Sáng kiến kinh nghiệm môn Âm nhạc.
Đề tài: Phơng pháp tích hợp trong giảng dạy Âm nhạc THCS

I. Đặt vấn đề:

Năm học 2008 2009 là năm học có ý nghĩa hết sức quan trọng Bộ GD và
ĐT đã ban hành nhiều chính sách về việc dạy và học. Năm học tiếp tục thực hiện sự
chỉ đạo của Bộ GD và ĐT, sở GD và ĐT Hải Phòng cũng nh phòng GD và ĐT huyện
Vĩnh Bảo, đã có nhiều công văn chỉ đạo về việc nâng cao chất lợng dạy và học. Đứng
trớc nhu cầu đòi hỏi ngày càng cao của xã hội trong công cuộc công nghiệp hoá,
hiện đại hoá đất nớc về nguồn lao động, ngành giáo dục phải đào tạo ra nhng con ngời vừa hồng, vừa chuyên và có chất lợng đích thực để đáp ứng yêu cầu bức thiết của
xã hội.
Là một giáo viên THCS bản thân tôi nhận thức làm sao phải giáo dục cho các
em có đạo đức tốt, t chất vững vàng để sau này các em mang kiến thức đó phục vụ
cuộc sống và xây dựng quê hơng đất nớc giàu đẹp, ngang tầm với các nớc trong khu
vực và trên thế giới. Đây không chỉ là vấn đề của riêng tôi mà là vấn đề chiến lợc và
cấp thiết của những ngời trong ngành giáo dục.
Để những suy nghĩ ấy trở thành hiện thực đòi hỏi ngời giáo viên phải tìm tòi
sáng tạo trong giảng dạy làm cho học sinh dễ hiểu và phát huy hết khả năng sáng tạo
của các em đồng thời khắc sâu kiến thức để phát triển t duy lôgíc, óc sáng tạo khoa
học đây là một vấn đề đang đợc nhà nớc và ngành giáo dục rất quan tâm.

II. Lý do chọn đề tài:
Cho đến nay, chúng ta đã trải qua 6 năm thực hiện chơng trình đổi mới sách
giáo khoa. Đa môn Âm nhạc vào chơng trình học của học sinh THCS nhằm giáo dục
con ngời toàn diện về Đức-Trí-Thể-Mĩ. Đã có rất nhiều giáo viên thực hiện nhiều phơng pháp khác nhau trong giảng dạy môn âm nhạc với mục đích cuối cùng là hoàn
thành đợc mục tiêu của bài dạy. Trong số các phơng pháp đó có phơng pháp tích hợp
trong giảng dạy bộ môn, tuy nhiên đây là một phơng pháp không mấy dễ dàng thuần
thục và nhuần nhuyễn. Bởi đây là phơng pháp này đòi hỏi giáo viên có kiến thức tổng
thể về bộ môn âm nhạc và các bộ môn khác ngoài bộ môn mình phụ trách. Đòi hỏi
giáo viên phải linh hoạt, sáng tạo trong quá trình vận dụng vào bài dạy cho phù hợp.

- Căn cứ vào đặc trng của môn nghệ thuật âm nhạc, căn cứ vào mục tiêu và
thời lợng môn học, căn cứ vào đặc điểm tiếp thu âm nhạc của học sinh đại trà. Chơng
trinh âm nhạc trờng THCS đợc cấu trúc dựa trên cơ sở sau đây:
+ Lấy học sinh làm trung tâm
+ Học nhạc lý
- Tập đọc nhạc để nâng cao coi trọng truyền thụ kiến thức âm nhạc phổ thông,
tất cả nhằm xây dựng và phát triển năng lực cảm thụ âm nhạc để hình thành một
trình độ học vấn âm nhạc phổ thông.
- Cấu trúc Âm nhạc gồm 3 phân môn:
+ Học hát.
+ Nhạc lí, tập đọc nhạc.
+ Âm nhạc thờng thức.

b, nội dung cơ bản của từng phân môn.
- Học hát.
+ Học sinh đợc học một số kĩ năng đơn giản, học một số bài hát quy định,
nghe một số bài hát có tính lịch sử.
- Nhạc lý, tập đọc nhạc.
+ Với nhạc lí bao gồm những kiến thức sơ giản về nhạc lý, những kí hiệu ghi
chép nhạc thông dụng.
+ Với TĐN luyện cách đọc các bài nhạc ngắn gọn dễ hiểu trong phạm vi chủ
yếu là gọng Đô trởng và gọng La thứ
- Âm nhạc thờng thức.
Ngời thực hiện: Đỗ Văn Thuấn Trờng THCS Cao Minh Vĩnh Bảo Hải Phòng
-2-


Sáng kiến kinh nghiệm môn Âm nhạc.
Đề tài: Phơng pháp tích hợp trong giảng dạy Âm nhạc THCS


- Để thực hiện chờng trình SGK Âm nhạc trong nhiều năm gần đấy ngành giáo
dục và đào tạo đã tiến hành nhiều hình thức bồi dỡng chuyên môn nghiệp vụ chogiáo
viên. Đó là những cuộc tập huấn về thay sách cho đối tợng là cán bộ giáo viên chủ
chốt của ngành. Đây chính là những lực lợng nòng cốt để triển khai bồi dỡng các
chuyên đề thay SGK cho đội ngũ giáo viên đứng lớp. Ngoài ra trên các trang báo
cũng đã dành một dung lợng không nhỏ để đăng tải về vấn đề thay SGK và đổi mới
phơng pháp dạy học âm nhạc THCS . Đã có nhiều bài viết của giáo s, tiến sỹ đầu
ngành những giáo án mấu đợc đăng tải trên các hàng báo nh:
Ngời thực hiện: Đỗ Văn Thuấn Trờng THCS Cao Minh Vĩnh Bảo Hải Phòng
-3-


Sáng kiến kinh nghiệm môn Âm nhạc.
Đề tài: Phơng pháp tích hợp trong giảng dạy Âm nhạc THCS

Báo trí thức trẻ, tạp trí giáo dục, giáo dục thời đại...Ngành còn tổ chức sinh
hoạt chuyên môn cụm theo chuyên đề để đội ngũ cán bộ, giáo viên có điều kiện giao
lu học hỏi. Điều đó đã tạo điều kiện tốt cho giáo viên có ý thức, trách nhiệm vận
dụng phơng pháp tích hợp tong quá trình giảng dạy. Qua các chuyên đề các giáo viên
giỏi các cấp đã cho thấy việc đổi mới phơng pháp dạy học theo hớng tích hợp đã đạt
đợc hiệu quả cao nh:
Giờ học sôi nổi, học sinh hứng thú trong học tập, học sinh đợc làm việc nhiều,
tiếp thu nhanh hơn, hiểu bài sâu và chắc hơn. Chính lẽ đó mà việc dạy học theo quan
điểm tích hợp đã đợc khẳng định vai trò tối u. Đây thực sự là một bớc tiến quan trọng
trong việc đáp ứng yêu cầu thực tiễn, phù hợp với xu thế phát triển của khoa học giáo
dục thời đại. Tuy nhiên vẫn còn ít nhận thức của giáo viên vì quan điểm tích hợp và
vận dụng quan điểm này vào quá trình dạy học còn nhiều hạn chế. Đa số giáo viên
hiểu về quan điểm này ở mức độ đơn giản, phiễn diện, nhiều giáo viên còn đang
trong tình trạng lúng túng cha nhìn ra mô hình giáo án cho phù hợp để dạy theo phơng pháp tích hợp tích cực.


nhiều nội dung, nhiều khía cạnh tích hợp. Vì mỗi môn học đều có đặc trng riêng.
Nên giáo viên không nên gò ép để tích hợp, chăm chú vào quá trình tích hợp, lặp lại
tích hợp sẽ dẫn đến tình trạng phá vỡ nội dung của từng môn, phân môn. Chính vì
thế, nội dung tích hợp phải quan hệ chặt chẽ với mức độ và phạm vi tích hợp. Dạng
phân môn học hát tích hợp với nhạc lí cộng với tập đọc nhạc, Âm nhạc thờng thức và
các bộ môn khoa học khác...
Trớc hết vì quyền lợi của chính môn học, đó đã có nghĩa là (phải tích hợp đúng
lúc, đúng chủ đề, đúng mức độ)

2. Định hớng tích hợp trong dạy Âm nhạc THCS.
- Qua thực tế dạy học cũng nh cấu trúc chơng trình SGK cho thấy giáo viên có
thể thực hiện tích hợp theo nhiều cách thức khác nhau. Việc lựa chọn cách thức nào
phụ thuộc vào nội dung cụ thể của từng bài, từng phần học, từng phần mẫu.
- Sau đây là một số kiểu tích hợp:
+ Tích hợp thông qua kiểm tra bài cũ.
+ Tích hợp qua việc giới thiệu bài mới.
+ Tích hợp qua hệ thông câu hỏi tìm hiểu bài.
+ Tích hợp thông qua phơng tiện dạy học.
+ Tích hợp thông qua nội dung tiểu kết hoặc tổng kết.
+ Tích hợp thông qua hệ thống bài tập (ở lớp, ở nhà)
+ Tích hợp thông qua hình thức ra đề kiểm tra.
+ Tích hợp gắn với đời sống xã hội.

3. Sau đây là một số quan hệ tích hợp có thể khai thác.
a, Đối với nội dung - Học hát.
* Tích hợp học hát Học hát.
- Tích hợp theo hệ thống thể loại, tích chất, sắc thái biểu diễn.
* Tích hợp học hát Nhạc lí + TĐN.
- Tích hợp ngay theo chiều hớng kiến thức nhạc lí tập đọc nhạc trong việc giải
thích kí hiệu cao độ, trờng độ.

* Tích hợp Âm nhạc thờng thức - Âm nhạc thờng thức.
- Tích hợp theo liên kết các đơn vị kiến thức cùng một hoàn cảnh ra đời tác
phẩm...
- Cho nghe tác phẩm âm nhạc.
* Tích hợp Âm nhạc thờng thức + Học hát.
- Đây là kiểu tích hợp ngang theo hớng dựa vào việc giới thiệu tác giả, tác
phẩm của bài hát trong Âm nhạc thờng thức.
* Tích hợp Âm nhạc thờng thức + Văn học.
- Đây là kiểu tích hợp sử dụng thờng xuyên trong quá trình dạy âm nhạc thờng
thức từ việc đặt câu hỏi đến việc tìm hiểu tác giả, tác phẩm đến ngôn ngữ tiếng việt

4. Thực nghiệm:
Ngày soạn:..................................................
Ngày dạy:...................................................
Bài dạy: Âm nhạc lớp 9

Bài 2:
Tiết 6:

- Ôn tập Tập đọc nhạc: TĐN số 2
- Nhạc lí: Sơ lợc về hợp âm.
- Âm nhạc thơng thức: Nhạc sĩ Trai-cốp-xki

I. Mục tiêu:
1. Kiến thức:
Ngời thực hiện: Đỗ Văn Thuấn Trờng THCS Cao Minh Vĩnh Bảo Hải Phòng
-6-


Sáng kiến kinh nghiệm môn Âm nhạc.

Nội dung
- Giáo viên giới thiệu bài học
- Học sinh lấy sách vở ra
Tiết 6
học bài
1, Ôn tập TĐN số 2:
- Giáo viên hớng dẫn ôn lại bài
Nghệ sĩ với cây đàn
Nhạc: Nga
TĐN.
+ GV treo bảng phụ.
- HS quan sát trên bảng.
+ GV cho hs nghe lại bài TĐN - HS nghe và đọc nhẩm
só 2.
theo.
- GV cho HS nghe đọc lại
thang âm Mi thứ hoà thanh.
- HS nghe mẫu trên đàn - Thang âm
rồi đọc lại.
Ngời thực hiện: Đỗ Văn Thuấn Trờng THCS Cao Minh Vĩnh Bảo Hải Phòng
-7-


Sáng kiến kinh nghiệm môn Âm nhạc.
Đề tài: Phơng pháp tích hợp trong giảng dạy Âm nhạc THCS

- HS nghe bắt nhịp và
(
trình bày:
+ Đọc gam giải.

nhau một quãng 3.
b, Một số loại hợp âm.
* Hợp âm 3:
- VD:
Cdur

H?: Thế nào là hợp âm 3?

)

Fdur

Gdur

Am

- HS trả lời: (SGK)
- Khái niệm:
Gồm có 3 âm, các âm
cách nhau một quãng
3, hai âm ngoài cùng
cách nhau một quãng
5.

- GV giải thích thêm lấy ví dụ. - HS nghe và quan sát.
Ngời thực hiện: Đỗ Văn Thuấn Trờng THCS Cao Minh Vĩnh Bảo Hải Phòng
-8-


Sáng kiến kinh nghiệm môn Âm nhạc.

- GV cho học sinh quan sát ví - HS quan sát.
dụ hợp âm 7.

* Hợp âm 7:
VD:
D7

H?:Thế nào là hợp âm 7?

- HS trả lời: (SGK)

- GV treo ảnh nhạc sĩ Trai
cốp xki.
- GV gọi 1 hs đọc phần giới
thiệu về nhạc sĩ.
- GV treo bản đồ thế giới.
H?: Em lên bảng chỉ trên bản
đồ vị trí của nớc Nga? Nêu
hiểu biết của em về nớc Nga?
- GV: Nớc Nga rất tự hào có
một danh nhân âm nhạc là
nhạc sĩ Trai-cốp-xki, có ngời
nói nếu ai đã đến thăm nớc
Nga mà cha từng đọc thơ
Puskin, xem tranh Le-Vi-Tan
và cha nghe nhạc Trai-cốp-xki
thì cha hiểu về tâm hồn, con
ngời, đất nớc Nga.
- Để hiểu thêm về điều đó các



em hãy tìm hiểu thêm đôi nét
về nhạc sĩ Trai-cốp-xki.
H?: Em hiểu gì về Trai-cốpxki?
- Gv giới thiệu thêm:
- HS trả lời.
+ 19 tuổi tốt nghiệp đại học
luật.
+ 22 tuổi tốt nghiệp nhạc viện
Xanh-Pe-tecbua và đến 25 tuổi
tốt nghiệp với huy chơng vàng.
Đợc làm giáo s nhạc viện
Matxcơva.

H?: Nhạc sĩ Trai-cốp-xki sáng
tác những thể loại tác phẩm
nào?
- GV dẫn lời và giới thiệu tác
phẩm:
Âm nhạc của Trai-cốp-xki đợc
rất nhiều ngời biết đến và yêu
thích. Trai-cốp-xki là tác giả
của những vở nhạc kịch
(Opera) nh Ep-ghe-nhi-ô-nhêghin. Con Đầm Píc và vũ kịch
Ballet Hồ Thiên Nga, Ngời đẹp
ngủ trong rừng. Những bản
giao hởng, công xec-tô cho
pianô và dàn giao hởng thính
phòng cùng nhiều tác phẩm




Sáng kiến kinh nghiệm môn Âm nhạc.
Đề tài: Phơng pháp tích hợp trong giảng dạy Âm nhạc THCS

khác...
- Ông là nhà sáng tác âm nhạc
lớn nhất thế giới.
* Nhạc đàn:
- GV cho HS nghe bản tháng 6
(Chèo Thuyền) trong tuyển tập
bốn mùa. (Khúc nhạc này nét
nhạc yên tĩnh, êm ả mang
phong vị âm áp của một buổi
chiều hè.)
- Vũ kịch:
- GV cho HS nghe trích đoạn
điệu múa những con thiên nga
Âm nhạc vui nhộn, ngộ
nghĩnh có tính chất nhảy múa.
Nghe trích đoạn vở kịch Hồ
thiên nga (âm nhạc sâu nắng ,
tha thiết)
- Ca khúc GV đệm đàn và hát
cho HS nghe bài Cô gái miền
đồng cỏ là một trong hàng
trăm ca khúc của nhạc sĩ.
- GV cho HS xem hình trong
sgk (Chân dung nhạc sĩ và
ngôi nhà của nhạc sĩ)

Cdur : Đô trởng.
Ngời thực hiện: Đỗ Văn Thuấn Trờng THCS Cao Minh Vĩnh Bảo Hải Phòng
- 11 -


Cdur

Gm

Sáng kiến kinh nghiệm môn Âm nhạc.
Đề tài: Phơng pháp tích hợp trong giảng dạy Âm nhạc THCS
Gdur : Son trởng.
Cdur
D7
Am

Gm

D7

Am

D7: Rê bẩy.
Am: La thứ.

5. Dặn dò:
- GV cho bài tập về nhà:
- HS ghi bài tập về nhà.
+ Học thuộc nhạc lý, Âm nhạc
thờng thức.

- 100% học sinh thích xem kênh hình và phim.
- 90% học sinh nhớ đợc những nét chính về cuộc đời và sự nghiệp Trai-cốpxki.
6, Bài học kinh nghiệm.
Sử dụng phơng pháp tích hợp trong giảng dạy môn Âm nhạc bớc đầu đạt đợc
kết quả khả quan. Nó khích lệ các em yêu thích môn học. Từ kết quả trên trên bản
thân tôi rút ra bài học sau:

Ngời thực hiện: Đỗ Văn Thuấn Trờng THCS Cao Minh Vĩnh Bảo Hải Phòng
- 12 -


Sáng kiến kinh nghiệm môn Âm nhạc.
Đề tài: Phơng pháp tích hợp trong giảng dạy Âm nhạc THCS

- Nghiên cứu bài học và tài liệu SGK, sách tham khảo để tìm ra những kiến
thức, tính chất, đồng thời luôn tìm tòi học hỏi tự bồi dỡng năng lực của bản thân một
cách thờng xuyên.
- Giáo viên ngoài kiến thức của bộ môn còn cần có kiến thức về văn học, địa lí
và sử học...
- Giáo viên phải linh hoạt trong việc sử dụng các phơng pháp giảng dạy. đặc
biệt là phơng pháp tích hợp trong giảng dạy cũng phải linh hoạt.
- Yêu cầu của giáo viên đa ra phải dễ hiểu, rõ ràng, chính xác, phù hợp với
trình độ của từng đối tợng học sinh.
- Giáo viên phải biết sử dụng thành thạo phơng tiện dạy học nh (Đàn Oocgan,
đài catxec, máy chiếu đặc biệt là áp dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy).
- Trên đây là toàn bộ nội dung sáng kiến kinh nghiệm của tôi mà tôi đã rút ra
trong quá trình giảng dạy. Đó là sử dụng phơng pháp tích hợp trong giảng dạy âm
nhạc THCS.
Trong quá trình thực hiện còn có nhiều thiếu sót, rất mong đợc sự đóng góp ý
bổ sung của các đồng nghiệp và đặc biệt là các đồng chí giáo viên trực tiếp giang dạy

Lí do chọn đề tài
1, Mục tiêu của môn âm nhạc.
2, Nội dung bộ môn âm nhạc.
3, Phơng pháp dạy học.
3, Những nét mới và những điều
cần lu ý trong chơng trình.
1, Thực tiến của giáo viên áp dụng
phơng pháp dạy tích hợp trong
giảng dạy âm nhạc.
2, Nhận thức của học sinh về tích
hợp trong việc học môn âm nhạc.
1, Mức độ phạm vi tích hợp trong

Ngời thực hiện: Đỗ Văn Thuấn Trờng THCS Cao Minh Vĩnh Bảo Hải Phòng
- 13 -

Trang
1
1-2
2
2-3
3-4
4
4-5
5
5-6


Sáng kiến kinh nghiệm môn Âm nhạc.
Đề tài: Phơng pháp tích hợp trong giảng dạy Âm nhạc THCS