Đại học Kinh Tế Quốc Dân
Bộ môn Kinh Tế Đầu tư
Đề cương sơ bộ
Vai trò của các hoạt động xúc tiến đầu tư và các
công việc chuẩn bị tiền đầu tư trong
thu hút đầu tư nước ngoài.
Giáo viên hướng dẫn: TS.Đinh Đào Ánh Thủy
Danh sách thành viên:
1. Nguyễn Đức Anh.
2. Vũ Thắng.
3. Phan Hùng Cường.
4. Nguyễn Hoàng Anh.
5. Trần Trung Dũng.
I. Cơ sở lý luận:
1. Công tác xúc tiến đầu tư:
a. Khái niệm:
Xúc tiến đầu tư có thể hiểu là tổng thể các biện pháp, các hoạt động nhằm định
hướng nhà đầu tư nước ngoài đến với các cơ hội đầu tư tại một quốc gia hay thu
hút sự quan tâm của nhà đầu tư vào một nước. Các hoạt động này do các quan
chức chính phủ, các nhà khoa học và các tổ chức, doanh nghiệp… thực hiện dưới
nhiều hình thức như các chuyến viếng thăm ngoại giao cấp chính phủ , tổ chức
các hội thảo khoa học , diễn đàn đầu tư, tham quan khảo sát… và thông qua các
phương tiện thông tin , xây dựng các mạng lưới văn phòng đại diện ở nước ngoài.
b. Đặc điểm
Cần phân biệt giữa xúc tiến thương mại và xúc tiến đầu tư. 2 hoạt động này có
yêu cầu chuyên môn chung trong về marketing và kiến thúc về thị trường nước
ngoài. Tuy nhiên, xúc tiến thương mại giúp cho các công ty trong nước tìm được
thị trường ở nước ngoài, xúc tiến đầu tư nhằm thu hút các công ty nước ngoài
xâm nhập vào thị trường trong nước.
Xúc tiến đầu tư là việc thuyết phục những người lãnh đạo cao nhất của một công
ty chuyển các nguồn lực ra nước khác trung và dài hạn. Quyết định này yêu cầu

để xây dựng hình ảnh một đất nước giàu tiềm năng và luôn sẵn sàng những cơ
hội đầu tư hấp dẫn hứa hẹn sẽ mang lại nhiều lợi nhuận.
• Nâng cao tính cạnh tranh với các nước khác trong thu hút đầu tư nước ngoài:
Các nhà đầu tư nước ngoài khó lòng hiểu và đánh giá đầy đủ về dự án của 1
nước nếu không thông qua hoạt động xúc tiến của nước đó. Mỗi nước đều có
những lợi thế so sánh và đều muốn phát huy cũng như làm cho cộng đồng quốc
tế hiểu được lợi thế so sánh này. Do vậy, cạnh tranh thu hút đầu tư là cạnh
tranh trong xúc tiến đầu tư.
• Xúc tiến đầu tư giúp nước chủ nhà tìm hiểu về nhà đầu tư: Mỗi nhà đầu tư lại
có một mô hình và động cơ kinh doanh khác nhau. Hoạt động xúc tiến đầu tư
sẽ giúp các cơ quan xúc tiến thu thập thông tin từ nhà đầu tư, từ đó tìm hiểu
được những điểm mạnh, điểm yếu của họ.
• Xúc tiến đầu tư giúp nước chủ nhà chủ động lựa chọn tìm kiếm các nhà đầu tư
tiềm năng . Căn cứ vào nhu cầu và thực tế của quốc gia mà lựa chọn ngành,
lĩnh vực mũi nhọn cần thu hút đầu tư, từ đó nước chủ nhà có thể định hướng rõ
ràng đối tượng mà mình muốn xúc tiến đầu tư. Xúc tiến đầu tư đem lại cho
nước chủ nhà nhiều lựa chọn hơn trong việc hợp tác với nhà đầu tư nước ngoài,
trên cơ sở đó sẽ thuận lợi cho nước chủ nhà tiếp nhận đầu tư với những thỏa
thuận hợp lý.
d. Yêu cầu của công tác xúc tiến đầu tư
Một chương trình xúc tiến đầu tư cần đảm bảo yêu cầu về các nội dung sau
• Các chính sách và môi trường đầu tư
• Các chiến lược xúc tiến đầu tư
3
• Cơ quan thực thi các chiến lược này.
Thành công của mỗi bộ phận đều ảnh hưởng trực tiếp tới khả năng thu hút FDI
của quốc gia đó.
• Chính sách đầu tư.
Chính sách đầu tư là một tập hợp các chính sách thương mại và các chính sách
kinh tế vĩ mô. Tuy nhiên, các nhà đầu tư lại thường đặc biệt quan tâm đến các nhân tố

hợp với các yêu cầu cũng như tiềm năng của mỗi quốc gia. Ttrọng tâm của các hoạt
động này thay đổi tuỳ theo từng quốc gia và tuỳ theo từng giai đoạn để thích ứng với
các điều kiện và nhu cầu ưu tiên khác nhau. Thông thường một chiến lược xúc tiến
đầu tư có thành công hay không phụ thuộc rất nhiều vào chất lượng các dịch vụ đầu tư
bởi điều quan trọng là những dự án tiềm năng phải được hiện thức hoá thành hành
động đầu tư thực tế và nếu các nhà đầu tư cảm thấy thoả mãn thì điều đó cũng có
nghĩa là quốc gia đó sẽ thu hút được thêm nhiều nhà đầu tư khác nữa.
Để thực sự đạt được hiệu quả, các chiến lược xúc tiến đầu tư đều phải có mục
tiêu rõ ràng, phù hợp với mục tiêu chung. Xác định mục tiêu của chiến lược liên quan
đến việc lựa chọn quốc gia, lĩnh vực cũng như các công ty để tiến hành chương trình
xúc tiến. Việc này đòi hỏi phải có sự nghiên cứu và hoạch định một cách chi tiết, cụ
thể.
• Cơ quan thực thi chính sách xúc tiến đầu tư.
Ngày nay, hầu hết các quốc gia đều đã chuyển từ giai đoạn đầu của xúc tiến đầu
tư - chủ yếu liên quan đến việc mở cửa thị trường đối với các nhà đầu tư nước ngoài -
sang giai đoạn thứ 2 là tích cực thu hút nguồn vốn FDI chảy vào trong nước. Xu
hướng này biểu hiện rõ rệt qua việc các quốc gia đều thành lập Uỷ ban xúc tiến đầu tư
(Investment Promotion Agency).
Xúc tiến đầu tư không phải là hoạt động không có thể lấy thu bù chi. Điều này
có nghĩa là mọi chi phí cho hoạt động này đều bắt nguồn từ ngân sách Nhà nước, song
đôi khi có thể đến từ khu vực tư nhân. Cũng vì lẽ đó mà hầu hết các tổ chức xúc tíên
đầu tư đều là một cơ quan của Chính phủ.
Khi thực hiện xúc tiến đầu tư tại một số địa phương quan trọng, một yêu cầu
quan trọng là phải có hiểu biết chính xác về các điểm dự kiến đầu tư tại địa phương đó
và nắm vững có yếu tố có thể ảnh hưởng đến quyết định đầu tư của các nhà đầu tư.
Bởi vậy, các quốc gia rộng lớn thường xây dựng một mạng lưới cơ quan xúc tiến địa
phương để tiến hành các chương trình xúc tiến ở từng vùng, tỉnh và bang của quốc gia
đó.
5
Chức năng cốt lõi của cơ quan xúc tiến đầu tư là tư vấn về chính sách đầu tư

lượng, hệ thống cấp thoát nước, các cơ sở dịch vụ tài chính ngân hàng tốt sẽ tạo điều
kiện cho các dự án đầu tư phát triển thuận lợi. Trong quá trình thực hiện dự án, các
nhà đầu tư sẽ chỉ cần tập trung vào sản xuất kinh doanh, thời gian thực hiện các dự án
được rút ngắn, giảm chi phí cho các khâu vận chuyển, thông tin...sẽ làm tăng hiệu quả
đầu tư.
Do đó, phải xây dựng một kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội phù hợp, thuận lợi
cho hoạt động sản xuất kinh doanh thì mới có thể thu hút vốn đầu tư, tạo nền móng
cho các dự án thực hiện nhanh chóng, hiệu quả. Xây dựng các khu công nghiệp tập
trung, khu chế xuất, khu công nghệ cao, hệ thống điện, nước, bưu chính viễn thông
đầy đủ, thuận tiện cho các vùng kinh tế trọng điểm.
• Xây dựng, củng cố hệ thống chính sách pháp luật, ổn định chính trị xã hội.
• Ổn định chính trị xã hội
Sự ổn định chính trị - xã hội có ý nghĩa quyết định đến việc huy động và sử dụng
có hiệu quả vốn đầu tư, đặc biệt là đầu tư nước ngoài. Tình hình chính trị không ổn
định, đặc biệt là thể chế chính trị (đi liền với nó là sự thay đổi luật pháp) thì lợi ích của
các nhà ĐTNN bị giảm. Mặc khác, khi tình hình chính trị - xã hội không ổn định, Nhà
nước không đủ khả năng kiểm soát hoạt động của các nhà ĐTNN, các nhà đầu tư hoạt
động theo mục đích riêng, không theo định hướng chiến lược phát triển kinh tế -xã hội
của nước nhận đầu tư. Do đó hiệu quả sử dụng vốn đầu tư rất thấp.
Do vậy, cần quan tâm đến kết cấu hạ tầng xã hội, chia sẻ thành quả tăng trưởng
cho mọi tầng lớp xã hội tạo điều kiện ổn định chính trị trong nước, hạn chế mức độ rủi
ro cho các nhà ĐTNN.
7
Tình hình chính trị xã hội trong khu vực cũng có tác động đến thu hút đầu tư
nước ngoài. Nó tác động đến không chỉ các nhà đầu tư đang tìm kiếm đối tác, mà còn
tới cả các dự án đang triển khai. Khi môi trường kinh tế chính trị trong khu vực và thế
giới ổn định, không có sự biến động khủng hoảng thì các nhà dầu tư sẽ tập trung
nguồn lực để đầu tư ra bên ngoài và các nước tiếp nhận đầu tư có thể thu hút được
nhiều vốn đầu tư. Ngược lại, khi có biến động thì các nguồn đầu vào và đầu ra của các
dự án thường thay đổi, các nhà đầu tư gặp khó khăn rất nhiều về kinh tế nên ảnh

đầu tư; không quốc hữu hoá, thực hiện chính sách "không hồi tố", sử dụng danh mục
hạn chế đầu tư... tạo ra hành lang pháp lý rõ ràng.
• Nâng cao trình độ phát triển kinh tế.
• Hoàn thiện các loại thị trường
Các nhà ĐTNN tiến hành sản xuất kinh doanh ở nước chủ nhà nên đòi hỏi ở
nước này phải có một hệ thống thị trường đồng bộ, đảm bảo cho hoạt động của nhà
đầu tư được tồn tại và đem lại hiệu quả. Thị trường lao động là nơi cung cấp lao động
cho nhà đầu tư. Thị trường tài chính là nơi cho nhà đầu tư vay vốn để tiến hành sản
xuất kinh doanh và thị trường hàng hoá - dịch vụ là nơi tiêu thụ sản phẩm, lưu thông
hàng hoá, đem lại lợi nhuận cho nhà đầu tư. Hệ thống thị trường này sẽ đảm bảo cho
toàn bộ quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh diễn ra thuận lợi - từ nguồn đầu vào
đến việc tiêu thụ sản phẩm đầu ra.
• Xây dựng chiến lược kinh tế hướng ngoại
Chiến lược phát triển kinh tế hướng ngoại là thực hiện chiến lược hướng về
xuất khẩu. Mở rộng thị trường xuất khẩu, nâng cao năng lực cạnh tranh với các quốc
gia khác tạo điều kiện cải thiện cán cân thương mai, chiếm được lòng tin của các nhà
đầu tư.
• Xây dựng môi trường kinh tế vĩ mô ổn định
Điều này đặc biệt quan trọng đối với việc huy động và sử dụng vốn nước
ngoài. Để thu hút được đầu tư nước ngoài, nền kinh tế địa phương phải là nơi an toàn
cho sự vận động của vốn đầu tư, có khả năng sinh lợi cao hơn các nơi khác. Sự an
toàn đòi hỏi môi trường vĩ mô ổn định, hơn nữa phải giữ được môi trường kinh tế vĩ
mô ổn định thì mới có điều kiện sử dụng tốt vốn đầu tư.
9
Mức độ ổn định kinh tế vĩ mô được đánh giá thông qua tiêu chí: chống lạm
phát và ổn định tiền tệ. Tiêu chí này được thực hiện thông qua các công cụ của chính
sách tài chính tiền tệ như lãi suất, tỷ giá hối đoái, tỷ lệ dự trữ bắt buộc, các công cụ thị
trường mở đồng thời phải kiểm soát được mức thâm hụt ngân sách hoặc giữ cho ngân
sách cân bằng.
• Phát triển nguồn nhân lực.

3. Mối quan hệ giữa xúc tiến đầu tư và công tác chuẩn bị tiền đầu tư
Đây là 2 nội dung quan trọng trong thu hút đầu tư nước ngoài. Giữa chúng có
mối liên hệ chặt chẽ.
• Công tác chuẩn bị tiền đầu tư tạo ra nền tảng chất lượng cho hoạt động xúc tiến
đầu tư triển khai dễ dàng. Có thể hiểu công tác chuẩn bị đầu tư giống như quá
trình tạo ra một sản phẩm chất lượng và hướng dẫn khách hàng sử dụng sản
phẩm đúng cách, còn công tác xúc tiến đầu tư giống như các hoạt động quảng
bá truyền thông sản phẩm. Sản phẩm có tốt, thì hoạt động quảng bá mới đạt
được lợi ích lâu dài. Trên cơ sở một môi trường đầu tư thuận lợi, các hoạt động
xúc tiến đầu tư mới có thể đạt hiệu quả cao. Bởi cho dù có thu hút được sự
quan tâm của các NĐT đến cơ hội đầu tư trong nước, nhưng nếu môi trường
đầu tư không thuận lợi, các NĐT cũng sẽ không lựa chọn đầu tư, hoặc nếu có
sẽ không đạt hiệu quả cao, gây thiệt hại cho cả nước đầu tư và nước nhận đầu
tư.
• Công tác xúc tiến đầu tư tạo động lực cho hoạt động chuẩn bị tiền đầu tư, giúp
hoạt động này được chú trọng đúng mức và đạt hiệu quả cao. Nếu như không
có được sự quan tâm từ các nhà đầu tư nước ngoài thông qua hoạt động xúc
tiến đầu tư, thì hoạt động chuẩn bị tiền đầu tư sẽ chỉ được thực hiện mà không
có động lực và mục tiêu rõ ràng, hiệu quả chắc chắn sẽ vô cùng hạn chế.
Như vậy, trong thu hút đầu tư nước ngoài, cần chú trọng đúng mức cả 2 hoạt
động này để đạt hiệu quả cao và lâu dài. Trên cơ sở làm hài hòa lợi ích của cả nước
nhận đầu tư và các NĐT nước ngoài, hoạt động xúc tiến đầu tư được triển khai nhằm
thu hút các mối đầu tư vào trong nước, còn hoạt động chuẩn bị tiền đầu tư giúp các
NĐT nước ngoài thực sự thuận lợi và đạt lợi ích cao khi thực sự đầu tư. Kết hợp
chặt chẽ 2 công tác này, nước chủ nhà không chỉ thu được hiệu quả đầu tư cao mà
còn nâng cao uy tín và vị thế trên trường quốc tế, trên cơ sở đó tiếp tục thu hút được
nhiều mối đầu tư khác.
11
II.Thực trạng xúc tiến đầu tư và chuẩn bị tiền đầu tư ở
Việt Nam trong thời gian qua:

quan đến luật đầu tư và danh sách các dự án ưu tiên. Tỷ lệ các loại tài liệu phát
hành được tổng hợp trong bảng dưới đây:
Bảng 2- Tỷ lệ các loại tài liệu được phát hành cho mục đích vận động các nhà
đầu tư tiềm năng:
Loại thông tin Tỷ lệ (%)
Hướng dẫn đầu tư 35
Giới thiệu chung 19
Giới thiệu Luật đầu tư nước ngoài 43
Danh sách các khu chế xuất và khu công nghiệp 20
Danh sách các dự án ưu tiên 26
Danh sách các đối tác đầu tư tiềm năng 6
Các loại tài liệu khác 5
Nguồn: Điều tra về chất lượng hoạt động xúc tiến đầu tư tại Việt Nam,
Bộ Kế hoạch và Đầu tư, 6/2003
Các loại sách quảng cáo trên đây đã góp phần đưa đến cho các nhà đầu tư tiềm
năng một hình ảnh rõ ràng hơn về đất nước Việt Nam cũng như cơ hội đầu tư tại Việt
Nam. Tuy nhiên không phải không có những tồn tại trong việc phát hành sách quảng
cáo. Vấn đề lớn nhất ở đây là chất lượng sách được tốt và thông tin không được cập
nhật. Bên cạnh đó việc phân phối sách cũng chưa được tiến hành một cách kịp thời khi
các nhà đầu tư có nhu cầu.
Hàng năm, Bộ Kế hoạch và Đầu tư và các Sở Kế hoạch và Đầu tư đều phát hành
danh sách các dự án ưu tiên cần huy động vốn FDI. Tuy nhiên các nhà đầu tư nước
ngoài cũng chưa tỏ ra hưởng ứng tích cực do đó kết qủa huy động chưa cao. Nguyên
nhân có thể là các vấn đề sau:
 Trước hết bản danh sách chưa cung cấp những thông tin hấp dẫn các nhà
đầu tư như các thông tin về lợi nhuận thu được, tình trạng của hạ tầng cơ
sở, giá cả đầu tư, nguồn nhân công và chi phí nhân công, khả năng tiếp cận
thị trường,... Mặc dù những chính sách ưu đãi và tài chính cũng được ghi
rõ trong các danh sách này, mối quan tâm hàng đầu của các nhà đầu tư lại
là vấn đề họ sẽ thu được bao nhiêu lợi nhuận khi đầu tư vào các dự án này.

nay
- Danh sách các dự án đã đầu tư và các dự án đang kêu gọi đầu tư
- Luật đầu tư, tình hình ngân hàng và Tài chính, xuất nhập khẩu, hải quan, khu chế
xuất, khu công nghiệp...
- Địa chỉ các khách sạn, ngân hàng, các tổ chức tư vấn, các hãng hàng không
...
14
Bên cạnh đó các trang web cũng thường có các đường kết nối trực tuyến phục vụ
cho việc đăng ký cấp phép hay đăng ký sử dụng các dịch vụ đầu tư qua mạng.
Tuy nhiên, chất lượng các trang web này chưa cao, thông tin còn nghèo nàn và
thiết kế chưa chuyên nghiệp. Thêm vào đó, các trang web này không được cập nhật
thường xuyên, thiếu các cơ sở dữ liệu đầy đủ nên chưa phục vụ thiết thực cho nhu cầu
tìm hiểu các cơ hội đầu tư.
Trang web của Trung tâm xúc tiến Thương mại Đầu tư thành phố Hồ Chí Minh
được coi là tương đối có chất lượng về mặt thiết kế cũng như tính cập nhập của thông
tin so với trang web của Bộ Kế hoạch và Đầu tư hay Sở Kế hoạch và Đầu tư thành phố
Hồ Chí Minh.
Bảng dưới đây thống kê ý kiến đánh giá của các nhà đầu tư về một số trang web
của các cơ quan xúc tiến đầu tư trong khu vực:
Bảng 3- Đánh giá chất lượng các trang Web của các Uỷ ban xúc tiến đầu tư
trong khu vực
Nội dung đánh giá
Thái
Lan
(BOI)
Malaixia
(MiDA)
Philippin
(BOI)
Trung

vào các lĩnh vực
Email A A A A A A
Điều tra phản hồi A A
Khả năng cập nhật A A A A D B
A: Rất tốt C: Trung bình
B: Tốt D: Yếu
1. Thái Lan - BOI: Uỷ ban đầu tư - www.boi.go.th
2. Malaixia - MiDA: Cục phát triển công nghiệp Malaixia -
www.mida.gov.my
3. Philippin - BOI: Uỷ ban đầu tư - www.boi.gov.ph
4. Trung Quốc - Trang web đầu tư - www.fdi.gov.ch
5. Việt Nam - MPI: Uỷ ban đầu tư - www.mpi.gov.Việt Nam
6. Việt Nam - ITPC: Trung tâm xúc tiến thương mại đầu tư thành phố Hồ
Chí Minh - www.itpc.hochiminh city.gov.vn.
Nguồn: Điều tra về chất lượng hoạt động xúc tiến đầu tư tại Việt Nam, Bộ Kế hoạch
và Đầu tư, 6/2003
Hội thảo giới thiệu ở nước ngoài
Một số cơ quan xúc tiến tại Việt Nam đã tích cực tổ chức các cuộc hội thảo
nhằm giới thiệu trực tiếp các cơ hội đầu tư, qua đó vận động các nhà đầu tư nước
ngoài. Hình thức này cũng đem lại một số thành công nhất định, điển hình là thành
công của Sở Kế hoạch và Đầu tư Vĩnh Phúc.
Họ đã tham gia một vài cuộc hội thảo xúc tiến đầu tư do Bộ Kế hoạch và Đầu tư
hoặc Chính phủ tổ chức. Mỗi cuộc hội thảo đã đem lại cho tỉnh này trung bình 2 dự án
đầu tư FDI mới. Trong khi các Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh và thành phố khác chưa đạt
được kết quả nào đáng kể thì Sở Kế hoạch và Đầu tư Vĩnh Phúc coi đây là công cụ thu
hút đầu tư khá hữu hiệu.
Theo các cơ quan chức năng Vĩnh Phúc thì điểm mấu chốt đem lại thành công
cho các cuộc hội thảo chính là việc các cơ quan đã mời được các nhà đầu tư thành đạt
hiệu quả ở Việt Nam tham gia và phát biểu ủng hộ Việt Nam. Trước năm 2001 chỉ còn
một nhà đầu tư người Đài Loan tham gia nhưng hiện nay con số này đã là năm người.

lý KCN, KCX đều cung cấp các dịch vụ hướng dẫn và tư vấn miễn phí cho các nhà
đầu tư mới và giúp đỡ họ chuẩn bị thủ tục đăng ký đầu tư.
17