Phân tích chi phí sử dụng thuốc
kháng sinh bảo hiểm y tế
tai Bênh viên E năm 2009
•

•

•

Trẩn Thị Lan Anh, Tạ Thu Lan

Trường Đại học Dược Hà Nội

Đặt vấn đề
Chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân luôn
được xác định là m ột trong những nhiệm vụ hàng
đầu của Đảng và Nhà nước. Với mục tiêu tạo lập m ột
nguồn tài chính chung ổn định từ sự đóng góp của
cộng đồng, của các tổ chức cá nhân tham gia bảo
hiểm y tế (BHYT) để chia sẻ nguy cơ bệnh tật và giảm
gánh nặng tài chính của mỗrngười khi không may
bị ốm đau, BHYT được xem như m ột cơ chế tài chính
nhằm thực hiện chính sách xã hội hóa y tế đảm bảo
còng bằng nhân đạo trong lĩnh vực chăm sóc và bảo
vệ sức khỏe nhân dân [1 ]. Tuy nhiên, hiện nay chi phí
thuốc BHYT ngày càng chiếm tỷ lệ cao trong chi phí
khám chữa bệnh. Những điểu đó càng làm góp mất
cân đối thu chi của quỹ BHYT. Vì vậy cẩn phải xem
xét cả hiệu quả và chi phí trong sửdụng thuốc nhằm
cho quỹ BHYT đi vào ổn định cân bằng.
Trong tổng chi phí thuốc sửdụng cho bệnh nhân

Phân tích chi p h í kháng sính sử dụng theo
nhóm
Trong số 400 bệnh án được khảo sát ngẫu nhiên

Số 1/2011 Nghiên Cứu d ư ợ cT h ố n g t in t h u ố c 13


có 5 nhóm kháng sinh với 29 hoạt chất, và 51 biệt
dược được sửdụng.
Băng 1: Giá trị sử dụng các nhóm thuỗc kháng sinh á o bệnh nhân BHYĨ
Tổng tiền (VNĐ)

Tỷ lệ %

Nhóm beta-lactam

243.082.159

77,8

Nhóm aminoglycosid

10.596.700

3,4

Nhóm nitroimidazol

20.947.740


Bệnh viện E là m ột bệnh viện đa khoa, mô hình
bệnh tậ t đa dạng và phong phú do vậy việc sử dụng
kháng sinh trong điểu trị cho bệnh nhân BHYT cũng
đa dạng. Danh mục thuốc kháng sinh cho bệnh
nhân dịch vụ và BHYT là m ột do vậy đảm bảo cho
bệnh nhân BHYT được sử dụng đẩy đủ các loại thuốc
kháng sinh nhưđối với bệnh nhân dịch vụ, không có
sự phân biệt giữa bệnh nhân dịch vụ và bệnh nhân
BHYT. Điều này đảm bảo công bằng trong điểu trị
cho bệnh nhân BHYT, do đó khuyến khích bệnh
nhân BHYT đi khám chữa bệnh tại bệnh viện.
Phân tích chi p h i nhóm beta - lactam
Nhóm beta-lactam được chia thành 3 phân
nhóm. Cephalosporin là phân nhóm kháng khuẩn
rộng, khi sử dụng an toàn, tác dụng diệt khuẩn
tốt, đặc biệt là các cephalosporin thế hệ 3 còn có
tác dụng với các nhiễm khuẩn bệnh viện đã kháng
thuốc, ít bị dị ứng.
Trong nhóm betalactam chi phí cho phân nhóm
Bỏng 2 : Gá trị sử dụng nhóm betũ-laaom
Tên phân nhóm thuốc

Penicilin

Tổng tiền (VNĐ)

Cephalosporin

Tỷ lệ %


penicillin và penicillin + chất ức chế chiếm tỷ lệ thấp.
Phân nhóm penicillin được sử dụng với chi phí rất
hạn chế trong tổng chi phí dành cho thuốc kháng
sinh. Điểu này có thể giải thích do chi phí thuốc

14 Nghiên Cứu duọc Thống tin thuõc Số 1/2011

Cephaloprin

Thế hệ

Số lượng biệt
dượcsửdụrig

Tổng chi phí
(VNĐ)

Só lương
biệtdưếc
sửdụng

Tổng

Thế hệ 1

1

3,70

3.138.450


0,9

27

100

237.632.435

100

sử dụng trong đó cephalosporn thế hệ III được
dùng nhiểu nhất với nhiều biệt dược nhất bao
gổm 19 biệt dược và chi phí cao nhất, chiếm 64,7
% tổng tiền thuốc của nhóm này, sau đó là đến các
cephalosporin thế hệ 2 được sử dụng chiếm 33,1%,
các cephalosporin thế hệ 1 và thế hệ 4 được sử dụng
ít nhất. Các cephalosporin thế hệ 4 là thê' hệ mới nhất
hiện nay có chi phí cao và có phổ kháng khuẩn rộng
nên được dùng hạn chế, chủ yếu sử dụng trong các
trường hợp đã kháng các cephalosporin thế hệ trước.
Các cephalosporin thế hệ 1 là các cephalosporin thế
hệ đẩu tiên nên hiện nay đã bị kháng thuốc nhiều
nên được sử dụng ít.
Phân tích chi p h í phàn nhóm cephalosporin
theo nước sản xuất
Các kháng sinh cephalosporin được sử dụng tại
viện E có nhiều nguồn gốc khác nhau. Phân loại theo
nước sản xuất, kết quả về giá trị tiền thuốc sử dụng
được chi tiế t tại bảng 4.


13.342.750

5,5

Ba Lan

23.908.450

10,1

Malaysia

1.890.000

0,8

19.631.000

8,3

Việt Nam

55.383.395

23,3

27

237.632.435

số 7 nhóm kháng sinh sử dụng tại bệnh viện E năm
2009, nhóm beta-lactam được sử dụng nhiều nhất,
chiếm 77,8% tổng giá trị sử dụng của các thuốc
kháng sinh. Theo cách phân loại nhóm beta-lactam,
có 3 phân nhóm, nhóm cephalosporin được sử dụng
chủ yếu, chiếm đến 97,8% chi phí của nhóm. Các
cephalosporin được sử dụng ở cả 4 thế hệ, thế hệ 2 và
3 được sử dụng nhiểu nhất, đặc biệt cephalosporin
th ế hệ 3 có đến 19 biệt dược và giá trị sử dụng chiếm
64,7% của nhóm. Trong đó, các cephalosporin chủ
yếu nhập khẩu của 2 nước Hàn Quốc và Ấn Độ.

Ý kiến đề xuất
+ Cơ quan quản lý nhà nước và cơ quan BHYTcắn
xác định tỷ lệ % số biệt dược trong danh mục là do các
doanh nghiệp trong nước sản xuất.
+ Cơ quan giám định BHYT cẩn thường xuyên kiểm
tra, giám sát số lượng thuốc kháng sinh được dùng ở
mỗi bệnh án để xác định số lượng kháng sinh sử dụng
thực tế tránh thất thoát trong quá trình điểu trị.
+ Bệnh viện nên phổ biến việc dùng kháng sinh
đồ để xác định vi khuẩn gây bệnh tránh phải dùng
quá nhiểu các phác đồ bao vây dẫn đến bệnh nhân
dễ bị kháng thuốc và tăng chi phí sử dụng thuốc.

SUMMARY

Currently, the abuse of antibiotics in the treatment of drugs is common, so the cost analysis used antibiotics in the treatment
costs for patients with health insurance is very important. Surveying the use of antibiotics in E hospital is the retrospective
medical records of 400 patients with health insurance that use antibiotics in 2009. The used of antibiotic are classified into 7