Phan Đăng Vinh

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ĐẠI HỌC VINH
KHOA CNTT

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP
ĐỀ TÀI : TƯ VẤN VÀ CÀI ĐẶT MẠNG LAN CHO MỘT
CƠ QUAN, ĐƠN VỊ

Đơn vị khảo sát: Trung tâm Công báo - Tin học - Văn phòng UBND Tỉnh
Hà Tĩnh- số 01 Nguyễn Tất Thành – TP. Hà Tĩnh

Giáo viên hướng dẫn
Sinh viên thực hiện
MSSV
Lớp

:
:
:
:

Th.S Vũ Văn Nam
Phan Đăng Vinh
0751070900
48CQ107K

TƯ VẤN VÀ CÀI ĐẶT MẠNG LAN CHO MỘT CƠ QUAN, ĐƠN VỊ

Hà Tĩnh, tháng 12 năm 2011


Ngày nay với sự phát triển không ngừng của các ngành khoa học, đặc biệt
là ngành Công nghệ Thông tin đã cho phép con người dễ dàng trao đổi thông
tin và chia sẻ dữ liệu với nhau. Từ khi mạng Internet ra đời thế giới đang
chuyển sang thời đại bùng nổ thông tin với tốc độ nhanh chóng. Máy tính và
mạng máy tính có mắt khắp mọi nơi trong cuộc sống và công việc của mỗi
người.
Vậy làm thế nào để có thể kết nối các máy tính với nhau, cách thiết kế, tính
toán lắp đặt thế nào để chia sẻ thông tin, tài nguyên và sử dụng chung các
thiết bị đắt tiền như máy in, máy scan, chia sẻ Internet….Trong đề tài này sẽ
giới thiệu cách thiết kế lắp đặt mạng LAN cho một Cơ quan hay Đơn vị trong
một toà nhà với các phòng ban khác nhau.

PHAN ĐĂNG VINH

TƯ VẤN VÀ CÀI ĐẶT MẠNG LAN CHO MỘT CƠ QUAN, ĐƠN VỊ

3


Phan Đăng Vinh

Mục lục
..............................................................................................................................3
Mục lục..................................................................................................................4
PHẦN A : CƠ SỞ LÝ THUYẾT..........................................................................5
I.1. Định nghĩa mạng Máy tính : ......................................................................5
PHẦN B: KHẢO SÁT THIẾT KẾ VÀ CÀI ĐẶT..............................................13
I.1. Chức năng:................................................................................................13
Cáp nhảy (Patch Cord) :Cáp nhảy là một đoạn cáp xoắn đôi, thường


Mac OS

WindowsXP

Hình 1.1 Một mô hình liên kết các máy tính trong mạng
I.2 Phân loại mạng máy tính :
Hiện nay mạng máy tính được phát triển khắp nơi với những ứng dụng ngày
càng đa dạng cho nên việc phân loại mạng máy tính là một việc rất phức tạp. Người ta
có thể chia các mạng máy tính theo khoảng cách địa lý ra làm hai loại: Mạng diện rộng
và Mạng cục bộ.
Mạng cục bộ (Local Area Networks - LAN) là mạng được thiết lập để liên kết
các máy tính trong một khu vực như trong một toà nhà, một khu nhà.

TƯ VẤN VÀ CÀI ĐẶT MẠNG LAN CHO MỘT CƠ QUAN, ĐƠN VỊ

5


Phan Đăng Vinh
Mạng diện rộng (Wide Area Networks - WAN) là mạng được thiết lập để liên
kết các máy tính của hai hay nhiều khu vực khác nhau như giữa các thành phố hay các
tỉnh.
I.3 Mô hình truyền thông OSI:
Mô hình OSI là một cơ sở dành cho việc chuẩn hoá các hệ thống truyền thông,
nó được nghiên cứu và xây dựng bởi ISO. Việc nghiên cứu về mô hình OSI được bắt
đầu tại ISO vào năm 1971 với mục tiêu nhằm tới việc nối kết các sản phẩm của các
hãng sản xuất khác nhau và phối hợp các hoạt động chuẩn hoá trong các lĩnh vực viễn
thông và hệ thống thông tin. Theo mô hình OSI chương trình truyền thông được chia
ra thành 7 tầng với những chức năng phân biệt cho từng tầng. Hai tầng đồng mức khi

Tầng mạng (Network layer): Tầng mạng có nhiệm vụ xác định việc chuyển
hướng, vạch đường các gói tin trong mạng, các gói tin này có thể phải đi qua nhiều
chặng trước khi đến được đích cuối cùng.
Tầng liên kết dữ liệu (Data link layer): Tầng liên kết dữ liệu có nhiệm vụ xác
định cơ chế truy nhập thông tin trên mạng, các dạng thức chung trong các gói tin, đóng
các gói tin...
Tầng vật lý (Physical layer): Tầng vật lý cung cấp phương thức truy cập vào
đường truyền vật lý để truyền các dòng Bit không cấu trúc, ngoài ra nó cung cấp các
chuẩn về điện, dây cáp, đầu nối, kỹ thuật nối mạch điện, điện áp, tốc độ cáp truyền
dẫn, giao diện nối kết và các mức nối kết..

Hình 1.2 Mô hình OSI (Nguồn Internet)
I.4 Cấu trúc mạng cục bộ ( LAN )
I.4.1 Dạng đường thẳng Bus :
Trong dạng đường thẳng các máy tính đều được nối vào một đường dây truyền
chính (bus). Đường truyền chính này được giới hạn hai đầu bởi một loại đầu nối đặc
biệt gọi là terminator (dùng để nhận biết là đầu cuối để kết thúc đường truyền tại đây).

TƯ VẤN VÀ CÀI ĐẶT MẠNG LAN CHO MỘT CƠ QUAN, ĐƠN VỊ

7


Phan Đăng Vinh
Mỗi trạm được nối vào bus qua một đầu nối chữ T (T_connector) hoặc một bộ thu phát
(transceiver). Khi một trạm truyền dữ liệu, tín hiệu được truyền trên cả hai chiều của
đường truyền theo từng gói một, mỗi gói đều phải mang địa chỉ trạm đích. Các trạm
khi thấy dữ liệu đi qua nhận lấy, kiểm tra, nếu đúng với địa chỉ của mình thì nó nhận
lấy còn nếu không phải thì bỏ qua.



TƯ VẤN VÀ CÀI ĐẶT MẠNG LAN CHO MỘT CƠ QUAN, ĐƠN VỊ

9


Phan Đăng Vinh
II. Tiến trình xây dựng mạng.
II.1.Thu thập yêu cầu của khách hàng:
Mục đích của giai đoạn này là xác định được yêu cầu về mạng mà chúng ta sắp
khảo sát và xây dựng. Một số câu hỏi đặt ra cho khách hàng như:
• Mục đích chính cài đặt, kết nối mạng của khách hàng?
• Các máy tính nào sẽ được nối mạng?
• Những nhân viên nào trong cơ quan được sử dụng mạng, mức độ khai thác sử
dụng của từng người từng nhóm người ra sao ?
• Trong 3-5 năm tới có nối thêm máy tính vào mạng không ? Nếu có thì ở đâu số
lượng khoảng bao nhiêu ?
Đối với giai đoạn này chúng ta phải phỏng vấn khách hàng của mình và nhân viên
trong cơ quan, đơn vị của họ. Ngoài ra chúng ta còn phải khảo sát thực địa để xác định
nơi mạng sẽ đi qua. Thực địa đóng vai trò quan trọng trong việc chọn công nghệ và
ảnh hưởng lớn đến chi phí lắp đặt mạng.
II.2.Phân tích yêu cầu :
Khi đã có được yêu cầu của khách hàng thì chúng ta phải phân tích để nắm rõ
những vấn đề sau :
• Những dịch vụ mạng nào cần phải có trên mạng ? (Dịch vụ chia sẻ tập tin, chia
sẻ máy in, Dịch vụ Web, Thư điện tử, Truy cập Internet …)
• Mô hình mạng là gì ?
• Mức độ yêu cầu an toàn mạng.
• Ràng buộc về băng thông tối thiểu trên mạng.
II.3.Thiết kế giải pháp :

mô hình Domain ta có nhiều lựa chọn như: Windows NT, Windows server 2003,
Windows server 2008 Unix, Linux,... Tương tự, các giao thức thông dụng như TCP/IP,
IPX/SPX cũng được hỗ trợ trong hầu hết các hệ điều hành. Chính vì thế ta có một
phạm vi chọn lựa rất lớn. Quyết định chọn lựa hệ điều hành mạng thông thường dựa
vào các yếu tố như:
•

Giá thành phần mềm của giải pháp.

•

Sự quen thuộc của khách hàng đối với phần mềm.

•

Sự quen thuộc của người xây dựng mạng đối với phần mềm.

Hệ điều hành là nền tảng để cho các phần mềm sau đó vận hành trên nó. Giá thành
phần mềm của giải pháp không phải chỉ có giá thành của hệ điều hành được chọn mà
nó còn bao gồm cả giá thành của các phần mềm ứng dụng chạy trên nó. Hiện nay có 2
xu hướng chọn lựa hệ điều hành mạng: các hệ điều hành mạng của Microsoft
Windows hoặc các phiên bản của Linux. Sau khi đã chọn hệ điều hành mạng, bước kế

TƯ VẤN VÀ CÀI ĐẶT MẠNG LAN CHO MỘT CƠ QUAN, ĐƠN VỊ

11


Phan Đăng Vinh
tiếp là tiến hành chọn các phần mềm ứng dụng cho từng dịch vụ. Các phần mềm này

của hệ thống.
II.6 Bảo trì hệ thống
Mạng sau khi đã cài đặt xong cần được bảo trì một khoảng thời gian nhất định để khắc
phục những vấn đề phát sinh xảy ra trong tiến trình thiết kế và cài đặt mạng.

TƯ VẤN VÀ CÀI ĐẶT MẠNG LAN CHO MỘT CƠ QUAN, ĐƠN VỊ

12


Phan Đăng Vinh

PHẦN B: KHẢO SÁT THIẾT KẾ VÀ CÀI ĐẶT

I. Tìm hiểu về đơn vị khảo sát.
Trung tâm Công báo – Tin học – Văn phòng UBND tỉnh Hà Tĩnh được thành
lập vào tháng 9 năm 2008 trên cơ sở Trung tâm Tin học và bộ phận Công báo tách ra
từ Trung tâm Công báo – Lưu trữ tỉnh.

I.1. Chức năng:
Trung tâm Công báo - Tin học giúp Văn phòng Uỷ ban nhân dân tỉnh thực hiện
tin học hoá hành chính nhà nước của Uỷ ban nhân dân tỉnh và công bố các văn bản
quy phạm pháp luật trên Công báo tỉnh, trực tiếp quản lý việc xuất bản và phát hành
Công báo tỉnh theo quy định của pháp luật.

I.2. Nhiệm vụ, quyền hạn:
I.2.1. Xây dựng kế hoạch dài hạn, 5 năm, hàng năm, chương trình, đề án, dự án về tin
học hoá quản lý hành chính nhà nước và công báo trình cấp có thẩm quyền phê duyệt
và tổ chức thực hiện.
I.2.2 Về Công báo:

hành chính nhà nước, trình cấp có thẩm quyền phê duyệt và tổ chức thực hiện theo
từng giai đoạn phù hợp với đề án tin học hoá quản lý hành chính nhà nước của Chính
phủ;
b) Xây dựng cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin; tích hợp hệ thống thông tin, cơ
sở dữ liệu phục vụ công tác điều hành; bảo đảm trung tâm tích hợp dữ liệu, hệ thống
mạng diện rộng các cơ quan hành chính nhà nước hoạt động liên tục, thông suốt
(24h/24h); quản lý và vận hành hệ thống giao ban trực tuyến;
c) Giúp Văn phòng Uỷ ban nhân dân tỉnh xây dựng kế hoạch đào tạo và tham gia
đào tạo về công nghệ thông tin cho các cơ quan hành chính nhà nước. Liên kết, hợp

TƯ VẤN VÀ CÀI ĐẶT MẠNG LAN CHO MỘT CƠ QUAN, ĐƠN VỊ

14


Phan Đăng Vinh
tác với các đơn vị chuyên ngành, công nghệ thông tin trong và ngoài nước để đào tạo
và phát triển ứng dụng công nghệ thông tin khi có nhu cầu và được Uỷ ban nhân dân
tỉnh giao;
d) Quản trị mạng nội bộ thuộc Văn phòng Uỷ ban nhân dân tỉnh; hỗ trợ các cơ
quan quản lý hành chính nhà nước ứng dụng công nghệ thông tin phục vụ công việc
chuyên môn;
đ) Cung cấp, quản lý các dịch vụ điện tử số; hệ thống thư tín điện tử, trang điều
hành tác nghiệp, hồ sơ công việc dịch vụ tra cứu văn bản quy phạm pháp luật, hệ
thống thông tin kinh tế - xã hội tổng hợp của tỉnh và các dịch vụ khác thuộc lĩnh vực
công nghệ thông tin;
e) Thẩm tra, tư vấn thiết kế, lập dự án, báo cáo kinh tế kỹ thuật; tham gia quản lý
dự án, giám sát công trình về công nghệ thông tin; cung cấp, lắp đặt, bảo trì, bảo
dưỡng các hệ thống phần cứng, phần mềm;
g) Nghiên cứu đề xuất và chủ trì thực hiện các đề tài khoa học về lĩnh vực công

Chia sẽ được máy in mạng nhằm tiết kiệm chi phí trang bị máy in.

-

Quản lý Website trên máy chủ đặt tại phòng máy chủ.

-

Quảng lý Email trên máy chủ đặt tại phòng máy chủ.

-

Phân quyền truy nhập theo từng phòng ban, và người dùng;

-

Có lắp đặt kết nối Wireless;

-

Kết nối thêm máy tính trong tương lai ( tăng thêm phòng chức năng, một số
tầng mới được đưa vào sử dụng …);

-

Các máy tính nối mạng đều có kết nối Internet.

-

Băng thông đường truyền lớn để đáp ứng phòng họp trực tuyến.

II.3. Sơ đồ lắp đặt mạng ( Sơ đồ logic và sơ đồ vật lý )
-

Sơ đồ mạng chọn lắp đặt là sơ đồ hình sao. Lý do đây là sơ đồ được lắp đặt
phổ biến hiện nay với ưu điểm có tốc độ truy cập nhanh, sự cố mạng của máy
này không ảnh hưởng đến máy khác cùng cấp, dễ dàng phân loại được sự cố
mạng và bảo trì.

Sơ đồ logic : Là sơ đồ nối các máy tính vào các nút mạng tập trung
( Switch/Hub), hiện thì các thiết bị cần cài đặt, nhưng chưa có yêu cầu về lắp đặt.
Chỉ cẩn thoả mãn yêu cầu kết nối các máy tính và thông suốt mạng trên lý thuyết.
Sơ đồ vật lý :
-

Yêu cầu của sơ đồ vật lý là sơ đồ thực tế lắp đặt của đường dây mạng đảm
bảo đi dây mạng vừa tiết kiệm chị phí vừa có tính thầm mỹ của phòng làm
việc.

-

Sơ đồ vật lý mặt cắt bằng: Là sơ đồ lắp đặt đi dây mạng nhìn từ trên xuống
sàn nhà.

-

Sơ đồ vật lý hình chiếu đứng : Là sơ đồ lắp đặt đi dây mạng nhìn theo chiều
phía trước toà nhà.

TƯ VẤN VÀ CÀI ĐẶT MẠNG LAN CHO MỘT CƠ QUAN, ĐƠN VỊ



Phan Đăng Vinh

III. Tư vấn lựa chọn công nghệ và giải pháp.
III.1.Lựa chọn các thiết bị để cài đặt mạng :

• Converter quang - Bộ chuyển đổi quang điện: là thiết bị chuyển đổi tín hiệu
điện sang tín hiệu quang và ngược lại, thường được ứng dụng trong các hệ
thống cần truyền tải dữ liệu tốc độ cao, khoảng cách lớn và đòi hỏi khắt khe về
sự ổn định của tín hiệu.
• Modem : Là thiết bị điều chế và giải điều chế tín hiệu số.
• Thiết bị FireWall + Antivirus : Kiểm soát việc trao đổi thông tin ngoài vào
mạng, ngăn chặn các truy nhập trái phép và hạn chế việc tấn công từ ngoài
mạng vào.
Nên chọn các hãng như : Cisco, Nokia, Hp, Fortigate, Juniper các thiết bị này tích
họp đầy đủ các tính năng chống Virus ở mức mạng, lọc nội dung, FireWall, phát
hiện phòng ngừa chống xâm nhập, lọc Web, lọc Email. Dễ dàng cài đặt, có tính
năng điều khiển từ xa, phát hiện phòng ngừa chống xâm nhập bao gồm các mẫu tấn
công Dos và Ddos.
• Switch : (Hình 2.2)
Nên ưu tiên lựa chọn sản phẩm của các hãng như : Cisco, Planet, Subcoma, 3 Com,
Realtek…
Tốc độ làm tươi, khả năng tạo kết nối nhanh chóng.
Do sử dụng đường truyền WAN nên tại hệ thống đã sử dụng Switch JUNIPER
RJ2300 cho nên có thể sử dụng luôn Switch này nhằm giảm chi phí.
• Đầu nối RJ45 : Thiết bị phải bảo đảm các tiêu chuẩn về tốc độ và độ bền nên
sử dụng sản phẩm của các hãng như AMP, Nexans.
• Pack Panel :
Là những thanh nhỏ được gắn trên tủ chứa thiết bị tập trung dùng để liên kết các
đường cáp với thiết bị tập trung, trên mỗi thanh có 24 cổng dùng để cắm các đầu

kính của một sợi tóc. Chúng được sắp xếp trong bó được gọi là cáp quang và
được sử dụng để truyền tín hiệu trong khoảng cách rất xa. Hoạt động trên

TƯ VẤN VÀ CÀI ĐẶT MẠNG LAN CHO MỘT CƠ QUAN, ĐƠN VỊ

25


Phan Đăng Vinh
nguyên lý khúc xạ ánh sáng và trong kỹ thuật được tráng một lớp lót nhắm phản
chiếu tốt các tín hiệu.
•

Cáp xoắn đôi ( UTP Cable ):

Cáp xoắn đôi được sử dụng trong mô hình mạng hình sao ( start ), dùng để truyền
dẫn tín hiệu từ bộ phận cáp hoặc từ bộ đấu cáp trung tâm đến các ngõ ra (Outlet).
Loại cáp xoắn dùng để thi công cho hệ thống mạng LAN là loại UTP 4 Pair
Category 5, cho phép truyền dữ liệu với tốc độ 10 hoặc 100 Mbps, khoảng cách
truyền dẫn cho phép từ máy trạm tới thiết bị tập trung không vượt quá 100m, chính
vì vậy khi lắp đặt phải đặc biệt chú ý đến vị trí đặt thiết bị tập trung sao cho phù
hợp.
Hình minh hoạ :

Cáp Cat5, Cat 6 tiêu chuẩn tốc độ 10/100/1000 Mb/s phải có các khả năng chống
nhiễu, chống từ … nên sử dụng sản phẩm của các hãng như AMP, Nexans.
Trong mỗi chuẩn có quy định thứ tự các dây xoắn đôi theo màu sắc của dây nên
khi đấu dây xoắn đôi vào đầu RJ45 ta phải căn cứ vào màu sắc trên các dây và thứ
tự dây trong từng chuẩn định dấu. Trong trường hợp đấu nhầm thứ tự dây nhất là
các dây ở vị trí 1,2,3,6 sẽ gây ra hiện tượng máy không truy nhập vào mạng được.

UPS có thể dẫn đền ngừng trệ hoạt động của cả hệ thống các máy được cấp
nguồn bởi UPS đó. Do vậy, khi sử dụng UPS tập trung cần lưu ý đến chất lượng

TƯ VẤN VÀ CÀI ĐẶT MẠNG LAN CHO MỘT CƠ QUAN, ĐƠN VỊ

27