Câu 05-KHQL: Phân tích cơ sở
khoa học hình thành cơ cấu tổ chức
quản lý. Trình bày nội dung các loại
hình cơ cấu tổ chức. Liên hệ thực tiễn
cơ cấu tổ chức bộ máy ở đơn vò đồng
chí.
BÀI LÀM
Từ khi xuất hiện nền sản xuất xh,
nhu cầu liên kết con người, phối hợp
các hoạt động riêng lẽ càng tăng lên
và quản lý theo quan điểm của C.Mác
như người chỉ huy dàn nhạc :”Tất cả
mọi lao động xh trực tiếp hay lao động
chung nào tiến hành trên quy mô tương
đối lớn thì ít nhiều cũng cần tới sự lãnh
đạo” Và như vậy, quản lý đã trở thành
một hoạt động phổ biến mọi nơi, mọi
lúc, mọi lónh vực, mọi cấp độ và có
liên quan đến mọi người. Đó là hoạt
động xh bắt nguồn từ tính chất cộng
đồng dựa trên sự phân công và cộng
tác lao động sản xuất. Và chính sự
phân công lao động XH là tiền đề
khách quan của sự hình thành và phát
triển cơ cấu tổ chức quản lý.
Cơ cấu tổ chức quản lý là 1 chỉnh
thể gồm các bộ phận có chức năng,
quyền hạn, trách nhiệm khác nhau, có
mối quan hệ phụ thuộc lẫn nhau, được
bố trí thành từng cấp, từng khâu, thực
hiện các chức năng quản lý nhằm đạt

Mô hình này ra đời vào khoảng TK
10, đây là mô hình cổ xưa nhất. Nó tồn
tại từ thế kỷ thứ 10 cho đến nay, mô
hình này đặc biệt phù hợp với sản xuất
nhỏ, sản phẩm đơn giản.
Mô hình cơ cấu tổ chức kiểu trực
tuyến là mô hình tổ chức quản lý, trong
đó mỗi người cấp dưới chỉ nhận sự
điều hành và chòu trách nhiệm trước 1
người lảnh đạo trực tiếp cấp trên.
Đặc điểm của loại hình cơ cấu này
là MQH giữa các nhân viên trong tổ
chức bộ máy được thực hiện theo trực
tuyến, tức là quy đònh QH dọc trực tiếp
từ người lảnh đạo cao nhất đến người
thấp nhất; người thừa hành chỉ nhận
mệnh lệnh từ 1 người phụ trách trực
tiếp.
-Ưu điểm : mô hình này tạo ĐK
thuận lợi cho việc thực hiện chế độ 1
thủ trưởng, đề cao vai trò thủ trưởng,
bảo đảm nguyên tắc 1 thủ trưởng. Do
quản lý trực tuyến nên thông tin chỉ
đạo trực tiếp, nhanh chóng, chính xác,
tạo ra sự thống tập trung cao độ, chế
độ trách nhiệm rõ ràng.
-Nhược điểm : Mô hình này chỉ áp
dụng cho tổ chức có quy mô nhỏ. Yêu
cầu người lảnh đạo phải có kiến thức
toàn diện, chuyên môn sâu nhiều lónh

-Nhược điểm : Cấp dưới phải phục
tùng nhiều đầu mối chỉ đạo khác nhau
của 1 cơ quan quản lý cấp trên nên sẽ
gây khó khăn cho việc thi hành, các
quyết đònh chồng chéo nhau nếu các
bộ phận không hợp tác nhau, vi phạm
chế độ 1 thủ trưởng. Trong thực tế cơ
cấu này ít được sử dụng, hầu như nó
chỉ có ý nghóa về mặt lý thuyết.
3.Các cơ cấu tổ chức quản lý kết
hợp: Loại cơ cấu kết hợp được dùng
phổ biến là:
a.Cơ cấu trực tuyến- tham mưu: sơ
đồ SGK 91
-Dựa trên nguyên tắc quản lý trực
tuyến, nhưng bên cạnh người lảnh đạo
các cấp có bộ phận tham mưu (phòng,
ban tổ hoặc cá nhân) để giúp người
lảnh đạo ra quyết đònh.
-Trong cơ cấu trực tuyến- tham
mưu, người lảnh đạo ra quyết đònh và
chòu trách nhiệm đối với việc thực hiện
quyết đònh của người thừa hành trực
tiếp của mình. Bộ phận tham mưu có
nhiệm vụ chuẩn bò các dự án, các
quyết đònh, đảm bảo luận cứ và chất
lượng của quyết đònh quản lý và theo
dõi việc thực hiện. Bộ phận tham mưu
không có quyền ra quyết đònh.
-Ưu điểm : Đảm bảo nguyên tắc 1

Những người lảnh đạo chức năng
không có quyền ra quyết đònh trực tiếp
cho những người ở các tuyến.
-Ưu diểm: Do kết hợp hai kiểu cơ
cấu trực tuyến và chức năng nên mô
hình này có ưu điểm của cả hai mô
hình trực tuyến và chức năng. Đó là :
bảo đảm nguyên tắc 1 thủ trưởng, hút
được nhân viên có tài về nhiều lónh
vực vào tổ chức. Lảnh đạo có thể chia
sẽ công việc với các bộ phận chức
năng--> quản lý tốt hơn.
-Nhược điểm : Do có nhiều bộ
phận chức năng nên dễ làm bộ máy
cồng kềnh.; các bộ phận chức năng có
quyền ra những quyết đònh chức năng
nên dễ dẫn đến việc ra quyết đònh
chồng chéo nhau (cần có quyết đònh rõ
ràng chức năng, nhiệm vụ của từng bộ
phận); Người lảnh đạo chung phải luôn
điều hòa, phối hợp hoạt động của các
bộ phận để khắc phục hiện tượng
không ăn khớp (ra các quyết đònh
chồng chéo), cục bộ…của các cơ quan
chức năng.
III.Liên hệ với cơ cấu tổ chức đơn
vò đ/c đang công tác :
Trong hoạt động quản lý, xuất phát từ
nhu cầu tăng cường vốn đầu tư, nên cơng
tác quản lý, sử dụng nguồn vốn có hiệu

ràng :
Do khối lượng quản lý đột biến tăng
trong vài năm gần đây và không có sự
chuẩn bị trước về con người và chủ động
tính toán, sắp xếp bộ máy nên phát sinh
dự án ở đâu, tổ chức bộ máy tới đó. Việc
phân, giao các chủ đầu tư và thành lập
các Ban quản lý dự án còn mang tính
hành chánh, máy móc. Ngành nào, địa
phương nào cũng thành lập Ban Quản lý
dự án riêng, trong khi trình độ quản lý đa
số không theo kịp yêu cầu. Nhiều dự án
hổn hợp không thuộc riêng ngành nào, thì
UBND Tỉnh, lúc giao cho chủ đầu tư
này, lúc giao chủ đầu tư khác nên việc
triển khai thực hiện gặp rất nhiều khó
khăn, không tích luỹ kinh nghiệm, hiệu
qủa kém.
Thứ hai, Sự bất cập của đội ngũ
lãnh đạo và viên chức của các
Ban Quản lý dự án :
Qua tổng kết phần lớn các ban QLDA
đều thiếu cán bộ hay có nhưng rất mỏng,
Hơn nữa, xuất hiện một số cán bộ cửa
quyền, nhũng nhiểu .. mà phần lớn lại ở
những cán bộ thiếu trình độ. Vừa qua,
với chủ trương kiểm tra, thanh tra các
công trình XDCB do các Ban quản lý dự
án tổ chức quản lý trong Tỉnh, đã phát
hiện nhiều sai sót, gây lãng phí, thất thoát

làm chủ đầu tư nhưng do quy mô, kỹ
thuật phức tạp nên hợp đồng lại.
- Mỗi Huyện, Thành Phố thành lập
Ban quản lý dự án để triển khai dự án do
địa phương quản lý.
- Cấp xã không thành lập Ban Quản
lý Dự án, có thể chọn lựa, hợp đồng với
các Ban Qủan lý dự án cấp huyện hay
Tỉnh để quản lý.
* Ưu điểm của phương án này là :
- Sử dụng có hiệu qủa năng lực hiện có
của số cán bộ có chuyên môn nghiệp vụ,
nâng cao tính chuyên nghiệp, đơn vị
quản lý có khả năng tài chính tạo điều
kiện làm việc cho cán bộ, viên chức, hiện
đại hoá trang thiết bị phục vụ công tác.
- Nâng cao mức sống cho cán
bộ viên chức từ đó giảm quan liêu, vòi
vĩnh
- Cán bộ công chức có điều
kiện làm việc nâng cao trình độ, đáp ứng
yêu cầu công việc.
* Khuyết điểm :
- Sẽ có một bộ phận cán bộ công
chức do được giao nhiều quyền để giải
quyết công việc nên không bằng lòng với
thu nhập chính đáng, sinh ra quan liêu,
cửa quyền, vòi vĩnh.