VAI TRÒ CỦA GIÁO DỤC GIA ĐÌNH VÀ NHÀ TRƢỜNG
TRONG VIỆC GIẢI QUYẾT BẠO LỰC HỌC ĐƢỜNG
TS. Đoàn Trọng Thiều*

Bạo lực học đƣờng là một vấn đề không mới và nó vẫn là một vấn đề có tính
thời sự ở nƣớc ta hiện nay. Mổ xẻ thực trạng, tìm ra nguyên nhân, từ đó, đề ra giải
pháp để giải quyết vấn đề này không dễ. Ngƣời ta đã bàn nhiều và có lẽ cần phải bàn
nhiều nữa, làm nhiều hơn nữa mới có thể giảm thiểu, tiến tới khống chế đƣợc bạo lực
học đƣờng. Bài viết này xin bàn về một số giải pháp giải quyết vấn đề nói trên.
Thế nào là bạo lực học đƣờng? Có nhiều cách giải thích về khái niệm này. Về đại
thể có thể hiểu bạo lực, trong bạo lực học đƣờng, là những hành vi lệch chuẩn, những
hành vi bạo lực về thể xác (đánh, đấm, …) và bạo lực về tinh thần (nói xấu, đặt điều
vu khống, …).
Trƣớc đây, trong hoàn cảnh chiến tranh, khi mới giải phóng, khi đất nƣớc còn rất
nhiều khó khăn, bạo lực học đƣờng xảy ra rất ít, thậm chí có nơi không có. Tại sao
hiện nay, đất nƣớc hòa bình, thống nhất, hiện tƣợng bạo lực học đƣờng xảy ra nhiều,
thậm chí ngày càng nhiều, mặc dù xã hội rất quan tâm, tìm mọi cách dẹp? Có thể thấy
bạo lực học đƣờng xảy ra trong phạm vi rộng lớn từ mầm non đến đại học. Hình thức
bạo lực đa dạng, có những hành vi rất tàn nhẫn. Có bạo lực về thể xác, có bạo lực về
tinh thần. Trƣớc đây chỉ có trò đánh nhau, nay còn có thêm trò đánh thầy, … Trƣớc
đây bạo lực về thể xác chủ yếu xảy ra ở nam sinh, nay cả nữ sinh cũng tham gia tệ nạn
này. Tệ hại hơn, nhiều học trò xem việc đánh nhau, làm nhục bạn bè bằng vũ lực hay
bằng tinh thần là một việc “bình thƣờng”, thấy bạn bị đánh không những không cản
mà còn cổ vũ, quay phim đƣa lên mạng cho nhiều ngƣời cùng biết. Sự suy thoái này,
theo chúng tôi, là cực kỳ nguy hại, nó thể hiện sự xuống cấp của chất ngƣời rất nghiêm
trọng.
Ngƣời ta đã nói tới khá nhiều giải pháp khi giải quyết vấn đề này: từ giáo dục của
gia đình, giáo dục của nhà trƣờng, tới toàn xã hội phải vào cuộc. Phải triển khai trên
nhiều mặt: giáo dục đạo đức, giáo dục cái đẹp, giáo dục văn hóa giao tiếp, giáo dục kỹ
năng sống, có hình thức kỷ luật thích đáng, … Trong nhiều giải pháp để giải quyết bạo
lực học đƣờng, chúng tôi cho rằng giáo dục của gia đình và giáo dục của nhà trƣờng là

nhân ái và lối sống tử tế. Gia đình là tế bào của xã hội. Một gia đình tốt là một trong
những tiền đề cho việc xây dựng một xã hội tốt đẹp. Phải chú ý giáo dục cho con em
các giá trị đạo đức truyền thống tốt đẹp của dân tộc, vì một đứa con tốt trong gia đình
là tiền đề cho một công dân tốt trong xã hội. Trong quá trình từ nhỏ đến lúc trƣởng
thành để bƣớc vào đời, ngƣời con có sự tiếp xúc với gia đình của mình nhiều nhất.
Trong một năm, học sinh đến trƣờng khoảng chín tháng. Trong chín tháng đó, nhìn
chung, thời gian học sinh chịu sự quản lý trực tiếp của nhà trƣờng chƣa đƣợc một nửa.
Nhƣ vậy, từ nhỏ đến tuổi vị thành niên, con ngƣời chủ yếu gắn với gia đình của mình.
Đây là thời gian thuận lợi nhất cho cha mẹ, ngƣời lớn dạy dỗ con em của mình. Mƣa
dầm thấm lâu, lạt mềm buộc chặt, cha mẹ ngày ngày bồi bổ cho con cái họ những
phẩm chất cao đẹp làm ngƣời.
Một phƣơng pháp giáo dục không thể thiếu đối với trẻ thơ, trẻ em đó là phƣơng
pháp nêu gƣơng. Một ngƣời cha mẫu mực, nhân ái, độ lƣợng là khuôn mẫu cơ bản để
hun đúc ra những ngƣời con nhân ái, độ lƣợng. Một ngƣời mẹ hiền từ, chăm chỉ là
khuôn mẫu cơ bản để hun đúc lên những ngƣời con hiền từ, chăm chỉ. Một ngƣời con
sống trong một gia đình có lối sống tử tế, cơ bản khi ra ngoài sẽ biết đối xử tử tế với
mọi ngƣời. “Gần mực thì đen, gần đèn thì rạng” mà. Một học sinh luôn tiếp xúc với cái
tốt, cái đẹp trong mỗi gia đình sẽ rất khó làm điều xấu, sẽ rất hiếm tham gia bạo lực
học đƣờng.
Trong việc hình thành nhân cách của con ngƣời, chúng tôi cho rằng giáo dục của
gia đình quan trọng hơn giáo dục của nhà trƣờng, có những ngƣời do những điều kiện
nào đó, họ không đƣợc đến trƣờng, nhƣng họ vẫn là những ngƣời có phẩm chất, nhân
cách rất tốt. Những ấn tƣợng tuổi thơ thƣờng theo suốt cuộc đời của mỗi con ngƣời.
Đây là tiền đề cho việc tiếp thu cái tốt, chống lại cái xấu ở ngoài xã hội trong quá trình
62


trƣởng thành của họ. Giáo dục gia đình làm tốt, xây dựng tốt văn hóa gia đình, không
chỉ góp phần quan trọng giải quyết nạn bạo lực học đƣờng mà còn góp phần giải quyết
các nạn khác nhƣ bạo lực gia đình, bạo hành tình dục, … Làm tốt điều này cũng có

sinh, sinh viên tham gia bạo lực học đƣờng ở các trƣờng trung học chuyên nghiệp, cao
đẳng, đại học, chắc chắn sẽ đƣợc giảm thiểu và hiện tƣợng bạo lực học đƣờng nói
chung sẽ đƣợc khống chế nhiều.
Trên đây là một số ý kiến xoay quanh vấn đề vai trò của giáo dục gia đình và nhà
trƣờng trong những giải pháp đối với bạo lực học đƣờng. Nói thì dễ nhƣng làm thì khó
hơn rất nhiều. Cần có sự đồng bộ và quyết tâm cao của nhiều lực lƣợng xã hội, nhƣng
trong đó trọng tâm vẫn là gia đình và nhà trƣờng.

TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1]. Ban Tuyên giáo Trung ƣơng, 2014. Hƣớng dẫn Thực hiện Kết luận số 94 –
KL/TW, ngày 28 – 3 – 2014 của Ban Bí thƣ “về việc tiếp tục đổi mới học
tập lý luận chính trị trong hệ thống giáo dục quốc dân”, số 127
HD/BTGTW, ngày 30 tháng 6 năm 2014
[2]. Đoàn Trọng Thiều, 2011. Giáo dục văn hóa giao tiếp trong nhà trƣờng:
Giáo dục cái tâm, cái đẹp. Trong: Nhiều tác giả. Văn hóa giao tiếp trong
nhà trƣờng, NXB ĐHSP TP. Hồ Chí Minh. Trang 77- 82.
[3]. Lê Ngọc Trà, 2007. Văn chƣơng, thẩm mỹ và văn hóa, NXB Giáo dục.

64


Kho Ebook miễ n phí
ebookfree247.blogspot.com
Cơ sở Dữ liệ u Hội t hảo/Tham luận
t huvie nhoit hao.blogspot.com
t huvie nt hamluan.blogspot.com

CHIA SẺ TRI THỨC