SỰ PHỐI HỢP GIỮA GIA ĐÌNH VÀ NHÀ TRƯỜNG TRONG VIỆC
GD LÒNG NHÂN ÁI HỌC SINH Ở LỨA TUỔI THCS
“Cái gốc của đạo đức,luân lí là lòng nhân ái” – (Lê Duẩn).
LẬP Ý:
I. Đặc vấn đề:
Nhân ái: Yêu thương, can đảm, sẻ chia.
Biểu hiện: Tình cảm, tấm lòng, lời nói, hành động. Cao nhất: Là đức hi sinh.
Con người sinh ra có một đôi mắt để nhìn, đôi tai để nghe, một bộ óc để suy nghĩ….Và có
một trái tim để yêu thương. Con người biết yêu thương quan tâm sẻ chia với mọi người là con
người có lòng nhân ái Steve Godier đã khẳng định: “Lòng nhân ái là biểu hiện cao đẹp nhất
của con người”. Nhân ái là cái gốc của đạo đức con người, là nền tảng của luân lí xã hội.
Không có tình thương con người chỉ là một con vật. Nhà văn Nam Cao trong tác phẩm “Đời
thừa” đã khẳng định: “Tình thương là lẽ sống, là tiêu chuẩn làm người lớn nhất. Một con
người có lòng nhân ái là phải biết yêu thương, quan tâm, chăm sóc những người thân yêu
nhất của mình”. Đó là cha mẹ người cho ta cuộc sống, cho ta được biết thở bầu không khí
trong lành, cho ta dòng sữa ngọt ngào với tình thương không bao giờ vơi cạn. Đó là ông bà là
anh em ruột thịt, là bạn bè, bà con lối xóm,… Biết yêu thương mình, yêu thương những
người thân yêu, yêu đồng bào chung một bọc, yêu thương đồng loại đó chính là biểu hiện của
tấm lòng nhân ái. Tinh yêu thương ấy không chỉ biểu hiện ở tấm lòng, lời nói mà còn những
hành động cụ thể: Một tấm áo gửi đồng bào miền Trung lũ lụt, một hành động giúp đỡ người
khác trong cơn hoạn nạn, một mùa hè xanh tình nguyện, một giọt máu cứu giúp người đang
lâm trọng bệnh, một cái nắm tay, một ánh mắt đồng cảm sẻ chia,….Đó là những nghĩa cử
bình thường mà cao đẹp của những tấm lòng nhân ái. Biểu hiện cao nhất của tấm lòng nhân ái
chính là đức hi sinh. Những người chiến sĩ như Đặng Thùy Trâm sẵn sàng cống hiến tuổi
xuân cho đất nước, bảo vệ cuộc sống bình yên, hạnh phúc cho mọ người. Những bà mẹ Việt
Nam tảo tần lặng lẽ hi sinh cuộc đời vì chồng con, vì đất nước. Người sinh viên lao mình
xuống dòng nước lũ cứu những em nhỏ,…Họ đã quên cả bản thân mình vì người khác. Họ là
những con người dũng cảm, những trái tim yêu thương.
Lòng nhân ái đã trở thành nét đẹp truyền thống Việt Nam. Tinh thần “thương người như
thể thương thân”, “lá lành đùm lá rách” là đạo lí ngàn đời của dân tộc. Nhũng cái tết của
người nghèo, những mái ấm tình thương, nối vòng tay lớn, chung một trái tim, đã làm ấm

1.Cơ sở thực trạng của vấn đề:
Đất nước ta đang trong giai đoạn đổi mới và không ngừng phát triển, đời sống vật chất
và tinh thần của mỗi người dân ngày một được nâng cao. Tuy nhiên trong bối cảnh của nền
kinh tế thị trường năng động những mặt trái của nó như lối sống thực dụng, tôn sùng vật chất
và đồng tiền hơn cả nghĩa tình… đang phá vỡ dần những mối quan hệ đẹp giàu lòng nhân ái
trong xã hội chúng ta, làm xói mòn những chuẩn mực về đạo đức truyền thống của dân tộc
Việt Nam. Một số học sinh có biểu hiện lối sống ích kỉ chỉ thích hưởng thụ và đòi hỏi ở cha
mẹ quá về tiền bạc vật chất… giảm sút tình nghĩa gia đình lòng hiếu thảo sự ham mê trong
học tập, tình nghĩa thầy trò, tình bạn,….là điều khiến chúng ta lo lắng không khỏi bâng
khuân. Vì vậy việc giáo dục đạo đức trong mỗi học sinh là một vấn đề cần thiết không chỉ
trong nhà trường mà đối với toàn xã hội.
Vai trò của GVCN, trước hết để giáo dục lòng nhân ái, tính tự học cho học sinh, bản thân mỗi
nhà giáo phải là những người có lòng nhân ái biểu hiện ở tư cách của người thầy, ở sự tận tâm
trong công việc chuyên môn và trong công tác chủ nhiệm lớp, ở tấm lòng độ lượng khoan
dung và sự thông cảm sâu sắc với mỗi học sinh. Để giáo dục học sinh lòng nhân ái thì người
thầy phải tỏ rõ năng lực chuyên môn của mình. Thầy không giỏi, không chịu rèn luyện
chuyên môn thì khó có thể giáo dục học sinh trong và ngoài giờ học. Đây chính là uy tín của
người thầy là cơ sở để giáo viên gần gũi, hiểu biết học sinh của mình.
GVCN cần phải là người có đầu óc tổ chức cao, kết hợp tâm huyết với nghề, sẵn sàng hy
sinh thời gian cần thiết để tìm hiểu tâm tư, nguyện vọng hoàn cảnh của học sinh. Hiểu rõ từng
- 2 -
học sinh cảu mình thì giáo viên mới có phương pháp giáo dục đúng hướng và phù hợp. Mỗi
học sinh là một mảnh đời riêng, một tâm hồn riêng nếu GVCN nhanh chóng nắm bắt được
khoảng trời đó, hòa nhập với chúng thì rất dễ cảm hóa và hướng thiện học sinh của mình.
GVCN cũng như một nhạc trưởng giỏi, phải biết huy động được lực lượng GD hỗ trợ. Đó là
các tổ chức Đoàn, Đội, Đảng trong nhà trường, hội đồng giáo viên bộ môn, Hội cha mẹ học
sinh, BGH, kể cả bộ phận phục vụ trong nhà trường như bảo vệ, lao công………
2.Các biện pháp đã tiến hành :
Theo tôi giáo dục lòng nhân ái cho học sinh là quá trình lâu dài và bền bỉ thường xuyên bởi
môi trường học tập và hoạt động của học sinh không chỉ diễn ra trong nhà trường.

dục con em mình. Trong khi những biện pháp giáo dục cũ theo kiểu giáo huấn, áp đặt một
chiều không còn hiệu lực. Các bậc cha mẹ chưa tìm cho mình một phương pháp giáo dục
mới. Nếu như chỉ đơn thuần giáo huấn áp đặt dội từ trên xuống dưới dễ bị bọn trẻ bỏ ngoài
tai, chúng sống theo kiểu riêng của chúng đã làm cho nhiều bậc cha mẹ phải lo lắng điên đầu.
Đó là chưa kể đến nhiều bậc làm cha, làm mẹ do không đủ kiến thức, không đủ biện pháp dạy
dỗ con cái mà “chấp tay nhờ trời” dẫn đến bỏ mặc cho số phận. Thực tế, đã có những gia đình
quá khắt khe đối với con mình “nhất cử nhất động” của chúng đều muốn được kiểm soát.
Điều này e khó thực hiện khi lứa tuổi vị thành niên là lứa tuổi: Muốn vươn lên làm người lớn,
muốn tự khẳng định mình và họ cũng không biết rằng do quá khắt khe, cứng rắn, thậm chí
dùng bạo lực đã làm cho các em bị dồn nén, tổn thương, mất tự chủ mà nhanh chóng muốn
thoát khỏi “gọng kìm” của bố mẹ đi tìm tự do ở bên ngoài.
2.2 Những biện pháp chủ yếu nhằm tăng cường sự phối hợp giữa gia đình và nhà
trường trong việc giáo dục đạo đức học sinh ở lứa tuổi THCS.
Về nhận thức và quan điểm, trước hết chúng ta thấy rằng:
- Giáo dục đạo đức cho học sinh là một yêu cầu hết sức quan trọng (đặc biệt trong điều
kiện hiện nay), nếu không đặt đúng vị trí công tác giáo dục đạo đức cho giới trẻ thì e rằng đó
là một thảm hoạ cho tương lai. Như Bác Hồ muôn vàn kính yêu đã từng dạy: “Muốn xây
dựng CNXH trước hết phải có những con người XHCN”.
- Mối quan hệ giữa đạo đức và văn hoá (đức và tài):
Một hiện tượng như trở thành phổ biến trong cuộc sống là: Đại bộ phận những em học
sinh học lực vào loại khá, giỏi thì thông thường đều là những em học sinh ngoan ngoãn, biết
vâng lời cha mẹ, thầy cô, và cũng biết vâng lời người lớn, các em lại càng có ý thức tốt trong
học tập, cố gắng hết mình để đạt được kết quả cao nhất. Ngược lại những em học sinh có học
lực ở dưới mức trung bình (đặc biệt là những em học lực vào loại yếu kém)thì thông thường
không ngoan, không biết vâng lời người lớn, thậm chí nghịch ngộ, vô lễ, có khi còn vi phạm
pháp luật. Như vậy việc giáo dục đạo đức và cung cấp kiến thức về văn hoá cho học sinh có
mối quan hệ hữu cơ, khăng khít gắn bó, tạo điều kiện cho nhau cùng phát triển. Việc giáo dục
đạo đức cho học sinh không những đơn thuần nâng cao nhận thức về đạo đức cho các em mà
trên cơ sở đó làm cho môi trường sống của chúng ta ngày càng lành mạnh hơn, xã hội ngày
càng văn minh hơn. Cũng trên cơ sở đó các em có khả năng tiếp thu các tri thức khoa học một

đồng cảm, thân ái giữa thầy và trò. Gv nên thay đổi hình thức SHL tùy theo từng thời điểm
nhưng cốt lỏi là phát huy được tính tự quản của HS
( GV kể những chuyện nhẹ nhàng, dí dỏm liên quan đến đề tài Giáo Dục Đạo Đức để HS dể
nhớ ). Gv cũng có thể giao nhiệm vụ cho đội ngũ cán bộ lớp tự vạch ra một nội dung cho một
giờ SHL cụ thể. Gv chỉ là người theo dõi , hướng dẫn khi cần thiết…. . trong tiết sinh hoạt lớp
đặc biệt vào đầu năm học GV nên để cho các tổ và cá nhân tự giới thiệu về gia đình và bản
thân để các em có thể hiểu rỏ về hoàn cảnh của bạn mình.
2.2.4.Giờ sinh hoạt đầu tuần ( giờ chào cờ) không chỉ là giờ thầy trò nhận xét về kết quả thi
đua trong một tuần mà còn la cơ hội tốt cho chúng ta GD đạo đức của HS.Chào cờ là chào lá
quốc kỳ ,không những là chúng ta đang chào tổ quốc mà hơn thế đứng trước lá quốc kỳ chúng
ta đang đặt danh dự ,trách nhiệm của mình trước tổ quốc.Trong nhà trường tiết chào cờ đầu
tuần là sự thể hiện kính cẩn của HS đối với công lao của những người đi trước đã bảo vệ và
gìn giữ nền độc lập của dân tộc.
Song thực tế tiết chào cờ chúng vẫn thấy còn có những em HS vi phạm từ xô đẩy, chen lấn,
xếp hàng không ngay ngắn , rồi đến không thuộc bài, không mặc đồng phục… thậm chí có
- 5 -
những HS quay ngang, dọc trong giờ chào cờ. Có những HS bị nhà trường vì ý thức kém
trong buổi lể chào cờ.Đó là những việc làm đúng đắn và kịp thời của người thầy nghiêm túc
và mẫu mực.Hàng tuần chúng chào lá quốc kỳ chúng ta phải thể hiện được thái độ nghiêm
trang ,niềm trân trọng của thế hệ sau đối với thế hệ trước,đối với đất nước.
Bởi vậy trong nhà trường cần phải chú ý giáo dục cho HS nhận thức sâu sắc về ý của giờ
chào cờ.Trách nhiệm này là của toàn xã hội song trực tiếp vẫn là người GV đặc biệt là Gv dạy
môn GDCD và GVCN để mỗi buổi chào cờ diễn ra trong không khí thật sự nghiêm trang với
các em HS.
Đó cũng là bài học đầu tiên về trách nhiệm ,sứ mệnh danh dự của một người công dân
đối với đất nước .Để mai này bước vào đời, lá cờ tổ quốc mãi mãi thắm tươi luôn đồng hành
cùng các em trên con đường phấn đấu, xây dựng bảo vệ Tổ Quốc Việt Nam thiêng liêng.
Phát huy vai trò của tổ chức đoàn đội trong việc giáo dục đạo đức cho học sinh.
Với phương châm “Đội là linh hồn của chất lượng - chất lượng toàn diện”, tổ chức
Đoàn, Đội là chỗ dựa vững chắc của nhà trường để đưa các hoạt động các sinh hoạt giáo dục

có thể xoá lấp đi những khoảng trống dễ bị cái xấu xâm nhập vào tâm hồn lớp trẻ. Gia đình là
nền tảng văn hoá vững chắc. Gia đình đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành nhân
cách con người. Sự giáo dục riêng của từng gia đình tạo cho con em mình những chuẩn mực
về nhận thức và hành vi trong cuộc sống. Nếu nền nếp gia đình bị coi thường, bị sa sút thiếu
sự chăm lo là nguyên nhân dẫn đến những hậu quả đau lòng. Sự quan tâm của gia đình, nhân
cách tốt của bố mẹ trong mắt lớp trẻ là vô cùng quan trọng. Chỉ cần cha mẹ sống lành mạnh,
lương thiện, mẫu mực, nhân hậu, yêu thương, có trách nhiệm duy trì và bảo vệ những truyền
thống tốt đẹp của gia đình, chấp nhận những cái mới lành mạnh của thời đại chắc chắn sẽ tạo
được niềm tin cho con cái. Đó chính là biện pháp tốt nhất trong giáo dục. Một gia đình ấm êm
hạnh phúc, chắc chắn là liều thuốc có sức đề kháng mạnh nhất với những ảnh hưởng xấu
ngoài xã hội, cứu được các em sớm thoát khỏi vòng tội lỗi.
Thực tế hiện nay, ở địa phương trường đóng như phần đầu đã trình bày do nhận thức
không đúng hoặc lúng túng trong biện pháp giáo dục mà không biết gia đình đã phó mặc,
khoán trắng việc giáo dục con cái cho nhà trường và xã hội. Có ai hiểu hơn bố mẹ đối với
những đứa con thân yêu của mình, bố mẹ nào mà không thương con cái, chỉ tội chưa hiểu
hoặc hiểu chưa thấu đáo nên đành “trăm sự nhờ thầy cô” mà thôi.Trước tình hình đó, một
trong những biện pháp nhằm nâng cao nhận thức về trách nhiệm của gia đình đối với con cái
mà chúng tôi đã tiến hành có hiệu quả tốt là tổ chức các cuộc họp phụ huynh trong năm.
* Họp phụ huynh lần thứ nhất vào đầu năm học (cuộc họp lần này chủ yếu do Hiệu
trưởng chủ trì và chịu trách nhiệm về nội dung). Ngoài việc thông qua với toàn thể các bậc
cha mẹ học sinh về những đặc điểm cơ bản của trường trong năm học, những chỉ tiêu lớn
và các biện pháp để thực hiện, thì điều không thể thiếu là nhà trường đặt vấn đề rất cao về
vai trò, trách nhiệm của gia đình trong việc giáo dục con cái (đặc biệt về mặt đạo đức)
thông qua nội quy đối với học sinh của nhà trường và gia đình. Đồng thời thống nhất một
số quan điểm để thực hiện sự phối hợp giữa nhà trường và gia đình. Phần thời gian còn lại
trong cuộc họp phụ huynh đầu năm do đ/c GVCN lớp điều hành (GVCN lớp làm quen với
- 7 -
phụ huynh, thông báo các thầy cô giáo dạy bộ môn của lớp và tất nhiên thực hiện một số
nội dung của lớp).
* Họp phụ huynh học sinh lần thứ hai sau khi đã hoàn thành sơ kết học kì I (lần này do

với giáo viên ngày càng gắn bó. Điều làm chúng tôi vô cùng phấn khởi là hiện tượng “phụ
huynh cá biệt” của trường thực sự đã không còn. Hơn thế nữa những người làm cha, làm mẹ
- 8 -
dần dần đã nhận ra vai trò trách nhiệm của mình trong việc giáo dục con cái, họ sẵn sàng
cùng với nhà trường phối hợp để vì một mục đích chung: Sự trưởng thành về mọi mặt của
con em mình.
2.2.6 Sự kết hợp chặt chẻ giữa GVCN với hội bộ môn và các GV bộ môn để có thông tin
đầy đủ và chính xác hơn về HS của mình. Điều đó sẽ giúp ích rất nhiều cho GVCN và ngược
lại thông qua GVBM, GVCN cũng có thể trao đổi ý kiến về việc giúp đỡ, rèn luyện những
HS còn yếu kém.
Tôi xin đưa ra VD: “Ổn định lớp” chỉ cần 3 phút thôi nhưng nó mang tính GD rất cao,nhất là
về việc GD nhân cách cho hs. Trước tiên là GD cho HS tính kỷ luật, tính quan tâm lẫn nhau
( qua việc điểm danh) ,thứ đến trước khi vào bài dạy thầy giáo phải nhìn bao quát lớp xem
lớp, bảng đen có sạch sẻ hay không?Bàn ghế thầy cô giáo như thế nào?Nếu tốt thì không có
vấn đề gì, thầy trò tiếp tục đi vào bài học,còn nếu không tốt thì thầy giáo bỏ ra 2, 3 phút nhắn
nhở Hs. Chính vì quan niệm chưa đúng ở mục này nên trong thực tế một số thầy cô giáo khi
vào chỉ có truyền thụ kiến thức bài học cho xong,còn HS vắng,đủ, rồi lớp học, bảng đen thế
nào cũng được.
Một điều phải khẳng định: Nhà trường là môi trường giáo dục tốt nhất, có đủ điều kiện
nhất trong việc thực hiện các mục tiêu giáo dục. Nhà trường là nơi để lại dấu ấn đậm nét
nhất trong mỗi cuộc đời của chúng ta. Ai mà chẳng trải qua những năm tháng cắp sách tới
trường, kỉ niệm về trường lớp, bạn bè, thầy cô chắc chắn là những kỉ niệm đẹp nhất theo suốt
cả cuộc đời họ. Xuất phát từ đó, mà trong thời gian qua, chúng tôi đã hết sức chú ý đến việc
xây dựng tập thể sư phạm của trường thành tập thể sư phạm kiểu mẫu, mỗi thầy cô giáo thực
sự là tấm gương sáng, là niềm tin và là chuẩn mực về đạo đức cho học sinh. Mọi hành vi cử
chỉ của thầy cô giáo phải có tác dụng giáo dục và sức thuyết phục đối với các em. Mọi thành
viên trong nhà trường phải thường xuyên có ý thức giáo dục đạo đức cho học sinh bằng
chính tấm gương của bản thân mình.
3, Những kết quả đã đạt được.
Một điều phải nói là trường chúng ta, ở vùng sâu ,xa của Huyện, có bề dày lịch sử, đặc

các em sẽ tự tin hơn trong mọi hoạt động…
Chúng ta không nên áp dụng dập khuôn máy móc bấc kỳ một phương pháp giáo dục nào
bởi lẽ sản phẩm đây chính là “con người”.
Để đạt được mục đích giáo dục, ta cần phải biết chọn điểm xuất phát thích hợp với đặc
điểm riêng của từng trường, từng lớp, từng HS,…
Sau một thời gian thực hiện và áp dụng SKKN này tôi nhận thấy một vấn đề cần phải
nghiên cứu, đó là: “Vai trò giáo viên chủ nhiệm lớp trong việc nâng cao chất lượng học tập
của học sinh cuối cấp”.
Sự thành công trong công tác chủ nhiệm lớp, một nhân tố quan trọng mà chúng ta nên
thận trọng cân nhắc khi quyết định lựa chọn, đó chính là “lớp truởng”.
Muốn làm tốt được những điều trên đòi hỏi người GVCN lớp phải là người có uy tín, có
năng lực thực sự để chỉ đạo, dám nghĩ, dám làm đi trước, đề xuất được các vấn đề giá trị, tập
hợp được sức mạnh tổng hợp, vai trò con chim đầu đàn là yếu tố có phần lớn lao, tạo nên sự
thành công hay thất bại ở mỗi HS, mỗi lớp học, mỗi trường học…
Từ những suy nghĩ trên tôi xin mạnh dạn đưa ra ý kiến chủ quan của mình về tiêu chí cơ bản
của người thầy trong giai đoạn hiện nay.
1.Là nhà sư phạm giỏi. ( GD, giáo dưỡng)
2.Là nhà quản lý tốt.
3. Có tổ chất của nhà khoa học với kiến thức sâu rộng.
4.Là cha mẹ , anh chị, thậm chí có thể là bạn HS.
5.Có lối sống lành mạnh.
- 10 -
6.Công minh, bình đẳng trong cách cư sử với HS.( không tiếc lời khen, hạn chế lời chê
trách )
7. Biết lắng nghe và thấu hiểu HS( cổ vũ, động viên kịp thời, không áp đặt ).
8. Tránh mọi mệnh lệnh cứng nhắc , ngôn ngữ thô ráp.
9. là tấm gương sáng, đồng thời biết tạo thêm nhiều tấm gương trong HS.
Nếu hội đủ tiêu chuẩn trên , công việc của người thầy quả là đơn giản.
2.Kiến nghị (đối với nhà trường):
Thành lập tổ chủ nhiệm trong trường, thông qua đó các GVCN có thể trao đổi, học hỏi

Bộ phim có độ dài 120 phút với phần âm nhạc tuyệt vời của nhạc sỹ người Hungary,
Benedicfi Zoltan và Benedicfi Istvan. Bộ phim do nhà nước đặt hàng, khinh phí thưc hiện
khoảng 10 tỷ đồng. Ekip thực hiện gồm: Giám đốc sản xuất-nhà văn: Nguyễn Thị Hồng Ngát.
Tổ chức sản xuất:Tất Bình; quay phim Richard Connor( Mỹ).
Bộ phim có tới 7 diễn viên người Mỹ và nữ diễn viên chính trong vai bác sỹ Đặng Thùy Trâm
là Minh Hương. Bộ phim đã tái hiện chân thực nhưng rất lãnh mạng những khát vọng tuổi trẻ,
ý chí kiên cường và cả những lo lắng bình dị nhất của người bác sỹ đã ngã xuống cho tổ quốc.
- 12 -