của các em” .
Nguyễn Minh Châu
12
Luận văn thạc sỹ
Cai Rôp [4] – Nhà giáo dục học người Nga đã viết : “ Khi đặt kế hoạch
công tác giảng dạy chung cho cả năm học mới, người hiệu trưởng phải xét kết
quả hoạt động ngoài lớp năm học trước và nhằm mục đích nâng cao thành tích
của học sinh, củng cố kỷ luật và nâng cao chất lượng giảng dạy của nhà trường,
mà định nhiệm vụ hoạt động ngoài lớp cho năm học sắp tới. Trong kế hoạch
công tác của nhà trường có dành một mục riêng cho hoạt động ngoài lớp. Mục
đích đó gồm mấy yếu tố sau: Xây dựng điều kiện và cơ sở vật chất cho hoạt
động ngoài lớp năm tới, các hoạt động ngoài lớp của nhà trường và của lớp, phân
phối lực lượng và định kỳ hạn cho kế hoạch. Về kế hoạch tỷ mỉ, cụ thể về cách
tổ chức các hoạt động quần chúng đặc biệt, hoặc các ngày nghỉ… thì người phụ
trách tổ chức và người chỉ đạo sẽ quyết định riêng và bổ sung cho kế hoạch toàn
năm. Những người phụ trách tổ chức và người chỉ đạo Êy chính là những người
được uỷ nhiệm thi hành những điều khoản bổ sung kia”.
Như vậy, các công trình nghiên cứu này đã làm nổi rõ tầm quan trọng của
các hoạt động ngoài giờ lên lớp, hoạt đông ngoại khoá và chỉ ra một số biện pháp
cần thiết cho người hiệu trưởng phải làm gì để tổ chức và quản lí tốt các hoạt
động này nhằm nâng cao chất lượng giáo dục.
1.1.2. Trong nước:
Trong nước, từ những năm 60, khi xây dựng chương trình giáo dục, Bộ
Giáo dục đã xác định rõ trong cuốn “ Giải thích chương trình quốc văn – 1961 –
1962”:
“ Muốn thực hiện giáo dục và giáo dưỡng trong các môn học đạt kết quả
đầy đủ thì ở nhà trường cần tổ chức ngoại khoá. Hoàn cảnh kháng chiến trước
đây chưa cho phép chúng ta thực hiện đầy đủ công tác này cho nên trong chương
trình cũng chưa ghi phần ngoại khoá. Từ lúc hoà bình được lập lại, vấn đề này
xem hoạt động ngoại khoá bộ môn là một trong những hình thức tổ chức dạy học
quan trọng, không thể thiếu trong quá trình dạy học và giáo dục học sinh.
Tuy nhiên bên cạnh việc khẳng định tính cần thiết của việc tổ chức hoạt
động ngoại khoá bộ môn, những công trình nghiên cứu này chưa chỉ ra một cách
cụ thể việc cần tổ chức và quản lý hoạt động ngoại khoá bộ môn ra sao? Làm thế
nào để hoạt động ngoại khoá bộ môn trong nhà trưởng trung học phổ thông thực
sự là một họat động thường xuyên có kết quả tốt? Các công trình nghiên cứu
Nguyễn Minh Châu
14
Luận văn thạc sỹ
chưa chỉ ra cách thức cho nhà quản lý khi tổ chức hướng dẫn thực hiện các tổ
nhóm chuyên môn đưa hoạt động ngoại khoá bộ môn vào trong kế hoạch năm
học … Điều này khiến cho không Ýt trường trung học phổ thông vẫn cảm thấy
hoạt động ngoại khoá bộ môn còn là việc làm có tính hình thức, Ðp buộc…
Vì thế việc xây dựng cơ sở lý luận cho quản lý hoạt động ngoại khoá bộ
môn cần thiết giúp nhà quản lý có cơ sở điều hành công tác chuyên môn của nhà
trường nói chung, hoạt động ngoại khoá bộ môn nói riêng đạt kết quả tốt hơn.
1.2 Một số khái nịêm cơ bản liên quan đến vấn đề nghiên cứu
1.2.1 Khái niệm quản lý hoạt động ngoài giờ lên lớp
1.2.1.1. Quản lý
Quản lý là một quá trình lựa chọn các tác động (cả coi sóc và phát triển),
nhà quản lý phải biết sắp xếp và thể hiện hợp lý các tác động lên đối tượng bị
quản lý sao cho đảm bảo sự cân đối cả hai mặt ổn định và phát triển của bộ máy.
Nếu chỉ có ổn định mà không phát triển thì tất yếu dẫn đến suy thoái và ngược
lại nếu phát triển mà không ổn định thì sẽ có nguy cơ rối ren. Quản lý còn là việc
đặt ra mục tiêu, lựa chọn các phương tiện, điều kiện và tác động vào từng thành
tố của hệ thống bằng các phương pháp thích hợp nhằm đạt mục tiêu quản lý. Về
phương diện nhà quản lý thì quản lý là sự tác động của nhà quản lý trong việc
chỉ huy, điều khiển, tổ chức quản lý hướng vào các quá trình xã hội và hành vi
hoạt động của từng con người trong quá trình quản lý nhằm đưa đến sự phát
chủ thể quản lý ở các cấp khác nhau đến tất cả các khâu của hệ thống giáo dục
nhằm bảo đảm sự phát triển toàn diện và hài hoà cho thế hệ trẻ.”
Theo giáo sư Nguyễn Ngọc Quang: Quản lý giáo dục là hệ thống những tác
động có mục đích, có kế hoạch hợp quy luật của chủ thể quản lý nhằm làm cho
hệ vận hành theo đường lối và nguyên lý giáo dục của Đảng, thực hiện các tính
chất của nhà trường XHCN ở Việt Nam mà tiêu điểm là quá trình dạy học, giáo
dục thế hệ trẻ, đưa giáo dục tới mục tiêu ,tiến lên trạng thái mới về chất.
Giáo sư Phạm Viết Vượng cho rằng: Mục đích cuối cùng của quản lý giáo
dục là tổ chức quá trình giáo dục có hiệu quả để đào tạo lớp thanh niên thông
minh sáng tạo, năng động, tự chủ, biết sống và phấn đấu vì hạnh phúc của bản
thân và xã hội.
Nguyễn Minh Châu
16
Luận văn thạc sỹ
Như vậy, có thể nói, quản lí giáo dục về thực chất là quản lí có hiệu quả
chất lượng giáo dục (bao gồm dạy học và giáo dục theo nghĩa hẹp) được thực
hiện thông qua các tác động có mục đích, có kế hoạch, qua các chức năng tổ
chức, chỉ đạo và kiểm tra đánh giá để đào tạo thế hệ trẻ thông minh sáng tạo,
năng động, tự chủ, biết sống và phấn đấu vì hạnh phúc của bản thân và xã hội.
1.2.1.3. Quản lý nhà trường:
Giáo sư- viện sỹ Phạm Minh Hạc cho rằng: Quản lý nhà trường ở Việt Nam
là thực hiện đường lối giáo dục của Đảng trong phạm vi trách nhiệm, đưa nhà
trường vận hành theo nguyên lý giáo dục để tiến tới mục tiêu giáo dục, mục tiêu
đào tạo với thế hệ trẻ và với từng học sinh .
Bản chất của việc quản lý nhà trường là: Quản lý hoạt động dạy, quản lý hoạt
động học và các hoạt động giáo dục, trong đó có hoạt động ngoại khoá bộ môn.
Quá trình quản lý Êy làm sao đưa hoạt động đó từ trạng thái này sang trạng thái
khác để dần dần đạt mục tiêu. Các hoạt động trong nhà trường bản thân nó đã có
tính giáo dục song cần có sự quản lý, tổ chức chặt chẽ mới phát huy được hiệu
quả của bộ máy.
phục vụ cho việc thực hiện mục tiêu đào tạo nhân cách người học sinh trong nhà
trường THPT. Hoạt động này được tiến hành xen kẽ hoặc nối tiếp chương trình
dạy học trong phạm vi nhà trường hoặc trong đời sống xã hội do nhà trường
quản lý. Nó diễn ra trong suốt năm học. Nhà quản lý vừa phải kiểm soát được
mục tiêu, vừa có các biện pháp quản lý kế hoạch tổ chức các hoạt động, vừa nắm
chắc các điều kiện cần thiết trong quá trình tổ chức, lại vừa hướng dẫn cán bộ,
giáo viên thực hiện sao cho có hiệu quả các hoạt động này.
1.2.2. Quản lý hoạt động ngoại khóa bộ môn
1.2.2.1. Hoạt động ngoại khóa bộ môn
Đến nay khái niệm ngoại khoá cũng chưa được lý giải cặn kẽ, thấu đáo và
nhất quán. Ngoại khoá bộ môn là hình thức học tập hay vui chơi? là chính khoá
hay ngoài chính khoá? Dạy thêm, bồi dưỡng học sinh giỏi, giúp đỡ học sinh kém
có phải là ngoại khoá hay không? Trong điều kiện dạy học hiện nay, do yêu cầu
về sự cập nhật thông tin, tri thức khoa học những khái niệm của lý luận dạy học
nh: lớp học, giờ học, bài học sẽ có sự thay đổi. Ranh giới giữa trong lớp học và
ngoài lớp học trong giờ học và ngoài giờ học cũng sẽ khác đi . … cần phải đổi
Nguyễn Minh Châu
18
Luận văn thạc sỹ
mới và khẳng định lại nhận thức về khái niệm ngoại khoá, vai trò và tác dụng
của nó cho cả người dạy, người học và nhà quản lý.
Theo Phan Trọng Luận, Trương Dĩnh, Nguyễn Thanh Hùng, Trần Thế Duật-
(Phương pháp dạy học văn- NXB Đại học quốc gia –Hà Nội 1998, trang
378-389):
“Ngoại khoá không nên hiểu là công việc ngoài giờ học, ngoài chương
trình, thực hiện tuỳ tiện được sao hay vậy. Ngoai khoá chỉ có nghĩa là
không đặt sự giảng dạy của giáo viên bộ môn lên hàng đầu mà xem trọng
hoạt động tự giác vận dụng sáng tạo của học sinh. Đó cũng là việc học đích
thực, do học sinh tự nguyện, tự chọn, tự làm ra mà học’’
Vì vậy, có thể nói, ngoại khoá bộ môn là một hình thức tổ chức học tập ngoài
trong mối quan hệ học tập chính khoá và học tập ngoại khoá. Trong nhà trường
muốn hoàn thành tốt nhiệm vụ của việc giảng dạy môn học, người giáo viên cần
phải phối hợp một cách khéo léo các mặt hoạt dộng chính khoá và ngoại khoá
này.
1.3. Vai trò ý nghĩa của hoạt động ngoại khoá bộ môn trong việc nâng cao
chất lượng giáo dục học sinh
Với tư cách là một hình thức hoạt động ngoài giờ lên lớp, hoạt động ngoại
khoá bộ môn có một tầm quan trọng đặc biệt, đem lại nhiều tác dụng to lớn, góp
phần đổi mới mạnh mẽ phương pháp giáo dục đào tạo, nâng cao chất lượng giáo
dục.
Theo quan niệm của nhiều nhà giáo dục, chất lượng giáo dục phổ thông là
sự phát triển toàn diện nhân cách học sinh về tất cả các mặt: trí tuệ, thể chất, tâm
hồn, thể hiện ở việc học sinh có được những kiến thức và kĩ năng cơ bản trong
các lĩnh vực đọc, viết, làm toán, khoa học, các kĩ năng ứng xử, giao tiếp xã hội ,
được đo bằng các chuẩn nhằm xem xét mức độ đạt được các nhiệm vụ, mục tiêu
giáo dục. Các chuẩn này được xây dựng trên cơ sở thống nhất giữa nhà trường
và cộng đồng, được công chúng chấp nhận, đáp ứng nhu cầu phát triển của mỗi
cá nhân học sinh và yêu cầu của cộng đồng đối với nhân cách được đào tạo.
Hoạt đông ngoại khoá bộ môn góp phần nâng cao chất lượng giáo dục vì
nó có các tác dụng sau đây:
Nguyễn Minh Châu
20
Luận văn thạc sỹ
1.3.1 Ngoại khoá bộ môn giúp học sinh mở rộng, nâng cao kiến thức
Khối lượng tri thức nhân loại ngày càng tăng lên nhanh chóng. Cácdự báo
khoa học cho thấy vào thập niên đầu của thế kỷ 21, cứ khoảng 5 năm tri thức
nhân loại lại tăng gấp đôi. Nhà trường không thể cung cấp tất cả nguồn tri thức
đó mà chỉ có thể trang bị cho học sinh kiến thức cơ bản của các môn học. Ngay
trong những bài học trên lớp, học sinh cũng chỉ có thể học được những kiến thúc
Các kỹ năng nghe nói của các em được hình thành và phát triển một cách tự giác,
chủ động, tạo cơ sở thuận lợi cho việc giáo viên thực hiện việc đổi mới các
phương pháp dạy học trong nhà trường trung học phổ thông theo hướng phát huy
tính tích cực, tự giác, chủ động sáng tạo của học sinh, bồi dưỡng phương pháp tự
học đặc biệt là rèn kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tế.
1.3.3. Hoạt động ngoại khoá bộ môn hướng hứng thú vào các hoạt động bổ
Ých, làm giảm thiểu tình trạng yếu kém về đạo đức của học sinh
Hoạt động này hướng các em sử dụng thời gian rảnh rỗi vào những việc có
Ých, hợp lý trong quá trình học tập của mình . Một sân chơi thú vị với nhiều
hình thức phong phú giúp các em giảm bớt việc tham gia những hoạt động
không lành mạnh. Thông qua hoạt động ngoại khoá bộ môn giáo viên có thể phát
huy được tính tích cực từ chính những đặc điểm tâm lý của những học sinh yếu
kém về đạo đức ( Những học sinh yếu kém về đạo đức thường có nhận thức sai
lệch về cuộc sống nhưng lại có niềm tin mạnh mẽ vào những việc mình làm,
thích làm những công việc mang tính hướng ngoại, đôi khi Ých kỷ, nhưng với
bạn bè chí cốt lại rất nghĩa hiệp, thậm chí sẵn sàng hi sinh vì bạn ) Qua hoạt
động ngoại khoá bộ môn nếu giáo viên tin tưởng, giao việc, khích lệ sẽ có thể
làm thay đổi cách nhìn, cách sống của chính những học sinh đó. Các em sẽ hoàn
thành nhiệm vụ một cách vui vẻ, tự nguyện. Mỗi lần nh vậy các em sẽ xích lại
gần nhau hơn. Dần dần giáo viên tạo ra được thói quen và cách ứng xử tốt cho
các em. Hoạt động ngoại khoá bộ môn với nhiều hình thức phong phú, lại diễn ra
ở nhiều thời điểm, hoàn cảnh khác nhau đòi hỏi cách thức hoạt động khác nhau,
sẽ rèn luyện cho học sinh đức tính thích nghi chủ động, năng động, bước đầu làm
quen với việc sưu tầm tài liệu, tập dượt hoạt động và kỹ năng nghiên cứu, giáo
dục thói quen quan sát, phán xét, suy luận. Từ đó góp phần tăng cường hứng thú
học tập cho học sinh với các môn học.
Nguyễn Minh Châu
22
Luận văn thạc sỹ
1.3.4. Hoạt động ngoại khoá bộ môn tạo sự gắn bó đoàn kết trong tập
23
Luận văn thạc sỹ
Sở dĩ các hoạt đông ngoại khoá góp phần đắc lực trong việc nâng cao chất
lượng giáo dục của nhà trường vì qua các hoạt động này nhà trường gắn kết các
lực lượng xã hội và tạo điều kiện cho họ tham gia tích cực vào công tác giáo dục
thế hệ trẻ.
Chất lượng giáo dục phụ thuộc rất nhiều vào sự tác động tích cực của các
yếu tố môi trường khác nhau nh môi trường gia đình- môi trường nhà trường và
xã hội. Hoạt động ngoại khoá bộ môn là dịp để từng gia đình học sinh có thêm ý
thức đóng góp trong điều kiện có thể để xây dựng phong trào giáo dục ở địa
phương.
Hoạt động ngoại khoá bộ môn trong chừng mực nhất định còn tạo được sự
phối hợp của liên ngành chức năng trong xã hội. Tuỳ từng lĩnh vực một mà các
ngành có phần việc tham gia với giáo dục đào tạo nhà trường. Những ngành cần
phối hợp để làm tốt hoạt động này như: Hội cựu chiến binh(ngoại khoá về anh
bộ đội Cụ Hồ trong văn học và trong thực tế sống chiến đấu), các trung tâm văn
hoá (ngoại khoá về lịch sử - địa lý ) Toà án, Viện kiểm sát (ngoại khoá về giáo
dục công dân ) Các trung tâm nghiên cứu vật nuôi, cây trồng (ngoại khoá về sinh
học )… Sự phối hợp này không đơn thuần là một hành động nhất thời mà phải
được xác định trong một chương trình, kế hoạch dài hạn, được xây dựng trên cơ
sở chiến lược giáo dục nói chung của trường. Sự huy động các lực lượng tham
gia vào hoạt động ngoại khoá bộ môn trong nhà trường sẽ tạo ra được môi
trường cần thiết để thúc đẩy chất lượng giáo dục.
Mặt khác quản lý tốt hoạt động ngoại khoá bộ môn buộc người giáo viên
phải có sự làm việc nghiêm túc từ khâu lên kế hoạch đến tổ chức thực hiện. Mỗi
chương trình ngoại khoá bộ môn cụ thể đều do một nhóm giáo viên phụ trách
.Họ sẽ phải trình bày toàn bộ quá trình thực hiện ngoại khoá của mình và tổ bộ
môn giao việc cho từng thành viên. Trước đồng nghiệp, trước học sinh người
giáo viên không thể qua quýt. Sự chuẩn bị tốt, công phu, là cơ sở cho sự thành
công. Buổi tổ chức hoạt động ngoại khoá bộ môn sẽ không chỉ khắc sâu kiến
của các em. Những hoạt động này bao gồm: hoạt động lao động, hoạt động vui
chơi giải trí, tham quan học tập, các hoạt động thể dục, thể thao, giao lưu, giao
tiếp, các hoạt động xã hội
Nguyễn Minh Châu
25
Copyright: Tài liệu đại học ©