L I CAM OAN
Tôi Nguy n Ph
ng Th o ậ tác gi lu n v n nƠy xin cam đoan r ng công
trình này là do tôi th c hi n d
trình nƠy ch a đ
is h
ng d n c a TS. D
ng
c Ti n, công
c công b l n nào. Tôi xin ch u trách nhi m v n i dung và
l i cam đoan nƠy.
Hà N i, ngày 06 tháng 5 n m 2015
Tác gi c a lu n v n
Nguy n Ph
ng Th o
L IC M
N
Th y l i và cán b h
c s quan
ng
ih c
ng d n. V i s n l c c a b n thân tôi đư hoƠn thƠnh
Lu n v n v i đ tài nói trên. Tuy nhiên, v n đ nghiên c u r ng và ph c t p
trong khi th i gian nghiên c u không nhi u và s hi u bi t c a b n thân còn
h n ch , nên Lu n v n c a tôi không th tránh kh i nh ng thi u sót, r t mong
nh n đ
c s góp ý c a các th y cô giáo và nh ng ng
i quan tơm đ n n i
dung c a đ tài nghiên c u đ tôi có đi u ki n hoàn thi n h n trong quá trình
công tác và nghiên c u ti p theo.
Tác gi c a Lu n v n xin bƠy t lòng bi t n đ i v i NhƠ tr
th y, cô giáo, cán b h
ng, các
ng d n vƠ c quan đư t n tình giúp đ tác gi hoàn
thành Lu n v n nƠy.
Xin chân thành c m n!
Hà N i, ngày tháng 4 n m 2015
B ng 3.13: Ch tiêu hi u qu tài chính c a d án.................. .......................64
B ng 3.14: Chi phí kinh t c a d án..................................... .......................66
B ng 3.15: Giá phân Kali t i vùng d án............................... .......................67
B ng 3.16: Giá tr thu nh p thu n túy 1ha lúa đông xuơn...... .......................67
B ng 3.17: Giá tr thu nh p thu n túy 1ha lúa hè thu............ .......................68
B ng 3.18: Thu nh p thu n túy t ng thêm c a d án............. .......................69
B ng 3.19: K t qu tính toán các ch tiêu kinh t .................. .......................69
B ng 3.20: K t qu phơn tích đ nh y c a d án.................. .......................71
M CL C
L I CAM OAN ............................................................................................. 1
L I C M N ................................................................................................... 2
DANH M C CÁC B NG BI U ..................................................................... 3
M C L C ......................................................................................................... 4
M
U ........................................................................................................... 1
CH
NG I: T NG QUAN V V N
1.1
NGHIÊN C U ............................. 4
T ng quan v d án đ u t : ................................................................ 4
1.1.1. Khái ni m v d án đ u t xơy d ng công trình: ........................... 4
C A
ÁN ............................................................................................................ 23
2.1. Các ch tiêu s d ng đ đánh giá hi u qu đ u t c a d án: ....... 23
2.1.1. Nhóm các ch tiêu hi u qu tài chính: .......................................... 23
2.1.2. Các ch tiêu hi u qu kinh t - xã h i:.......................................... 27
2.2. Trình t và ph
ng pháp phân tích, đánh giá hi u qu đ u t xây
d ng các công trình th y l i ph c v t
2.2.1.
i tiêu : ....................................... 30
i u tra, thu th p tài li u, s li u............................................... 30
2.2.2. Xác đ nh ngu n v n đ u t c a d án: ...................................... 31
2.2.3.
ánh giá hi u tài chính c a d án.............................................. 32
2.2.4.
ánh giá hi u qu kinh t -xã h i c a d án ................................. 37
2.3. Th c tr ng hi u qu đ u t c a các công trình th y l i trên đ a bàn
t nh Hòa Bình .............................................................................................. 43
K T LU N CH
CH
3.3. Ngu n v n đ u t c a Ti u d án .................................................... 57
3.4.
ánh giá hi u qu đ u t c a h ng m c Nâng c p các công trình
th y l i trong ti u d án Nâng c p các công trình th y l i và giao thông
nông thôn huy n L c S n, t nh Hòa Bình: ............................................... 58
3.4.1. Gi i thi u chung: .......................................................................... 58
3.4.2.
ánh giá hi u qu tài chính c a d án ......................................... 59
3.4.3.
ánh giá hi u qu kinh t -xã h i c a d án ................................. 64
3.5. M t s gi i pháp nâng cao hi u qu đ u t c a d án:.................. 72
K T LU N CH
NG III.............................................................................. 75
K T LU N CHUNG ...................................................................................... 76
TÀI LI U THAM KH O ............................................................................... 78
CÁC PH L C ............................................................................................... 79
1
M
c th c hi n tri n khai trên đ a bàn 2 xã này.
i dơn n i đơy ch y u là tr ng lúa, tr ng r ng, ch n
nuôi gia súc và các s n ph m làng ngh truy n th ng; nh ng do kênh b s t l ,
b i l p, đ
ng xá trên đ a bàn ti u d án ch a đ
nên không đ m b o c p n
ct
cđ ut k tc um tđ
i k p th i theo mùa v , nh h
ng
ng đ n n ng
su t cây tr ng, gi m giá tr các s n ph m nông nghi p, t ng giá thƠnh v n
chuy n các s n ph m nông nghi p đ n các ch đ u m i, đ i s ng c a ng
i
dân g p r t nhi u khó kh n. S li u th ng kê chính th c cho th y thu nh p bình
quơn đ u ng
ng th c hi n các ch tiêu tƠi chính huy đ ng các ngu n tài tr
cho d án trong su t th i gian ti n hành xây d ng và khi thác d án. Tuy nhiên
, công tác này hi n nay
Hòa Bình v n cón b xem nh d n đ n nhi u công
trình đ t yêu c v k thu t nh ng không đ t hi u qu đ u t v n đ
khai xây d ng gây lãng phí ngân sách nhƠ n
c.
c tri n
kh ng đ nh tính kh thi c a
d án h c viên ch n đ tài “ ánh giá hi u qu đ u t c a H ng m c nâng
c p các công trình th y l i trong ti u d án Nâng c p các công trình th y l i
và giao thông nông thôn huy n L c S n, t nh Hòa Bình” lƠm đ tài lu n v n
cao h c cho mình.
2. M c đích c a
tài:
- H th ng hóa nh ng lý lu n v phân tích hi u qu kinh t -xã h i, hi u
qu tài chính c a d án nói chung và các d án th y l i ph c v t
i tiêu nói
- Ph
ng pháp nghiên c u:
ng pháp thu th p d li u: t ng h p các ngu n thông tin, d li u qua
các ngu n khác nhau đ phân tích, s d ng trong đ tài.
- Ph
ng pháp x lý thông tin: S d ng ph n m m Microsoft excel
- Ph
ng pháp phơn tích chi phí ậ l i ích: đ đánh giá hi u qu tài chính,
hi u qu kinh t -xã h i c a d án
4
N I DUNG
CH
NG I: T NG QUAN V V N
NGHIểN C U
1.1. T ng quan v d án đ u t :
1.1.1. Khái ni m v d án đ u t xây d ng công trình:
Theo Lu t Xây d ng “D án đ u t xơy d ng công trình là t p h p các
c hoàn thành
c.
2. Ti n v n: Chính là s b v n đ xây d ng công trình. Ti n v n đ
c
coi là ph n v t ch t có tính quy t đ nh s thành công c a d án.
3. Th i gian: Là m t đ c đi m r t quan tr ng c n đ
c quan tâm b i th i
gian
4.
t:
t c ng lƠ m t y u t v t ch t h t s c quan tr ng.
giá tr v đ a ch t, còn có giá tr v v trí, đ a lý, kinh t , môi tr
t ngoài các
ng, xã h iầVì
v y, quy ho ch, khai thác và s d ng đ t cho các d án xây d ng có nh ng đ c
đi m và yêu c u riêng, c n h t s c l u Ủ khi th c hi n d án xây d ng.
5. Công trình xây d ng: là s n ph m c a d án đ u t xơy d ng, đ
t o thành b i s c lao đ ng c a con ng
- Phân lo i theo quy mô, tính ch t:
+ D án quan tr ng qu c gia
+ D án nhóm A
+ D án nhóm B
+ D án nhóm C
- Phân lo i theo ngƠnh vƠ l nh v c:
+ D án đ u t xơy d ng công trình công nghi p
+ D án đ u t xơy d ng công trình giao thông
+ D án đ u t xơy d ng công trình th y l i
+ D án đ u t xơy d ng công trình dân d ng
+ D án đ u t xây d ng công trình khác
- Phân lo i theo ngu n v n đ u t xơy d ng công trình
+ D án s d ng v n ngơn sách nhƠ n
c a ngơn sách NhƠ n
trong chi n l
th
ng đ
c cho đ u t .
c:
ơy chính lƠ ngu n chi
ó lƠ m t ngu n v n đ u t quan tr ng
c phát tri n kinh t - xã h i c a m i qu c gia. Ngu n v n này
c s d ng cho các d án k t c u kinh t - xã h i, qu c phòng, an
có tác d ng tích c c trong vi c gi m đáng k vi c bao c p v n tr c ti p c a
NhƠ n
c. V i c ch tín d ng, các đ n v s d ng ngu n v n nƠy ph i đ m
b o nguyên t c hoƠn tr v n vay. Ch đ u t lƠ ng
i vay v n ph i tính k hi u
qu đ u t , s d ng v n ti t ki m h n. V n tín d ng đ u t phát tri n c a NhƠ
n
ph
c lƠ m t hình th c quá đ chuy n t hình th c c p phát ngơn sách sang
ng th c tín d ng đ i v i các d án có kh n ng thu h i v n tr c ti p.
+ D án s d ng v n đ u t phát tri n c a doanh nghi p nhƠ n
c:
c xác đ nh lƠ thƠnh ph n ch đ o trong n n kinh t , các doanh nghi p NhƠ
n
c v n n m gi m t kh i l
ng v n khá l n. M c dù v n còn m t s h n ch
nh ng đánh giá m t cách công b ng thì khu v c thì khu v c kinh t NhƠ n
v i s tham gia c a các doanh nghi p NhƠ n
c v n đóng m t vai trò ch đ o
- Có ph
ng án công ngh vƠ ph
- B o đ m ch t l
ng án thi t k xây d ng phù h p.
ng, an toàn trong xây d ng, v n hành, khai thác, s
d ng công trình, phòng, ch ng cháy, n và b o v môi tr
ng, ng phó v i bi n
đ i khí h u.
- B o đ m c p đ v n đúng ti n đ c a d án, hi u qu tài chính, hi u
qu kinh t - xã h i c a d án.
- Tuân th quy đ nh khác c a pháp lu t có liên quan.
1.1.4. N i dung c a d án đ u t xây d ng công trình:
- Ph n thuy t minh đ
c l p tu theo lo i d án đ u t xơy d ng công
trình, bao g m các n i dung ch y u sau: m c tiêu, đ a đi m, quy mô, công
su t, công ngh , các gi i pháp kinh t - k thu t, ngu n v n vƠ t ng m c đ u
t , ch đ u t vƠ hình th c qu n lỦ d án, hình th c đ u t , th i gian, hi u qu ,
phòng, ch ng cháy, n , đánh giá tác đ ng môi tr
- Ph n thi t k c s đ
8
tác đ ng đ n d án k t khi d án hình thƠnh cho đ n khi d án k t thúc quá
trình v n hƠnh khai thác, ngh a lƠ c chu trình t n t i c a d án nói chung.
N i dung phân tích d án đ u t bao g m:
- Phân tích t ng quan kinh t - xã h i liên quan đ n vi c hình thành d án
đ ut
- Phân tích các y u t v s n ph m và th tr
ng s n ph m c a d án;
- Phân tích các y u t k thu t - công ngh liên quan d án;
- Phân tích tài chính và hi u qu kinh t - tài chính d án đ u t .
1.2.2. M c đích phân tích, đánh giá d án đ u t :
- Giúp cho Ch đ u t l a ch n ph
ng án t t nh t đ đ u t
- Giúp cho các c quan h u quan c a NhƠ n
c đánh giá đ
c tính phù
h p c a d án đ i v i quy ho ch phát tri n chung c a ngƠnh, đ a ph
c ac n
ng vƠ
1.3.1.1. Khái ni m
TƠi chính đ
c đ c tr ng b ng s v n đ ng đ c l p t
v i ch c n ng lƠm ph
ng ti n thanh toán vƠ ph
ng đ i c a ti n t
ng ti n c t tr trong quá
trình t o l p hay s d ng qu ti n t đ i di n cho s c mua c a các ch th kinh
t -xư h i. TƠi chính ph n ánh t ng th các m i quan h kinh t trong phơn ph i
các qu ti n t nh m đáp ng yêu c u tích l y hay tiêu dùng c a các ch th
trong xư h i.
M t trong nh ng vai trò c a tƠi chính lƠ khai thác, thu hút các ngu n tƠi
chính nh m đ m b o cho nhu c u đ u t phát tri n c a doanh nghi p nói riêng
vƠ toƠn xư h i nói chung. Do đó tƠi chính lƠ m t trong nh ng đi u ki n tiên
quy t s thƠnh công c a m i d án. Th c t cho th y có nhi u d án không đ
v n không th th c hi n đ
c , mƠ thông th
ng ngu n v n cho m t d án có
t nhi u n i ho c t chính ph , t vi n tr ho c huy đ ng các c đôngầcho
nên tƠi chính ph i phát huy vai trò tìm ngu n v n vƠ huy đ ng ngu n v n cho
m t d án.
qua vi c so sánh gi a m i ngu n thu c a d án v i t ng chi phí h p lỦ c a d
án(c chi phí đ t xu t).
Phơn tích tƠi chính luôn di n ra t b
c l p Báo cáo đ u t xơy d ng
công trình cho đ n khi đ a công trình vƠo v n hƠnh, nên phơn tích tƠi chính s
giúp nhƠ đ u t d tính đ
c cho t
ng lai khi có s thay đ i v thu nh p vƠ
chi phí đ k p th i đi u ch nh vƠ rút kinh nghi m.
Phơn tích tƠi chính lƠ k ho ch đ tr n , b i nó đ a ra các tiêu chu n v
ho t đ ng vƠ nh ng cam k t v nh ng ho t đ ng c a mình. Ng
i tƠi tr c n
c vƠo k t qu phơn tích tƠi chính đ đ a ra các quy t đ nh tƠi tr ti n(đ u t
v n ti p hay không). N u vay vƠ tr n đúng th i h n cam k t thì l n sau vay
s d dƠng h n ch ng t s thƠnh công c a d án.
1.3.1.3. Nh ng n i dung c b n c a phơn tích tƠi chính
Trong phơn tích tƠi chính c n xác đ nh rõ các v n đ sau:
- Xác đ nh t ng m c đ u t , c c u các ngu n v n vƠ lo i v n c a
d án.
- Xác đ nh các dòng thu chi c a d án
- Xác đ nh các ch tiêu hi u qu vƠ l a ch n ph
quá trình th c hi n vƠ v n hƠnh c a d án.
1.3.2.1.
T ng m c đ u t : LƠ m t ch tiêu kinh t -k thu t t ng h p
quan tr ng, lƠ c n c đ l p k ho ch vƠ qu n lỦ v n đ u t , xác đ nh hi u qu
đ u t c a d án.
1.3.2.2.
L p k ho ch đ u t : Trên c s các gi i pháp k thu t, k t
qu nghiên c u th tr
ng ầ ta ti n hƠnh l p k ho ch đ u t . K ho ch đ u t
là danh m c các kho n chi phí c n thi t cho vi c th c hi n d án k t khi b t
đ u cho đ n khi d án hoƠn thƠnh đi vƠo ho t đ ng. Nói khác đi, k ho ch đ u
t lƠ k ho ch b v n theo th i gian c a d án.
1.3.2.3.
L p k ho ch ho t đ ng: K ho ch ho t đ ng c a d án th
hi n vi c d ki n m c huy đ ng công su t /n ng l c ph c v hƠng n m c a d
án vƠ k ho ch s n xu t, khai thác, cung ng d ch v , c th các y u t s n
l
ng, s l
ng, ch ng lo i s n ph m, d ch v t i m i th i đi m ho t đ ng. K
tr hƠng n m theo m c đ s d ng c a tƠi s n.
v n NhƠ n
i v i d án s d ng ngu n
c thì t l trích kh u hao áp d ng theo quy đ nh c a NhƠ n
ch đ qu n lỦ, s d ng vƠ trích kh u hao tƠi s n c đ nh.
cv
i v i các d án
khác thì t l vƠ hình th c trích kh u hao do Ch đ u t quy t đ nh.
1.3.2.5.
V n l u đ ng: V n l u đ ng lƠ kho n ti n c n thi t hƠng
n m đ đ m b o cho ho t đ ng c a d án. V n l u đ ng bao g m các kho n
chi ch y u sau: Ti n m t, hƠng t n kho, chênh l ch gi a kho n ph i thu chi vƠ
kho n ph i tr . V n l u đ ng đ
c xác đ nh c n c vƠo nhu c u chi phí hƠng
n m vƠ th i gian d tr phù h p v i nhu c u s n xu t.
1.3.2.6.
K ho ch tr n : K ho ch tr n đ
c xơy d ng trên c s
- Phơn tích, đánh giá hi u qu tài chính c a d án.
1.3.3.1.
Xác đ nh chi phí tài chính c a d án: Các kho n chi bao
g m toàn b chi phí trong quá trình th c hi n đ u t vƠ các ho t đ ng c a d
án.
i v i d án th l i ph c v t
i tiêu thì các kho n chi phí tài chính c a
13
d án bao g m: V n đ u t ban đ u c a d án, chi phí qu n lỦ v n hƠnh hƠng
n m, chi phí thay th trong vòng đ i c a d án .
- V n đ u t ban đ u c a d án: T ng v n đ u t d án là khái toán
chi phí c a d án bao g m t ng chi phí xây d ng công trình (chi phí xây d ng,
chi phí thi t b , chi phí qu n lý d án và chi khác, chi phí d phòng) và chi phí
đ n bù gi i phóng m t b ng tái đ nh c . Ph
ng pháp tính toán theo h
ng d n
t i c a c quan có th m quy n (hi n t i tính theo Thông t s 04/2005/TT-BXD
ngày 1/4/2005 c a B Xây D ng).
- Chi phí qu n lỦ v n hƠnh hƠng n m: Chi phí qu n lý v n hành
công trình hƠng n m bao g m các kho n chính nh : Chi phí l
ng t trong vùng đ
c tính chi phí v n hành b o d
ng hàng
i v i các d án v a xây d ng, v a khai thác s d ng t ng ph n khi d
án ch a hoƠn thƠnh thì chi phí qu n lý v n hƠnh hƠng n m tính theo quy đ nh
trên nhân v i t l % s di n tích hƠng n m đ
ct
i tiêu.
- Chi phí thay th là chi phí s a ch a l n ho c thay th hoàn toàn
thi t b nên ph i đ a vƠo dòng chi phí c a d án và ch tính đ i v i các d án
là tr m b m t
i, tiêu. Sau khi d án hoƠn thƠnh đ a vƠo khai thác s d ng, c
5 n m đ a vƠo dòng chi phí c a d án m t kho n chi phí thay th . Theo kinh
14
nghi m l y trong kho ng 10 ậ 15 % v n đ u t thi t b ban đ u đ i v i thi t b
n i và 7 10% đ i v i thi t b nh p ngo i.
Xác đ nh l i ích tài chính c a d án: Bao g m doanh thu,
n : Th i k tính toán
r : T l chi t kh u (còn g i là lãi su t chi t kh u)
Giá tr c a NPV 0 thì d án m i có hi u qu kinh t vƠ NPV cƠng l n
thì hi u qu c a d án cƠng cao. N u NPV 0 thì d án không đ t hi u qu
kinh t .
- Su t thu l i n i t i (IRR%)
N u NPV là ch tiêu tuy t đ i thì IRR là ch tiêu t
ng đ i bi u th đ y
đ h n tính hi u qu v m t kinh t c a d án. Giá tr c a IRR nh h n ho c
b ng chi phí c h i c a v n thì d án không đ t hi u qu kinh t . IRR càng l n
h n thì hi u qu kinh t c a d án càng cao.
IRR th
đ nh, thông th
ng đ
c so sánh v i m t m c lãi su t gi i h n do nhƠ n
ng IRR 12 %.
tiêu đ u t , đ i t
ng h
i v i các d án t
c quy
- T s thu nh p/chi phí (B/C) : cho bi t t l gi a t ng l i ích kinh
t và t ng chi phí kinh t c a d án. Do đó, d án có EBCR l n h n 1 m i đ
c
coi là có hi u qu kinh t và EBCR càng l n h n 1 thì hi u qu kinh t c a d
án càng l n. N u B/C 1 thì d án không đ t hi u qu kinh t .
T s thu nh p/chi phí đ
c tính theo công th c:
≥ 1
(1.3)
- Th i gian hoàn v n n i b : Là th i gian c n thi t đ d án ho t
đ ng thu h i đ s v n đ u t đư b ra. Th i gian hoàn v n n i b đ
c tính
theo công th c:
NPV =
Tth
t=o
- H s đ m b o kh n ng tr n K: Là t s gi a ngu n đ m b o
tr n
t i m t th i đi m và s n đ n h n ph i tr t i th i di m đó. K đ
Phân tích hi u qu kinh t - xã h i các d án đ u t lƠ công vi c khó kh n
và ph c t p xu t phát t nhi u đi m: Th nh t, c ng nh xác đ nh hi u qu tài
chính, xác đ nh hi u qu kinh t - xã h i c a m t d án đ u t đ u có tính d
báo trong m t t
ng lai có nhi u r i ro không l
ng h t đ
c.
Th hai, tính ph c t p c a phân tích hi u qu kinh tê - xã h i c a m t d
án đ u t t ng lên so v i phân tích hi u qu tƠi chính do tính đa m c tiêu trong
vi c phân tích. Các d án đ
c l a ch n không ph i theo m t tiêu chu n mà
theo nhi u tiêu chu n khác nhau. Ra quy t đ nh theo m t tiêu chu n đ n gi n
nhi u h n so v i ra quy t đ nh theo nhi u tiêu chu n khác nhau. Tính đa m c
tiêu trong vi c phân tích hi u qu kinh t - xã h i đòi h i ph i thu th p và x lý
m t kh i l
h i.
ng thông tin l n vƠ liên quan đ n nhi u l nh v c c a đ i s ng xã
phơn tích đ
c hi u qu kinh t - xã h i, không nh ng c n cung c p
17
Nhi m v c a phân tích hi u qu kinh t - xã h i r t ph c t p đòi h i nhi u
thông tin, nhi u ki n th c nh ng bù l i Ủ ngh a c a nó th t l n lao. Vi c xác
đ nh đúng đ n hi u qu kinh t - xã h i c a các d án đ u t giúp cho các nhƠ
qu n lỦ v mô l a ch n đ
chi n l
c nh ng ph
c kinh t - xã h i c a đ t n
ng ti n h u hi u nh t đ th c hi n
c trong m i giai đo n phát tri n nh t
đ nh. Vì v y, hi u qu kinh t - xã h i lƠ c n c ch y u đ NhƠ n
c xem xét
và cho phép th c hi n các d án đ u t . Nó c ng lƠ c n c ch y u đ xác đ nh
ch tài chính qu c t ADB, IMF, WB... tài tr .
Các nhà l p d án không ch lu n ch ng đ
m t d án đ u t đ
c tính hi u qu tài chính c a
c so n th o, mà quan tr ng h n lƠ th o lu n ch ng đ
c
c a nhƠ đ u t còn phơn tích kinh t - xã h i xem xét l i ích và chi phí trên góc
đ toàn xã h i. L i ích và chi phí trong phân tích hi u qu tài chính là l i ích
và chi c c b còn l i ích và chi phí trong phân tích hi u qu kinh t - xã h i là
18
l i ích và chi phí toàn b , t ng th .Vì v y ch tiêu ch y u trong phân tích hi u
qu tài chính là l i nhu n còn trong phân tích hi u qu kinh - xã h i là giá tr
gia t ng. Ch tiêu giá tr gia t ng cho phép lo i tr nh ng kho n thanh toán
chuy n giao ra kh i chi phí tính toán l i ích kinh t - xã h i. Nh ng kho n m c
này trong phân tích tài chính là chi phí còn trong phân tích kinh t - xã h i đ
c
coi là thu nh p (l i ích):
+ Thu : là m t kho n chi đ i v i ch đ u t , nh ng nó lƠ m t kho n thu
nh p đ i v i ngân sách qu c gia. S mi n gi m thu đ
u đưi, khuy n khích
nhƠ đ u t l i là m t s hy sinh c a xã h i, m t kho n chi phí mà xã h i ph i
gánh ch u.
+L
ng: lƠ m t kho n thu c chi phí s n xu t, nh ng trong phơn tích
kinh t - xã h i l
ng lƠ m t kho n thu nh p đ i v i xã h i.
ph i tìm đ n m t s h p lý nh t đ nh.
c đi u đó, c n