Một số suy nghĩ khi rèn luyện t duy sáng tạo
cho học sinh thông qua giảng dạy Hình học lớp 8
I/ Đặt vấn đề:
Giảng dạy toán cho học sinh ở trờng phổ thông nhằm:
+Truyền thụ kiến thức
+Rèn luyện kĩ năng giải toán
+Rèn luyện t duy
+Bồi dỡng các phẩm chất nhân cách
Trong quá trình dạy học việc rèn luyện nhân cách sáng tạo cho học sinh là
công việc vô cùng quan trọng. Việc tìm tòi lời giải bài toán chính là cơ sở cho
việc rèn luyện khả năng làm việc độc lập sáng tạo cho học sinh. Môn hình học nói
chung, môn hình học lớp 8 nói riêng là một bộ môn khó, đòi hỏi giáo viên phải co
phơng pháp thích hợp để gây đợc hứng thú trong học tập của các em. Khi giảng
dạy giao viên giúp học sinh khai thác các tình huống của bài toán để có nhiều
cách giải qua đó rèn luyện t duy sáng tạo cho học sinh.
II/ Cơ sở thực tiễn:
Là giáo viên dạy toán, tôi thấy dạy theo kiểu thầy đọc trò chép, dạy nhồi nhét,
học sinh thụ động tiếp thu kiến thức thì không phát triển đợc óc t duy sáng tạo của
học sinh.
Khi dạy một bài toán cần có phơng pháp phù hợp để học sinh giải đợc nhiều cách
khác nhau, qua đó rèn luyện đợc tính linh hoạt của trí tuệ, phát triển đợc năng lực
t duy sáng tạo cho học sinh.
III/Một số thí dụ về việc rèn luyện t duy sáng tạo cho
học sinh:
Ví dụ 1: Khi dạy định lý: Đờng phân giác trong của tam giác chia cạnh đối diện
thành hai đoạn thẳng tỉ lệ với hai cạnh kề hai đoạn ấy.(SGK lớp 8 trang 65).
E
Chứng minh:
-Cách 1:(SGK) A
- Cách 2: Dựng CE // AD =>
DC

- Cách 3: Dựng DK // AC =>
DC
BD
=
KA
KB
Ta có A
1
= A
2
B D C
A
2
= D
1
(So le trong) => A
1
= D
1
=>

AKD cân => AK = KD
KD // AC =>
DC
BD
=
KA
KB
Hay :
DC

AC
AB
ta cần chứng minh:
DC
BD
=
AC
m
Lu ý rằng B, D, C thẳng hàng. Từ đó dẫn tới việc qua B dựng BE // AC.
để rồi chỉ rõ m = BE = AB.
Vậy ta có cách 1.
Để chứng minh
DC
BD
=
AC
AB
ta chứng minh
DC
BD
=
n
AB
Tơng tự cách 1, dẫn tới việc qua C dựng CE // AD để có cách 2
+Chứng minh
DC
BD
=
AC
AB


MBK (G.C.G) => KB = MB (2) P K
Từ (1) và (2) suy ra KH + BK = MQ + MP = DH
BH không đổi nên QM + MP không đổi B C
*Cách 2: Dựng QR // BC A
BR // MQ (Cùng vuông góc với AC)
=> BRMQ là hình bình hành => MB = QR (1) H
Xét

PMB và

QHR có: R K
H =P = 90
0
; RQ = BM P
(Cạnh hình bình hành RQMB)
RQ // PC => HQR = HCB (Đòng vị) B M C
=> PBM = HQR => RH = PM (2)
Vậy:

PBM =

HQR (G.C.G)
Từ (1) và (2) => QM + PM = BR + RH = BH Không đổi
* Cách 3: Dựng qua B đờng BL vuông góc với MQ tại L.
Tứ giác BHQL có H = Q = L = 90
0
BHQL là hình chữ nhật => LQ = BH A
Xét


Xuân Trạch, ngày 18 tháng 5 năm 2007
Xác nhận của HĐKH nhà trờng Ngời viết
Lu Trọng Hoà