SỞ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO TÌNH QUẢNG NINH
PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO HUYỆN TIÊN YÊN
–˜™– & —˜™–

BÀI DỰ THI
VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN
ĐỂ GIẢI QUYẾT CÁC TÌNH HUỐNG THỰC TIỄN
DÀNH CHO HỌC SINH TRUNG HỌC

- Trường: TH & THCS Đại Thành
- Địa chỉ: Thôn Đoàn Kết – Đại Thành – Tiên Yên – Quảng Ninh
- Điện thoại:
- Email:
- Thông tin về thí sinh:
1. Họ và tên: Tằng Văn Bảo
Ngày sinh 21/01/2002

Lớp 8

2. Họ và tên: Nình A Cấy
Ngày sinh 04/02/2002

Lớp 8

Đại Thành, tháng 11 năm 2015


1. Tên tình huống:
MỘT SỐ BIỆN PHÁP HẠN CHẾ SỰ ĐỘC HẠI CỦA VIỆC SỬ DỤNG
CHẤT BẢO QUẢN TƯƠI HẢI SẢN BIỂN SAU ĐÁNH BẮT
2. Mục tiêu:

- Môn Hóa học: Các thành phần độc hại của phân u rê khi vào cơ thể.
- Môn sinh: Biết được sự tiêu hoá thức ăn có chứa chất độc hại ảnh hưởng
đến sức khoẻ con người
- Môn Giáo dục công dân: Giáo dục hành vi, ý thức sử dụng hải sản sạch bảo
vệ sức khoẻ con người
- Môn tin học: Sử dụng trang mạng Google để nghiên cứu vấn đề
d/ Nội dung :
Việt Nam có 3260 km bờ biển từ Móng Cái đến Hà Tiên trải qua 13 vĩ độ vùng
biển đặc quyền kinh tế rộng gấp 3 lần diện tích đất liền. Trong vùng biển Việt nam có
trên 4000 hòn đảo trong đó có nhiều đảo lớn như Cô Tô, Bạch Long Vĩ, Cát Bà, Phú
Quốc, ... có cư dân sinh sống rất thuận lợi cho ngành thuỷ sản phát triển

Ảnh: Bản đồ vùng biển Việt Nam thuận lợi cho phát triển thuỷ sản

Hải sản biển là nguồn thực phẩm phong phú về chủng loại, bao gồm các
loài cá, tôm, cua, ốc, mực, ... Hải sản không những có hương vị thơm ngon mà còn là
3


nguồn cung cấp nhiều protein, vitamin và các khoáng chất có giá trị dinh dưỡng rất
có lợi cho sức khoẻ con người.
Thông thường, để hải sản tươi ngon các tàu lớn đánh bắt sẽ tiến hành cấp đông
hải sản ở nhiệt độ - 350 C, sau khi sản phẩm đạt chuẩn sẽ được đưa vào bảo quản
trong phòng lạnh - 180 C.
Tuy nhiên, trên thực tế vì lợi nhuận, có những ngư dân đã không đảm bảo việc
cấp đông mà bảo quản hải sản bằng phân urê để giữ thực phẩm tươi lâu và bắt mắt
người tiêu dùng.

Ảnh: phân bón u rê là chất bị cấm trong bảo quản hải sản.



Ảnh: hải sản bị ướp u rê

Hai là: Trộn U rê vào đá bào nhỏ để ướp thực phẩm. Theo BS Trần Văn Ký Hội Khoa học kỹ thuật An toàn thực phẩm Việt Nam cho biết. Khi sử dụng phân urê
tẩm ướp, bảo quản hải sản, phân urê sẽ ngấm trực tiếp vào hải sản. Sau đó dù có được
rửa đi rửa lại bao nhiêu lần vẫn không loại bỏ được hết các dẫn xuất độc hại của urê
đã ngấm sâu vào thực phẩm.
5


Chất u rê kể trên đã gây hại cho sức khỏe con người rất nhiều. Hiện nay chưa
có báo cáo cụ thể nào về các bệnh có liên quan đến các sản phẩm chứa chất u rê hoặc
sử dụng chất u rê để bảo quản. Tuy nhiên, nếu người tiêu dùng sử dụng thực phẩm có
chứa chất này thường xuyên và lâu ngày có thể sẽ bị ung thư, song ngộ độc thì không
tránh khỏi: Nhẹ là chóng mặt, đau bụng, nặng hơn sẽ nôn mửa, tiêu chảy, trường hợp
cấp cứu không kịp sẽ dẫn đến tử vong.
Mặt khác, nếu không có phương pháp bảo quản tốt làm cho hải sản bị ươn
hỏng, chẳng những không bổ dưỡng mà còn đưa vào cơ thể những chất độc hại như
ptomain (độc tố thối rữa), histamin (chất gây dị ứng), người hít phải các chất này sẽ
ảnh hưởng đến các bệnh về đường hô hấp như viêm mũi, viêm xoang, ... và gây ô
nhiễm tới môi trường xung quanh.

Ảnh: Hải sản bảo quản không tốt đã bị ươn hỏng

4. Giải pháp giải quyết tình huống: Việc sử dụng chất u rê để làm lạnh giữ
tươi hải sản nói chung là rất độc hại. Vì thế, sau đây là một số giải pháp để bảo quản
hải sản
4. 1. Giữ tươi hải sản trong gia đình: Có hai nguyên nhân dẫn đến hải sản
tươi bị ươn, hỏng là: do hoạt động của vi khuẩn và thời gian bảo quản lạnh hải sản.
Do vậy để tránh vi khuẩn phát triển làm hỏng hải sản ta có thể làm như sau:

Vài chú ý cho người dân khi chọn mua hải sản sản tươi: Nên quan sát
cách người bán ướp đá cho hải sản. Nếu hải sản tươi, người bán thường bày hàng với
rất nhiều đá để giữ tươi hải sản, còn nếu đã ướp u rê thì không cần ướp với nhiều đá
nữa.
4. 2. Giữ tươi hải sản tại cơ sỏ đánh bắt và kinh doanh: Một trong những
vấn đề nan giải đầu tiên của các cơ sở đánh bắt và kinh doanh đều phải đối mặt là vấn
đề ươn hỏng của hải sản tươi. Đã có nhiều cơ sở kinh doanh và đánh bắt sử dụng hoá
chất rẻ tiền là phân bón u rê để tẩm ướp hải sản. Tuy nhiên, u rê là chất độc đã bị cấm
sử dụng trong bảo quản thực phẩm. Do vậy chúng ta cần làm lạnh ngay hải sản bằng
việc ướp đá vừa rẻ tiền lại đảm bảo an toàn hải sản.

Ảnh: Ngư dân đánh bắt đang phân loại hải sản để tiến hành ướp đá

Nên dùng đá sạch và nhỏ vì đá to làm nát thực phẩm và có thể làm lạnh cá
chậm hơn. Đặt phần bụng hải sản xuống dưới để tránh nước bẩn chảy vào. Không
xếp hải sản quá chặt làm cho nước đá tan không chảy ra được. Hải sản sẽ đông nhanh
hơn khi nước đá lạnh chảy qua.

Ảnh: Tàu đánh bắt xa bờ đang cấp đông làm lạnh hải sản

8


Hiện nay các cơ sở kinh doanh lớn trước khi cấp đông hải sản họ còn loại vi
khuẩn ra khỏi bề mặt hải sản bằng các bước:
+ Ngâm hải sản trong dung dịch kiềm
+ Rửa nước để loại kiềm ra khỏi bề mặt hải sản
+ Phun dung dịch axit vô cơ (axit axetic; axit citric) lên hải sản
Ưu điểm của cách làm này là không gây độc hại và bảo quản tươi trong thời
gian dài mà vẫn không ngả màu hải sản.

Ảnh: Bài vè do hai bạn Nình A Cấy HS lớp 8 tự sáng tác

Hoạt động 3:
Trong góc tuyên truyền của lớp về các vấn đề như: Sức khoẻ, an toàn giao
thông, bảo vệ môi trường, sử dụng tiết kiệm năng lượng, ...Chúng em còn trang trí
thêm các tư liệu về an toàn hải sản biển để giúp các bạn trong lớp cùng hiểu.

Ảnh: Các bài sưu tầm về an toàn hải sản được dán thêm vào góc tuyên truyền của lớp

10


Bên cạnh đó chúng em còn vận động lớp về tuyên truyền với gia đình về tác
hại của không chỉ hải sản mà tất cả các thực phẩm bị tẩm chất độc hại và biết cách
lựa chọn cũng như bảo quản thực phẩm an toàn cho gia đình.

Ảnh: Bạn Tằng Văn Bảo đang vận động các bạn trong lớp về tuyên truyền với phụ huynh
về vấn đề an toàn khi sử dụng hải sản.

Hoạt động 4: Đề nghị qua với cấp cấp uỷ, chính quyền địa phương thông qua
Ban giám hiệu nhà trường cần đưa ra các bản tin truyền hình hoặc phát thanh nhiều
hơn để vấn đề bảo quản an toàn hải sản được thấm sâu trong nhận thức của mỗi
người dân.

Ảnh: Các trang mạng về vấn đề độc hại trong bảo quản hải sản chúng em đề nghị chính quyền
địa phương phát xen kẽ trong các bản tin thường ngày.

11